Interakcje / Betametazon / Betametazon i insulina glulizynowa
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Przy ogólnoustrojowym betametazonie należy zwiększyć częstość pomiarów glikemii i modyfikować dawki insuliny glulizynowej.
Mierz cukier częściej, także po południu i wieczorem, i ustal z lekarzem, jak zmieniać dawki insuliny w czasie leczenia sterydem i po jego zakończeniu.
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Insulina glulizynowaPrzy ogólnoustrojowym betametazonie należy zwiększyć częstość pomiarów glikemii i modyfikować dawki insuliny glulizynowej.Mierz cukier częściej, także po południu i wieczorem, i ustal z lekarzem, jak zmieniać dawki insuliny w czasie leczenia sterydem i po jego zakończeniu.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Mierz cukier częściej, także po południu i wieczorem, i ustal z lekarzem, jak zmieniać dawki insuliny w czasie leczenia sterydem i po jego zakończeniu.
Betametazon to lek sterydowy, który podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie insuliny. Gdy dostajesz go w zastrzyku lub tabletkach, cukier może wyraźnie wzrosnąć i dotychczasowa dawka insuliny może nie wystarczyć. Po zakończeniu kuracji sterydem cukier spada i wtedy łatwiej o niedocukrzenie. Krem stosowany krótko na małym fragmencie skóry zwykle nie ma takiego wpływu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- duże pragnienie i częste oddawanie moczu
- suchość w ustach, zmęczenie, senność
- nudności, wymioty, ból brzucha lub zapach acetonu z ust
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód po odstawieniu sterydu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy ogólnoustrojowym betametazonie należy zwiększyć częstość pomiarów glikemii i modyfikować dawki insuliny glulizynowej[1]. Cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ogólnoustrojowego podania betametazonu we wstrzyknięciu[2], dlatego takie leczenie wymaga decyzji lekarza o bilansie korzyści i ryzyka oraz planu korekty insulinoterapii. Po zakończeniu kuracji steroidowej dawki insuliny trzeba stopniowo zmniejszać do wcześniejszych, aby uniknąć hipoglikemii. Przy krótkim miejscowym stosowaniu na małą powierzchnię wystarczy rutynowa samokontrola glikemii.
Skutek kliniczny
Podczas ogólnoustrojowego stosowania betametazonu glikemia rośnie, zwłaszcza poposiłkowo, a dotychczasowe dawki insuliny glulizynowej przestają wystarczać. Możliwa jest ciężka hiperglikemia, a w cukrzycy typu 1 także kwasica ketonowa. Po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki betametazonu zwiększona wcześniej dawka insuliny może wywołać hipoglikemię. Przy miejscowym stosowaniu na niewielką powierzchnię skóry wpływ na glikemię jest zwykle pomijalny, ale rośnie przy dużej powierzchni, opatrunku okluzyjnym i długim leczeniu silnym steroidem.
Mechanizm
Betametazon jako glikokortykosteroid zwiększa glukoneogenezę w wątrobie, nasila insulinooporność tkanek obwodowych i zmniejsza obwodowe zużycie glukozy. Przez to osłabia hipoglikemizujące działanie insuliny glulizynowej[1]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie dotyczy farmakokinetyki insuliny[1].
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- glikemia przed posiłkami i po posiłkach, także po południu i wieczorem
- ciała ketonowe w moczu lub krwi przy glikemii utrzymująco wysokiej (cukrzyca typu 1)
- objawy hipoglikemii po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki betametazonu
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (wstrzyknięcie)droga podania · betametazon | ryzyko rośnie | Cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ogólnoustrojowego podania betametazonu we wstrzyknięciu. Jeśli lekarz uzna leczenie za niezbędne, wymaga ono intensywnej kontroli glikemii i korekty dawek insuliny glulizynowej. |
| Krem lub maść na małą powierzchnię, krótko, bez okluzjipostać · betametazon | ryzyko maleje | Przy krótkim miejscowym stosowaniu na niewielką powierzchnię wchłanianie betametazonu jest małe i nie wpływa istotnie na glikemię. Duża powierzchnia, okluzja, długie leczenie lub uszkodzona skóra zwiększają ryzyko hiperglikemii. |
| Odstawienie lub zmniejszanie dawkiczas leczenia · betametazon | inne zalecenie | Po odstawieniu lub redukcji dawki ogólnoustrojowego betametazonu zapotrzebowanie na insulinę spada, dlatego dawki insuliny glulizynowej trzeba stopniowo zmniejszać, aby uniknąć hipoglikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apidra SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apidra-solostar-100126577/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celestone 4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celestone-100013420/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Alkohol przy tych lekach
Betametazon a alkohol: brak opisu w bazie.
