Interakcje / Szczepionka przeciw półpaścowi / Szczepionka przeciw półpaścowi a alkohol
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie trzeba zmieniać terminu szczepienia ani zalecać abstynencji z powodu alkoholu.
Zaszczep się zgodnie z planem, a w dniu szczepienia i przez dobę po nim nie pij alkoholu albo ogranicz go do minimum.
Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw półpaścowia alkoholNie trzeba zmieniać terminu szczepienia ani zalecać abstynencji z powodu alkoholu.Zaszczep się zgodnie z planem, a w dniu szczepienia i przez dobę po nim nie pij alkoholu albo ogranicz go do minimum.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Zaszczep się zgodnie z planem, a w dniu szczepienia i przez dobę po nim nie pij alkoholu albo ogranicz go do minimum.
Alkohol nie osłabia działania szczepionki przeciw półpaścowi i nie musisz rezygnować ze szczepienia, jeśli czasem pijesz. Po szczepieniu możesz czuć się zmęczony, mieć ból głowy, bóle mięśni albo dreszcze. Alkohol może te objawy nasilić, dlatego w dniu szczepienia i dzień po nim lepiej go nie pić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
- duszność, obrzęk twarzy lub gardła, wysypka na całym ciele
- silne osłabienie lub zawroty głowy po szczepieniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_interakcji
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać terminu szczepienia ani zalecać abstynencji z powodu alkoholu. Rozsądnie jest doradzić ograniczenie alkoholu w dniu szczepienia i przez dobę po nim, aby nie nasilać złego samopoczucia i nie utrudniać oceny odczynów poszczepiennych.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnego skutku. Alkohol wypity w dniu szczepienia lub dzień po nim może nasilać lub maskować typowe ogólnoustrojowe odczyny poszczepienne, takie jak zmęczenie, ból głowy, ból mięśni czy dreszcze, które po szczepionce rekombinowanej z adiuwantem występują bardzo często[1].
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm, przez który umiarkowana ilość alkoholu zmieniałaby skuteczność lub bezpieczeństwo szczepionki przeciw półpaścowi. Charakterystyka szczepionki rekombinowanej z adiuwantem nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jako jedyne przeciwwskazanie podaje nadwrażliwość na składniki szczepionki[1]. Charakterystyka szczepionki żywej również nie wspomina o alkoholu, a jej przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości, stanów niedoboru odporności, leczenia immunosupresyjnego, czynnej nieleczonej gruźlicy i ciąży[1]. Oba produkty mają zatem ten sam status w odniesieniu do alkoholu. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu osłabia odporność komórkową i może zmniejszać odpowiedź na szczepienia, ale nie ma to związku z jednorazowym spożyciem alkoholu w okolicy szczepienia.
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź na szczepienie, ale nie jest przeciwwskazaniem i nie uzasadnia odroczenia. Przed podaniem szczepionki żywej należy wykluczyć stan niedoboru odporności i leczenie immunosupresyjne, które są ujęte w jej przeciwwskazaniach. |
| odstep ≤ 24 h od szczepieniapacjent | inne zalecenie | Spożycie większej ilości alkoholu w ciągu doby od szczepienia może nasilać ogólnoustrojowe odczyny poszczepienne i utrudniać ich ocenę, dlatego warto zalecić umiar. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
Inne interakcje tych leków 72
Połączenie przeciwwskazaneAdalimumab+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.
Jeśli przyjmujesz adalimumab, nie możesz dostać szczepionki przeciw półpaścowi zawierającej żywego, osłabionego wirusa. Adalimumab osłabia odporność, więc taki wirus mógłby wywołać groźne zakażenie. Możesz natomiast zaszczepić się szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa – jest bezpieczna, choć w czasie leczenia może działać nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- wysypka z pęcherzykami na skórze, zwłaszcza rozległa
- silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.[1] U pacjenta leczonego adalimumabem do profilaktyki półpaśca należy stosować szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, której ChPL nie przewiduje przeciwwskazań związanych z leczeniem immunosupresyjnym.[2] Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia adalimumabem, aby uzyskać lepszą odpowiedź odpornościową.
Skutek kliniczny
Po podaniu szczepionki żywej osobie leczonej adalimumabem istnieje ryzyko uogólnionego zakażenia szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Po podaniu szczepionki rekombinowanej możliwa jest słabsza odpowiedź odpornościowa, bez ryzyka zakażenia wywołanego szczepionką.
