Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Bendamustyna / Bendamustyna i osilodrostat

Bendamustyna i osilodrostat

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłej kontroli toksyczności hematologicznej bendamustyny.

Powiedz onkologowi, że bierzesz lek na zespół Cushinga, nie zmieniaj jego dawki na własną rękę i nie pomijaj badań krwi przed kolejnymi cyklami chemioterapii.

Niekorzystna interakcjaBendamustyna+ OsilodrostatPołączenie można stosować pod warunkiem ścisłej kontroli toksyczności hematologicznej bendamustyny.Powiedz onkologowi, że bierzesz lek na zespół Cushinga, nie zmieniaj jego dawki na własną rękę i nie pomijaj badań krwi przed kolejnymi cyklami chemioterapii.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz onkologowi, że bierzesz lek na zespół Cushinga, nie zmieniaj jego dawki na własną rękę i nie pomijaj badań krwi przed kolejnymi cyklami chemioterapii.

Lek na zespół Cushinga może spowalniać rozkładanie bendamustyny w organizmie. Przez to chemioterapia może mocniej działać na szpik i zwiększać ryzyko zakażeń, krwawień oraz osłabienia. Te leki można stosować razem, ale lekarz powinien częściej sprawdzać twoją morfologię krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa albo dziąseł
  • duże osłabienie lub bladość
  • silne nudności lub wymioty
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłej kontroli toksyczności hematologicznej bendamustyny. Przy wrażliwych substratach CYP1A2 o wąskim indeksie terapeutycznym zaleca się ostrożność podczas leczenia osilodrostatem[1]. Przed każdym cyklem bendamustyny oceń morfologię krwi z rozmazem i szukaj objawów zakażenia, zwłaszcza po włączeniu lub odstawieniu osilodrostatu albo zmianie jego dawki. Leki hamujące czynność szpiku i pogarszające stan ogólny mogą nasilać toksyczność bendamustyny[2].

Skutek kliniczny

Możliwa jest zmiana ekspozycji na bendamustynę i jej metabolity, a przy zahamowaniu CYP1A2 nasilenie toksyczności, przede wszystkim mielosupresji. Kierunek i wielkość efektu nie zostały zbadane, ponieważ nie przeprowadzono badań interakcji bendamustyny in vivo[2]. Przy wrażliwych substratach CYP1A2 o wąskim indeksie terapeutycznym zaleca się ostrożność podczas leczenia osilodrostatem[1].

Mechanizm

Osilodrostat hamuje CYP1A2, a bendamustyna jest metabolizowana z udziałem tego izoenzymu, więc jej przemiany mogą zwolnić. Bendamustyna jest metabolizowana z udziałem CYP1A2 i może wchodzić w interakcje z inhibitorami tego izoenzymu[2]. Po pojedynczej dawce osilodrostat zwiększył AUC kofeiny, substratu CYP1A2, 2,5-krotnie i jest umiarkowanym inhibitorem CYP1A2[1]. In vitro osilodrostat i jego metabolit M34.5 wykazują jednak także sygnał indukcji CYP1A2, dlatego wpływ przy podawaniu wielokrotnym jest niejasny[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Osilodrostat – umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], bendamustyna – substrat CYP1A2[4]
  • Osilodrostat – induktor CYP1A2[3], bendamustyna – substrat CYP1A2[4]
  • Bendamustyna: substrat CYP1A2[4]
  • Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2B6[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP2E1[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP3A4[3], substrat CYP2B6[3], substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat UGT2B7[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, neutrofile, płytki krwi) przed każdym cyklem
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy krwawienia
  • tolerancja leczenia (nudności, wymioty, osłabienie)

