Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Azatiopryna / Azatiopryna i szczepionka przeciw półpaścowi

Azatiopryna i szczepionka przeciw półpaścowi

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz azatioprynę, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz azatioprynę, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz azatioprynę, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne zakażenie, dlatego nie możesz jej dostać w trakcie leczenia ani przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, choć może chronić nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami po szczepieniu, zwłaszcza rozległa
  • gorączka i wyraźne osłabienie po szczepieniu
  • ból lub pieczenie skóry w jednym miejscu ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym azatiopryną[1][2]. Po zakończeniu leczenia żywą szczepionkę można rozważyć najwcześniej po 3 miesiącach[3]. U pacjenta leczonego azatiopryną właściwym wyborem jest szczepionka rekombinowana z adiuwantem, najlepiej podana przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, a jeśli to niemożliwe – w trakcie, z uwzględnieniem możliwej słabszej odpowiedzi[3].

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce u osoby leczonej azatiopryną istnieje ryzyko uogólnionego zakażenia szczepionkowym wirusem[3]. Po szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza i krócej trwająca ochrona przed półpaścem[3].

Mechanizm

Azatiopryna hamuje odporność komórkową i humoralną. Przy żywej, atenuowanej szczepionce przeciw półpaścowi osłabiona odporność nie kontroluje namnażania szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca, co może prowadzić do nietypowej, potencjalnie szkodliwej reakcji poszczepiennej[3]. Przy szczepionce rekombinowanej, która nie zawiera żywego wirusa, ryzyko zakażenia nie występuje, ale odpowiedź immunologiczna na szczepionki inaktywowane może być słabsza[3].

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
  • data zakończenia leczenia azatiopryną przed ewentualnym podaniem żywej szczepionki
  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepionkowym wirusem i może być podana w trakcie leczenia azatiopryną, ale odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Jeśli to możliwe, szczepienie planuje się przed rozpoczęciem leczenia.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatioprynainne zalecenieŻywą szczepionkę można rozważyć najwcześniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną, o ile pacjent nie otrzymuje innego leczenia immunosupresyjnego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAzatioprynaa alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia azatiopryną.Pij alkohol co najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, regularnie wykonuj zlecone badania krwi i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol co najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, regularnie wykonuj zlecone badania krwi i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.

Azatiopryna i alkohol mogą obciążać wątrobę, a picie dużych ilości alkoholu może dodatkowo osłabiać tworzenie krwinek. Okazjonalne wypicie niewielkiej ilości alkoholu zwykle nie szkodzi w czasie leczenia. Regularne picie albo upijanie się zwiększa ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza jeśli masz chorą wątrobę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • swędzenie skóry
  • ból pod prawym żebrem
  • gorączka, ból gardła lub częste infekcje
  • łatwe siniaczenie lub krwawienie
  • silne nudności lub wymioty
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia azatiopryną. Należy odradzić regularne i intensywne picie, szczególnie u pacjentów z chorobą wątroby, nieprawidłowymi próbami wątrobowymi lub cytopenią w wywiadzie. Pacjenta trzeba poinformować o objawach uszkodzenia wątroby i zahamowania czynności szpiku, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu nie oczekuje się istotnych skutków klinicznych. Regularne lub intensywne picie może zwiększać ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, utrudniać interpretację wyników prób wątrobowych i teoretycznie nasilać mielosupresję, a także nasilać nudności i dolegliwości żołądkowe.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej azatiopryny z etanolem, a możliwe ryzyko wynika z sumowania się działań niepożądanych obu substancji. Charakterystyki produktów azatiopryny, zarówno tabletek, jak i zawieszki doustnej, nie wymieniają alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, więc zapisy wszystkich produktów są w tej kwestii zgodne[1]. Azatiopryna może uszkadzać wątrobę i hamować czynność szpiku kostnego, a przewlekłe nadużywanie alkoholu również działa hepatotoksycznie i może upośledzać hematopoezę, między innymi przez niedobór kwasu foliowego i bezpośrednie działanie toksyczne na szpik. Etanol nie wpływa w istotny klinicznie sposób na główne szlaki metabolizmu azatiopryny przez metylotransferazę tiopurynową i oksydazę ksantynową. Oba czynniki mogą też nasilać nudności i podrażnienie przewodu pokarmowego.

