Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Letermowir / Letermowir i pitawastatyna

Letermowir i pitawastatyna

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Gdy letermowir jest podawany z cyklosporyną, pitawastatyny nie wolno stosować.

Nie przerywaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie – powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczepienie, że przyjmujesz lek na cholesterol, i od razu zgłoś bóle lub osłabienie mięśni.

Połączenie przeciwwskazaneLetermowir+ PitawastatynaGdy letermowir jest podawany z cyklosporyną, pitawastatyny nie wolno stosować.Nie przerywaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie – powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczepienie, że przyjmujesz lek na cholesterol, i od razu zgłoś bóle lub osłabienie mięśni.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie – powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczepienie, że przyjmujesz lek na cholesterol, i od razu zgłoś bóle lub osłabienie mięśni.

Lek przeciwwirusowy stosowany po przeszczepieniu może zwiększać ilość leku na cholesterol we krwi. Zwiększa to ryzyko uszkodzenia mięśni, które rzadko bywa groźne dla życia. Szczególnie niebezpieczne jest to połączenie u osób, które przyjmują jednocześnie cyklosporynę. Lekarz może czasowo wstrzymać lek na cholesterol albo zmniejszyć jego dawkę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub osłabienie mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • duże zmęczenie lub gorączka z bólami mięśni
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Gdy letermowir jest podawany z cyklosporyną, pitawastatyny nie wolno stosować.[1] Pitawastatyny nie łączy się też z samą cyklosporyną.[2] Bez cyklosporyny najbezpieczniej jest czasowo wstrzymać pitawastatynę na okres profilaktyki letermowirem. Jeśli leczenie hipolipemizujące jest niezbędne, stosuj najmniejszą dawkę pitawastatyny i ściśle monitoruj objawy mięśniowe. Po zakończeniu profilaktyki można wrócić do dotychczasowej dawki.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia pitawastatyny zwiększa ryzyko bólów mięśni, miopatii i rabdomiolizy oraz uszkodzenia wątroby. Ryzyko jest największe, gdy letermowir podaje się razem z cyklosporyną.

Mechanizm

Letermowir hamuje wątrobowe transportery wychwytu OATP1B1/3, które aktywnie przenoszą pitawastatynę do hepatocytów, co zmniejsza jej wychwyt wątrobowy i zwiększa stężenie w osoczu. Pitawastatyna jest aktywnie transportowana do hepatocytów przez transportery wątrobowe, w tym OATP, i jej stężenie rośnie przy jednoczesnym podaniu inhibitorów tych transporterów.[2] Cyklosporyna, silny inhibitor OATP1B1/3, nasila wpływ letermowiru na jednocześnie stosowane leki.[1] Wpływ letermowiru na CYP3A ma dla pitawastatyny małe znaczenie, bo inhibitory CYP3A4 nie zmieniają istotnie jej stężenia.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Letermowir – inhibitor CYP2C8[3], pitawastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B1[3], pitawastatyna – substrat OATP1B1[5]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B3[3], pitawastatyna – substrat OATP1B3[5]
  • Letermowir – induktor CYP2C8[3], pitawastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4]
  • Letermowir – induktor CYP2C9[3], pitawastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
  • Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
  • Pitawastatyna: drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • bóle, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • kinaza kreatynowa (CK) przy objawach mięśniowych
  • aktywność aminotransferaz
  • ciemne zabarwienie moczu

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieLetermowira alkoholNie jest wymagana zmiana dawki ani schematu letermowiru z powodu spożywania alkoholu.Możesz przyjmować ten lek bez zmian, ale zanim wypijesz alkohol, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jest on bezpieczny przy pozostałych lekach, które bierzesz po przeszczepieniu.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz przyjmować ten lek bez zmian, ale zanim wypijesz alkohol, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jest on bezpieczny przy pozostałych lekach, które bierzesz po przeszczepieniu.

Nie są znane szkodliwe interakcje tego leku przeciwwirusowego z alkoholem. Alkohol nie powinien osłabiać jego działania ochronnego przed wirusem CMV. Alkohol może jednak nasilać nudności, wymioty lub biegunkę, które czasem pojawiają się podczas leczenia. Po przeszczepieniu przyjmujesz zwykle także inne leki, które mogą reagować z alkoholem inaczej niż ten lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone nudności lub wymioty po wypiciu alkoholu
  • biegunka nasilająca się po alkoholu
  • wymioty uniemożliwiające przyjęcie kolejnej dawki leku
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak_interakcji
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagana zmiana dawki ani schematu letermowiru z powodu spożywania alkoholu. Ponieważ letermowir stosuje się u biorców przeszczepów, którzy zwykle przyjmują też inne leki, takie jak cyklosporyna lub takrolimus, przed udzieleniem porady warto sprawdzić interakcje alkoholu z pozostałymi lekami pacjenta i jego stan wątroby.