Insulina glulizynowa a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 221
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Insulina ludzkaPrzy ogólnoustrojowym podaniu betametazonu choremu leczonemu insuliną zwiększ częstość pomiarów glikemii i dostosuj dawkę insuliny do wyników, zwłaszcza dawki przed obiadem i kolacją.Mierz cukier częściej przez cały czas brania betametazonu i tuż po jego odstawieniu, a o zmianie dawki insuliny porozmawiaj z lekarzem.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Mierz cukier częściej przez cały czas brania betametazonu i tuż po jego odstawieniu, a o zmianie dawki insuliny porozmawiaj z lekarzem.
Betametazon w tabletkach lub w zastrzyku podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie insuliny. Cukier może rosnąć zwłaszcza po posiłkach i po południu. Po zakończeniu leczenia betametazonem cukier spada i ta sama dawka insuliny może wtedy wywołać niedocukrzenie. Krem z betametazonem stosowany krótko na małej powierzchni skóry zwykle nie wpływa na cukier.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysokie wyniki cukru, zwłaszcza po posiłkach
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- suchość w ustach, osłabienie, senność
- nudności, wymioty, ból brzucha lub zapach acetonu z ust
- po odstawieniu betametazonu: drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy ogólnoustrojowym podaniu betametazonu choremu leczonemu insuliną zwiększ częstość pomiarów glikemii i dostosuj dawkę insuliny do wyników, zwłaszcza dawki przed obiadem i kolacją. Kortykosteroidy osłabiają działanie insuliny, co może wymagać zmiany jej dawki[1]. Cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ogólnoustrojowego stosowania kortykosteroidów, dlatego decyzja o leczeniu wymaga oceny korzyści i ryzyka przez lekarza[2]. Przy zmniejszaniu dawki lub odstawieniu betametazonu stopniowo wróć do wcześniejszej dawki insuliny, aby uniknąć hipoglikemii. Przy stosowaniu na skórę na małej powierzchni i krótko nie trzeba zmieniać leczenia.
Skutek kliniczny
Hiperglikemia, zwłaszcza poposiłkowa i w drugiej połowie dnia, z koniecznością zwiększenia dawki insuliny. U chorych z cukrzycą typu 1 możliwa jest kwasica ketonowa, a u chorych z cukrzycą typu 2 nasilona hiperglikemia aż do stanu hiperglikemiczno-hipermolalnego. Po zakończeniu kuracji kortykosteroidem utrzymanie zwiększonej dawki insuliny grozi hipoglikemią.
Mechanizm
Betametazon podany ogólnie nasila glukoneogenezę w wątrobie, zwiększa insulinooporność tkanek obwodowych i zmniejsza wychwyt glukozy przez mięśnie i tkankę tłuszczową. W ten sposób przeciwdziała hipoglikemizującemu działaniu insuliny. Kortykosteroidy zmniejszają działanie hipoglikemizujące insuliny i mogą wymagać zmiany jej dawki[1]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie ogólnoustrojowe jest zwykle małe, więc efekt ma znaczenie głównie przy dużych powierzchniach, opatrunkach okluzyjnych i długim leczeniu silnym preparatem.