Monitorować

  • aktywność ALT i AST
  • stężenie bilirubiny i aktywność GGT
  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy zakażenia i skazy krwotocznej

Kiedy ocena się zmienia

Intensywne picie, upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieIntensywne spożycie alkoholu zwiększa ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności i nasila dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dlatego należy go unikać w trakcie leczenia azatiopryną.
Regularne lub codzienne picieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe spożywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby i upośledzenia hematopoezy, co sumuje się z działaniem azatiopryny i utrudnia interpretację badań kontrolnych. Wskazane jest ograniczenie picia i ścisłe monitorowanie prób wątrobowych oraz morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw półpaścowia alkoholNie trzeba zmieniać terminu szczepienia ani zalecać abstynencji z powodu alkoholu.Zaszczep się zgodnie z planem, a w dniu szczepienia i przez dobę po nim nie pij alkoholu albo ogranicz go do minimum.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Zaszczep się zgodnie z planem, a w dniu szczepienia i przez dobę po nim nie pij alkoholu albo ogranicz go do minimum.

Alkohol nie osłabia działania szczepionki przeciw półpaścowi i nie musisz rezygnować ze szczepienia, jeśli czasem pijesz. Po szczepieniu możesz czuć się zmęczony, mieć ból głowy, bóle mięśni albo dreszcze. Alkohol może te objawy nasilić, dlatego w dniu szczepienia i dzień po nim lepiej go nie pić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
  • duszność, obrzęk twarzy lub gardła, wysypka na całym ciele
  • silne osłabienie lub zawroty głowy po szczepieniu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak_interakcji
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać terminu szczepienia ani zalecać abstynencji z powodu alkoholu. Rozsądnie jest doradzić ograniczenie alkoholu w dniu szczepienia i przez dobę po nim, aby nie nasilać złego samopoczucia i nie utrudniać oceny odczynów poszczepiennych.

Skutek kliniczny

Nie oczekuje się klinicznie istotnego skutku. Alkohol wypity w dniu szczepienia lub dzień po nim może nasilać lub maskować typowe ogólnoustrojowe odczyny poszczepienne, takie jak zmęczenie, ból głowy, ból mięśni czy dreszcze, które po szczepionce rekombinowanej z adiuwantem występują bardzo często[1].

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm, przez który umiarkowana ilość alkoholu zmieniałaby skuteczność lub bezpieczeństwo szczepionki przeciw półpaścowi. Charakterystyka szczepionki rekombinowanej z adiuwantem nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jako jedyne przeciwwskazanie podaje nadwrażliwość na składniki szczepionki[1]. Charakterystyka szczepionki żywej również nie wspomina o alkoholu, a jej przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości, stanów niedoboru odporności, leczenia immunosupresyjnego, czynnej nieleczonej gruźlicy i ciąży[1]. Oba produkty mają zatem ten sam status w odniesieniu do alkoholu. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu osłabia odporność komórkową i może zmniejszać odpowiedź na szczepienia, ale nie ma to związku z jednorazowym spożyciem alkoholu w okolicy szczepienia.

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź na szczepienie, ale nie jest przeciwwskazaniem i nie uzasadnia odroczenia. Przed podaniem szczepionki żywej należy wykluczyć stan niedoboru odporności i leczenie immunosupresyjne, które są ujęte w jej przeciwwskazaniach.
odstep ≤ 24 h od szczepieniapacjentinne zalecenieSpożycie większej ilości alkoholu w ciągu doby od szczepienia może nasilać ogólnoustrojowe odczyny poszczepienne i utrudniać ich ocenę, dlatego warto zalecić umiar.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 155

Połączenie przeciwwskazaneAdalimumab+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.

Jeśli przyjmujesz adalimumab, nie możesz dostać szczepionki przeciw półpaścowi zawierającej żywego, osłabionego wirusa. Adalimumab osłabia odporność, więc taki wirus mógłby wywołać groźne zakażenie. Możesz natomiast zaszczepić się szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa – jest bezpieczna, choć w czasie leczenia może działać nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka po szczepieniu
  • wysypka z pęcherzykami na skórze, zwłaszcza rozległa
  • silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.[1] U pacjenta leczonego adalimumabem do profilaktyki półpaśca należy stosować szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, której ChPL nie przewiduje przeciwwskazań związanych z leczeniem immunosupresyjnym.[2] Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia adalimumabem, aby uzyskać lepszą odpowiedź odpornościową.

