Interakcje / Beksaroten / Beksaroten i fenylobutazon
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego beksarotenem.
Nie stosuj maści z fenylobutazonem podczas leczenia beksarotenem i zapytaj farmaceutę o inny lek na ból, a o dolegliwościach powiedz swojemu lekarzowi.
Połączenie przeciwwskazaneBeksaroten+ FenylobutazonNie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego beksarotenem.Nie stosuj maści z fenylobutazonem podczas leczenia beksarotenem i zapytaj farmaceutę o inny lek na ból, a o dolegliwościach powiedz swojemu lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem podczas leczenia beksarotenem i zapytaj farmaceutę o inny lek na ból, a o dolegliwościach powiedz swojemu lekarzowi.
Beksaroten to lek przeciwnowotworowy, który może osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Fenylobutazon, także w maści, może działać podobnie. Razem zwiększają ryzyko poważnego spadku liczby białych krwinek, co grozi ciężkimi zakażeniami. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nawracające infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego beksarotenem.[1] Jeśli potrzebny jest miejscowy lek przeciwzapalny, wybierz inny miejscowy niesteroidowy lek przeciwzapalny, którego stosowanie nie jest ograniczone u pacjentów otrzymujących leki mielotoksyczne, i poinformuj lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował oba leki, zalecaj odstawienie maści i kontrolę morfologii krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiego zahamowania czynności szpiku – leukopenii, neutropenii, agranulocytozy i niedokrwistości – a w konsekwencji groźnych zakażeń i krwawień. Pacjent leczony beksarotenem ma już podwyższone ryzyko neutropenii, a zakażenie ogólnoustrojowe wyklucza dalsze stosowanie beksarotenu.[2]
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego.[1] Beksaroten jest lekiem przeciwnowotworowym z grupy retinoidów, który może hamować czynność szpiku i powodować leukopenię oraz neutropenię. Fenylobutazon sam w sobie może uszkadzać szpik, dlatego oba leki sumują działanie mielotoksyczne. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, neutrofile)
- objawy zakażenia – gorączka, dreszcze, ból gardła
- objawy krwawienia i niedokrwistości
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel)ketoprofen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko mielotoksyczności. |
| Uszkodzona skóradroga podania · fenylobutazon | ryzyko rośnie | Fenylobutazonu nie stosuje się na uszkodzoną skórę, ponieważ zwiększa to wchłanianie leku do krążenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Targretin 75 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/targretin-100133583/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Targretin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/targretin-100133583/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaBeksarotena alkoholZalecaj unikanie alkoholu przez cały okres leczenia beksarotenem.Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek może podnosić poziom tłuszczów we krwi i obciążać wątrobę. Alkohol działa podobnie, więc picie go w czasie leczenia zwiększa ryzyko groźnego zapalenia trzustki i uszkodzenia wątroby. Jeśli przyjmujesz też leki na cukrzycę, alkohol może dodatkowo obniżać cukier we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- nudności i wymioty
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- poty, drżenie rąk i kołatanie serca przy jednoczesnym leczeniu cukrzycy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu przez cały okres leczenia beksarotenem. Przed rozpoczęciem terapii oceń spożycie alkoholu, ponieważ przy nadmiernym piciu leczenie beksarotenem jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko.[1] U pacjentów, którzy mimo zaleceń piją alkohol, kontroluj stężenie trójglicerydów na czczo i parametry wątrobowe oraz edukuj o objawach zapalenia trzustki.