Skutek kliniczny

Nie oczekuje się zmiany skuteczności letermowiru w profilaktyce zakażenia CMV ani nasilenia działania alkoholu. Teoretycznie alkohol może nasilać działania niepożądane letermowiru ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy biegunka, ale nie ma na to potwierdzenia w badaniach.

Mechanizm

Nie oczekuje się klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między letermowirem a etanolem. ChPL letermowiru nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w ostrzeżeniach, ani wśród interakcji[1]. Letermowir jest eliminowany głównie przez wydalanie z żółcią i glukuronidację z udziałem UGT1A1 i UGT1A3, po aktywnym wychwycie do hepatocytów przez OATP1B1/3, a w jego usuwaniu uczestniczą także glikoproteina P i BCRP[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1, więc nie konkuruje z letermowirem o główne szlaki eliminacji i nie jest uznawany za istotny induktor UGT ani glikoproteiny P. Letermowir nie działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego nie należy spodziewać się sumowania działania uspokajającego.

Metabolizm i transportery

  • Letermowir: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2B6[2], inhibitor CYP2C8[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OATP2B1[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor BCRP[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], induktor CYP2C9[2], induktor OATP2B1[2], induktor P-gp[2], induktor UGT1A1[2], substrat BCRP[2], substrat OATP1B1[2], substrat OATP1B3[2], substrat P-gp[2], substrat UGT1A1[2]

Monitorować

  • Brak specyficznego monitorowania związanego z tą interakcją
  • Tolerancja ze strony przewodu pokarmowego u osób pijących większe ilości alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub regularne nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zaleceniePrzy regularnym nadużywaniu alkoholu nie zmienia się ocena samej interakcji z letermowirem, ale u biorcy przeszczepu należy ocenić czynność wątroby, przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania leków oraz interakcje alkoholu z lekami immunosupresyjnymi i zaproponować ograniczenie spożycia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuPitawastatynaa alkoholPacjentowi pijącemu okazjonalnie i umiarkowanie nie trzeba zmieniać leczenia, wystarczy poinformować go o objawach ze strony wątroby i mięśni.Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.

Okazjonalna lampka wina czy piwo zwykle nie przeszkadza w leczeniu tym lekiem. Regularne picie większych ilości alkoholu obciąża wątrobę i mięśnie, a lek może działać na nie podobnie, dlatego ryzyko się zwiększa. Jeśli pije Pan lub Pani alkohol regularnie albo miał(a) Pan lub Pani chorobę wątroby, lekarz powinien o tym wiedzieć i zlecić badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • ciemny lub brunatny mocz
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ból lub uczucie ciężaru pod prawym łukiem żebrowym
  • nietypowe zmęczenie, nudności lub utrata apetytu
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjentowi pijącemu okazjonalnie i umiarkowanie nie trzeba zmieniać leczenia, wystarczy poinformować go o objawach ze strony wątroby i mięśni. U pacjenta regularnie nadużywającego alkoholu pitawastatynę należy stosować z ostrożnością[1]. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać badania czynności wątroby i okresowo je powtarzać w trakcie leczenia[1]. Leczenie należy przerwać, jeżeli aktywność ALT i AST utrzymuje się powyżej 3 x GGN[1]. Pitawastatyna jest przeciwwskazana u pacjentów z czynną chorobą wątroby, ciężkim zaburzeniem jej czynności lub trwale podwyższoną aktywnością aminotransferaz o nieznanej etiologii przekraczającą 3 x GGN, co obejmuje również alkoholową chorobę wątroby[1]. Przy bólach, tkliwości lub osłabieniu mięśni należy oznaczyć kinazę kreatynową[1].

Skutek kliniczny

U osób regularnie nadużywających alkoholu może wystąpić wzrost aktywności aminotransferaz, polekowe uszkodzenie wątroby oraz większe ryzyko bólów mięśni i miopatii, a w rzadkich przypadkach rabdomiolizy. Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie opisano klinicznie istotnych skutków.