Skutek kliniczny

Po podaniu szczepionki żywej osobie leczonej adalimumabem istnieje ryzyko uogólnionego zakażenia szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Po podaniu szczepionki rekombinowanej możliwa jest słabsza odpowiedź odpornościowa, bez ryzyka zakażenia wywołanego szczepionką.

Mechanizm

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobie leczonej adalimumabem, ponieważ jest on lekiem immunosupresyjnym, a takie leczenie znajduje się w przeciwwskazaniach szczepionki żywej.[1] Adalimumab hamuje działanie czynnika martwicy nowotworów (TNF) i osłabia odporność komórkową, przez co żywy, osłabiony wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki może namnażać się w sposób niekontrolowany. To samo osłabienie odporności może zmniejszać odpowiedź na szczepionkę rekombinowaną, która jednak nie zawiera żywego wirusa i nie może wywołać zakażenia. ChPL szczepionki rekombinowanej z adiuwantem nie wymienia adalimumabu ani leków immunosupresyjnych w przeciwwskazaniach.[2]

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, jeśli omyłkowo podano szczepionkę żywą

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia leczenia immunosupresyjnego w przeciwwskazaniach, dlatego może być podana pacjentowi leczonemu adalimumabem, z zastrzeżeniem możliwej słabszej odpowiedzi odpornościowej.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia adalimumabemkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowiinne zalecenieSzczepienie wykonane przed włączeniem adalimumabu daje lepszą szansę na pełną odpowiedź odpornościową, a decyzję o ewentualnym użyciu szczepionki żywej przed leczeniem oraz o wymaganym odstępie podejmuje lekarz prowadzący na podstawie aktualnych zaleceń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych.Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie gruźlicy, z którymi osłabiony organizm może sobie nie poradzić. Może to prowadzić do groźnego zakażenia, a szczepienie lub leczenie BCG działa wtedy słabiej. Tych leków nie wolno łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka trwająca kilka dni lub nawracająca
  • dreszcze i nocne poty
  • niewyjaśniona utrata masy ciała i duże osłabienie
  • narastający obrzęk, ropień lub owrzodzenie w miejscu szczepienia
  • powiększone, bolesne węzły chłonne
  • kaszel, duszność lub bóle stawów po wlewkach BCG
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych. Przyjęcie żywej szczepionki, zwłaszcza BCG, jest przeciwwskazane w trakcie leczenia azatiopryną[1]. Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[2][3][4]. Żywą szczepionkę można podać dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną[5]. Jeśli wskazane są szczepienia żywymi szczepionkami, najlepiej wykonać je przed rozpoczęciem immunosupresji. U chorego na nienaciekowego raka pęcherza, który musi kontynuować azatioprynę, onkolog lub urolog powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe.

Skutek kliniczny

Grozi niekontrolowane namnażanie prątków BCG z miejscowym lub uogólnionym zakażeniem (BCG-itis), które może wymagać leczenia przeciwprątkowego i zagrażać życiu. Jednocześnie zmniejsza się skuteczność szczepienia przeciwgruźliczego oraz przeciwnowotworowe działanie wlewek dopęcherzowych BCG.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź komórkową, która jest niezbędna do kontrolowania żywych, atenuowanych prątków BCG. Aktywność immunosupresyjna azatiopryny może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje[5]. Ten sam mechanizm osłabia odpowiedź immunologiczną, od której zależy skuteczność dopęcherzowej immunoterapii BCG.

Monitorować

  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (przedłużająca się gorączka, dreszcze, poty nocne, utrata masy ciała, osłabienie)
  • objawy miejscowego zakażenia w miejscu szczepienia (narastający naciek, ropień, powiększenie węzłów chłonnych)
  • po wlewkach dopęcherzowych – objawy ogólne, zaburzenia czynności wątroby, objawy płucne, bóle stawów
  • data ostatniej dawki azatiopryny przed planowanym podaniem BCG

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (wlewki dopęcherzowe zamiast BCG w raku pęcherza – decyzja onkologa lub urologa)

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąpacjentinne zalecenieŻywą szczepionkę można rozważyć dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną. Przed podaniem oceń, czy pacjent nie otrzymuje innych leków immunosupresyjnych.
Dopęcherzowodroga podania · szczepionka BCGinne zalecenieWlewki dopęcherzowe BCG w raku pęcherza są również przeciwwskazane u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Lekarz prowadzący powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe albo zmianę immunosupresji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ KlozapinaNie łącz klozapiny z azatiopryną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić bezpieczne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić bezpieczne leczenie.