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa, częściej niż zwykle przez cały okres podawania betametazonu ogólnie
- glikemia po południu i wieczorem
- ketony we krwi lub w moczu u chorych z cukrzycą typu 1 przy utrzymującej się hiperglikemii
- objawy hipoglikemii po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu betametazonu
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę interakcje z innymi lekami nie są znane. Wpływ na glikemię jest możliwy dopiero przy długim stosowaniu silnego preparatu na dużej powierzchni, na skórę uszkodzoną lub pod opatrunkiem okluzyjnym, i wtedy warto częściej kontrolować glikemię. |
| Doustnie lub we wstrzyknięciudroga podania · betametazon | inne zalecenie | Cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ogólnoustrojowego stosowania kortykosteroidów. Jeśli lekarz uzna leczenie za konieczne, wymagane są częstsze pomiary glikemii i aktywna korekta dawek insuliny. |
| Zmniejszanie dawki lub odstawienieczas leczenia · betametazon | inne zalecenie | Przy zmniejszaniu dawki lub odstawianiu betametazonu insulinooporność ustępuje, dlatego dawki insuliny zwiększone w trakcie kuracji należy stopniowo redukować pod kontrolą glikemii, aby uniknąć hipoglikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celestone 4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celestone-100013420/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Insulina lizproPrzy ogólnoustrojowym stosowaniu betametazonu u chorego leczonego insuliną lizpro trzeba nasilić kontrolę glikemii i zwiększać dawki insuliny, głównie okołoposiłkowe, zgodnie z wynikami pomiarów.Podczas leczenia betametazonem w zastrzykach lub tabletkach mierz cukier częściej i ustal z lekarzem, jak zmieniać dawki insuliny w trakcie i po zakończeniu leczenia.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Podczas leczenia betametazonem w zastrzykach lub tabletkach mierz cukier częściej i ustal z lekarzem, jak zmieniać dawki insuliny w trakcie i po zakończeniu leczenia.
Betametazon podawany w zastrzyku lub w tabletkach podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie insuliny. W czasie takiego leczenia możesz potrzebować więcej insuliny, a po jego zakończeniu znów mniej. Krem z betametazonem używany krótko i na małej powierzchni skóry zwykle nie wpływa na cukier.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysokie wyniki pomiarów cukru mimo zwykłej dawki insuliny
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- suchość w ustach, zmęczenie, senność
- nudności, wymioty, zapach acetonu z ust
- po odstawieniu sterydu: drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód lub splątanie (objawy niskiego cukru)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy ogólnoustrojowym stosowaniu betametazonu u chorego leczonego insuliną lizpro trzeba nasilić kontrolę glikemii i zwiększać dawki insuliny, głównie okołoposiłkowe, zgodnie z wynikami pomiarów[1]. Cukrzyca figuruje wśród przeciwwskazań do ogólnoustrojowego stosowania betametazonu[2], dlatego steroid podaje się tylko przy wyraźnych wskazaniach, po rozważeniu korzyści i ryzyka. Przy zmniejszaniu dawki lub odstawieniu betametazonu dawkę insuliny należy stopniowo obniżać. Przy krótkotrwałym stosowaniu betametazonu na skórę zmiana dawkowania insuliny zwykle nie jest potrzebna.
Skutek kliniczny
Przy ogólnoustrojowym podaniu betametazonu dochodzi do hiperglikemii i pogorszenia wyrównania cukrzycy mimo dotychczasowej dawki insuliny lizpro[1]. Wzrost glikemii dotyczy zwłaszcza okresu poposiłkowego i godzin popołudniowych oraz wieczornych. Po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki steroidu zapotrzebowanie na insulinę spada, a pozostawienie zwiększonej dawki insuliny grozi hipoglikemią.
Mechanizm
Betametazon podawany ogólnie podnosi stężenie glukozy we krwi i działa przeciwnie do insuliny lizpro. Nasila glukoneogenezę w wątrobie i zmniejsza wrażliwość tkanek obwodowych na insulinę, przez co zapotrzebowanie na insulinę rośnie[1]. Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę wchłaniają się w niewielkim stopniu, więc przy krótkim leczeniu małych powierzchni efekt ten jest zwykle bez znaczenia.
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- glikemia przed posiłkami i po posiłkach, zwłaszcza po południu i wieczorem
- glikemia w okresie zmniejszania dawki i po odstawieniu betametazonu (ryzyko hipoglikemii)
- ketony we krwi lub w moczu przy utrzymującej się wysokiej glikemii
- HbA1c przy dłuższej steroidoterapii
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Betametazon stosowany na skórę krótko i na ograniczonej powierzchni wchłania się w ilościach bez znaczenia dla glikemii. Ostrożność zachowuje się przy dużych powierzchniach, opatrunkach okluzyjnych, uszkodzonej skórze i długotrwałym stosowaniu silnych postaci. |
| Zmniejszanie dawki lub odstawienieczas leczenia · betametazon | inne zalecenie | Przy redukcji lub odstawieniu betametazonu zapotrzebowanie na insulinę lizpro maleje. Dawki insuliny zwiększone na czas steroidoterapii należy stopniowo obniżać pod kontrolą glikemii, aby uniknąć hipoglikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Humalog BASAL 100 j./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/humalog-basal-100029325/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celestone 4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celestone-100013420/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka BCGNie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony BCG do pęcherza, a lekarz zaleca ci betametazon w zastrzykach, powiedz mu o tym leczeniu przed przyjęciem leku.