Mechanizm

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia pitawastatyną, ale regularne nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby i mięśni. Pitawastatyna jest aktywnie wychwytywana do hepatocytów przez transportery wątrobowe, w tym OATP[1]. Jest ona tylko w niewielkim stopniu metabolizowana przez cytochrom P450, dlatego nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej z etanolem. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny – statyny mogą podwyższać aktywność aminotransferaz i wywoływać miopatię, a przewlekłe nadużywanie alkoholu samo uszkadza wątrobę i mięśnie szkieletowe, więc oba czynniki mogą się sumować. Wszystkie charakterystyki pitawastatyny zalecają zachowanie ostrożności u pacjentów z chorobą wątroby w wywiadzie lub regularnie nadużywających alkoholu[1]. Nadużywanie alkoholu w wywiadzie jest w ChPL wymienione wśród czynników, które należy uwzględnić u pacjenta[1]. Zapis ChPL jest taki sam dla wszystkich produktów pitawastatyny i żaden z nich nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach.

Metabolizm i transportery

  • Pitawastatyna: drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[2], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat UGT2B7[2]

Monitorować

  • ALT i AST przed rozpoczęciem leczenia i okresowo w trakcie leczenia
  • kinaza kreatynowa przy dolegliwościach mięśniowych
  • objawy uszkodzenia wątroby u pacjentów regularnie nadużywających alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Regularne nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieU pacjentów regularnie nadużywających alkoholu ChPL zaleca ostrożność oraz badania czynności wątroby przed leczeniem i okresowo w jego trakcie, a przy utrzymującej się aktywności ALT i AST powyżej 3 x GGN leczenie należy przerwać.
Przewlekłe nadużywanie z czynną chorobą wątrobyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieCzynna choroba wątroby, ciężkie zaburzenie jej czynności lub trwale podwyższona aktywność aminotransferaz o nieznanej etiologii powyżej 3 x GGN są przeciwwskazaniem do stosowania pitawastatyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 200

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ LetermowirNie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.

Lek przeciwwirusowy chroniący przed zakażeniem cytomegalowirusem sprawia, że organizm wolniej usuwa atorwastatynę. Jej ilość we krwi rośnie, a to zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni. Dlatego dawka atorwastatyny musi być niska. Jeśli przyjmujesz też cyklosporynę, atorwastatyny nie wolno stosować razem z tymi lekami.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • bardzo ciemny, brązowy mocz
  • skurcze mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.[1] Jeśli pacjent otrzymuje jednocześnie cyklosporynę, atorwastatyny nie stosuje się – połączenie jest przeciwwskazane.[2] Gdy jednoczesnego stosowania letermowiru bez cyklosporyny nie da się uniknąć, zmniejsz dawkę atorwastatyny i monitoruj pacjenta klinicznie.[3]

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia atorwastatyny w osoczu zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy.[4] Wpływ hamowania transporterów wychwytu wątrobowego na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest znany.[3]

Mechanizm

Letermowir hamuje transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, które odpowiadają za wychwyt wątrobowy i usuwanie atorwastatyny, co zwiększa ogólnoustrojową ekspozycję na statynę.[3] Letermowir jest ponadto umiarkowanym inhibitorem CYP3A in vivo, a atorwastatyna jest substratem CYP3A4.[2] Dodanie cyklosporyny, silnego inhibitora OATP1B1/3, nasila wpływ letermowiru na jednocześnie stosowane leki i dodatkowo zwiększa stężenie atorwastatyny.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Letermowir – inhibitor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
  • Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B1[5], atorwastatyna – substrat OATP1B1[7]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B3[5], atorwastatyna – substrat OATP1B3[7]
  • Letermowir – induktor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
  • Letermowir – induktor P-gp[5], atorwastatyna – substrat P-gp[6]
  • Atorwastatyna: substrat BCRP[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[7], substrat OATP1B3[7], substrat P-gp[6]
  • Letermowir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OATP2B1[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], induktor OATP2B1[5], induktor P-gp[5], induktor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
  • aktywność CK przy objawach mięśniowych
  • ciemne zabarwienie moczu
  • obecność cyklosporyny w schemacie leczenia
  • skuteczność hipolipemizująca po zmniejszeniu dawki