Azatiopryna i klozapina mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Taki spadek może prowadzić do ciężkiej infekcji zagrażającej życiu. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy przypominające grypę
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • nietypowe osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz klozapiny z azatiopryną. U pacjenta leczonego azatiopryną nie rozpoczyna się leczenia klozapiną[1], a u pacjenta stabilnie leczonego klozapiną nie dołącza się azatiopryny[1]. Jeśli wskazania do obu leków są bezwzględne, decyzję o wyborze innego leku przeciwpsychotycznego albo innego leczenia choroby podstawowej podejmuje psychiatra wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne. Gdy pacjent mimo to otrzymuje oba leki, konieczne jest pilne zgłoszenie się do lekarza i ścisła kontrola morfologii z rozmazem.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a także leukopenii, małopłytkowości i niedokrwistości. Agranulocytoza może prowadzić do ciężkich zakażeń, w tym sepsy, i stanowi zagrożenie życia. Dodatkowo leukopenia lub supresja szpiku wywołana azatiopryną wyklucza stosowanie klozapiny[1], a leukopenia sama w sobie jest przeciwwskazaniem do azatiopryny[2].

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania hamujące hematopoezę się sumują. Klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę, a azatiopryna jako lek cytotoksyczny o działaniu immunosupresyjnym powoduje leukopenię i supresję szpiku. Klozapiny nie wolno łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących substancje związane ze znacznym ryzykiem agranulocytozy[3]. Jednoczesnego stosowania azatiopryny z lekami mogącymi działać mielosupresyjnie należy w miarę możliwości unikać[4].

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • bezwzględna liczba neutrofilów (ANC)
  • liczba leukocytów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrisperidonkwetiapina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azathioprine VIS 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azathioprine-vis-100247341/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz azatioprynę, aby dobrał szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz azatioprynę, aby dobrał szczepionkę w zastrzyku.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i przy obniżonej odporności może wywołać groźną reakcję, a przy tym może nie chronić przed chorobą. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale u ciebie może działać słabiej niż zwykle.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka lub wymioty
  • silne bóle brzucha
  • złe samopoczucie utrzymujące się po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.[1][2] Żywe szczepionki można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.[3] Gdy szczepienie przed wyjazdem jest potrzebne w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę do wstrzykiwań, która nie zawiera żywych bakterii, i uprzedza pacjenta, że ochrona może być słabsza, dlatego nadal ważna jest higiena żywności i wody. Jeśli to możliwe, szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem immunosupresji.

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce doustnej możliwa jest nietypowa, potencjalnie szkodliwa reakcja na drobnoustroje szczepionkowe oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwe osłabienie ochrony poszczepiennej.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. U osoby z obniżoną odpornością żywy, atenuowany szczep Salmonella Typhi Ty21a ze szczepionki doustnej może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję, a jednocześnie wytworzenie ochronnej odpowiedzi jest mniej pewne. W przypadku szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź poszczepienna może być słabsza.

Monitorować

  • Weryfikacja przed szczepieniem, czy pacjent przyjmuje lub w ciągu ostatnich 3 miesięcy przyjmował azatioprynę
  • Gorączka, biegunka, wymioty lub bóle brzucha po ewentualnym przyjęciu żywej szczepionki doustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu do wstrzykiwańpolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana lub polisacharydowa do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna podczas leczenia azatiopryną może być osłabiona. Szczepienie jest dopuszczalne, a pacjenta należy poinformować o możliwej słabszej ochronie.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatioprynainne zalecenieŻywą szczepionkę można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw rotawirusomPołączenie jest przeciwwskazane – nie podawaj szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia azatiopryną.Jeśli dziecko przyjmuje azatioprynę, przed szczepieniem przeciw rotawirusom powiedz o tym lekarzowi i nie podawaj szczepionki bez jego decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli dziecko przyjmuje azatioprynę, przed szczepieniem przeciw rotawirusom powiedz o tym lekarzowi i nie podawaj szczepionki bez jego decyzji.

