Interakcje / Azatiopryna / Azatiopryna i kladrybina

Azatiopryna i kladrybina

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie rozpoczyna się kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie przyjmuje azatioprynę.

Nie zaczynaj kladrybiny, jeśli przyjmujesz azatioprynę, i powiedz o obu lekach lekarzowi prowadzącemu przed rozpoczęciem leczenia.

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ KladrybinaNie rozpoczyna się kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie przyjmuje azatioprynę.Nie zaczynaj kladrybiny, jeśli przyjmujesz azatioprynę, i powiedz o obu lekach lekarzowi prowadzącemu przed rozpoczęciem leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj kladrybiny, jeśli przyjmujesz azatioprynę, i powiedz o obu lekach lekarzowi prowadzącemu przed rozpoczęciem leczenia.

Oba leki osłabiają układ odpornościowy i mogą obniżać liczbę białych krwinek. Przyjmowane razem lub tuż po sobie mogą tak bardzo osłabić odporność, że łatwo dojdzie do ciężkiej infekcji. Dlatego leczenia kladrybiną nie zaczyna się, dopóki przyjmujesz azatioprynę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
częste lub przedłużające się infekcje
bolesna wysypka z pęcherzykami
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
nietypowe zmęczenie i bladość

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie rozpoczyna się kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie przyjmuje azatioprynę^[1]. Przed włączeniem kladrybiny azatioprynę trzeba odstawić, a lekarz prowadzący powinien potwierdzić, że odporność i morfologia wróciły do normy. Gdy azatioprynę włącza się po kursie kladrybiny, należy ściśle kontrolować parametry hematologiczne z powodu addytywnego działania na krew^[1].

Skutek kliniczny

Połączenie grozi głęboką limfopenią i leukopenią oraz ciężkimi, także oportunistycznymi zakażeniami. Rozpoczęcie leczenia kladrybiną u pacjenta przyjmującego azatioprynę jest przeciwwskazane^[1].

Mechanizm

Kladrybina trwale zmniejsza liczbę limfocytów, a azatiopryna hamuje czynność szpiku i działa immunosupresyjnie. Oba leki sumują działanie na układ odpornościowy i krwiotwórczy^[1]. Leków o działaniu mielosupresyjnym, w tym cytostatyków, należy w miarę możliwości unikać u osób leczonych azatiopryną^[2].

Metabolizm i transportery

Kladrybina: substrat BCRP^[3], drugorzędny szlak substrat P-gp^[3]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i leukocytów
objawy zakażenia

Kiedy ocena się zmienia

Azatiopryna włączana po zakończonym kursie kladrybinykolejność włączenia · azatiopryna

inne zalecenie

Przeciwwskazanie dotyczy rozpoczęcia kladrybiny u pacjenta na azatioprynie. Gdy azatioprynę włącza się po kursie kladrybiny, nadal występuje addytywne działanie hematotoksyczne i konieczna jest ścisła kontrola morfologii.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAzatioprynaa alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia azatiopryną.Pij alkohol co najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, regularnie wykonuj zlecone badania krwi i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol co najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, regularnie wykonuj zlecone badania krwi i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.

Azatiopryna i alkohol mogą obciążać wątrobę, a picie dużych ilości alkoholu może dodatkowo osłabiać tworzenie krwinek. Okazjonalne wypicie niewielkiej ilości alkoholu zwykle nie szkodzi w czasie leczenia. Regularne picie albo upijanie się zwiększa ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza jeśli masz chorą wątrobę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

zażółcenie skóry lub białek oczu
ciemny mocz lub jasny stolec
swędzenie skóry
ból pod prawym żebrem
gorączka, ból gardła lub częste infekcje
łatwe siniaczenie lub krwawienie
silne nudności lub wymioty