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 30 mg/dobęatorwastatynainne zalecenieDawki atorwastatyny powyżej 20 mg na dobę nie stosuje się u pacjentów przyjmujących letermowir – należy zmniejszyć dawkę do najwyżej 20 mg.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ LetermowirNie stosuj bromokryptyny w czasie leczenia letermowirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek zamiast bromokryptyny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek zamiast bromokryptyny.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwwirusowy letermowir spowalnia usuwanie bromokryptyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi może niebezpiecznie wzrosnąć. Może to wywołać silne zwężenie naczyń krwionośnych i poważne działania niepożądane ze strony serca, mózgu i krążenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zimne, blade, sine lub bolesne palce rąk albo stóp
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • silny, nasilający się ból głowy lub zaburzenia widzenia
  • drgawki, osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała
  • omamy lub splątanie
  • silne nudności i wymioty
  • zawroty głowy i omdlenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj bromokryptyny w czasie leczenia letermowirem[1]. Jeśli profilaktyka letermowirem jest konieczna, bromokryptynę należy zastąpić lekiem spoza grupy alkaloidów sporyszu dobranym do wskazania, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Jeśli pacjent przyjmował już oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i obserwować objawy niedokrwienia, ciśnienie tętnicze oraz stan neurologiczny i psychiczny.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia bromokryptyny grozi nasileniem jej działań niepożądanych, w tym objawami zatrucia sporyszem z skurczem naczyń i niedokrwieniem kończyn lub narządów. Mogą wystąpić także nudności, wymioty, spadki ciśnienia, zaburzenia psychiczne oraz powikłania sercowo-naczyniowe i neurologiczne typowe dla bromokryptyny[2].

Mechanizm

Letermowiru nie łączy się z alkaloidami sporyszu, a bromokryptyna należy do tej grupy[1]. Bromokryptyna jest substratem i inhibitorem CYP3A4, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów lub substratów tego enzymu wymaga ostrożności[2]. Letermowir in vivo umiarkowanie hamuje CYP3A i zwiększa stężenie doustnego midazolamu w osoczu 2–3-krotnie[1]. Można więc oczekiwać istotnego wzrostu stężenia bromokryptyny. Jednoczesne stosowanie cyklosporyny może dodatkowo nasilać wpływ letermowiru na inne leki[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], bromokryptyna – substrat CYP3A4[4]
  • Bromokryptyna: inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4]
  • Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze
  • objawy niedokrwienia kończyn (zimne, blade, bolesne palce)
  • ból w klatce piersiowej
  • silny ból głowy i zaburzenia widzenia
  • objawy psychiczne (omamy, splątanie)
  • nudności i wymioty

Bezpieczniejsze alternatywy

chinagolidropinirolpramipeksolrotygotyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LetermowirDziurawca w postaci doustnej nie łączy się z letermowirem.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej doustnej postaci, a jeśli już go stosowałeś, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dziurawca w żadnej doustnej postaci, a jeśli już go stosowałeś, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Dziurawiec przyspiesza usuwanie letermowiru z organizmu, przez co lek może przestać chronić cię przed groźnym zakażeniem wirusem cytomegalii. Dziurawiec osłabia też działanie leków chroniących przeszczep. Dotyczy to również tabletek ziołowych, kropli i herbatek z dziurawcem. Działanie dziurawca może utrzymywać się jeszcze przez jakiś czas po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • biegunka lub ból brzucha
  • kaszel albo duszność
  • pogorszenie widzenia
  • wyraźne osłabienie i złe samopoczucie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Dziurawca w postaci doustnej nie łączy się z letermowirem[1]. Pacjent po przeszczepieniu narządu nie powinien przyjmować dziurawca w ogóle[2]. Jeśli pacjent przyjmował już oba produkty, odstaw dziurawiec, powiadom lekarza prowadzącego i zaproponuj częstsze oznaczanie wiremii CMV oraz stężeń leków immunosupresyjnych, bo indukcja może utrzymywać się jeszcze po odstawieniu ziela.

Skutek kliniczny

Zbyt niskie stężenie letermowiru grozi utratą skuteczności profilaktyki i reaktywacją zakażenia wirusem cytomegalii u biorcy przeszczepu[1]. Dziurawiec osłabia też działanie cyklosporyny, co u pacjenta po przeszczepieniu dodatkowo zwiększa ryzyko odrzucenia przeszczepu[3]. Po przebytej transplantacji narządu dziurawiec jest przeciwwskazany niezależnie od letermowiru[2].

Mechanizm

Dziurawiec indukuje glikoproteinę P, enzymy glukuronidacji (UGT) i enzymy cytochromu P450, a letermowir jest usuwany z organizmu przez wychwyt OATP1B1/3, glukuronidację z udziałem UGT1A1 i UGT1A3 oraz transport przez glikoproteinę P i BCRP[1]. Silne i umiarkowane induktory glikoproteiny P i UGT obniżają ekspozycję na letermowir poniżej wartości terapeutycznych, niezależnie od tego, czy pacjent przyjmuje cyklosporynę[1]. Działanie indukujące dziurawca narasta stopniowo przy systematycznym stosowaniu i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu[3].