Mechanizm
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobie leczonej adalimumabem, ponieważ jest on lekiem immunosupresyjnym, a takie leczenie znajduje się w przeciwwskazaniach szczepionki żywej.[1] Adalimumab hamuje działanie czynnika martwicy nowotworów (TNF) i osłabia odporność komórkową, przez co żywy, osłabiony wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki może namnażać się w sposób niekontrolowany. To samo osłabienie odporności może zmniejszać odpowiedź na szczepionkę rekombinowaną, która jednak nie zawiera żywego wirusa i nie może wywołać zakażenia. ChPL szczepionki rekombinowanej z adiuwantem nie wymienia adalimumabu ani leków immunosupresyjnych w przeciwwskazaniach.[2]
Monitorować
- rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, jeśli omyłkowo podano szczepionkę żywą
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia leczenia immunosupresyjnego w przeciwwskazaniach, dlatego może być podana pacjentowi leczonemu adalimumabem, z zastrzeżeniem możliwej słabszej odpowiedzi odpornościowej. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia adalimumabemkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepienie wykonane przed włączeniem adalimumabu daje lepszą szansę na pełną odpowiedź odpornościową, a decyzję o ewentualnym użyciu szczepionki żywej przed leczeniem oraz o wymaganym odstępie podejmuje lekarz prowadzący na podstawie aktualnych zaleceń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
Połączenie przeciwwskazaneBleomycyna+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu bleomycyną.Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie leczenia bleomycyną i ustal z onkologiem, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie leczenia bleomycyną i ustal z onkologiem, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.
Bleomycyna osłabia odporność. Żywa szczepionka przeciw półpaścowi zawiera osłabionego wirusa, który u osoby z obniżoną odpornością może wywołać ciężkie, a nawet zagrażające życiu zakażenie. Istnieje szczepionka bez żywego wirusa, która jest bezpieczniejsza, ale w czasie chemioterapii może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- wysypka z pęcherzykami na skórze
- silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu bleomycyną[1][2]. Jeśli szczepienie przeciw półpaścowi jest wskazane, należy użyć szczepionki nieżywej, jeżeli jest dostępna[1], czyli rekombinowanej szczepionki z adiuwantem. Termin jej podania najlepiej uzgodnić z onkologiem, preferując okres przed rozpoczęciem chemioterapii lub poza okresem największej immunosupresji. Ryzyko jest większe u pacjentów z odpornością osłabioną już przez chorobę podstawową[1].
Skutek kliniczny
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie chemioterapii bleomycyną, bo szczepienie żywymi szczepionkami podczas immunosupresyjnej chemioterapii prowadziło do ciężkich i śmiertelnych zakażeń[1]. Leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazaniem do podania żywej szczepionki przeciw półpaścowi[2]. Rekombinowana szczepionka z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale jej skuteczność w czasie chemioterapii może być mniejsza.
Mechanizm
Bleomycyna jest cytotoksycznym lekiem chemioterapeutycznym o działaniu immunosupresyjnym. Pod jej wpływem osłabiona odporność nie hamuje namnażania atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca z żywej szczepionki, co grozi uogólnionym zakażeniem szczepem szczepionkowym. Immunosupresja osłabia też odpowiedź immunologiczną na każdą szczepionkę, także nieżywą rekombinowaną.
Monitorować
- rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
- objawy uogólnionego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po omyłkowym podaniu żywej szczepionki
- gorączka i wysypka pęcherzykowa po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W czasie chemioterapii odpowiedź immunologiczna może być słabsza, dlatego termin szczepienia warto uzgodnić z onkologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia lub poza okresem największej immunosupresji. |
| Zakończenie chemioterapii i odbudowa odpornościodstep · bleomycyna | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia bleomycyną decyzję o ewentualnym podaniu żywej szczepionki podejmuje lekarz prowadzący po ocenie stanu odporności pacjenta, szczególnie gdy choroba podstawowa sama osłabia odporność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bleomedac 15000 IU/fiolkę, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bleomedac-100165034/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku.Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.
Busulfan osłabia odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej podawać w czasie leczenia. Istnieje szczepionka bez żywego wirusa, którą można stosować, choć w trakcie leczenia może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała po szczepieniu
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się po szczepieniu
- silne osłabienie, kaszel lub duszność po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed półpaścem, stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub hematologiczne, najlepiej przed rozpoczęciem terapii albo w okresie możliwie najmniejszej immunosupresji.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki pacjentowi leczonemu busulfanem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może zagrażać życiu. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwe zmniejszenie skuteczności szczepienia.
Mechanizm
Busulfan działa cytotoksycznie i hamuje czynność szpiku, co prowadzi do immunosupresji. Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w stanach niedoboru odporności, w tym w białaczce i innych chorobach szpiku, ani w trakcie leczenia immunosupresyjnego[1]. U pacjentów w immunosupresji nie zaleca się szczepienia żywymi szczepionkami[2]. Osłabiona odporność sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz zmniejsza odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale odpowiedź na nią w trakcie immunosupresji może być słabsza.