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia azatiopryną. Należy odradzić regularne i intensywne picie, szczególnie u pacjentów z chorobą wątroby, nieprawidłowymi próbami wątrobowymi lub cytopenią w wywiadzie. Pacjenta trzeba poinformować o objawach uszkodzenia wątroby i zahamowania czynności szpiku, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu nie oczekuje się istotnych skutków klinicznych. Regularne lub intensywne picie może zwiększać ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, utrudniać interpretację wyników prób wątrobowych i teoretycznie nasilać mielosupresję, a także nasilać nudności i dolegliwości żołądkowe.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej azatiopryny z etanolem, a możliwe ryzyko wynika z sumowania się działań niepożądanych obu substancji. Charakterystyki produktów azatiopryny, zarówno tabletek, jak i zawieszki doustnej, nie wymieniają alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, więc zapisy wszystkich produktów są w tej kwestii zgodne^[1]. Azatiopryna może uszkadzać wątrobę i hamować czynność szpiku kostnego, a przewlekłe nadużywanie alkoholu również działa hepatotoksycznie i może upośledzać hematopoezę, między innymi przez niedobór kwasu foliowego i bezpośrednie działanie toksyczne na szpik. Etanol nie wpływa w istotny klinicznie sposób na główne szlaki metabolizmu azatiopryny przez metylotransferazę tiopurynową i oksydazę ksantynową. Oba czynniki mogą też nasilać nudności i podrażnienie przewodu pokarmowego.

Monitorować

aktywność ALT i AST
stężenie bilirubiny i aktywność GGT
morfologia krwi z rozmazem
objawy zakażenia i skazy krwotocznej

Kiedy ocena się zmienia

Intensywne picie, upijanie sięilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Intensywne spożycie alkoholu zwiększa ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności i nasila dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dlatego należy go unikać w trakcie leczenia azatiopryną.
Regularne lub codzienne picieczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Przewlekłe spożywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby i upośledzenia hematopoezy, co sumuje się z działaniem azatiopryny i utrudnia interpretację badań kontrolnych. Wskazane jest ograniczenie picia i ścisłe monitorowanie prób wątrobowych oraz morfologii.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieKladrybinaa alkoholPrzy okazjonalnym i umiarkowanym piciu nie trzeba nic zmieniać w leczeniu kladrybiną.Możesz okazjonalnie pić alkohol w umiarkowanych ilościach, a jeśli pijesz dużo lub codziennie, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz okazjonalnie pić alkohol w umiarkowanych ilościach, a jeśli pijesz dużo lub codziennie, powiedz o tym lekarzowi.

Alkohol nie wchodzi w znane interakcje z tym lekiem na stwardnienie rozsiane. Okazjonalne picie w umiarkowanych ilościach nie zmienia działania leku. Picie dużych ilości alkoholu przez dłuższy czas samo osłabia odporność i szkodzi wątrobie, a ten lek też obniża odporność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub inne objawy zakażenia
bolesna wysypka z pęcherzykami na jednej połowie ciała
zażółcenie skóry lub białek oczu
ciemny mocz

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy okazjonalnym i umiarkowanym piciu nie trzeba nic zmieniać w leczeniu kladrybiną. U osób nadużywających alkoholu warto zwrócić uwagę lekarza na ten fakt, bo może to mieć znaczenie dla interpretacji morfologii krwi i badań wątrobowych wykonywanych w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa kladrybiny. Przy przewlekłym piciu dużych ilości można teoretycznie oczekiwać głębszej lub dłuższej limfopenii, większej podatności na zakażenia i trudniejszej oceny ewentualnego uszkodzenia wątroby.

Mechanizm

Nie jest znana interakcja farmakokinetyczna między kladrybiną a etanolem, bo kladrybina nie jest metabolizowana przez enzymy wątrobowe odpowiedzialne za rozkład alkoholu, a alkohol nie hamuje transporterów ENT1, CNT3 ani BCRP. ChPL kladrybiny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach^[1]. Teoretyczne nakładanie się działań dotyczy wyłącznie przewlekłego nadużywania alkoholu, które samo hamuje czynność szpiku, osłabia odporność i obciąża wątrobę. ChPL zaleca ścisłą obserwację parametrów hematologicznych przy jednoczesnym stosowaniu kladrybiny z substancjami wpływającymi na profil hematologiczny^[1].

Metabolizm i transportery

Kladrybina: substrat BCRP^[2], drugorzędny szlak substrat P-gp^[2]

Monitorować

morfologia krwi z liczbą limfocytów zgodnie z planem leczenia
aktywność enzymów wątrobowych u osób pijących dużo

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjent

ryzyko rośnie

Przewlekłe nadużywanie alkoholu może addytywnie z kladrybiną pogłębiać cytopenie, zwiększać ryzyko zakażeń i utrudniać ocenę hepatotoksyczności. Warto poinformować lekarza i zwrócić uwagę na wyniki morfologii oraz enzymów wątrobowych.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 245

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.

