Interakcje / Azatiopryna / Azatiopryna i szczepionka BCG
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych.
Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.
Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych.Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj szczepionki ani wlewek BCG, gdy bierzesz azatioprynę lub odstawiłeś ją niedawno, i powiedz o azatioprynie każdemu lekarzowi, który planuje u ciebie BCG.
Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie gruźlicy, z którymi osłabiony organizm może sobie nie poradzić. Może to prowadzić do groźnego zakażenia, a szczepienie lub leczenie BCG działa wtedy słabiej. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka trwająca kilka dni lub nawracająca
- dreszcze i nocne poty
- niewyjaśniona utrata masy ciała i duże osłabienie
- narastający obrzęk, ropień lub owrzodzenie w miejscu szczepienia
- powiększone, bolesne węzły chłonne
- kaszel, duszność lub bóle stawów po wlewkach BCG
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podaje się BCG pacjentowi leczonemu azatiopryną – ani szczepionki przeciwgruźliczej, ani wlewek dopęcherzowych. Przyjęcie żywej szczepionki, zwłaszcza BCG, jest przeciwwskazane w trakcie leczenia azatiopryną[1]. Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[2][3][4]. Żywą szczepionkę można podać dopiero co najmniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną[5]. Jeśli wskazane są szczepienia żywymi szczepionkami, najlepiej wykonać je przed rozpoczęciem immunosupresji. U chorego na nienaciekowego raka pęcherza, który musi kontynuować azatioprynę, onkolog lub urolog powinien rozważyć inne leczenie dopęcherzowe.
Skutek kliniczny
Grozi niekontrolowane namnażanie prątków BCG z miejscowym lub uogólnionym zakażeniem (BCG-itis), które może wymagać leczenia przeciwprątkowego i zagrażać życiu. Jednocześnie zmniejsza się skuteczność szczepienia przeciwgruźliczego oraz przeciwnowotworowe działanie wlewek dopęcherzowych BCG.
Mechanizm
Azatiopryna hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź komórkową, która jest niezbędna do kontrolowania żywych, atenuowanych prątków BCG. Aktywność immunosupresyjna azatiopryny może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje[5]. Ten sam mechanizm osłabia odpowiedź immunologiczną, od której zależy skuteczność dopęcherzowej immunoterapii BCG.
Monitorować
- objawy uogólnionego zakażenia BCG (przedłużająca się gorączka, dreszcze, poty nocne, utrata masy ciała, osłabienie)
- objawy miejscowego zakażenia w miejscu szczepienia (narastający naciek, ropień, powiększenie węzłów chłonnych)
- po wlewkach dopęcherzowych – objawy ogólne, zaburzenia czynności wątroby, objawy płucne, bóle stawów
- data ostatniej dawki azatiopryny przed planowanym podaniem BCG
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (wlewki dopęcherzowe zamiast BCG w raku pęcherza – decyzja onkologa lub urologa)
Źródła
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAzatioprynaa alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia azatiopryną.Pij alkohol co najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, regularnie wykonuj zlecone badania krwi i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol co najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, regularnie wykonuj zlecone badania krwi i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.