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, osłabione wirusy. Azatiopryna osłabia odporność, więc wirus ze szczepionki może wywołać chorobę zamiast chronić przed nią. Tej szczepionki nie podaje się w trakcie leczenia azatiopryną ani przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka, która nie ustępuje
  • powtarzające się wymioty
  • gorączka
  • mniej mokrych pieluch, senność lub suche usta – oznaki odwodnienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – nie podawaj szczepionki przeciw rotawirusom w trakcie leczenia azatiopryną. Przyjęcie żywej szczepionki jest przeciwwskazane u osób leczonych azatiopryną[1]. Żywych szczepionek nie stosuje się przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną[2]. Jeśli szczepionkę podano omyłkowo, należy poinformować lekarza prowadzącego i obserwować dziecko pod kątem objawów żołądkowo-jelitowych i odwodnienia.

Skutek kliniczny

Możliwe jest zakażenie szczepionkowym szczepem rotawirusa z przedłużającą się biegunką, wymiotami, gorączką i ryzykiem odwodnienia, a także niepełna ochrona przed zakażeniem rotawirusowym. Szczepionki przeciw rotawirusom nie podaje się dzieciom, u których występuje lub jest spodziewany niedobór odporności[3].

Mechanizm

Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywe, atenuowane wirusy, a azatiopryna jako antymetabolit purynowy hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź komórkową oraz humoralną. Działanie immunosupresyjne azatiopryny może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje[2]. U osoby z obniżoną odpornością wirus szczepionkowy może namnażać się w niekontrolowany sposób, a jednocześnie odpowiedź ochronna na szczepienie może być słabsza.

Monitorować

  • biegunka i wymioty po omyłkowym podaniu szczepionki
  • gorączka
  • objawy odwodnienia
  • czas od zakończenia leczenia azatiopryną przed planowanym szczepieniem

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatioprynaryzyko malejePo co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną można rozważyć podanie żywej szczepionki, jeśli lekarz potwierdzi brak innej immunosupresji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego RotaTeq, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rotateq-100161846/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym leczenie immunosupresyjne, w tym azatioprynę.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz azatioprynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletek przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz azatioprynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletek przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw cholerze zawierająca żywe, osłabione bakterie może u ciebie wywołać zakażenie, dlatego nie możesz jej przyjąć w trakcie leczenia ani przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu. Szczepionkę zawierającą zabite bakterie możesz przyjąć, ale może ona chronić cię słabiej niż innych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka, zwłaszcza wodnista lub długo trwająca
  • gorączka po szczepieniu
  • silny ból brzucha
  • objawy odwodnienia, takie jak suchość w ustach i rzadkie oddawanie moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym leczenie immunosupresyjne, w tym azatioprynę[1]. Żywe szczepionki można podać najwcześniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną[2]. Jeśli szczepienie jest potrzebne w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje ją bez jedzenia, picia i innych leków doustnych, w tym azatiopryny, przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po szczepieniu[3]. Ze względu na możliwą słabszą odpowiedź poszczepienną pacjent powinien dodatkowo ściśle przestrzegać zasad higieny żywności i wody w podróży.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i nietypowym przebiegiem reakcji poszczepiennej. Po szczepionce inaktywowanej ochrona przed cholerą może być słabsza niż u osób z prawidłową odpornością.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje odpowiedź immunologiczną, przez co żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepienie[2]. W przypadku szczepionki inaktywowanej ten sam mechanizm prawdopodobnie osłabia wytwarzanie przeciwciał poszczepiennych[2].

Monitorować

  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym podaniu szczepionki żywej
  • świadomość możliwej słabszej ochrony po szczepionce inaktywowanej przed wyjazdem

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (całokomórkowa z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (całokomórkowa z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionkę inaktywowaną można podać w trakcie leczenia azatiopryną, ale odpowiedź na nią prawdopodobnie będzie osłabiona. Należy zachować odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu od leków doustnych, w tym azatiopryny.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatioprynaryzyko malejeŻywą szczepionkę można rozważyć po upływie co najmniej 3 miesięcy od zakończenia leczenia azatiopryną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejNie podaje się żywej szczepionki przeciw ospie prawdziwej osobie przyjmującej azatioprynę.Nie szczep się przeciw ospie prawdziwej bez rozmowy z lekarzem prowadzącym i zawsze mów przy szczepieniu, że bierzesz lub do niedawna brałeś azatioprynę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw ospie prawdziwej bez rozmowy z lekarzem prowadzącym i zawsze mów przy szczepieniu, że bierzesz lub do niedawna brałeś azatioprynę.