Monitorować
- objawy zakażenia po szczepieniu, zwłaszcza rozsiana wysypka pęcherzykowa i gorączka
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed planowanym szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa i nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W trakcie leczenia busulfanem odpowiedź na szczepienie może być osłabiona, dlatego termin podania warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne lub hematologiczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneCertolizumab pegol+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol.Zanim zaszczepisz się przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się wyłącznie szczepionką bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaszczepisz się przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się wyłącznie szczepionką bez żywego wirusa.
Lek, który przyjmujesz, osłabia działanie układu odpornościowego. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywy, osłabiony wirus może w takiej sytuacji wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej przyjmować w czasie leczenia. Istnieje szczepionka przeciw półpaścowi bez żywego wirusa, którą można bezpiecznie podać, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała
- gorączka po szczepieniu
- silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol. U pacjentów leczonych lub planujących leczenie certolizumabem pegol do ochrony przed półpaścem stosuj szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem. Gdy to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia biologicznego, a decyzję o terminie podania żywej szczepionki w okresie przed włączeniem lub po odstawieniu leku pozostaw lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol grozi rozsianym zakażeniem szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca, które może być ciężkie. Odpowiedź na szczepienie może być ponadto słabsza niż u osoby z prawidłową odpornością. W przypadku szczepionki rekombinowanej głównym problemem jest możliwe osłabienie odpowiedzi immunologicznej, bez ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym.
Mechanizm
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobom w trakcie leczenia immunosupresyjnego, a certolizumab pegol jako inhibitor TNF-alfa osłabia odpowiedź immunologiczną. ChPL żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia leczenie immunosupresyjne oraz niedobory odporności komórkowej wśród przeciwwskazań[1]. Zahamowanie TNF-alfa może ułatwić namnażanie się atenuowanego szczepu wirusa ospy wietrznej i półpaśca z vaccine oraz osłabić odpowiedź poszczepienną. Rekombinowana szczepionka z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, a jej ChPL nie wymienia certolizumabu pegol ani leków immunosupresyjnych wśród przeciwwskazań[2]. ChPL certolizumabu pegol nie wymienia szczepionki przeciw półpaścowi[3].
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed podaniem
- objawy rozsianego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po omyłkowym podaniu żywej szczepionki (wysypka pęcherzykowa poza jednym dermatomem, gorączka)
- odczyny poszczepienne po szczepionce rekombinowanej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie przeciwwskazuje jej u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Możliwe jest jedynie słabsze wytworzenie odporności w trakcie leczenia certolizumabem pegol. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia certolizumabem pegolkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepienie przed włączeniem leczenia biologicznego pozwala uzyskać lepszą odpowiedź poszczepienną. O dopuszczalności i terminie podania żywej szczepionki przed rozpoczęciem terapii decyduje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cimzia 200 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cimzia-100206939/
Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz deksametazon i w jakiej dawce, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz deksametazon i w jakiej dawce, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.
Deksametazon w większych dawkach osłabia odporność. Jeśli w tym czasie dostaniesz szczepionkę zawierającą żywego, osłabionego wirusa, wirus ten może wywołać zakażenie. Szczepionka nieżywa (rekombinowana) jest bezpieczna, ale przy leczeniu deksametazonem może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza rozległa lub w wielu miejscach ciała
- wyraźnie złe samopoczucie w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu[1][2]. U takiego pacjenta wybierz szczepionkę rekombinowaną (nieżywą), a jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem steroidoterapii lub po jej zakończeniu, przy czym odstęp ustala lekarz prowadzący. Przy małych dawkach ogólnych, terapii zastępczej lub kortykosteroidach miejscowych i wziewnych żywa szczepionka nie jest przeciwwskazana[2].
Skutek kliniczny
Żywa szczepionka podana pacjentowi przyjmującemu immunosupresyjne dawki deksametazonu może wywołać rozsiane zakażenie szczepionkowym szczepem wirusa ospy wietrznej i półpaśca. W przypadku obu rodzajów szczepionki immunosupresja może osłabić odpowiedź immunologiczną i zmniejszyć ochronę przed półpaścem.