Bezpieczniejsze alternatywy

metyraponketokonazol

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie, odstawienie lub zmiana dawki osilodrostatu w trakcie cykli bendamustynykolejność włączenia · osilodrostatryzyko rośnieZmiana leczenia osilodrostatem w trakcie chemioterapii może zmienić ekspozycję na bendamustynę, dlatego w kolejnym cyklu wzmocnij kontrolę morfologii i objawów toksyczności.
Podawanie wielokrotneczas leczenia · osilodrostatinne zaleceniePrzy przewlekłym stosowaniu osilodrostatu hamowanie CYP1A2 może być częściowo równoważone indukcją, więc kierunku zmian nie da się przewidzieć i decyzje opieraj na obserwowanej toksyczności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/

Alkohol przy tych lekach

Bendamustyna a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja o niejasnym znaczeniuOsilodrostata alkoholOkazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu jest dopuszczalne, ale pacjent powinien unikać upijania się i znać objawy niedoboru kortyzolu.Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i to sporadycznie, a jeśli po alkoholu wymiotujesz albo czujesz się bardzo słabo, pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i to sporadycznie, a jeśli po alkoholu wymiotujesz albo czujesz się bardzo słabo, pilnie skontaktuj się z lekarzem.

Lek obniża ilość kortyzolu w organizmie, a duża ilość alkoholu może dodatkowo osłabić organizm i obniżyć cukier we krwi. Picie dużych ilości alkoholu może też zaburzać rytm serca i poziom potasu, co ten lek również czasem powoduje. Mała ilość alkoholu od czasu do czasu raczej nie szkodzi, ale nie upijaj się. Jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi, bo alkohol może zmieniać wyniki badań kortyzolu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne osłabienie lub zmęczenie
  • nudności lub wymioty
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • drżenie, poty i uczucie głodu (niski cukier)
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • skurcze mięśni
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu jest dopuszczalne, ale pacjent powinien unikać upijania się i znać objawy niedoboru kortyzolu. ChPL osilodrostatu nie zawiera zaleceń dotyczących alkoholu[1]. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach należy kontrolować potas i magnez, rozważyć EKG przy innych czynnikach ryzyka wydłużenia QT i uwzględniać picie przy interpretacji wyników kortyzolu. Pacjenta należy poinformować, że wymioty, silne osłabienie lub zawroty głowy po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie należy oczekiwać istotnych skutków klinicznych. Przy dużych dawkach alkoholu lub upijaniu się rośnie ryzyko hipoglikemii i objawów niedoczynności kory nadnerczy, a wymioty wywołane alkoholem mogą sprowokować przełom nadnerczowy. U pacjentów z hipokaliemią lub zaburzeniami rytmu możliwe jest nasilenie ryzyka arytmii. Przewlekłe picie może zawyżać wyniki kortyzolu i prowadzić do błędnej oceny odpowiedzi na leczenie.

Mechanizm

Interakcja jest możliwa głównie przez nakładanie się działań farmakodynamicznych, a nie przez zmianę stężeń leku. ChPL osilodrostatu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Dane in vitro wskazują, że osilodrostat i jego główny metabolit M34.5 mogą hamować aktywność CYP2E1[1]. Etanol jest jednak metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, a CYP2E1 ma większe znaczenie dopiero przy dużym i przewlekłym spożyciu, dlatego klinicznie istotna zmiana metabolizmu alkoholu jest mało prawdopodobna. Osilodrostat hamuje 11β-hydroksylazę i może prowadzić do niedoboru kortyzolu, a alkohol hamuje glukoneogenezę w wątrobie, co przy niskim kortyzolu sprzyja hipoglikemii i może nasilać osłabienie, zawroty głowy i nudności. Jednoczesne stosowanie osilodrostatu z innymi czynnikami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do jego wydłużenia[1]. Osilodrostat może też powodować hipokaliemię, a nadużywanie alkoholu sprzyja utracie potasu i magnezu oraz zaburzeniom rytmu serca. Przewlekłe picie aktywuje ponadto oś podwzgórze–przysadka–nadnercza i może podwyższać kortyzol, co utrudnia ocenę skuteczności leczenia i ustalanie dawki.