Azatiopryna i alkohol mogą obciążać wątrobę, a picie dużych ilości alkoholu może dodatkowo osłabiać tworzenie krwinek. Okazjonalne wypicie niewielkiej ilości alkoholu zwykle nie szkodzi w czasie leczenia. Regularne picie albo upijanie się zwiększa ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza jeśli masz chorą wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- swędzenie skóry
- ból pod prawym żebrem
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- łatwe siniaczenie lub krwawienie
- silne nudności lub wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia azatiopryną. Należy odradzić regularne i intensywne picie, szczególnie u pacjentów z chorobą wątroby, nieprawidłowymi próbami wątrobowymi lub cytopenią w wywiadzie. Pacjenta trzeba poinformować o objawach uszkodzenia wątroby i zahamowania czynności szpiku, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu nie oczekuje się istotnych skutków klinicznych. Regularne lub intensywne picie może zwiększać ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby, utrudniać interpretację wyników prób wątrobowych i teoretycznie nasilać mielosupresję, a także nasilać nudności i dolegliwości żołądkowe.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej azatiopryny z etanolem, a możliwe ryzyko wynika z sumowania się działań niepożądanych obu substancji. Charakterystyki produktów azatiopryny, zarówno tabletek, jak i zawieszki doustnej, nie wymieniają alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, więc zapisy wszystkich produktów są w tej kwestii zgodne[1]. Azatiopryna może uszkadzać wątrobę i hamować czynność szpiku kostnego, a przewlekłe nadużywanie alkoholu również działa hepatotoksycznie i może upośledzać hematopoezę, między innymi przez niedobór kwasu foliowego i bezpośrednie działanie toksyczne na szpik. Etanol nie wpływa w istotny klinicznie sposób na główne szlaki metabolizmu azatiopryny przez metylotransferazę tiopurynową i oksydazę ksantynową. Oba czynniki mogą też nasilać nudności i podrażnienie przewodu pokarmowego.
Monitorować
- aktywność ALT i AST
- stężenie bilirubiny i aktywność GGT
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia i skazy krwotocznej
Źródła
Interakcja o niejasnym znaczeniuSzczepionka BCGa alkoholZaleca się, aby pacjent nie pił alkoholu w dniu wlewu BCG, zwłaszcza przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu, oraz ograniczał go w dniach występowania objawów podrażnienia pęcherza.Nie pij alkoholu w dniu wlewu BCG, a w pozostałe dni pij go rzadko i niewiele.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie pij alkoholu w dniu wlewu BCG, a w pozostałe dni pij go rzadko i niewiele.
Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio osłabiał działanie BCG podawanego do pęcherza. Alkohol jednak zwiększa ilość oddawanego moczu i drażni pęcherz, więc wypity w dniu zabiegu może utrudnić utrzymanie leku w pęcherzu i nasilić pieczenie oraz częste oddawanie moczu. Częste picie dużych ilości alkoholu osłabia odporność, co przy tym leczeniu może zwiększać ryzyko zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
- krew w moczu
- gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
- duże osłabienie, kaszel lub zażółcenie skóry albo oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się, aby pacjent nie pił alkoholu w dniu wlewu BCG, zwłaszcza przed zabiegiem i w czasie utrzymywania zawiesiny w pęcherzu, oraz ograniczał go w dniach występowania objawów podrażnienia pęcherza. U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu należy przekazać informację lekarzowi prowadzącemu, który oceni stan odporności i czynność wątroby przed kontynuacją terapii.
Skutek kliniczny
Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu poza dniem wlewu nie ma udokumentowanego wpływu na skuteczność ani bezpieczeństwo terapii BCG. Picie w dniu wlewu może nasilić parcie na mocz, częstomocz i pieczenie przy oddawaniu moczu oraz skrócić czas utrzymania zawiesiny w pęcherzu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu nie można wykluczyć większego ryzyka powikłań infekcyjnych.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakologicznej etanolu z żywymi, atenuowanymi prątkami BCG podawanymi do pęcherza moczowego, a możliwe znaczenie ma przede wszystkim działanie miejscowe i moczopędne alkoholu. Żaden z produktów BCG do podawania do pęcherza nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a jedyna wzmianka o alkoholu etylowym w ChPL dotyczy dezynfekcji ampułek przed przygotowaniem zawiesiny.[1] Etanol hamuje wydzielanie wazopresyny i zwiększa diurezę, co teoretycznie może rozcieńczać zawiesinę BCG w pęcherzu i utrudniać jej utrzymanie przez zalecany czas kontaktu ze śluzówką. Alkohol drażni również błonę śluzową pęcherza, przez co może nasilać typowe dla terapii BCG objawy chemicznego zapalenia pęcherza. Przewlekłe nadużywanie alkoholu upośledza odporność komórkową, a ChPL wszystkich produktów BCG przeciwwskazują stosowanie u osób z nabytym niedoborem odporności, co u pacjentów z chorobą alkoholową i zaawansowaną marskością wątroby może teoretycznie zwiększać ryzyko uogólnionego zakażenia BCG.[1]
Monitorować
- objawy podrażnienia pęcherza (częstomocz, parcie, pieczenie, krwiomocz)
- gorączka i dreszcze po wlewie
- objawy uogólnionego zakażenia BCG (wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dobę, osłabienie, kaszel, żółtaczka)
- wywiad w kierunku przewlekłego nadużywania alkoholu
Źródła
Inne interakcje tych leków 86
Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ KlozapinaNie łącz klozapiny z azatiopryną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić bezpieczne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić bezpieczne leczenie.