Mechanizm
Deksametazon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odporność komórkową, która kontroluje namnażanie żywego, atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca zawartego w żywej szczepionce. ChPL deksametazonu przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami w trakcie leczenia dużymi dawkami ze względu na możliwość wystąpienia infekcji wirusowej[3]. Charakterystyka żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia leczenie immunosupresyjne, w tym duże dawki kortykosteroidów, wśród przeciwwskazań[2]. Immunosupresja osłabia też odpowiedź na antygeny szczepionki rekombinowanej, przy czym ChPL tej szczepionki nie wymienia kortykosteroidów[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- dawka i czas trwania leczenia deksametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
- rodzaj szczepionki (żywa czy rekombinowana)
- objawy zakażenia po szczepieniu – gorączka, wysypka pęcherzykowa, zwłaszcza rozsiana
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw półpaścowi rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów. Można ją podać, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź, dlatego warto zaplanować szczepienie przed rozpoczęciem lub po zakończeniu steroidoterapii, jeśli stan pacjenta na to pozwala. |
| Mała dawka ogólnoustrojowa lub terapia zastępczadawka · deksametazon | ryzyko maleje | ChPL żywej szczepionki nie przeciwwskazuje jej u osób przyjmujących małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym ani w terapii zastępczej, np. w niewydolności nadnerczy. Poinformuj pacjenta o objawach, które powinny skłonić do kontaktu z lekarzem. |
| Miejscowo lub wziewniedroga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie stanowią przeciwwskazania do żywej szczepionki przeciw półpaścowi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Połączenie przeciwwskazaneDeksrazoksan+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentom leczonym deksrazoksanem ani innym leczeniem immunosupresyjnym, bo takie połączenie jest przeciwwskazane.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że otrzymujesz deksrazoksan, i nie przyjmuj żywej szczepionki bez zgody onkologa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że otrzymujesz deksrazoksan, i nie przyjmuj żywej szczepionki bez zgody onkologa.
Deksrazoksan osłabia odporność, dlatego szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne, rozległe zakażenie. Takiej szczepionki nie wolno podawać w czasie tego leczenia. Bezpieczna jest szczepionka niezawierająca żywego wirusa, ale w trakcie leczenia może chronić słabiej, więc termin szczepienia warto ustalić z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- rozległa wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- wysoka gorączka
- silne osłabienie lub objawy zakażenia
- ból lub pęcherze w wielu miejscach ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentom leczonym deksrazoksanem ani innym leczeniem immunosupresyjnym, bo takie połączenie jest przeciwwskazane[1]. Jeżeli to możliwe, stosuje się szczepionki inaktywowane[2], w tym przypadku rekombinowaną szczepionkę przeciw półpaścowi. Termin szczepienia rekombinowaną szczepionką najlepiej uzgodnić z onkologiem tak, aby przypadał przed rozpoczęciem chemioterapii albo w okresie odbudowy odporności. Żywą szczepionkę można rozważać dopiero po zakończeniu leczenia i ustąpieniu immunosupresji, a decyzję podejmuje lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki przeciw półpaścowi w trakcie leczenia deksrazoksanem istnieje ryzyko uogólnionej choroby zagrażającej życiu[2]. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwe osłabienie ochrony poszczepiennej.
Mechanizm
Deksrazoksan działa cytotoksycznie i hamuje czynność szpiku, przez co osłabia odporność komórkową. Przy osłabionej odporności żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki może się niekontrolowanie namnażać, a odpowiedź na szczepienie jest słabsza. Ryzyko rośnie u osób z chorobą upośledzającą odporność oraz otrzymujących dodatkową chemioterapię[2]. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale jej skuteczność w trakcie immunosupresji może być mniejsza.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed szczepieniem
- objawy uogólnionej wysypki pęcherzykowej, gorączki i zakażenia po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W trakcie leczenia cytotoksycznego odpowiedź może być słabsza, dlatego termin szczepienia warto zaplanować przed chemioterapią lub w okresie odbudowy odporności. |
| Po zakończeniu leczenia i ustąpieniu immunosupresjiodstep · pacjent | inne zalecenie | Podanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi można rozważać dopiero po zakończeniu leczenia i odbudowie odporności, a decyzję podejmuje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Savene 20 mg/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/savene-100163294/
Połączenie przeciwwskazaneEtanercept+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu etanerceptem, bo leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazaniem do jej użycia.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz etanercept, i upewnij się, że dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz etanercept, i upewnij się, że dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.
Etanercept osłabia odporność, dlatego nie wolno ci przyjąć żywej szczepionki przeciw półpaścowi. Taka szczepionka zawiera osłabionego wirusa, który przy obniżonej odporności mógłby wywołać chorobę. Istnieje inna szczepionka przeciw półpaścowi, bez żywego wirusa, którą możesz przyjąć. Może działać u ciebie nieco słabiej, ale nadal chroni przed półpaścem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka po szczepieniu
- silne złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu etanerceptem, bo leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazaniem do jej użycia.[1] Do ochrony przed półpaścem należy użyć szczepionki rekombinowanej z adiuwantem, której charakterystyka nie wymienia leczenia immunosupresyjnego w przeciwwskazaniach.[2] Charakterystyka etanerceptu w części o interakcjach odsyła w sprawie szczepień do ostrzeżeń specjalnych.[3] Jeśli to możliwe, szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem leczenia etanerceptem, aby uzyskać pełniejszą odpowiedź odpornościową.