Metabolizm i transportery

  • Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2B6[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP2E1[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OCT2[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP3A4[2], substrat CYP2B6[2], substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2], substrat UGT2B7[2]

Monitorować

  • objawy niedoczynności kory nadnerczy (osłabienie, nudności, wymioty, niedociśnienie)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
  • glikemia przy objawach hipoglikemii
  • interpretacja kortyzolu w moczu i ślinie u osób pijących przewlekle
  • aktywność aminotransferaz przy regularnym piciu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości jednorazowo (upijanie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuża jednorazowa dawka etanolu zwiększa ryzyko hipoglikemii, wymiotów prowokujących przełom nadnerczowy oraz zaburzeń elektrolitowych sprzyjających arytmii u pacjenta z wydłużonym QT.
Regularne, przewlekłe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe picie może podwyższać kortyzol i utrudniać ocenę odpowiedzi na leczenie, sprzyja też hipokaliemii i hipomagnezemii. Należy uwzględnić je przy interpretacji wyników i kontrolować elektrolity.
Okres ustalania i zwiększania dawkiczas leczenia · alkoholinne zalecenieW okresie zwiększania dawki ryzyko nadmiernego obniżenia kortyzolu jest największe, dlatego w tym czasie warto odradzać alkohol całkowicie i ułatwić wiarygodną ocenę wyników kortyzolu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 252

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
  • kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
  • żółte zabarwienie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.

Mechanizm

Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
  • objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
  • nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
  • markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
  • stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowegointerakcja nie dotyczyChlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją.
Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku.
Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieTeriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów.
Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu.

Źródła

  1. Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBendamustyna+ MitomycynaPołączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania.Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.

Oba leki są lekami przeciwnowotworowymi i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Stosowane razem lub krótko po sobie mogą silnie obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel albo pieczenie przy oddawaniu moczu
  • siniaki pojawiające się bez powodu
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu lub czarny stolec
  • silne osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania[1]. Przed każdym podaniem należy ocenić morfologię krwi z rozmazem. Bendamustyny nie podaje się przy liczbie leukocytów poniżej 3000/μl lub płytek krwi poniżej 75 000/μl ani w trakcie zakażenia, zwłaszcza z leukocytopenią[2][3][4]. Mitomycyny podawanej ogólnie nie stosuje się przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości, skazach krwotocznych i ostrych zakażeniach[1]. Jeśli lekarz prowadzący uzna sekwencyjne leczenie za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania hematologicznego i odroczenia kolejnego leku do regeneracji szpiku. W trakcie leczenia obu lekami nie podaje się szczepionek żywych[2][1].

Skutek kliniczny

Głęboka leukopenia, neutropenia i małopłytkowość ze zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń, w tym prowadzących do zgonu, oraz krwawień. Sumuje się także działanie immunosupresyjne obu leków.

Mechanizm

Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Bendamustyna podana z lekami hamującymi czynność szpiku może nasilać ich toksyczność, a każde leczenie pogarszające stan ogólny lub hamujące szpik może nasilać toksyczność bendamustyny[2]. Mitomycyna wchodzi w interakcje prowadzące do mielotoksyczności z innymi cytostatykami[1]. Mitomycyna nie hamuje izoenzymu CYP1A2, więc interakcja farmakokinetyczna przez metabolizm bendamustyny nie jest spodziewana.

Metabolizm i transportery

  • Bendamustyna: substrat CYP1A2[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem i w okresie spodziewanego nadiru
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia, w tym gorączka
  • objawy krwawienia
  • stan ogólny pacjenta