Skutek kliniczny
Najpoważniejszym możliwym skutkiem jest ostre zapalenie trzustki na tle hipertrójglicerydemii, które może przebiegać ciężko. Alkohol może też nasilać uszkodzenie wątroby i utrudniać wyrównanie gospodarki lipidowej, co może wymuszać zmniejszenie dawki albo przerwanie leczenia beksarotenem. U pacjentów przyjmujących jednocześnie insulinę lub pochodne sulfonylomocznika alkohol może dodatkowo zwiększać ryzyko hipoglikemii, które beksaroten już nasila.[1]
Mechanizm
Beksaroten i etanol niezależnie od siebie podnoszą stężenie trójglicerydów we krwi i obciążają wątrobę, a ich działania mogą się sumować. ChPL beksarotenu wiąże ostre zapalenie trzustki z podwyższonym stężeniem trójglicerydów mierzonych na czczo i wymienia „nadmierne spożycie alkoholu” wśród czynników ryzyka zapalenia trzustki.[1] Pacjenci z takimi czynnikami ryzyka nie powinni być leczeni beksarotenem, o ile potencjalne korzyści nie przewyższają ryzyka.[1] Alkohol sam jest przyczyną zapalenia trzustki i hipertrójglicerydemii, a niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania beksarotenu.[1] Etanol nie jest wymieniony wśród substancji wpływających na metabolizm beksarotenu, więc interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Śladowe ilości etanolu i alkoholu izopropylowego w tuszu do nadruku na kapsułce nie mają znaczenia klinicznego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie trójglicerydów na czczo
- cholesterol całkowity i frakcje
- aminotransferazy i bilirubina
- amylaza lub lipaza przy bólu brzucha
- glikemia u pacjentów leczonych przeciwcukrzycowo
Kiedy ocena się zmienia
| Nadmierne spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Nadmierne spożycie alkoholu jest w ChPL beksarotenu czynnikiem ryzyka zapalenia trzustki, przy którym nie należy prowadzić leczenia, o ile korzyści nie przewyższają ryzyka. Decyzję o terapii podejmuje lekarz po ocenie bilansu korzyści i ryzyka. |
| Regularne picie w trakcie terapiiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne picie alkoholu w trakcie terapii sprzyja utrzymującej się hipertrójglicerydemii i uszkodzeniu wątroby, co może wymagać częstszej kontroli lipidów i parametrów wątrobowych oraz modyfikacji dawki beksarotenu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Targretin 75 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/targretin-100133583/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Targretin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/targretin-100133583/
Fenylobutazon a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 658
Połączenie przeciwwskazaneBeksaroten+ DeferypronNie łącz beksarotenu z deferypronem.Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał deferypron, a jeśli masz gorączkę lub ból gardła, zgłoś się do lekarza tego samego dnia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał deferypron, a jeśli masz gorączkę lub ból gardła, zgłoś się do lekarza tego samego dnia.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Oba mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią organizm przed zakażeniami. Razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku odporności i ciężkiej infekcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- częste lub nietypowo ciężkie infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz beksarotenu z deferypronem. Jeśli pacjent wymaga leczenia beksarotenem, deferypron należy zastąpić innym lekiem chelatującym żelazo po konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie przeciążenia żelazem. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, należy pilnie oznaczyć morfologię z rozmazem i bezwzględną liczbę neutrofili, a przy neutropenii przerwać deferypron.
Skutek kliniczny
Sumowanie działania mielotoksycznego zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w konsekwencji ciężkich, potencjalnie śmiertelnych zakażeń. Zakażenie ogólnoustrojowe jest dodatkowo przeciwwskazaniem do stosowania beksarotenu[1].
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy i obniżać liczbę neutrofili. Deferypronu nie wolno łączyć z lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, gdyż mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany[2][3]. Beksaroten często powoduje leukopenię i neutropenię, więc należy do tej grupy leków.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Targretin 75 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/targretin-100133583/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Targretin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/targretin-100133583/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ DeferypronPołączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego deferypronem nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści.Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz deferypron, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz deferypron, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy na skórę.
Maść z fenylobutazonem i deferypron, czyli lek usuwający nadmiar żelaza, mogą oba obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek. Dlatego tych leków nie wolno łączyć, nawet gdy fenylobutazon jest w maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nietypowe zakażenia
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego deferypronem nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści[1][2][3]. Do miejscowego leczenia bólu i stanu zapalnego wybierz inny lek przeciwzapalny stosowany na skórę. Jeśli pacjent już stosował oba leki, zaleć odstawienie fenylobutazonu i kontrolę morfologii krwi z rozmazem u lekarza prowadzącego leczenie chelatujące.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, które mogą prowadzić do zagrażających życiu zakażeń. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu[3].
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać szpik kostny i hamować wytwarzanie granulocytów. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[3]. Fenylobutazon sam w sobie wiąże się z ryzykiem agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, więc jego działanie toksyczne na szpik sumuje się z działaniem deferypronu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- objawy zakażenia: gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
ibuprofen (żel)diklofenak (żel)naproksen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym. Ryzyko wchłonięcia rośnie także przy dużej powierzchni smarowania. |
| Maśćpostać · fenylobutazon | inne zalecenie | Postać miejscowa ogranicza, ale nie wyklucza ekspozycji ogólnej, dlatego połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ IbuprofenNie łącz ibuprofenu z fenylobutazonem stosowanym ogólnie ani z długotrwałym stosowaniem fenylobutazonu w maści.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.