Metabolizm i transportery

  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Letermowir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OATP2B1[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], induktor OATP2B1[5], induktor P-gp[5], induktor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • wiremia CMV (PCR) przy niedawnym lub trwającym stosowaniu dziurawca
  • stężenie cyklosporyny lub takrolimusu
  • objawy zakażenia CMV – gorączka, biegunka, duszność, spadek liczby krwinek
  • objawy odrzucenia przeszczepu

Bezpieczniejsze alternatywy

rumianekmięta pieprzowamelisa

Kiedy ocena się zmienia

Dziurawiec odstawiony niedawno przed włączeniem letermowirukolejność włączenia · dziurawiecinne zalecenieIndukcja enzymów i transporterów utrzymuje się jeszcze po odstawieniu dziurawca, dlatego w pierwszych tygodniach profilaktyki rozważ częstsze oznaczanie wiremii CMV i stężeń immunosupresantów.
Na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejePrzy stosowaniu dziurawca wyłącznie na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest znacznie mniejsza niż po podaniu doustnym, ale brak danych dla tego połączenia i u biorcy przeszczepu lepiej dobrać inny preparat.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEzetymib+ PitawastatynaPołączenie można stosować celowo, bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę, karmisz piersią albo masz chorobę wątroby.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę, karmisz piersią albo masz chorobę wątroby.

Ezetymib i pitawastatyna to dwa leki obniżające cholesterol, które działają w różny sposób i dlatego często są przepisywane razem. Jeden zmniejsza wchłanianie cholesterolu z jelit, a drugi ogranicza jego wytwarzanie w wątrobie. Leki nie zaburzają wzajemnie swojego działania. Tego połączenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani przy czynnej chorobie wątroby.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza z gorączką lub złym samopoczuciem
  • ciemny mocz
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować celowo, bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami. Skojarzenie ezetymibu ze statyną jest przeciwwskazane w ciąży i w okresie karmienia piersią oraz u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[1]. Pitawastatyny nie stosuje się u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, u pacjentów z miopatią ani u przyjmujących cyklosporynę[2]. Pacjent powinien zgłaszać każdy ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, a wtedy należy oznaczyć kinazę kreatynową[3].

Skutek kliniczny

Połączenie daje addycyjne obniżenie cholesterolu LDL bez interakcji farmakokinetycznej. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni i wątroby wynika przede wszystkim z samej statyny.

Mechanizm

Ezetymib i jego metabolit glukuronidowy hamują wchłanianie cholesterolu z pokarmu oraz z żółci[2], a pitawastatyna hamuje reduktazę HMG-CoA i syntezę cholesterolu w wątrobie. Uzupełniające się mechanizmy dają silniejsze obniżenie cholesterolu LDL niż każdy z leków osobno. Pitawastatyna nie zmienia stężenia ezetymibu ani jego metabolitu glukuronidowego w osoczu, a ezetymib nie zmienia stężenia pitawastatyny[2][4][3]. Ezetymib nie indukuje enzymów cytochromu P450[1].

Metabolizm i transportery

  • Pitawastatyna: drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[5], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6], substrat UGT2B7[5]

Monitorować

  • lipidogram (cholesterol LDL) po kilku tygodniach od włączenia skojarzenia
  • aminotransferazy przed rozpoczęciem leczenia i w razie objawów uszkodzenia wątroby
  • kinaza kreatynowa przy bólach, tkliwości lub osłabieniu mięśni
  • INR u pacjentów przyjmujących warfarynę lub inne pochodne kumaryny

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pitamet 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pitamet-100424725/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pitipix 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pitipix-100481461/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ LetermowirNie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, w tym z letermowirem.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i zapytaj go o inny lek zamiast kwetiapiny.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i zapytaj go o inny lek zamiast kwetiapiny.

Lek przeciwwirusowy letermowir może spowolnić usuwanie kwetiapiny z organizmu. Kwetiapina gromadzi się wtedy we krwi i działa silniej niż zwykle. Może to powodować dużą senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia przy wstawaniu i zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo duża senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • upadki
  • sztywność mięśni lub drżenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, w tym z letermowirem.[1] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego w trakcie profilaktyki letermowirem, zastąp kwetiapinę lekiem niemetabolizowanym istotnie przez CYP3A4. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka mimo to utrzymuje kwetiapinę, stosuj możliwie najmniejszą dawkę i ściśle monitoruj sedację, ciśnienie tętnicze i EKG.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia kwetiapiny może nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem omdleń i upadków oraz wydłużenie odstępu QT. Skala wzrostu ekspozycji przy letermowirze nie została zbadana bezpośrednio, ale można oczekiwać mniejszego efektu niż przy silnych inhibitorach.