Kiedy ocena się zmienia

Dopęcherzowodroga podania · mitomycynaryzyko malejePrzy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, a przeciwwskazania hematologiczne dotyczą podania ogólnego. Ryzyko sumowania mielotoksyczności jest znacznie mniejsze, ale warto kontrolować morfologię, zwłaszcza przy uszkodzonej błonie śluzowej pęcherza.
Przed regeneracją szpiku po poprzednim cytostatykuodstep · pacjentryzyko rośniePodanie drugiego leku przy utrzymującej się leukopenii lub małopłytkowości jest przeciwwskazane dla obu leków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Kabi 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-kabi-100328482/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustyna medac 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustyna-medac-100344860/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ OsilodrostatNie łącz cytalopramu z osilodrostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek przeciwdepresyjny – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek przeciwdepresyjny – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem znacznie zwiększają to ryzyko. Lek na chorobę nadnerczy może też podnosić stężenie leku przeciwdepresyjnego we krwi i obniżać poziom potasu, co dodatkowo obciąża serce. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • osłabienie i skurcze mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z osilodrostatem. U pacjenta, który zaczyna leczenie osilodrostatem, zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o małym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Przy zmianie leczenia zachowaj okres wypłukania leku wydłużającego QT.[1] Jeśli w wyjątkowej sytuacji leki muszą być podawane jednocześnie, wykonaj EKG przed włączeniem i po każdej zmianie dawki oraz wyrównaj stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca oraz przy dużej dawce cytalopramu.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć addytywnego wpływu na QT.[2][3][4] Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do jego wydłużenia, zwłaszcza u osób z zaburzeniami rytmu serca.[1] Osilodrostat jest łagodnym lub umiarkowanym inhibitorem CYP2C19 (AUC omeprazolu wzrasta 1,9-krotnie) oraz łagodnym inhibitorem CYP3A4 (AUC midazolamu wzrasta 1,5-krotnie).[1] Ponieważ cytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, można się spodziewać wzrostu jego stężenia, a tym samym silniejszego, zależnego od stężenia wydłużenia QT. Osilodrostat może też powodować hipokaliemię w wyniku gromadzenia się prekursorów mineralokortykosteroidów, a hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko złośliwych arytmii podczas leczenia cytalopramem.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], osilodrostat – substrat CYP2D6[6]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2C19[6], cytalopram – substrat CYP2C19[5]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
  • Osilodrostat – induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP2E1[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OAT1[6], inhibitor OAT3[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor UGT1A1[6], induktor CYP1A2[6], induktor CYP2B6[6], induktor CYP3A4[6], substrat CYP2B6[6], substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat UGT2B7[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana leczenia z cytalopramu na osilodrostat lub odwrotnieodstep · osilodrostatinne zaleceniePrzy zamianie leków wpływających na QT należy rozważyć okres wypłukania poprzedniego leku przed włączeniem osilodrostatu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ OsilodrostatNie łącz escytalopramu z osilodrostatem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił leczenie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił leczenie.

Escytalopramu nie należy przyjmować razem z osilodrostatem. Oba leki mogą zaburzać pracę serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Osilodrostat może też zwiększać ilość escytalopramu w organizmie i obniżać poziom potasu, co dodatkowo obciąża serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • osłabienie i skurcze mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz escytalopramu z osilodrostatem. Escytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3] U pacjenta wymagającego osilodrostatu lekarz powinien zamienić escytalopram na lek przeciwdepresyjny bez przeciwwskazania do łączenia z lekami wydłużającymi QT. Przy zmianie leczenia z innego leku wpływającego na odstęp QT na osilodrostat należy rozważyć okres wypłukania[4] Przed włączeniem osilodrostatu należy wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz wykonać EKG.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się omdleniem lub prowadzić do nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a jednoczesne stosowanie leków wywołujących te zaburzenia z escytalopramem zwiększa ryzyko złośliwych arytmii[1] Hipokaliemia jest częstym działaniem niepożądanym osilodrostatu, co dodatkowo zwiększa zagrożenie u pacjentów z zespołem Cushinga.