Maść z fenylobutazonem i ibuprofen należą do tej samej grupy leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Stosowane razem mogą podrażniać żołądek, powodować krwawienia z przewodu pokarmowego, szkodzić nerkom i wywoływać uczulenie. Ryzyko jest większe, gdy maść stosujesz dłużej niż tydzień albo na dużą powierzchnię skóry.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha lub zgaga
- wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy lub duszność
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz ibuprofenu z fenylobutazonem stosowanym ogólnie ani z długotrwałym stosowaniem fenylobutazonu w maści. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej leków z grupy NLPZ[1]. Jeśli pacjent potrzebuje doustnego leku przeciwbólowego w trakcie leczenia maścią, rozważ paracetamol. Gdy krótkotrwałe łączenie maści z ibuprofenem jest nieuniknione, ogranicz czas stosowania maści do 7 dni, stosuj ją tylko na nieuszkodzoną skórę i obserwuj objawy krwawienia z przewodu pokarmowego oraz reakcji alergicznych[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, pogorszenia czynności nerek oraz reakcji alergicznych. Ibuprofenu nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami z grupy NLPZ[3]. Łączne stosowanie fenylobutazonu z innymi NLPZ może wywołać odczyny alergiczne i zwiększyć ryzyko innych działań niepożądanych[2].
Mechanizm
Fenylobutazon i ibuprofen są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to przede wszystkim uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzeń czynności płytek krwi i nerek oraz reakcji nadwrażliwości. Fenylobutazon w maści przy stosowaniu dłuższym niż 7 dni może działać ogólnoustrojowo i wchodzić w interakcje jak po podaniu doustnym[2].
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[4]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- reakcje alergiczne skórne i oddechowe
- czynność nerek u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki hipotensyjne i diuretyki
- czas stosowania maści z fenylobutazonem
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (maść na nieuszkodzoną skórę, do 7 dni)droga podania · fenylobutazon | ryzyko maleje | Krótkotrwałe stosowanie fenylobutazonu w maści na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wiąże się z mniejszą ekspozycją ogólnoustrojową. Łączenie z ibuprofenem nadal wymaga ostrożności i obserwacji objawów ze strony przewodu pokarmowego oraz reakcji alergicznych. |
| czas leczenia ≥ 8 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu fenylobutazonu w maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym, więc połączenie z ibuprofenem traktuje się jak połączenie dwóch NLPZ podawanych ogólnie. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenie czynności nerek po NLPZ, zwłaszcza przy odwodnieniu i jednoczesnym stosowaniu leków hipotensyjnych lub diuretyków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ IndometacynaNie łączy się indometacyny z fenylobutazonem – należy wybrać jeden NLPZ.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić albo czym go zastąpić.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić albo czym go zastąpić.
Fenylobutazon i indometacyna to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają lepiej, a znacznie częściej wywołują działania niepożądane. Mogą uszkodzić żołądek i jelita, doprowadzić do krwawienia, zaszkodzić nerkom albo wywołać uczulenie. Dotyczy to także maści, zwłaszcza gdy stosujesz ją dłużej niż tydzień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny ból brzucha
- wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy lub duszność
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łączy się indometacyny z fenylobutazonem – należy wybrać jeden NLPZ[1]. Jeśli pacjent przyjmuje indometacynę doustnie, a potrzebuje leczenia miejscowego, lepiej sięgnąć po metodę niefarmakologiczną albo lek spoza grupy NLPZ. Gdy lekarz mimo to zdecyduje o krótkim miejscowym stosowaniu fenylobutazonu, maść stosuje się na możliwie małą powierzchnię nieuszkodzonej skóry i nie dłużej niż 7 dni[2].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko owrzodzeń, krwawień i perforacji przewodu pokarmowego, uszkodzenia nerek oraz reakcji nadwrażliwości. Indometacyna hamuje agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia, co nasila ryzyko krwawień przy dodaniu drugiego NLPZ[1]. Ryzyko rośnie dodatkowo przy jednoczesnym przyjmowaniu glikokortykosteroidów i spożywaniu alkoholu[2].