Betametazonu w zastrzykach nie łączy się z leczeniem BCG podawanym do pęcherza moczowego. Betametazon osłabia odporność, przez co leczenie BCG może działać słabiej, a żywe prątki ze szczepionki mogą rozprzestrzenić się w organizmie i wywołać groźne zakażenie. Krem z betametazonem stosowany na skórę nie przeszkadza w leczeniu BCG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze po wlewie BCG
- silne osłabienie i uczucie rozbicia
- nasilone pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj leczenia dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego betametazonem ogólnoustrojowo.[1] Pacjenci z obniżoną odpornością wywołaną lekami, w tym kortykosteroidami, nie powinni otrzymywać BCG do pęcherza moczowego.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Gdy kortykosteroid ogólnoustrojowy jest niezbędny, decyzję o wstrzymaniu lub przesunięciu wlewów BCG podejmuje lekarz prowadzący leczenie urologiczne lub onkologiczne. Kortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG.[1]
Skutek kliniczny
Zmniejszenie skuteczności leczenia dopęcherzowego BCG i zwiększenie ryzyka uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu.
Mechanizm
Betametazon podawany ogólnoustrojowo działa immunosupresyjnie i hamuje miejscową odpowiedź komórkową, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie żywych, atenuowanych prątków BCG podawanych do pęcherza moczowego. Osłabienie odporności zmniejsza zdolność organizmu do kontrolowania prątków, co sprzyja ich rozsiewowi poza pęcherz moczowy.
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- objawy uogólnionego zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie
- nasilenie dolegliwości ze strony układu moczowego po wlewie
- objawy ze strony płuc i wątroby sugerujące rozsiew prątków
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo na skórę nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG. Przy długotrwałym stosowaniu silnego kortykosteroidu na dużą powierzchnię skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym warto poinformować lekarza prowadzącego leczenie BCG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ AlogliptynaPrzy ogólnym leczeniu betametazonem chorego na cukrzycę przyjmującego alogliptynę należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby czasowo nasilić leczenie przeciwcukrzycowe.W trakcie leczenia betametazonem w tabletkach lub zastrzyku mierz cukier częściej niż zwykle i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyższe niż zazwyczaj.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
W trakcie leczenia betametazonem w tabletkach lub zastrzyku mierz cukier częściej niż zwykle i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyższe niż zazwyczaj.
Betametazon przyjmowany w tabletkach lub zastrzyku może podnosić poziom cukru we krwi i osłabiać działanie alogliptyny. Cukrzyca może się wtedy przejściowo rozregulować. Po zakończeniu leczenia betametazonem cukier zwykle wraca do wcześniejszych wartości. Betametazon w kremie stosowany krótko na małe miejsca na skórze zwykle nie wpływa na cukier.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzmożone pragnienie
- częste oddawanie moczu
- suchość w ustach
- zmęczenie i senność
- wyniki pomiaru cukru wyraźnie wyższe niż zwykle
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy ogólnym leczeniu betametazonem chorego na cukrzycę przyjmującego alogliptynę należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby czasowo nasilić leczenie przeciwcukrzycowe. Betametazonu we wstrzyknięciach nie należy stosować u chorych na cukrzycę[1], a jeśli lekarz uzna takie leczenie za konieczne, wymaga ono ścisłej kontroli glikemii. Po zakończeniu kuracji kortykosteroidem trzeba wrócić do wcześniejszego schematu leczenia cukrzycy. Przy stosowaniu betametazonu na skórę wystarczy unikać długotrwałego smarowania dużych powierzchni i opatrunków okluzyjnych.
Skutek kliniczny
Podczas ogólnego leczenia betametazonem może dojść do pogorszenia wyrównania cukrzycy i hiperglikemii, zwykle najwyraźniejszej po południu i wieczorem. Po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki kortykosteroidu glikemia spada, co przy wcześniejszym nasileniu leczenia przeciwcukrzycowego może prowadzić do hipoglikemii, szczególnie gdy pacjent przyjmuje też pochodną sulfonylomocznika lub insulinę.