Azatiopryna osłabia układ odpornościowy. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywego, osłabionego wirusa, więc u osoby przyjmującej ten lek może wywołać nietypową i groźną reakcję albo słabiej chronić. Dlatego tych dwóch preparatów się nie łączy, a po odstawieniu azatiopryny trzeba odczekać co najmniej 3 miesiące.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoka gorączka po szczepieniu
  • wysypka lub pęcherze poza miejscem wstrzyknięcia
  • duży obrzęk, ropienie lub bolesność w miejscu szczepienia
  • silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podaje się żywej szczepionki przeciw ospie prawdziwej osobie przyjmującej azatioprynę[1]. Żywych szczepionek nie stosuje się także przez co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną[2]. Gdy szczepienie jest wskazane, na przykład po narażeniu na zakażenie, decyzję o jego wykonaniu, terminie i ewentualnym przerwaniu immunosupresji podejmuje lekarz prowadzący wspólnie ze specjalistą chorób zakaźnych.

Skutek kliniczny

U osoby leczonej azatiopryną szczepienie żywą szczepionką może wywołać nietypową, potencjalnie szkodliwą reakcję poszczepienną[2]. Odpowiedź ochronna na szczepienie może być słabsza, przez co pacjent pozostaje gorzej chroniony przed zakażeniem.

Mechanizm

Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, osłabiony wirus krowianki. Azatiopryna hamuje odpowiedź immunologiczną, co może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na żywy drobnoustrój szczepionkowy oraz osłabić wytwarzanie odporności poszczepiennej[2].

Monitorować

  • objawy w miejscu wstrzyknięcia i reakcje ogólne po szczepieniu
  • gorączka i wysypka po szczepieniu
  • odpowiedź na szczepienie, jeśli lekarz zleci ocenę

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatioprynainterakcja nie dotyczyŻywą szczepionkę można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBleomycyna+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu bleomycyną.Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie leczenia bleomycyną i ustal z onkologiem, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie leczenia bleomycyną i ustal z onkologiem, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.

Bleomycyna osłabia odporność. Żywa szczepionka przeciw półpaścowi zawiera osłabionego wirusa, który u osoby z obniżoną odpornością może wywołać ciężkie, a nawet zagrażające życiu zakażenie. Istnieje szczepionka bez żywego wirusa, która jest bezpieczniejsza, ale w czasie chemioterapii może działać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka po szczepieniu
  • wysypka z pęcherzykami na skórze
  • silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu bleomycyną[1][2]. Jeśli szczepienie przeciw półpaścowi jest wskazane, należy użyć szczepionki nieżywej, jeżeli jest dostępna[1], czyli rekombinowanej szczepionki z adiuwantem. Termin jej podania najlepiej uzgodnić z onkologiem, preferując okres przed rozpoczęciem chemioterapii lub poza okresem największej immunosupresji. Ryzyko jest większe u pacjentów z odpornością osłabioną już przez chorobę podstawową[1].

Skutek kliniczny

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie chemioterapii bleomycyną, bo szczepienie żywymi szczepionkami podczas immunosupresyjnej chemioterapii prowadziło do ciężkich i śmiertelnych zakażeń[1]. Leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazaniem do podania żywej szczepionki przeciw półpaścowi[2]. Rekombinowana szczepionka z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale jej skuteczność w czasie chemioterapii może być mniejsza.

Mechanizm

Bleomycyna jest cytotoksycznym lekiem chemioterapeutycznym o działaniu immunosupresyjnym. Pod jej wpływem osłabiona odporność nie hamuje namnażania atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca z żywej szczepionki, co grozi uogólnionym zakażeniem szczepem szczepionkowym. Immunosupresja osłabia też odpowiedź immunologiczną na każdą szczepionkę, także nieżywą rekombinowaną.

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
  • objawy uogólnionego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po omyłkowym podaniu żywej szczepionki
  • gorączka i wysypka pęcherzykowa po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W czasie chemioterapii odpowiedź immunologiczna może być słabsza, dlatego termin szczepienia warto uzgodnić z onkologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia lub poza okresem największej immunosupresji.
Zakończenie chemioterapii i odbudowa odpornościodstep · bleomycynainne zaleceniePo zakończeniu leczenia bleomycyną decyzję o ewentualnym podaniu żywej szczepionki podejmuje lekarz prowadzący po ocenie stanu odporności pacjenta, szczególnie gdy choroba podstawowa sama osłabia odporność.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bleomedac 15000 IU/fiolkę, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bleomedac-100165034/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.