Mechanizm
Fenylobutazon i indometacyna to dwa niesteroidowe leki przeciwzapalne, które hamują syntezę prostaglandyn, więc ich działania niepożądane się sumują. Połączenie indometacyny z innymi NLPZ jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych[1]. Fenylobutazon stosowany razem z innymi NLPZ może wywołać odczyny alergiczne i zwiększyć ryzyko innych działań niepożądanych[2]. Fenylobutazon w postaci maści stosowany dłużej niż 7 dni może wchodzić w interakcje jak przy podaniu ogólnym[2].
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek
- reakcje alergiczne i skórne
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · fenylobutazon | inne zalecenie | Przy stosowaniu fenylobutazonu na skórę narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze niż przy podaniu ogólnym, ale przeciwwskazanie łączenia indometacyny z innymi NLPZ nadal obowiązuje. Maści nie stosuje się na uszkodzoną skórę ani u dzieci poniżej 14 roku życia. |
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni interakcje są takie jak po podaniu ogólnym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ PiroksykamPiroksykamu nie łączy się z innymi lekami z grupy NLPZ, także stosowanymi miejscowo.Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz bezpiecznie złagodzić ból.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz bezpiecznie złagodzić ból.
Oba leki należą do tej samej grupy leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Stosowane razem nie działają lepiej, a mogą łatwiej uszkodzić żołądek, wywołać krwawienie, zaszkodzić nerkom albo spowodować uczulenie. Dotyczy to także maści, zwłaszcza gdy używasz jej dłużej niż tydzień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny ból brzucha
- wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy
- wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Piroksykamu nie łączy się z innymi lekami z grupy NLPZ, także stosowanymi miejscowo.[1][2] Pacjent przyjmujący piroksykam nie powinien stosować maści z fenylobutazonem. Jeśli doustny piroksykam nie wystarcza na dolegliwość miejscową, należy rozważyć metody niefarmakologiczne albo konsultację z lekarzem prowadzącym zamiast dokładania drugiego NLPZ.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, zaburzenia czynności nerek oraz reakcji alergicznych.[1] Jednoczesne stosowanie fenylobutazonu i innych leków z grupy NLPZ może wywołać odczyny alergiczne i zwiększyć ryzyko innych działań niepożądanych.[3]
Mechanizm
Oba leki są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to zwłaszcza uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzeń czynności płytek krwi i nerek oraz reakcji nadwrażliwości. Łączenie piroksykamu z innymi lekami z grupy NLPZ nie daje większej poprawy niż sam piroksykam, a zwiększa ryzyko działań niepożądanych.[1] Fenylobutazon stosowany na skórę dłużej niż 7 dni może wchodzić w interakcje jak po podaniu ogólnym.[3]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krwiste wymioty, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki moczopędne, inhibitory ACE lub sartany
- zmiany skórne i objawy nadwrażliwości
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym, co wzmacnia ryzyko sumowania działań niepożądanych z piroksykamem. |
| Skóra uszkodzonadroga podania · fenylobutazon | ryzyko rośnie | Fenylobutazonu nie stosuje się na uszkodzoną skórę, co zwiększałoby jego wchłanianie i ryzyko działań ogólnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ GancyklowirPołączenie fenylobutazonu z gancyklowirem podawanym ogólnie jest przeciwwskazane.Jeśli dostajesz gancyklowir w kroplówce lub tabletkach, nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do smarowania.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz gancyklowir w kroplówce lub tabletkach, nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do smarowania.