Mechanizm
Betametazon podany ogólnie (doustnie lub we wstrzyknięciu) zwiększa wytwarzanie glukozy w wątrobie i nasila insulinooporność tkanek obwodowych. Przez to osłabia działanie obniżające glikemię alogliptyny. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Alogliptyna jest wydalana głównie w postaci niezmienionej z moczem i w nieznacznym stopniu metabolizowana przez izoenzymy CYP, dlatego interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana[2]. Betametazon stosowany miejscowo na skórę wchłania się do krwi w niewielkim stopniu, więc przy krótkim leczeniu małych powierzchni wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia na czczo i po posiłkach (szczególnie po południu) w trakcie ogólnego leczenia betametazonem
- objawy hiperglikemii (wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu)
- objawy hipoglikemii po odstawieniu kortykosteroidu, jeśli wcześniej nasilono leczenie przeciwcukrzycowe
- HbA1c przy leczeniu kortykosteroidem trwającym dłużej niż kilka tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Betametazon stosowany miejscowo krótko i na niewielkie powierzchnie skóry wchłania się w stopniu zbyt małym, by istotnie wpłynąć na glikemię. Ryzyko rośnie przy długotrwałym smarowaniu dużych powierzchni, uszkodzonej skóry lub stosowaniu opatrunków okluzyjnych. |
| Wstrzyknięciedroga podania · betametazon | ryzyko rośnie | Betametazonu we wstrzyknięciach nie należy stosować u chorych na cukrzycę. Jeśli lekarz uzna leczenie za niezbędne, konieczna jest ścisła kontrola glikemii i gotowość do czasowego nasilenia leczenia przeciwcukrzycowego. |
| Kilka tygodni leczenia ogólnegoczas leczenia · betametazon | inne zalecenie | Przy dłuższym ogólnym leczeniu betametazonem często potrzebna jest modyfikacja leczenia przeciwcukrzycowego. Po stopniowym odstawianiu kortykosteroidu należy obserwować chorego pod kątem hipoglikemii, jeśli wcześniej nasilono leczenie cukrzycy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celestone 4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celestone-100013420/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia 6,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vipidia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vipidia-100313919/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się w trakcie ogólnoustrojowego leczenia betametazonem w dawkach immunosupresyjnych, a szczepienie odracza się do zakończenia takiego leczenia.Przed szczepieniem przeciw durowi brzusznemu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, czy stosujesz betametazon i w jakiej postaci.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw durowi brzusznemu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, czy stosujesz betametazon i w jakiej postaci.
Betametazon w kremie lub maści na skórę nie przeszkadza w szczepieniu przeciw durowi brzusznemu. Inaczej jest, gdy dostajesz betametazon w zastrzykach w większych dawkach, bo wtedy osłabia on odporność. W takiej sytuacji nie przyjmuj szczepionki w kapsułkach, która zawiera żywe, osłabione bakterie, a szczepionka w zastrzyku może zadziałać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- uporczywa biegunka
- wymioty
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się w trakcie ogólnoustrojowego leczenia betametazonem w dawkach immunosupresyjnych, a szczepienie odracza się do zakończenia takiego leczenia. Jeśli szczepienia nie można odroczyć, rozważa się szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań, licząc się ze słabszą odpowiedzią. Betametazon stosowany miejscowo na skórę nie wymaga zmiany planu szczepienia.
Skutek kliniczny
Przy ogólnoustrojowym leczeniu immunosupresyjnym słabsza ochrona po szczepieniu, a w przypadku szczepionki żywej teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym. Przy stosowaniu miejscowym brak istotnego skutku.
Mechanizm
Betametazon podany ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamuje odpowiedź komórkową i humoralną. Osłabia to odpowiedź na szczepienie i przy żywej, atenuowanej szczepionce doustnej zwiększa teoretyczne ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu Ty 21a. Betametazon stosowany miejscowo na skórę w typowych warunkach nie wywołuje istotnej immunosupresji układowej.