Skutek kliniczny
Po podaniu szczepionki żywej istnieje ryzyko zakażenia szczepionkowym szczepem wirusa, także o ciężkim lub rozsianym przebiegu. Szczepionka rekombinowana jest bezpieczna pod względem zakaźności, ale jej skuteczność u osoby leczonej etanerceptem może być mniejsza niż u osoby z prawidłową odpornością.
Mechanizm
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobie leczonej etanerceptem, bo charakterystyka tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne wśród przeciwwskazań.[1] Etanercept hamuje czynnik martwicy nowotworów, czyli ważny element odpowiedzi odpornościowej. Przy szczepionce żywej osłabiona odporność może nie opanować namnażania atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca, a przy szczepionce rekombinowanej, która nie zawiera żywego wirusa, problemem może być jedynie słabsza odpowiedź na szczepienie.
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi przed wydaniem lub podaniem
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej charakterystyka nie wymienia leczenia immunosupresyjnego w przeciwwskazaniach. Szczepienie jest możliwe w trakcie leczenia etanerceptem, choć odpowiedź immunologiczna może być słabsza niż u osób z prawidłową odpornością. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia etanerceptemkolejność włączenia · etanercept | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane przed rozpoczęciem leczenia etanerceptem pozwala uzyskać pełniejszą odpowiedź na szczepionkę. Odstęp przed włączeniem leku powinien ustalić lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enbrel 50 mg, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enbrel-100211923/
Połączenie przeciwwskazaneEtopozyd+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym etopozydem.Nie szczep się przeciw półpaścowi bez uzgodnienia z onkologiem, który dobierze właściwą szczepionkę i termin.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw półpaścowi bez uzgodnienia z onkologiem, który dobierze właściwą szczepionkę i termin.
Etopozyd to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. Żywa szczepionka przeciw półpaścowi zawiera osłabionego wirusa, który u osoby z obniżoną odpornością może wywołać ciężkie zakażenie. Istnieje też szczepionka bez żywego wirusa, której można używać, choć w czasie chemioterapii może chronić słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała
- gorączka lub dreszcze
- kaszel lub duszność
- silne osłabienie
- ból głowy, sztywność karku lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym etopozydem.[1][2] Żywa szczepionka przeciw półpaścowi jest przeciwwskazana w trakcie leczenia immunosupresyjnego oraz w białaczkach, chłoniakach i innych chorobach szpiku.[3] Jeśli szczepienie jest wskazane, wybiera się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, a termin jej podania – najlepiej przed rozpoczęciem chemioterapii albo w okresie poprawy parametrów hematologicznych – ustala onkolog. Szczepienie żywą szczepionką po zakończeniu leczenia jest możliwe dopiero po odbudowie odporności, w odstępie ustalonym przez lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej etopozydem grozi uogólnione, potencjalnie ciężkie zakażenie wirusem szczepionkowym.[1] Szczepionka rekombinowana nie wywołuje zakażenia, ale podana w trakcie chemioterapii może dawać słabszą i krócej utrzymującą się ochronę.
Mechanizm
Etopozyd działa mielosupresyjnie i obniża odporność, dlatego u leczonego nim pacjenta żywy, atenuowany wirus ze szczepionki żywej może się namnażać bez kontroli układu odpornościowego.[1] Ta sama immunosupresja może osłabić odpowiedź poszczepienną na szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa i nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym.
Metabolizm i transportery
- Etopozyd: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- rodzaj szczepionki (żywa czy rekombinowana) przed podaniem
- morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem
- objawy uogólnionej wysypki pęcherzykowej, gorączki i zajęcia narządów po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym i nie jest przeciwwskazana, ale w trakcie mielosupresji odpowiedź poszczepienna może być słabsza, dlatego termin podania ustala się z onkologiem, najlepiej przed chemioterapią lub w okresie poprawy parametrów hematologicznych. |
| Zakończenie leczenia i odbudowa odporności (odstęp ustala lekarz)odstep · etopozyd | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia etopozydem żywą szczepionkę można rozważyć dopiero po potwierdzeniu odbudowy odporności, a odstęp ustala lekarz prowadzący indywidualnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etopozyd Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etopozyd-accord-100329412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.