Azatiopryna i klozapina mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Taki spadek może prowadzić do ciężkiej infekcji zagrażającej życiu. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowe osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz klozapiny z azatiopryną. U pacjenta leczonego azatiopryną nie rozpoczyna się leczenia klozapiną[1], a u pacjenta stabilnie leczonego klozapiną nie dołącza się azatiopryny[1]. Jeśli wskazania do obu leków są bezwzględne, decyzję o wyborze innego leku przeciwpsychotycznego albo innego leczenia choroby podstawowej podejmuje psychiatra wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne. Gdy pacjent mimo to otrzymuje oba leki, konieczne jest pilne zgłoszenie się do lekarza i ścisła kontrola morfologii z rozmazem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a także leukopenii, małopłytkowości i niedokrwistości. Agranulocytoza może prowadzić do ciężkich zakażeń, w tym sepsy, i stanowi zagrożenie życia. Dodatkowo leukopenia lub supresja szpiku wywołana azatiopryną wyklucza stosowanie klozapiny[1], a leukopenia sama w sobie jest przeciwwskazaniem do azatiopryny[2].
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania hamujące hematopoezę się sumują. Klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę, a azatiopryna jako lek cytotoksyczny o działaniu immunosupresyjnym powoduje leukopenię i supresję szpiku. Klozapiny nie wolno łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących substancje związane ze znacznym ryzykiem agranulocytozy[3]. Jednoczesnego stosowania azatiopryny z lekami mogącymi działać mielosupresyjnie należy w miarę możliwości unikać[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofilów (ANC)
- liczba leukocytów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej)
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidonkwetiapina
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026].
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka BCGNie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.
Betametazonu w zastrzykach nie łączy się z leczeniem BCG podawanym do pęcherza moczowego. Betametazon osłabia odporność, przez co leczenie BCG może działać słabiej, a żywe prątki ze szczepionki mogą rozprzestrzenić się w organizmie i wywołać groźne zakażenie. Krem z betametazonem stosowany na skórę nie przeszkadza w leczeniu BCG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze po wlewie BCG
- silne osłabienie i uczucie rozbicia
- nasilone pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.[1] Pacjenci z obniżoną odpornością wywołaną lekami, w tym kortykosteroidami, nie powinni otrzymywać BCG do pęcherza moczowego.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Gdy kortykosteroid ogólnoustrojowy jest niezbędny, decyzję o wstrzymaniu lub przesunięciu wlewów BCG podejmuje lekarz prowadzący leczenie urologiczne lub onkologiczne. Kortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG.[1]
Skutek kliniczny
Zmniejszenie skuteczności leczenia dopęcherzowego BCG i zwiększenie ryzyka uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu.
Mechanizm
Betametazon podawany ogólnoustrojowo działa immunosupresyjnie i hamuje miejscową odpowiedź komórkową, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie żywych, atenuowanych prątków BCG podawanych do pęcherza moczowego. Osłabienie odporności zmniejsza zdolność organizmu do kontrolowania prątków, co sprzyja ich rozsiewowi poza pęcherz moczowy.