Mechanizm

Letermowir hamuje metabolizm kwetiapiny przez CYP3A4 i może zwiększać jej stężenie we krwi. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu – ketokonazol – zwiększał jej AUC 5–8-krotnie.[1] Letermowir jest in vivo umiarkowanym inhibitorem CYP3A i zwiększa stężenie midazolamu podawanego doustnie 2–3-krotnie.[2] Jednoczesne stosowanie cyklosporyny może nasilać wpływ letermowiru na inne leki.[2] Działanie indukujące letermowiru na inne enzymy i transportery nie znosi hamowania CYP3A.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]

Monitorować

  • nasilenie sedacji
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy pozapiramidowe

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulprydpaliperydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneRozuwastatyna+ LetermowirPrzy letermowirze stosowanym bez cyklosporyny rozpocznij rozuwastatynę od 5 mg raz na dobę i zwiększaj dawkę ostrożnie, nie stosując 30 ani 40 mg.Nie zmieniaj dawek samodzielnie, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz rozuwastatynę, i zapytaj, czy jej dawka jest odpowiednia na czas leczenia letermowirem.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zmieniaj dawek samodzielnie, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz rozuwastatynę, i zapytaj, czy jej dawka jest odpowiednia na czas leczenia letermowirem.

Lek przeciwwirusowy letermowir zwiększa ilość rozuwastatyny we krwi. Przez to rośnie ryzyko uszkodzenia mięśni. Lekarz zwykle zmniejsza dawkę rozuwastatyny albo czasowo ją odstawia. Jeśli przyjmujesz też cyklosporynę, tych leków nie wolno łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, kurcze lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brązowy mocz
  • ogólne złe samopoczucie z gorączką i bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy letermowirze stosowanym bez cyklosporyny rozpocznij rozuwastatynę od 5 mg raz na dobę i zwiększaj dawkę ostrożnie, nie stosując 30 ani 40 mg.[1] Jeśli pacjent otrzymuje letermowir razem z cyklosporyną, rozuwastatyny nie stosuje się.[2] Rozuwastatyna jest też przeciwwskazana z samą cyklosporyną.[1] Na czas profilaktyki letermowirem rozważ czasowe odstawienie statyny, jeśli korzyść z niej w tym okresie jest niewielka.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie rozuwastatyny podnosi ryzyko miopatii, a w skrajnych przypadkach rabdomiolizy.[1]

Mechanizm

Letermowir hamuje transportery wątrobowe OATP1B1/3 oraz in vitro transporter wypływu BCRP, a rozuwastatyna jest substratem OATP1B1 i BCRP.[2] Zahamowanie tych transporterów zwiększa stężenie rozuwastatyny w osoczu.[1] Letermowir jest ogólnie induktorem enzymów i transporterów, ale gdy dany transporter jest jednocześnie hamowany, przeważa efekt hamowania.[2] Dodanie cyklosporyny, silnego inhibitora OATP1B1/3, dodatkowo nasila to oddziaływanie.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Letermowir – inhibitor BCRP[3], rozuwastatyna – substrat BCRP[4]
  • Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], rozuwastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B1[3], rozuwastatyna – substrat OATP1B1[4]
  • Letermowir – inhibitor OATP1B3[3], rozuwastatyna – substrat OATP1B3[4]
  • Letermowir – induktor BCRP[3], rozuwastatyna – substrat BCRP[4]
  • Letermowir – induktor CYP2C19[3], rozuwastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
  • Letermowir – induktor CYP2C9[3], rozuwastatyna – substrat CYP2C9[5]
  • Rozuwastatyna: substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]
  • Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]

Monitorować

  • bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
  • aktywność CK przy objawach mięśniowych
  • ciemne zabarwienie moczu
  • czynność nerek

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 30 mg/dobęrozuwastatynainterakcja nie dotyczyDawki rozuwastatyny 30 i 40 mg są przeciwwskazane w sytuacjach, w których może dojść do zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu, a letermowir do nich należy.
dawka ≤ 5 mg/dobęrozuwastatynaryzyko malejeRozpoczęcie od 5 mg raz na dobę jest zalecanym sposobem stosowania rozuwastatyny z lekami zwiększającymi jej ekspozycję około 2-krotnie lub więcej.
Po zakończeniu leczenia letermowiremkolejność włączenia · letermowirinne zaleceniePo zakończeniu profilaktyki letermowirem można wrócić do wcześniejszej dawki rozuwastatyny, uwzględniając pozostałe leki pacjenta, w tym cyklosporynę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zaranta-100226250/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zaranta-100226250/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Fibraty (np. fenofibrat, cyprofibrat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych.Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.