Mechanizm

Escytalopram i osilodrostat wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1] Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do wydłużenia QT u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca[4] Dodatkowo osilodrostat jest łagodnym lub umiarkowanym inhibitorem CYP2C19 oraz łagodnym inhibitorem CYP3A4/5 i CYP2D6, a przy jednoczesnym podaniu AUC omeprazolu, substratu CYP2C19, wzrosło 1,9-krotnie[4] Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4 i CYP2D6, dlatego przy inhibitorach CYP2C19 należy zachować ostrożność[1] Wzrost stężenia escytalopramu może dodatkowo nasilać jego zależny od dawki wpływ na odstęp QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], osilodrostat – substrat CYP2D6[6]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2C19[6], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[7]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Osilodrostat – induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP2E1[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OAT1[6], inhibitor OAT3[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor UGT1A1[6], induktor CYP1A2[6], induktor CYP2B6[6], induktor CYP3A4[6], substrat CYP2B6[6], substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat UGT2B7[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem osilodrostatu i po każdej zmianie leczenia
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zawroty głowy, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinametyrapon

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana z innego leku wydłużającego QT na osilodrostatkolejność włączenia · osilodrostatinne zaleceniePrzy zmianie leczenia z innego leku wpływającego na odstęp QT na osilodrostat należy rozważyć okres wypłukania poprzedniego leku Dotyczy to także zastępowania escytalopramu innym lekiem przeciwdepresyjnym przed włączeniem osilodrostatu.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko wydłużenia QT i zaburzeń elektrolitowych jest większe, dlatego konieczność uniknięcia tego połączenia jest szczególnie istotna.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ OsilodrostatNie łącz hydroksyzyny z osilodrostatem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z osilodrostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z osilodrostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.

Hydroksyzyna i osilodrostat mogą zaburzać pracę serca, a razem robią to silniej. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność
  • skurcze mięśni i osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz hydroksyzyny z osilodrostatem[1]. Jeśli pacjent leczony osilodrostatem potrzebuje leku przeciwświądowego lub uspokajającego, wybierz lek bez wpływu na QT. Przy zamianie leczenia z innego leku wpływającego na QT rozważ okres wypłukania przed włączeniem osilodrostatu[2]. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, odstaw hydroksyzynę, wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT i ryzyko komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdleń i nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko zwiększają hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia i choroby serca.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania się sumują. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi torsade de pointes[1]. Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na QT może prowadzić do wydłużenia QT[2]. Dodatkowo osilodrostat jest łagodnym inhibitorem CYP3A4/5 i zwiększa AUC midazolamu 1,5-krotnie[2], a hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5[1], więc jej stężenie może nieco wzrosnąć. Osilodrostat może też wywoływać hipokaliemię, która jest odrębnym czynnikiem ryzyka zaburzeń rytmu przy hydroksyzynie.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[3], osilodrostat – substrat CYP2D6[4]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[3], osilodrostat – substrat CYP3A4[4]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[4], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
  • Osilodrostat – induktor CYP3A4[4], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
  • Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP2E1[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OAT1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP1A2[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP3A4[4], substrat CYP2B6[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat UGT2B7[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu
  • stężenie magnezu
  • częstość rytmu serca
  • kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastynapregabalina

Kiedy ocena się zmienia

Wypłukanie hydroksyzyny przed włączeniem osilodrostatuodstep · hydroksyzynainne zaleceniePrzy zamianie hydroksyzyny na osilodrostat rozważ okres wypłukania hydroksyzyny przed rozpoczęciem leczenia osilodrostatem. Leki nie powinny działać jednocześnie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ BendamustynaNie należy łączyć klozapiny z bendamustyną, a leczenia klozapiną nie wolno rozpoczynać u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy.Powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przyjmować oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przyjmować oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.