Leki z grupy analogów puryn, takie jak merkaptopuryna, tioguanina, kladrybina czy fludarabina, oraz leki blokujące TNF, takie jak adalimumab, infliksymab czy etanercept, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, w tym gruźlicy, a bardzo rzadko także niektórych nowotworów krwi. Lekarz czasem celowo łączy te leki, na przykład w chorobie Leśniowskiego i Crohna, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
uporczywy kaszel, duszność, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
bolesna wysypka z pęcherzykami
łatwe powstawanie siniaków, krwawienia lub bladość i duże zmęczenie
ból lub uczucie pełności pod żebrami po lewej albo prawej stronie
nowe lub zmieniające się zmiany na skórze

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów. Przed włączeniem leczenia trzeba wykluczyć utajoną gruźlicę oraz zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C, a także uzupełnić szczepienia. Szczepionki żywe są w tym czasie przeciwwskazane. Merkaptopurynę z infliksymabem lub adalimumabem łączy się celowo w nieswoistych zapaleniach jelit. U młodych mężczyzn warto wtedy rozważyć ograniczenie czasu terapii skojarzonej albo zamianę tiopuryny na metotreksat^[1]. Po kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie lub nelarabinie inhibitor TNF należy włączać dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ustąpieniu neutropenii. U pacjentów z głęboką limfopenią trzeba rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z protokołem ośrodka. Przed włączeniem tiopuryny wskazane jest oznaczenie aktywności TPMT i genotypu NUDT15.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Obejmuje to reaktywację gruźlicy, wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń wirusem półpaśca i wirusem cytomegalii, a także zakażenia oportunistyczne, takie jak pneumocystozowe zapalenie płuc. Połączenie tiopuryn (merkaptopuryny, tioguaniny) z inhibitorem TNF wiąże się z rzadkim, ale zwykle śmiertelnym chłoniakiem z limfocytów T wątroby i śledziony (HSTCL)^[2]. Dotyczy to głównie młodych mężczyzn leczonych z powodu nieswoistych zapaleń jelit^[3]. Opisuje się także zwiększone ryzyko innych chłoniaków i nieczerniakowych raków skóry^[2]. Analogi puryn stosowane w onkologii mogą przy tym nasilać mielosupresję i wydłużać okres neutropenii oraz limfopenii.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Analogi puryn hamują syntezę kwasów nukleinowych, co uszkadza szpik i limfocyty. Najsilniej działają tu kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, które wywołują głęboką i długotrwałą limfopenię. Merkaptopuryna i tioguanina działają podobnie, choć zwykle słabiej. Inhibitory TNF (adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab, certolizumab pegol) blokują kluczową cytokinę odporności komórkowej i obrony przed zakażeniami ziarniniakowymi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz zaburzeń nadzoru immunologicznego nad nowotworami. Nie stwierdzono istotnej interakcji farmakokinetycznej.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów oraz neutrofili
objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne
badanie w kierunku utajonej gruźlicy przed leczeniem i w razie objawów
markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed leczeniem oraz aktywność aminotransferaz
powiększenie wątroby lub śledziony, cytopenie i objawy ogólne sugerujące chłoniaka
okresowa kontrola dermatologiczna skóry

Kiedy ocena się zmienia

Młody dorosły, zwłaszcza mężczyznawiek · pacjent	ryzyko rośnie	U młodych mężczyzn leczonych tiopuryną i inhibitorem TNF z powodu nieswoistego zapalenia jelit ryzyko chłoniaka z limfocytów T wątroby i śledziony jest największe. Należy rozważyć monoterapię albo zamianę tiopuryny na metotreksat.
Długotrwała terapia skojarzonaczas leczenia · analogi puryn	ryzyko rośnie	Ryzyko chłoniaków i nowotworów skóry rośnie wraz z czasem łącznego stosowania tiopuryny i inhibitora TNF. Należy okresowo oceniać, czy terapia skojarzona jest nadal potrzebna.
Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi puryn	ryzyko rośnie	Analogi puryn w dawkach onkologicznych, zwłaszcza kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, wywołują głęboką mielosupresję i limfopenię. Dołączenie inhibitora TNF w tym okresie znacznie zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych.
Inhibitor TNF po leczeniu kladrybiną, fludarabiną, klofarabiną lub nelarabinąkolejność włączenia · inhibitory czynnika martwicy nowotworów	inne zalecenie	Limfopenia po tych lekach utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Inhibitor TNF należy włączać dopiero po potwierdzeniu odbudowy liczby limfocytów i neutrofili w morfologii.