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[1]
Monitorować
- droga podania, dawka i czas trwania leczenia betametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
- objawy żołądkowo jelitowe i gorączka po szczepieniu żywą szczepionką u pacjenta z obniżoną odpornością
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana do wstrzykiwań
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · betametazon | ryzyko maleje | Betametazon stosowany miejscowo na skórę w typowych warunkach nie wywołuje istotnej immunosupresji układowej i nie wpływa na kwalifikację do szczepienia. |
| Żywa doustna (kapsułki dojelitowe)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko rośnie | Przy ogólnoustrojowym leczeniu betametazonem w dawkach immunosupresyjnych podanie żywej szczepionki doustnej jest przeciwwskazane. |
| Inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale przy leczeniu immunosupresyjnym odpowiedź może być słabsza. |
| Szczepienie po zakończeniu leczenia ogólnoustrojowegokolejność włączenia · betametazon | inne zalecenie | Jeśli leczenie betametazonem jest planowe i krótkie, żywą szczepionkę podaje się po jego zakończeniu i ustąpieniu działania immunosupresyjnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina glulizynowaNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę glulizynową.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu leków na przeziębienie i katar w kapsułkach lub saszetkach. Osoby chore na cukrzycę nie powinny jej przyjmować doustnie. Może ona podnosić poziom cukru we krwi i osłabiać działanie insuliny, a także podnosić ciśnienie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- ból głowy lub wysokie ciśnienie
- kołatanie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę glulizynową[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj leczenie bez sympatykomimetyku doustnego, a przy potrzebie udrożnienia nosa krótkotrwały lek obkurczający podawany donosowo. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, bo może być konieczna modyfikacja dawkowania insuliny i uważne monitorowanie[3].
Skutek kliniczny
Doustna fenylefryna jest przeciwwskazana u chorych na cukrzycę[1][2]. Pacjent stosujący insulinę glulizynową choruje na cukrzycę, więc połączenie należy traktować jako przeciwwskazane. Możliwe skutki to gorsza kontrola glikemii z hiperglikemią oraz wzrost ciśnienia tętniczego i obciążenie układu sercowo-naczyniowego.
Mechanizm
Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną i pobudza receptory adrenergiczne, co może podnosić stężenie glukozy we krwi i osłabiać działanie hipoglikemizujące insuliny glulizynowej. Sympatykomimetyki należą do substancji osłabiających działanie hipoglikemizujące tej insuliny[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co ma znaczenie u chorych na cukrzycę, u których współistniejące choroby sercowo-naczyniowe są częste.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowo lub do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu fenylefryny do nosa lub do oka narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze niż po podaniu doustnym, ale wchłonięta część może podnosić glikemię i ciśnienie tętnicze. Stosuj krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i z kontrolą glikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apidra SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apidra-solostar-100126577/
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina glulizynowaPreparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się u chorych na cukrzycę, a więc u pacjentów leczonych insuliną glulizynową.Odcisków i zrogowaceń na stopach nie usuwaj samodzielnie – pokaż je lekarzowi, podologowi albo zapytaj farmaceutę o bezpieczny preparat.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Odcisków i zrogowaceń na stopach nie usuwaj samodzielnie – pokaż je lekarzowi, podologowi albo zapytaj farmaceutę o bezpieczny preparat.
Jeśli przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i zrogowacenia stóp. Taki preparat może uszkodzić skórę, a rana na stopie u osoby z cukrzycą goi się słabo i łatwo się zakaża. Płyn z kwasem salicylowym na małą, zdrową powierzchnię skóry zwykle możesz stosować, ale nie smaruj nim dużych obszarów ciała, bo może to obniżyć cukier we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, ból, pęcherz lub rana na stopie
- objawy niskiego cukru – drżenie, poty, kołatanie serca, silny głód, splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się u chorych na cukrzycę, a więc u pacjentów leczonych insuliną glulizynową[1]. Kwasu salicylowego nie nakłada się na rozległe powierzchnie skóry ani na zmiany zapalne i sączące[2]. Roztwór o małym stężeniu można stosować krótko na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry poza stopami, a przy dłuższym lub szerszym stosowaniu należy częściej kontrolować glikemię[3]. Odciski i zrogowacenia stóp u chorego na cukrzycę powinien ocenić lekarz lub podolog.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia przy stosowaniu preparatów na odciski i modzele. Przy stosowaniu na rozległe powierzchnie skóry możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.
Mechanizm
Salicylany, które dostaną się do krążenia, nasilają hipoglikemizujące działanie insuliny glulizynowej i zwiększają ryzyko hipoglikemii[3]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie kwasu salicylowego jest zwykle niewielkie, ale rośnie przy dużych powierzchniach, wysokich stężeniach, okluzji i uszkodzonym naskórku. Niezależnie od wpływu na glikemię kwas salicylowy w stężeniu keratolitycznym złuszcza i maceruje naskórek, co u chorego na cukrzycę z neuropatią i zaburzonym ukrwieniem stóp sprzyja powstaniu rany, owrzodzenia i zakażenia.