Maść z fenylobutazonem może wchłaniać się do krwi i, podobnie jak gancyklowir podawany w kroplówce lub tabletkach, osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem te leki zwiększają ryzyko spadku liczby białych krwinek i płytek krwi, a przez to zakażeń i krwawień. Tego połączenia się nie stosuje. Żel z gancyklowirem do oczu nie stwarza tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i nasilone zmęczenie
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie fenylobutazonu z gancyklowirem podawanym ogólnie jest przeciwwskazane[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny NLPZ do stosowania na skórę i stosuj go krótko na niewielką powierzchnię. Gdy pacjent otrzymuje wyłącznie gancyklowir w żelu do oczu, ryzyko mielosupresji jest znikome i połączenie nie wymaga działań.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiej mielosupresji – neutropenii z zakażeniami, małopłytkowości z krwawieniami i niedokrwistości. Możliwe pogorszenie czynności nerek i nasilenie toksyczności gancyklowiru.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Gancyklowir podawany ogólnie działa mielotoksycznie i powoduje neutropenię, niedokrwistość i małopłytkowość, a fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, więc oba działania się sumują. Dodatkowo fenylobutazon jako NLPZ może upośledzać przepływ nerkowy, a gancyklowir jest wydalany przez nerki, co teoretycznie sprzyja jego kumulacji i nasila toksyczność hematologiczną. Przy długotrwałym stosowaniu maści przez ponad 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (miejscowo)ibuprofen (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Żel do oczupostać · gancyklowir | ryzyko maleje | Gancyklowir w żelu do oczu działa miejscowo i nie daje istotnego narażenia ogólnego, więc nie sumuje się z działaniem fenylobutazonu na szpik. Jeśli pacjent stosuje też inne leki do oczu, podaje się je w odstępie co najmniej 15 minut, a żel z gancyklowirem jako ostatni. |
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści ponad 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ SulfasalazynaFenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów przyjmujących sulfasalazynę.Nie używaj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz sulfasalazynę, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz sulfasalazynę, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maść z fenylobutazonem i sulfasalazyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Używane razem zwiększają ryzyko spadku liczby białych krwinek i płytek krwi, co sprzyja zakażeniom i krwawieniom. Dlatego tej maści nie stosuje się u osób leczonych sulfasalazyną, nawet jeśli smaruje się nią tylko skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub drobne czerwone plamki na skórze
- krwawienie z dziąseł lub nosa
- nietypowe zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów przyjmujących sulfasalazynę[1]. Do miejscowego leczenia bólu i stanu zapalnego należy wybrać inny niesteroidowy lek przeciwzapalny do stosowania na skórę, na przykład diklofenak lub ibuprofen. Jeśli pacjent już stosował oba leki, zwłaszcza dłużej niż 7 dni, należy odstawić fenylobutazon, skierować pacjenta na kontrolę morfologii krwi z rozmazem i zapytać o objawy zakażenia lub skazy krwotocznej.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko zahamowania czynności szpiku kostnego z leukopenią, agranulocytozą lub małopłytkowością oraz nasilenia innych działań niepożądanych sulfasalazyny. Przy stosowaniu maści przez ponad 7 dni należy liczyć się z interakcjami takimi jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu[1].
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Sulfasalazyna należy do tej grupy, ponieważ może wywoływać leukopenię, agranulocytozę i małopłytkowość, a fenylobutazon sam ma działanie mielotoksyczne, więc oba leki sumują to ryzyko. Fenylobutazon może też nasilać działanie sulfonamidów, do których należy sulfasalazyna[1]. Prawdopodobnym mechanizmem jest wypieranie sulfapirydyny z połączeń z białkami osocza.
Metabolizm i transportery
- Sulfasalazyna: substrat BCRP[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, granulocyty obojętnochłonne, płytki krwi)
- objawy zakażenia: gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
- objawy skazy krwotocznej: siniaki, wybroczyny, krwawienia z dziąseł lub nosa
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem przez ponad 7 dni należy liczyć się z interakcjami jak po podaniu ogólnym, w tym z nasileniem działania sulfonamidów i sumowaniem mielotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ PaklitakselNie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego paklitakselem.Nie używaj maści z fenylobutazonem w czasie chemioterapii i zapytaj lekarza albo farmaceutę o bezpieczny lek na ból lub stan zapalny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem w czasie chemioterapii i zapytaj lekarza albo farmaceutę o bezpieczny lek na ból lub stan zapalny.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy jesteś leczony paklitakselem. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnych zakażeń i krwawień. Dotyczy to także leku w postaci maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego paklitakselem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwbólowego lub przeciwzapalnego wybierz inny lek miejscowy i uzgodnij go z lekarzem prowadzącym chemioterapię, zwłaszcza przy małopłytkowości. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw fenylobutazon i oceń morfologię krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii z zakażeniami oraz małopłytkowości z krwawieniami. Działanie przeciwpłytkowe i drażniące przewód pokarmowy właściwe dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych dodatkowo nasila ryzyko krwawień w okresie małopłytkowości po chemioterapii.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Paklitaksel uszkadza szpik i obniża liczbę neutrofili. Fenylobutazon sam może hamować hematopoezę, dlatego oba leki sumują działanie mielotoksyczne. Przy długotrwałym stosowaniu maści, ponad 7 dni, mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Stosowanie maści dłużej niż 7 dni może dawać interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu. Połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od czasu stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.