Leki na cholesterol z grupy statyn, takie jak atorwastatyna, rozuwastatyna czy symwastatyna, oraz leki na trójglicerydy z grupy fibratów, takie jak fenofibrat czy cyprofibrat, mogą każdy z osobna szkodzić mięśniom. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko jest większe. Lekarze często łączą te leki celowo, ale wymaga to kontroli. Rzadko może dojść do poważnego uszkodzenia mięśni, które obciąża nerki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, na przykład trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • silne zmęczenie z gorączką
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych. Wskazaniem jest najczęściej utrzymująca się hipertriglicerydemia mimo leczenia statyną u pacjenta wysokiego ryzyka sercowo naczyniowego[1]. Przed włączeniem fibratu oceń czynność nerek, wątroby i tarczycy oraz wyjściową aktywność kinazy kreatynowej. Unikaj łączenia fibratu z najwyższymi zarejestrowanymi dawkami statyn, zwłaszcza rozuwastatyny i symwastatyny, i sprawdź ograniczenia dawek w ChPL konkretnej statyny. Przy łączeniu z fenofibratem preferuj atorwastatynę, rozuwastatynę lub pitawastatynę w umiarkowanej dawce zamiast symwastatyny i lowastatyny. Przy objawach mięśniowych lub znacznym wzroście kinazy kreatynowej odstaw fibrat albo oba leki. Cyprofibrat traktuj jak fenofibrat, a ChPL cyprofibratu może przewidywać ostrzejsze ograniczenia łączenia ze statynami.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko miopatii, w tym bólów i osłabienia mięśni oraz wzrostu aktywności kinazy kreatynowej[2]. Rzadko dochodzi do rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek[3]. Możliwy jest też addycyjny wzrost aktywności aminotransferaz[1]. Fibraty mogą przejściowo podnosić stężenie kreatyniny w surowicy.

Mechanizm

Statyny i fibraty mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie miotoksyczne się sumuje. Statyny hamują syntezę cholesterolu i związków niezbędnych dla komórek mięśniowych. Fibraty działają przez receptory PPAR alfa i same mogą wywołać miopatię[4]. Fenofibrat i cyprofibrat w niewielkim stopniu zmieniają farmakokinetykę statyn, więc o ryzyku decyduje głównie sumowanie działań. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich statyn i obu fibratów z list. Cyprofibrat ma ten sam profil działania niepożądanego na mięśnie co fenofibrat.

Monitorować

  • bóle, tkliwość, kurcze i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej wyjściowo i przy każdym objawie mięśniowym
  • kreatynina i eGFR przed leczeniem i okresowo
  • aktywność aminotransferaz
  • ciemne zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Najwyższa zarejestrowana dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. ChPL części statyn, zwłaszcza rozuwastatyny, ogranicza lub wyklucza najwyższą dawkę przy jednoczesnym stosowaniu fibratu. Sprawdź ograniczenia w ChPL konkretnej statyny.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieFibraty są wydalane głównie przez nerki, a niewydolność nerek zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Dostosuj dawkę fibratu według ChPL i częściej kontroluj kreatyninę oraz kinazę kreatynową.
Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyFenofibrat i cyprofibrat są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek, więc połączenie ze statyną w tej sytuacji nie powinno być stosowane.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują miopatia, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko interakcji. Zacznij od mniejszej dawki statyny i ściślej monitoruj objawy.

Źródła

  1. Guo J, Meng F, Ma N, Li C, Ding Z, Wang H, et al. Meta-analysis of safety of the coadministration of statin with fenofibrate in patients with combined hyperlipidemia. Am J Cardiol. 2012;110(9):1296-301. doi: 10.1016/j.amjcard.2012.06.050. PMID: 22840347.
  2. Schima SM, Maciejewski SR, Hilleman DE, Williams MA, Mohiuddin SM. Fibrate therapy in the management of dyslipidemias, alone and in combination with statins: role of delayed-release fenofibric acid. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(5):731-8. doi: 10.1517/14656560903575639. PMID: 20210682.
  3. Kobuchi S, Nishida M, Hayakawa M, Maekawa Y, Ohata A, Chikami S, et al. Data Mining of the Japanese Adverse Drug Event Report Database and Animal Experiments for Assessment of Risks Associated With Pemafibrate. In Vivo. 2026;40(4):2372-2380. doi: 10.21873/invivo.14391. PMID: 42379788.
  4. Zhou J, Li D, Cheng Q. Fenofibrate monotherapy-induced rhabdomyolysis in a patient with post-pancreatitis diabetes mellitus: A rare case report and a review of the literature. Medicine (Baltimore). 2020;99(21):e20390. doi: 10.1097/MD.0000000000020390. PMID: 32481339.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. cyklosporyna, woklosporyna) klasaPołączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.