Źródła

Beaugerie L. Immunosuppression-related lymphomas and cancers in IBD: how can they be prevented? Dig Dis. 2012;30(4):415-9. doi: 10.1159/000338144. PMID: 22796808.
Biancone L, Onali S, Petruzziello C, Calabrese E, Pallone F. Cancer and immunomodulators in inflammatory bowel diseases. Inflamm Bowel Dis. 2015;21(3):674-98. doi: 10.1097/MIB.0000000000000243. PMID: 25545375.
Carvão J, Magno Pereira V, Jacinto F, Sousa Andrade C, Jasmins L. Hepatosplenic T-Cell Lymphoma: A Rare Complication of Monotherapy with Thiopurines in Crohn's Disease. GE Port J Gastroenterol. 2018;26(4):279-284. doi: 10.1159/000493350. PMID: 31328143.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych.Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie gruźlicy, z którymi osłabiony organizm może sobie nie poradzić. Może to prowadzić do groźnego zakażenia, a szczepienie lub leczenie BCG działa wtedy słabiej. Tych leków nie wolno łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka trwająca kilka dni lub nawracająca
dreszcze i nocne poty
niewyjaśniona utrata masy ciała i duże osłabienie
narastający obrzęk, ropień lub owrzodzenie w miejscu szczepienia
powiększone, bolesne węzły chłonne
kaszel, duszność lub bóle stawów po wlewkach BCG

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Nie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych. Przyjęcie żywej szczepionki, zwłaszcza BCG, jest przeciwwskazane w trakcie leczenia azatiopryną^[1]. Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie^[2]^[3]^[4]. Żywą szczepionkę można podać dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną^[5]. Jeśli wskazane są szczepienia żywymi szczepionkami, najlepiej wykonać je przed rozpoczęciem immunosupresji. U chorego na nienaciekowego raka pęcherza, który musi kontynuować azatioprynę, onkolog lub urolog powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe.

Skutek kliniczny

Grozi niekontrolowane namnażanie prątków BCG z miejscowym lub uogólnionym zakażeniem (BCG-itis), które może wymagać leczenia przeciwprątkowego i zagrażać życiu. Jednocześnie zmniejsza się skuteczność szczepienia przeciwgruźliczego oraz przeciwnowotworowe działanie wlewek dopęcherzowych BCG.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź komórkową, która jest niezbędna do kontrolowania żywych, atenuowanych prątków BCG. Aktywność immunosupresyjna azatiopryny może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje^[5]. Ten sam mechanizm osłabia odpowiedź immunologiczną, od której zależy skuteczność dopęcherzowej immunoterapii BCG.

Monitorować

objawy uogólnionego zakażenia BCG (przedłużająca się gorączka, dreszcze, poty nocne, utrata masy ciała, osłabienie)
objawy miejscowego zakażenia w miejscu szczepienia (narastający naciek, ropień, powiększenie węzłów chłonnych)
po wlewkach dopęcherzowych – objawy ogólne, zaburzenia czynności wątroby, objawy płucne, bóle stawów
data ostatniej dawki azatiopryny przed planowanym podaniem BCG

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (wlewki dopęcherzowe zamiast BCG w raku pęcherza – decyzja onkologa lub urologa)

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąpacjent	inne zalecenie	Żywą szczepionkę można rozważyć dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną. Przed podaniem oceń, czy pacjent nie otrzymuje innych leków immunosupresyjnych.
Dopęcherzowodroga podania · szczepionka BCG	inne zalecenie	Wlewki dopęcherzowe BCG w raku pęcherza są również przeciwwskazane u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Lekarz prowadzący powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe albo zmianę immunosupresji.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ KlozapinaNie łącz klozapiny z azatiopryną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić bezpieczne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić bezpieczne leczenie.