Klozapina i bendamustyna mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mocno zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek i ciężkich infekcji. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą, a decyzję o leczeniu podejmują wspólnie psychiatra i onkolog lub hematolog.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
  • siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klozapiny z bendamustyną, a leczenia klozapiną nie wolno rozpoczynać u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. ChPL klozapiny wymienia też zaburzenia czynności szpiku kostnego wśród przeciwwskazań[2]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga chemioterapii bendamustyną, decyzję o dalszym postępowaniu (zmiana leku przeciwpsychotycznego, wstrzymanie klozapiny albo wyjątkowe kontynuowanie pod ścisłą kontrolą) powinni wspólnie podjąć psychiatra i hematolog lub onkolog. Klozapiny nie należy odstawiać nagle bez decyzji psychiatry z powodu ryzyka nawrotu psychozy i objawów z odstawienia. W razie wyjątkowego jednoczesnego stosowania konieczna jest częsta kontrola morfologii krwi z rozmazem i natychmiastowa ocena przy każdej gorączce lub objawach zakażenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w następstwie zakażeń, w tym posocznicy zagrażającej życiu. Może się też nasilić małopłytkowość i niedokrwistość wywołane bendamustyną. Spadek liczby granulocytów utrudnia ponadto ustalenie, który lek odpowiada za mielotoksyczność, co komplikuje decyzję o dalszym leczeniu klozapiną.

Mechanizm

Klozapina i bendamustyna działają hamująco na szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a bendamustyna jako lek cytostatyczny hamuje czynność szpiku w sposób zależny od dawki. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków, z którymi klozapina wchodzi w interakcje[3]. ChPL bendamustyny podaje, że w skojarzeniu z lekami o działaniu mielosupresyjnym może dojść do nasilenia działania obu leków na szpik kostny[4]. Oba leki są metabolizowane z udziałem CYP1A2, ale żaden nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc interakcja farmakokinetyczna nie ma znaczenia klinicznego.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Bendamustyna: substrat CYP1A2[7]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofili
  • liczba płytek krwi
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • stan psychiczny przy zmianie lub odstawianiu klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaarypiprazolrysperydon

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina stosowana przed włączeniem bendamustynykolejność włączenia · klozapinainne zalecenieGdy pacjent jest już ustabilizowany na klozapinie i wymaga bendamustyny, połączenie pozostaje przeciwwskazane. Postępowanie wymaga indywidualnej decyzji psychiatry i hematologa z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy po odstawieniu klozapiny.
Włączenie klozapiny po zakończeniu chemioterapiikolejność włączenia · klozapinainne zalecenieGranulocytopenia lub agranulocytoza w wywiadzie związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Klozapinę można rozważyć po zakończeniu leczenia bendamustyną i powrocie prawidłowej morfologii, przy standardowym monitorowaniu krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ BendamustynaDopęcherzowego BCG nie podaje się pacjentowi leczonemu bendamustyną.Jeśli leczysz się bendamustyną, powiedz o tym urologowi przed każdym planowanym wlewem BCG do pęcherza.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli leczysz się bendamustyną, powiedz o tym urologowi przed każdym planowanym wlewem BCG do pęcherza.

Bendamustyna to lek przeciwnowotworowy, który mocno osłabia odporność. BCG podawane do pęcherza to żywe, osłabione bakterie, które działają tylko wtedy, gdy organizm sprawnie się broni. Przy osłabionej odporności leczenie BCG może nie zadziałać, a bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać groźne zakażenie. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze po wlewie BCG
  • silne osłabienie i uczucie rozbicia
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • nasilone pieczenie przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Dopęcherzowego BCG nie podaje się pacjentowi leczonemu bendamustyną. Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u osób leczonych cytostatykami ani z obniżoną odpornością wywołaną leczeniem przeciwnowotworowym[1][2][3]. Wlewy BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia bendamustyną i odbudowie odporności, a o terminie decyduje urolog w porozumieniu z hematologiem lub onkologiem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest uogólnione zakażenie prątkami BCG, które może zagrażać życiu. Jednocześnie leczenie BCG traci skuteczność przeciwnowotworową, ponieważ osłabiony układ odpornościowy nie odpowiada prawidłowo na prątki.

Mechanizm

Bendamustyna jako lek cytostatyczny hamuje czynność szpiku i osłabia odpowiedź immunologiczną, a dopęcherzowe BCG działa przeciwnowotworowo wyłącznie przez pobudzenie miejscowej odpowiedzi odpornościowej. U pacjenta z obniżoną odpornością żywe prątki BCG mogą też przedostać się do krwiobiegu i wywołać zakażenie uogólnione. Leki cytostatyczne zmniejszają wytwarzanie przeciwciał po szczepionkach zawierających żywe wirusy i zwiększają ryzyko zakażeń prowadzących do śmierci, zwłaszcza gdy odporność jest już upośledzona przez chorobę podstawową[4].