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- objawy uogólnionego zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie
- nasilenie dolegliwości ze strony układu moczowego po wlewie
- objawy ze strony płuc i wątroby sugerujące rozsiew prątków
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026].
Połączenie przeciwwskazaneBudezonid+ Szczepionka BCGPrzed rozpoczęciem i w trakcie dopęcherzowego leczenia BCG ustal drogę podania, dawkę i czas stosowania budezonidu.Powiedz urologowi, w jakiej postaci i dawce stosujesz budezonid, i nie przerywaj ani nie zmieniaj jego dawki bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi, w jakiej postaci i dawce stosujesz budezonid, i nie przerywaj ani nie zmieniaj jego dawki bez porozumienia z lekarzem.
Budezonid to lek sterydowy, który może osłabiać odporność, a leczenie BCG działa właśnie dzięki pobudzeniu odporności. Budezonid w inhalatorze lub w aerozolu do nosa w zwykłych dawkach zwykle nie przeszkadza w leczeniu BCG. Budezonid w kapsułkach, tabletkach, czopkach lub piance do odbytu, a także duże dawki wziewne, mogą osłabić działanie BCG i zwiększyć ryzyko groźnego zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka utrzymująca się dłużej niż dobę po wlewie
- dreszcze i silne osłabienie
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- nasilające się pieczenie przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed rozpoczęciem i w trakcie dopęcherzowego leczenia BCG ustal drogę podania, dawkę i czas stosowania budezonidu. Budezonid wziewny lub donosowy w zwykłych dawkach można kontynuować, ponieważ steroidy stosowane miejscowo nie są przeciwwskazaniem do terapii BCG[1]. Leczenia BCG nie prowadzi się u pacjentów otrzymujących kortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych lub podawane układowo[2][1]. Przeciwwskazaniem jest też każde zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami[3]. Przy dużych dawkach wziewnych, długotrwałym stosowaniu lub jednoczesnym przyjmowaniu silnych inhibitorów CYP3A4 skonsultuj z urologiem, czy budezonid nie działa ogólnoustrojowo.
Skutek kliniczny
Przy immunosupresyjnym, ogólnoustrojowym działaniu kortykosteroidu możliwe jest osłabienie skuteczności dopęcherzowej immunoterapii BCG i zwiększenie ryzyka ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG. Miejscowo stosowany budezonid w zwykłych dawkach nie stanowi przeciwwskazania do leczenia BCG[1].
Mechanizm
Budezonid jako glikokortykosteroid hamuje odpowiedź immunologiczną, od której zależy działanie przeciwnowotworowe dopęcherzowo podanych żywych prątków BCG. Przy ogólnoustrojowym działaniu steroidu osłabiona odporność może dodatkowo ułatwić rozsiew prątków. Po podaniu wziewnym lub donosowym budezonid działa głównie miejscowo, a jego ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, ale rośnie przy dużych dawkach, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4[4].
Metabolizm i transportery
- Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- droga podania, dawka i czas stosowania budezonidu
- jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 nasilających ogólnoustrojowe działanie budezonidu
- gorączka, dreszcze, złe samopoczucie i objawy uogólnionego zakażenia BCG po wlewie
- objawy ogólnoustrojowego działania glikokortykosteroidów
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie.Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.
Busulfan osłabia odporność. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać ciężkie, uogólnione zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się, ani przy wlewach do pęcherza, ani przy szczepieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cytostatycznej i odbudowie odporności – decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego busulfanem podanie BCG grozi uogólnionym, potencjalnie zagrażającym życiu zakażeniem prątkami BCG (gorączka, objawy ogólnoustrojowe, zapalenie płuc lub wątroby, posocznica). Skuteczność BCG, zarówno przeciwnowotworowa w raku pęcherza, jak i ochronna w szczepieniu, może być zmniejszona.
Mechanizm
Busulfan jest lekiem cytostatycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność. Prątki BCG są żywe i atenuowane, więc ich bezpieczne stosowanie wymaga sprawnego układu odpornościowego. W immunosupresji organizm nie ogranicza namnażania prątków, co grozi ich rozsiewem, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy skuteczność BCG.