Azatiopryna i klozapina mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Taki spadek może prowadzić do ciężkiej infekcji zagrażającej życiu. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła
owrzodzenia w jamie ustnej
objawy przypominające grypę
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
nietypowe osłabienie i bladość

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz klozapiny z azatiopryną. U pacjenta leczonego azatiopryną nie rozpoczyna się leczenia klozapiną^[1], a u pacjenta stabilnie leczonego klozapiną nie dołącza się azatiopryny^[1]. Jeśli wskazania do obu leków są bezwzględne, decyzję o wyborze innego leku przeciwpsychotycznego albo innego leczenia choroby podstawowej podejmuje psychiatra wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne. Gdy pacjent mimo to otrzymuje oba leki, konieczne jest pilne zgłoszenie się do lekarza i ścisła kontrola morfologii z rozmazem.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a także leukopenii, małopłytkowości i niedokrwistości. Agranulocytoza może prowadzić do ciężkich zakażeń, w tym sepsy, i stanowi zagrożenie życia. Dodatkowo leukopenia lub supresja szpiku wywołana azatiopryną wyklucza stosowanie klozapiny^[1], a leukopenia sama w sobie jest przeciwwskazaniem do azatiopryny^[2].

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania hamujące hematopoezę się sumują. Klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę, a azatiopryna jako lek cytotoksyczny o działaniu immunosupresyjnym powoduje leukopenię i supresję szpiku. Klozapiny nie wolno łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi^[1]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących substancje związane ze znacznym ryzykiem agranulocytozy^[3]. Jednoczesnego stosowania azatiopryny z lekami mogącymi działać mielosupresyjnie należy w miarę możliwości unikać^[4].

Metabolizm i transportery

Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2^[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19^[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[6], substrat CYP3A4^[6]

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem
bezwzględna liczba neutrofilów (ANC)
liczba leukocytów
liczba płytek krwi
objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrisperidonkwetiapina

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Azathioprine VIS 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azathioprine-vis-100247341/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz azatioprynę, aby dobrał szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz azatioprynę, aby dobrał szczepionkę w zastrzyku.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i przy obniżonej odporności może wywołać groźną reakcję, a przy tym może nie chronić przed chorobą. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale u ciebie może działać słabiej niż zwykle.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka lub wymioty
silne bóle brzucha
złe samopoczucie utrzymujące się po szczepieniu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.^[1]^[2] Żywe szczepionki można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.^[3] Gdy szczepienie przed wyjazdem jest potrzebne w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę do wstrzykiwań, która nie zawiera żywych bakterii, i uprzedza pacjenta, że ochrona może być słabsza, dlatego nadal ważna jest higiena żywności i wody. Jeśli to możliwe, szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem immunosupresji.

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce doustnej możliwa jest nietypowa, potencjalnie szkodliwa reakcja na drobnoustroje szczepionkowe oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwe osłabienie ochrony poszczepiennej.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. U osoby z obniżoną odpornością żywy, atenuowany szczep Salmonella Typhi Ty21a ze szczepionki doustnej może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję, a jednocześnie wytworzenie ochronnej odpowiedzi jest mniej pewne. W przypadku szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź poszczepienna może być słabsza.

Monitorować

Weryfikacja przed szczepieniem, czy pacjent przyjmuje lub w ciągu ostatnich 3 miesięcy przyjmował azatioprynę
Gorączka, biegunka, wymioty lub bóle brzucha po ewentualnym przyjęciu żywej szczepionki doustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu do wstrzykiwańpolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana lub polisacharydowa do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna podczas leczenia azatiopryną może być osłabiona. Szczepienie jest dopuszczalne, a pacjenta należy poinformować o możliwej słabszej ochronie.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatiopryna	inne zalecenie	Żywą szczepionkę można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw rotawirusomPołączenie jest przeciwwskazane – nie podawaj szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia azatiopryną.Jeśli dziecko przyjmuje azatioprynę, przed szczepieniem przeciw rotawirusom powiedz o tym lekarzowi i nie podawaj szczepionki bez jego decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli dziecko przyjmuje azatioprynę, przed szczepieniem przeciw rotawirusom powiedz o tym lekarzowi i nie podawaj szczepionki bez jego decyzji.

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy. Azatiopryna osłabia odporność, więc wirus ze szczepionki może wywołać chorobę zamiast chronić przed nią. Tej szczepionki nie podaje się w trakcie leczenia azatiopryną ani przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

biegunka, która nie ustępuje
powtarzające się wymioty
gorączka
mniej mokrych pieluch, senność lub suche usta – oznaki odwodnienia

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – nie podawaj szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia azatiopryną. Przyjęcie żywej szczepionki jest przeciwwskazane u osób leczonych azatiopryną^[1]. Żywych szczepionek nie stosuje się przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną^[2]. Jeśli szczepionkę podano omyłkowo, należy poinformować lekarza prowadzącego i obserwować dziecko pod kątem objawów żołądkowo-jelitowych i odwodnienia.