Monitorować
- glikemia przy stosowaniu na większe powierzchnie skóry
- stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęcherze, rany
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Keratolityczne preparaty kwasu salicylowego na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę. |
| Roztwór 2% na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Krótkie stosowanie roztworu o małym stężeniu na niewielką, zdrową powierzchnię skóry poza stopami nie wymaga zmiany leczenia insuliną. |
| Rozległa powierzchnia skóry lub opatrunek okluzyjnydawka · kwas salicylowy | inne zalecenie | Kwasu salicylowego nie stosuje się na rozległe powierzchnie skóry. Przy większym wchłanianiu salicylany mogą nasilić działanie insuliny, dlatego potrzebna jest częstsza kontrola glikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apidra SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apidra-solostar-100126577/
Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina glulizynowaPrzy łączeniu propranololu z insuliną glulizynową zwiększ częstość pomiarów glikemii, zwłaszcza po włączeniu lub zmianie dawki propranololu, i w razie potrzeby zmodyfikuj dawkowanie insuliny.Częściej mierz cukier, zawsze noś przy sobie glukozę i powiedz lekarzowi, jeśli masz częste lub niezauważone niedocukrzenia.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Częściej mierz cukier, zawsze noś przy sobie glukozę i powiedz lekarzowi, jeśli masz częste lub niezauważone niedocukrzenia.
Propranolol może ukryć objawy zbyt niskiego cukru, takie jak drżenie rąk i szybkie bicie serca. Przez to niedocukrzenie po insulinie łatwiej przeoczyć, a może ono trwać dłużej niż zwykle. Propranolol może też zmieniać poziom cukru we krwi w górę lub w dół.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe poty
- silny głód
- osłabienie lub zawroty głowy
- trudności z koncentracją lub splątanie
- ból głowy
- niski wynik pomiaru cukru bez typowych objawów
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy łączeniu propranololu z insuliną glulizynową zwiększ częstość pomiarów glikemii, zwłaszcza po włączeniu lub zmianie dawki propranololu, i w razie potrzeby zmodyfikuj dawkowanie insuliny[1]. Propranololu nie stosuje się u osób z cukrzycą, u których istnieje ryzyko niewyrównania hipoglikemii[2], ani u pacjentów podatnych na hipoglikemię[3]. Jeśli wskazaniem jest choroba układu krążenia, rozważ beta-adrenolityk kardioselektywny. Pacjenta naucz rozpoznawać hipoglikemię po objawach niezależnych od układu adrenergicznego, takich jak poty, głód, zaburzenia koncentracji i splątanie.
Skutek kliniczny
Hipoglikemia po insulinie glulizynowej może być niezauważona przez pacjenta, cięższa i dłużej się utrzymywać. Możliwe są też wahania glikemii w obu kierunkach wymagające modyfikacji dawkowania insuliny[1]. Podczas hipoglikemii u osoby przyjmującej propranolol może wystąpić wzrost ciśnienia tętniczego z bradykardią zamiast tachykardii.
Mechanizm
Propranolol jako nieselektywny beta-adrenolityk blokuje receptory beta1 i beta2, przez co osłabia wyrównawczą reakcję adrenergiczną na hipoglikemię. Znika lub słabnie przyspieszenie akcji serca, kołatanie i drżenie, czyli typowe objawy ostrzegawcze niedocukrzenia[1]. Blokada receptorów beta2 hamuje też glikogenolizę w wątrobie i mięśniach, co może wydłużać powrót glikemii do normy po epizodzie hipoglikemii. Beta-adrenolityki mogą zarówno nasilać, jak i osłabiać hipoglikemizujące działanie insuliny[1].
Metabolizm i transportery
- Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4]
Monitorować
- glikemia (glukometr lub ciągłe monitorowanie glikemii)
- częstość i nasilenie epizodów hipoglikemii, w tym nocnych
- HbA1c
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Propranolol dołączony do trwającej insulinoterapiikolejność włączenia · propranolol | inne zalecenie | Po włączeniu lub zwiększeniu dawki propranololu u pacjenta leczonego insuliną glulizynową zwiększ częstość pomiarów glikemii i oceń potrzebę korekty dawek insuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apidra SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apidra-solostar-100126577/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.