Niektóre leki stosowane po przeszczepieniu narządu lub w chorobach autoimmunologicznych, zwłaszcza cyklosporyna, mogą bardzo zwiększać ilość leku na cholesterol we krwi, na przykład symwastatyny, atorwastatyny albo rozuwastatyny. Może to prowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, które w ciężkich przypadkach szkodzi także nerkom. Woklosporyna działa podobnie, ale słabiej, a takrolimus zwykle nie powoduje takiego problemu. Część tych połączeń jest zakazana, dlatego lekarz musi wiedzieć o wszystkich twoich lekach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
  • silne zmęczenie, gorączka z bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni. Charakterystyki produktów leczniczych symwastatyny, rozuwastatyny i pitawastatyny wymieniają cyklosporynę w przeciwwskazaniach, a lowastatyny nie należy z nią łączyć. Atorwastatynę z cyklosporyną można stosować wyłącznie w najmniejszej dawce i pod ścisłą kontrolą. Przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki statyny i monitorować działania niepożądane. Przy takrolimusie zwykle nie ma potrzeby modyfikacji dawki statyny, ale obowiązuje standardowa czujność.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia statyny zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z ostrym uszkodzeniem nerek, które może zagrażać życiu[1]. Ryzyko jest największe przy cyklosporynie w połączeniu z symwastatyną i lowastatyną oraz przy dużych dawkach statyny. Pacjenci po przeszczepieniu narządu mają często dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak upośledzona czynność nerek i wielolekowość. Możliwy jest też wzrost aktywności aminotransferaz.

Mechanizm

Cyklosporyna, a w mniejszym stopniu woklosporyna, hamuje wątrobowe transportery wychwytu OATP1B1 i OATP1B3 oraz pompy wyrzutowe P-gp i BCRP. Utrudnia to wychwyt statyny do wątroby i jej usuwanie, przez co stężenie statyny we krwi rośnie[2]. Dotyczy to wszystkich statyn z listy, także tych, które nie są metabolizowane przez CYP3A4, takich jak rozuwastatyna i pitawastatyna. Przy symwastatynie, lowastatynie i atorwastatynie dochodzi dodatkowo hamowanie CYP3A4, co jeszcze bardziej zwiększa ekspozycję[3]. Takrolimus nie wykazuje istotnego klinicznie działania hamującego na te szlaki i stanowi wyjątek w klasie[4]. Statyny nie zmieniają w sposób istotny stężenia inhibitorów kalcyneuryny.

Monitorować

  • objawy mięśniowe – ból, osłabienie, tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • aktywność aminotransferaz
  • zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. Duże dawki statyn nie powinny być stosowane z cyklosporyną, a przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośniePodeszły wiek, zwłaszcza w połączeniu z upośledzoną czynnością nerek, niedoczynnością tarczycy i wielolekowością, zwiększa ryzyko miopatii wywołanej statyną.
Statyna włączana u pacjenta leczonego inhibitorem kalcyneurynykolejność włączenia · statynyinne zaleceniePrzy włączaniu statyny u pacjenta przyjmującego cyklosporynę lub woklosporynę należy zaczynać od najmniejszej dawki i zwiększać ją ostrożnie pod kontrolą objawów mięśniowych. Przy włączaniu cyklosporyny u pacjenta na statynie należy zweryfikować wybór i dawkę statyny.

Źródła

  1. Korzec J, Strausbaugh R, Mikolay JJ, Churchwell MD. Rhabdomyolysis and acute kidney injury potentiated by a drug-drug interaction between cyclosporine, leflunomide, and rosuvastatin in a kidney transplant recipient: A missed opportunity for pharmacist involvement. J Am Pharm Assoc (2003). 2024;64(3):102016. doi: 10.1016/j.japh.2024.01.012. PMID: 38272309.
  2. Harabayashi R, Takahashi M, Takahashi K, Sugimoto T, Uchida J, Nakamura Y, et al. Safety Profile of the Concomitant Use of Atorvastatin and Cyclosporine in Renal Transplant Recipients. Pharmazie. 2023;78(5):47-50. doi: 10.1691/ph.2023.2582. PMID: 37189269.
  3. Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.
  4. Amundsen R, Christensen H, Zabihyan B, Asberg A. Cyclosporine A, but not tacrolimus, shows relevant inhibition of organic anion-transporting protein 1B1-mediated transport of atorvastatin. Drug Metab Dispos. 2010;38(9):1499-504. doi: 10.1124/dmd.110.032268. PMID: 20519340.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.