Skutek kliniczny

Możliwe jest zakażenie szczepionkowym szczepem rotawirusa z przedłużającą się biegunką, wymiotami, gorączką i ryzykiem odwodnienia, a także niepełna ochrona przed zakażeniem rotawirusowym. Szczepionki przeciw rotawirusom nie podaje się dzieciom, u których występuje lub jest spodziewany niedobór odporności^[3].

Mechanizm

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, atenuowane wirusy, a azatiopryna jako antymetabolit purynowy hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź komórkową oraz humoralną. Działanie immunosupresyjne azatiopryny może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje^[2]. U osoby z obniżoną odpornością wirus szczepionkowy może namnażać się w niekontrolowany sposób, a jednocześnie odpowiedź ochronna na szczepienie może być słabsza.

Monitorować

biegunka i wymioty po omyłkowym podaniu szczepionki
gorączka
objawy odwodnienia
czas od zakończenia leczenia azatiopryną przed planowanym szczepieniem

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatiopryna

ryzyko maleje

Po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną można rozważyć podanie żywej szczepionki, jeśli lekarz potwierdzi brak innej immunosupresji.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
Charakterystyka Produktu Leczniczego RotaTeq, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rotateq-100161846/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym leczenie immunosupresyjne, w tym azatioprynę.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz azatioprynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletek przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz azatioprynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletek przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw cholerze zawierająca żywe, osłabione bakterie może u ciebie wywołać zakażenie, dlatego nie możesz jej przyjąć w trakcie leczenia ani przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu. Szczepionkę zawierającą zabite bakterie możesz przyjąć, ale może ona chronić cię słabiej niż innych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

biegunka, zwłaszcza wodnista lub długo trwająca
gorączka po szczepieniu
silny ból brzucha
objawy odwodnienia, takie jak suchość w ustach i rzadkie oddawanie moczu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym leczenie immunosupresyjne, w tym azatioprynę^[1]. Żywe szczepionki można podać najwcześniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną^[2]. Jeśli szczepienie jest potrzebne w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje ją bez jedzenia, picia i innych leków doustnych, w tym azatiopryny, przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po szczepieniu^[3]. Ze względu na możliwą słabszą odpowiedź poszczepienną pacjent powinien dodatkowo ściśle przestrzegać zasad higieny żywności i wody w podróży.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i nietypowym przebiegiem reakcji poszczepiennej. Po szczepionce inaktywowanej ochrona przed cholerą może być słabsza niż u osób z prawidłową odpornością.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje odpowiedź immunologiczną, przez co żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepienie^[2]. W przypadku szczepionki inaktywowanej ten sam mechanizm prawdopodobnie osłabia wytwarzanie przeciwciał poszczepiennych^[2].

Monitorować

objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym podaniu szczepionki żywej
świadomość możliwej słabszej ochrony po szczepionce inaktywowanej przed wyjazdem

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (całokomórkowa z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (całokomórkowa z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerze	ryzyko maleje	Szczepionkę inaktywowaną można podać w trakcie leczenia azatiopryną, ale odpowiedź na nią prawdopodobnie będzie osłabiona. Należy zachować odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu od leków doustnych, w tym azatiopryny.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatiopryna	ryzyko maleje	Żywą szczepionkę można rozważyć po upływie co najmniej 3 miesięcy od zakończenia leczenia azatiopryną.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejNie podaje się żywej szczepionki przeciw ospie prawdziwej osobie przyjmującej azatioprynę.Nie szczep się przeciw ospie prawdziwej bez rozmowy z lekarzem prowadzącym i zawsze mów przy szczepieniu, że bierzesz lub do niedawna brałeś azatioprynę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw ospie prawdziwej bez rozmowy z lekarzem prowadzącym i zawsze mów przy szczepieniu, że bierzesz lub do niedawna brałeś azatioprynę.