Metabolizm i transportery

  • Bendamustyna: substrat CYP1A2[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed decyzją o rozpoczęciu lub wznowieniu wlewów BCG
  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy płucne lub wątrobowe) u pacjenta, który otrzymał BCG w okresie immunosupresji

Kiedy ocena się zmienia

Zakończenie leczenia bendamustyną i odbudowa odpornościodstep · bendamustynaryzyko malejePo zakończeniu leczenia bendamustyną i powrocie prawidłowej morfologii krwi oraz odporności lekarz prowadzący może rozważyć rozpoczęcie wlewów BCG pod ścisłą kontrolą.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ BendamustynaŻywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom leczonym bendamustyną ani nikomu w trakcie terapii immunosupresyjnej.Nie przyjmuj szczepionki przeciw cholerze bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie bendamustyną, a przed podróżą zapytaj, którą szczepionkę i kiedy możesz bezpiecznie przyjąć.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw cholerze bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie bendamustyną, a przed podróżą zapytaj, którą szczepionkę i kiedy możesz bezpiecznie przyjąć.

Bendamustyna to lek stosowany w leczeniu nowotworów krwi, który mocno osłabia odporność. Szczepionka przeciw cholerze z żywymi, osłabionymi bakteriami może wtedy wywołać zakażenie, dlatego nie wolno jej przyjmować w trakcie takiego leczenia. Szczepionka z zabitymi bakteriami jest bezpieczna, ale może chronić słabiej niż u osoby zdrowej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka utrzymująca się dłużej niż dobę
  • gorączka lub dreszcze po szczepieniu
  • silne bóle brzucha, wymioty, objawy odwodnienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom leczonym bendamustyną ani nikomu w trakcie terapii immunosupresyjnej.[1] Jeśli ochrona przed cholerą jest potrzebna, wybiera się szczepionkę inaktywowaną, najlepiej przed rozpoczęciem chemioterapii albo w okresie najlepszej odporności, a termin ustala lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe. Szczepienie szczepionką inaktywowaną odkłada się w razie ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych lub ostrej choroby z gorączką, które mogą towarzyszyć chemioterapii.[2] Szczepionkę żywą można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia i odbudowie odporności, wyłącznie za zgodą lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Po podaniu żywej szczepionki przeciw cholerze osobie leczonej bendamustyną możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i gorączką oraz niewytworzenie odporności. Szczepionka inaktywowana jest bezpieczna pod względem zakażenia, ale jej skuteczność może być wyraźnie mniejsza.

Mechanizm

Bendamustyna jest lekiem alkilującym o silnym działaniu mielosupresyjnym i limfotoksycznym, który upośledza odporność komórkową i humoralną. Leki cytostatyczne zmniejszają wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu i zwiększają ryzyko ciężkich zakażeń po podaniu szczepionek żywych.[3] W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze grozi to zakażeniem szczepem szczepionkowym i brakiem ochrony, a w przypadku szczepionki inaktywowanej – głównie osłabieniem odpowiedzi immunologicznej.

Metabolizm i transportery

  • Bendamustyna: substrat CYP1A2[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i liczba limfocytów przed planowanym szczepieniem
  • objawy zakażenia przewodu pokarmowego (biegunka, gorączka) po szczepieniu
  • rodzaj szczepionki przed wydaniem – żywa czy inaktywowana

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae O1 z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki Vibrio cholerae z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie wywołuje zakażenia, ale u pacjenta leczonego bendamustyną odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Szczepienie najlepiej zaplanować przed chemioterapią lub w okresie najlepszej odporności i odłożyć w razie ostrej biegunki lub gorączki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.