Monitorować
- temperatura ciała i objawy ogólnoustrojowe po przypadkowym podaniu BCG
- objawy zapalenia płuc, wątroby i dróg moczowych
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed ewentualnym podaniem BCG
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo.Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.
Cyklofosfamid osłabia odporność organizmu. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, z którymi zdrowy układ odpornościowy sobie radzi. Gdy odporność jest osłabiona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a leczenie BCG działa słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilony ból przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cyklofosfamidem i powrocie prawidłowej odporności, a decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący. Gdy cyklofosfamid jest niezbędny, w leczeniu dopęcherzowym raka pęcherza należy rozważyć chemioterapię dopęcherzową zamiast BCG.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko miejscowego i uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym ciężkiej infekcji ogólnoustrojowej, oraz osłabienie skuteczności leczenia dopęcherzowego.
Mechanizm
Szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, a jej działanie przeciwnowotworowe po podaniu do pęcherza zależy od sprawnej miejscowej odpowiedzi immunologicznej. Cyklofosfamid jest lekiem cytostatycznym i immunosupresyjnym, który hamuje proliferację limfocytów i powoduje mielosupresję. Osłabiona odporność nie kontroluje namnażania prątków i zmniejsza odpowiedź przeciwnowotworową wywołaną przez BCG.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc i wątroby
- morfologia krwi z rozmazem
- dolegliwości dyzuryczne i krwiomocz
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026].
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka BCGNie podawaj żywych prątków BCG pacjentowi leczonemu układowo cyklosporyną.Jeśli przyjmujesz cyklosporynę, powiedz o tym urologowi przed każdym podaniem BCG i nie przyjmuj wlewki bez jego decyzji.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz cyklosporynę, powiedz o tym urologowi przed każdym podaniem BCG i nie przyjmuj wlewki bez jego decyzji.
Cyklosporyna osłabia odporność, a szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione prątki. Gdy odporność jest obniżona, prątki mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Leczenie też może wtedy działać słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka i dreszcze
- silne osłabienie lub złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- ból stawów
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilone pieczenie przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podawaj żywych prątków BCG pacjentowi leczonemu układowo cyklosporyną. Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[1][2], ani u osób z zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej wywołanym lekami[3]. Jeśli pacjent wymaga leczenia raka pęcherza, urolog razem z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne powinien wybrać inną metodę leczenia dopęcherzowego albo ocenić, czy cyklosporynę można bezpiecznie odstawić i po jakim czasie podać BCG. Po przypadkowym podaniu BCG pacjent wymaga pilnej oceny lekarskiej w kierunku zakażenia ogólnoustrojowego.
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG (posocznica BCG, zajęcie płuc, wątroby, stawów) oraz osłabienie skuteczności leczenia raka pęcherza moczowego.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje kalcyneurynę i aktywację limfocytów T, a działanie żywych, atenuowanych prątków BCG zależy właśnie od sprawnej odpowiedzi komórkowej. Przy osłabionej odporności organizm nie kontroluje namnażania prątków, co sprzyja ich rozsiewowi, a jednocześnie słabnie miejscowa odpowiedź immunologiczna, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie BCG.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- temperatura ciała i objawy zakażenia ogólnoustrojowego po każdym przypadkowym podaniu BCG
- objawy ze strony układu moczowego (pieczenie, krwiomocz, częstomocz)
- czynność wątroby i stan płuc przy podejrzeniu rozsiewu prątków
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (leczenie dopęcherzowe)
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026].
Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ Szczepionka BCGPrątków BCG nie podaje się pacjentom leczonym cytarabiną.Jeśli jesteś leczony cytarabiną, a masz zaplanowane leczenie BCG do pęcherza albo szczepienie BCG, nie przyjmuj go bez rozmowy z lekarzem prowadzącym chemioterapię.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony cytarabiną, a masz zaplanowane leczenie BCG do pęcherza albo szczepienie BCG, nie przyjmuj go bez rozmowy z lekarzem prowadzącym chemioterapię.