Azatiopryna osłabia układ odpornościowy. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywego, osłabionego wirusa, więc u osoby przyjmującej ten lek może wywołać nietypową i groźną reakcję albo słabiej chronić. Dlatego tych dwóch preparatów się nie łączy, a po odstawieniu azatiopryny trzeba odczekać co najmniej 3 miesiące.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysoka gorączka po szczepieniu
wysypka lub pęcherze poza miejscem wstrzyknięcia
duży obrzęk, ropienie lub bolesność w miejscu szczepienia
silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podaje się żywej szczepionki przeciw ospie prawdziwej osobie przyjmującej azatioprynę^[1]. Żywych szczepionek nie stosuje się także przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną^[2]. Gdy szczepienie jest wskazane, na przykład po narażeniu na zakażenie, decyzję o jego wykonaniu, terminie i ewentualnym przerwaniu immunosupresji podejmuje lekarz prowadzący wspólnie ze specjalistą chorób zakaźnych.

Skutek kliniczny

U osoby leczonej azatiopryną szczepienie żywą szczepionką może wywołać nietypową, potencjalnie szkodliwą reakcję poszczepienną^[2]. Odpowiedź ochronna na szczepienie może być słabsza, przez co pacjent pozostaje gorzej chroniony przed zakażeniem.

Mechanizm

Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, osłabiony wirus krowianki. Azatiopryna hamuje odpowiedź immunologiczną, co może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na żywy drobnoustrój szczepionkowy oraz osłabić wytwarzanie odporności poszczepiennej^[2].

Monitorować

objawy w miejscu wstrzyknięcia i reakcje ogólne po szczepieniu
gorączka i wysypka po szczepieniu
odpowiedź na szczepienie, jeśli lekarz zleci ocenę

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatiopryna

interakcja nie dotyczy

Żywą szczepionkę można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz azatioprynę, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz azatioprynę, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne zakażenie, dlatego nie możesz jej dostać w trakcie leczenia ani przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, choć może chronić nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wysypka z pęcherzykami po szczepieniu, zwłaszcza rozległa
gorączka i wyraźne osłabienie po szczepieniu
ból lub pieczenie skóry w jednym miejscu ciała

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym azatiopryną^[1]^[2]. Po zakończeniu leczenia żywą szczepionkę można rozważyć najwcześniej po 3 miesiącach^[3]. U pacjenta leczonego azatiopryną właściwym wyborem jest szczepionka rekombinowana z adiuwantem, najlepiej podana przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, a jeśli to niemożliwe – w trakcie, z uwzględnieniem możliwej słabszej odpowiedzi^[3].

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce u osoby leczonej azatiopryną istnieje ryzyko uogólnionego zakażenia szczepionkowym wirusem^[3]. Po szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza i krócej trwająca ochrona przed półpaścem^[3].

Mechanizm

Azatiopryna hamuje odporność komórkową i humoralną. Przy żywej, atenuowanej szczepionce przeciw półpaścowi osłabiona odporność nie kontroluje namnażania szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca, co może prowadzić do nietypowej, potencjalnie szkodliwej reakcji poszczepiennej^[3]. Przy szczepionce rekombinowanej, która nie zawiera żywego wirusa, ryzyko zakażenia nie występuje, ale odpowiedź immunologiczna na szczepionki inaktywowane może być słabsza^[3].

Monitorować

rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
data zakończenia leczenia azatiopryną przed ewentualnym podaniem żywej szczepionki
objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi	ryzyko maleje	Szczepionka rekombinowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepionkowym wirusem i może być podana w trakcie leczenia azatiopryną, ale odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Jeśli to możliwe, szczepienie planuje się przed rozpoczęciem leczenia.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatiopryna	inne zalecenie	Żywą szczepionkę można rozważyć najwcześniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną, o ile pacjent nie otrzymuje innego leczenia immunosupresyjnego.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 30 października 2026

Azatiopryna i kladrybina

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj kladrybiny, jeśli przyjmujesz azatioprynę, i powiedz o obu lekach lekarzowi prowadzącemu przed rozpoczęciem leczenia.Nie rozpoczyna się kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie przyjmuje azatioprynę.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
częste lub przedłużające się infekcje
bolesna wysypka z pęcherzykami
łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
nietypowe zmęczenie i bladość

Postępowanie

Nie rozpoczyna się kursu kladrybiny u pacjenta, który aktualnie przyjmuje azatioprynę. Przed włączeniem kladrybiny azatioprynę trzeba odstawić, a lekarz prowadzący powinien potwierdzić, że odporność i morfologia wróciły do normy. Gdy azatioprynę włącza się po kursie kladrybiny, należy ściśle kontrolować parametry hematologiczne z powodu addytywnego działania na krew.

Skutek kliniczny

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i leukocytów
objawy zakażenia

Charakterystyka produktu leczniczego: przeciwwskazane.