Cytarabina to lek stosowany w chemioterapii, który mocno osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać groźne zakażenie. Dodatkowo leczenie BCG przestaje wtedy działać. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka powyżej 38,5°C lub utrzymująca się dłużej niż dwa dni
- dreszcze i silne osłabienie
- kaszel, duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- silny ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Prątków BCG nie podaje się pacjentom leczonym cytarabiną. Produktu BCG nie stosuje się u osób leczonych cytostatykami[1]. BCG jest przeciwwskazane u pacjentów z niedoborem odporności wywołanym leczeniem przeciwnowotworowym lekami cytostatycznymi[2]. Przeciwwskazaniem jest każde zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami[3]. Gdy pacjent wymaga leczenia dopęcherzowego w trakcie chemioterapii, należy rozważyć dopęcherzowy cytostatyk zamiast BCG. Termin ewentualnego wznowienia terapii BCG ustala lekarz prowadzący po zakończeniu chemioterapii i odbudowie odporności.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi uogólnionym, potencjalnie śmiertelnym zakażeniem prątkami BCG (posocznica BCG, rozsiane zakażenie narządowe) oraz brakiem skuteczności immunoterapii BCG. Ryzyko jest największe w okresie neutropenii i limfopenii po podaniu cytarabiny.
Mechanizm
Cytarabina jest cytostatykiem o silnym działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym. Hamuje proliferację limfocytów i granulocytów, a zatem znosi miejscową odpowiedź immunologiczną, na której opiera się działanie żywych, atenuowanych prątków BCG. Jednocześnie osłabiona odporność nie ogranicza namnażania się prątków, co sprzyja ich rozsiewowi poza miejsce podania.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed decyzją o podaniu BCG
- objawy uogólnionego zakażenia BCG (gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc lub wątroby) u pacjentów, którzy otrzymali BCG przed włączeniem cytarabiny
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)gemcytabina (dopęcherzowo)
Źródła
Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG do pęcherza moczowego chorym leczonym dakarbazyną ani innymi cytostatykami.Jeśli jesteś leczony dakarbazyną i masz zaplanowane podanie BCG, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed zabiegiem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony dakarbazyną i masz zaplanowane podanie BCG, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed zabiegiem.
Dakarbazyna to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Dlatego tych leków nie stosuje się w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- nasilające się osłabienie i zmęczenie
- nocne poty
- kaszel lub duszność
- ból przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się BCG do pęcherza moczowego chorym leczonym dakarbazyną ani innymi cytostatykami.[1][2][3] Żywych szczepionek należy unikać w trakcie leczenia dakarbazyną, a gdy to możliwe, wybiera się szczepionkę inaktywowaną.[4] Termin rozpoczęcia lub wznowienia leczenia BCG po zakończeniu chemioterapii ustala onkolog z urologiem po ocenie odporności i morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Ryzyko zagrażającego życiu uogólnionego zakażenia prątkami BCG oraz osłabienie skuteczności leczenia BCG. Żywych szczepionek unika się w trakcie leczenia dakarbazyną z powodu ryzyka zagrażającej życiu choroby układowej, większego u chorych, u których choroba już wcześniej obniżyła odporność.[4]
Mechanizm
Dakarbazyna jest cytostatykiem uszkadzającym szpik kostny i osłabia odporność, a szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki. U chorego z osłabioną odpornością prątki BCG mogą namnażać się bez kontroli i szerzyć się poza miejsce podania, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy przeciwnowotworowe działanie BCG podawanego do pęcherza.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, płytki krwi) przed decyzją o leczeniu BCG
- temperatura ciała i objawy zakażenia ogólnoustrojowego
- objawy ze strony układu moczowego i oddechowego
- ocena ryzyka czynnej gruźlicy przed leczeniem BCG
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026].
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.