Interakcje / Busulfan / Busulfan i syrolimus
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuje się wyłącznie w ośrodku przeszczepiania komórek krwiotwórczych pod ścisłą kontrolą zespołu transplantacyjnego.
Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń ośrodka, nie dodawaj żadnych nowych leków ani suplementów bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą i od razu zgłaszaj niepokojące objawy.
Niekorzystna interakcjaBusulfan+ SyrolimusPołączenie stosuje się wyłącznie w ośrodku przeszczepiania komórek krwiotwórczych pod ścisłą kontrolą zespołu transplantacyjnego.Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń ośrodka, nie dodawaj żadnych nowych leków ani suplementów bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą i od razu zgłaszaj niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń ośrodka, nie dodawaj żadnych nowych leków ani suplementów bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą i od razu zgłaszaj niepokojące objawy.
Te dwa leki stosuje się razem głównie w leczeniu związanym z przeszczepieniem szpiku i tylko pod ścisłą kontrolą lekarzy. Oba osłabiają odporność, więc łatwiej o poważne zakażenia. Oba mogą też szkodzić płucom, a razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby. Lekarz będzie często badał twoją krew i stężenie syrolimusa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- duszność lub uporczywy suchy kaszel
- zażółcenie skóry lub oczu
- szybkie przybieranie na wadze, powiększanie się brzucha, ból pod prawym łukiem żebrowym
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia, duże osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie stosuje się wyłącznie w ośrodku przeszczepiania komórek krwiotwórczych pod ścisłą kontrolą zespołu transplantacyjnego. Monitoruj morfologię krwi, bilirubinę, aminotransferazy, masę ciała i obwód brzucha oraz objawy oddechowe i zakażenia. Kontroluj stężenie minimalne syrolimusa we krwi i dostosuj dawkę do zakresu docelowego. Unikaj dodawania leków hamujących metabolizm busulfanu, takich jak itrakonazol i metronidazol, bo zwiększają jego stężenie i toksyczność[1]. Silnych inhibitorów i induktorów CYP3A4 z syrolimusem nie łączy się[2].
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie immunosupresji i ryzyka ciężkich zakażeń, większe ryzyko zespołu zamknięcia żył wątrobowych po kondycjonowaniu dużymi dawkami busulfanu oraz sumowanie się toksyczności płucnej. Jednoczesne stosowanie innych środków cytotoksycznych z busulfanem może powodować sumowanie się działania toksycznego na układ oddechowy[1]. Obserwowano zmniejszoną częstość zespołu zamknięcia żył wątrobowych, gdy po dużych dawkach busulfanu kolejny lek cytotoksyczny podawano po upływie ponad 24 godzin od ostatniej dawki busulfanu[1].
Mechanizm
Połączenie wymaga ścisłego monitorowania z powodu sumowania się działań niepożądanych obu leków, a nie z powodu zmian stężeń. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P[2]. Busulfan jest eliminowany głównie przez sprzęganie z glutationem i nie jest znanym inhibitorem ani induktorem CYP3A4 lub P-gp, więc istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje. Oba leki działają immunosupresyjnie i mogą uszkadzać płuca, a busulfan w dużych dawkach uszkadza śródbłonek naczyń wątroby. Syrolimus stosowany w profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi po kondycjonowaniu busulfanem wiązano z częstszym występowaniem zespołu zamknięcia żył wątrobowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bilirubina i aminotransferazy
- masa ciała, obwód brzucha, bolesność w prawym podżebrzu (zespół zamknięcia żył wątrobowych)
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi
- objawy oddechowe: kaszel, duszność, saturacja
- objawy zakażenia, temperatura ciała
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki mieloablacyjne (kondycjonowanie przed przeszczepieniem)dawka · busulfan | ryzyko rośnie | Po kondycjonowaniu dużymi dawkami busulfanu ryzyko zespołu zamknięcia żył wątrobowych i toksyczności płucnej jest największe, dlatego włączenie syrolimusa wymaga codziennej oceny bilirubiny, masy ciała i objawów oddechowych. |
| Małe dawki doustne w leczeniu przewlekłymdawka · busulfan | ryzyko maleje | Przy małych przewlekłych dawkach busulfanu ryzyko uszkodzenia wątroby jest mniejsze, ale nadal sumuje się mielosupresja, immunosupresja i toksyczność płucna, więc kontrola morfologii i objawów oddechowych pozostaje konieczna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuBusulfana alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta leczonego busulfanem w małych dawkach, z prawidłową morfologią i czynnością wątroby, nie wymaga zmiany leczenia.Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go wcale, gdy lekarz mówi o słabych wynikach krwi lub wątroby, i zapytaj lekarza albo farmaceutę, czy w twojej sytuacji możesz wypić niewielką ilość.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go wcale, gdy lekarz mówi o słabych wynikach krwi lub wątroby, i zapytaj lekarza albo farmaceutę, czy w twojej sytuacji możesz wypić niewielką ilość.
Nie stwierdzono, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie busulfanu, ale oba mogą obciążać wątrobę i zwiększać skłonność do krwawień. Busulfan obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, a alkohol dodatkowo drażni żołądek i utrudnia krzepnięcie krwi. Dlatego w czasie leczenia lepiej pić jak najmniej, a gdy wyniki krwi są słabe, nie pić wcale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- łatwe powstawanie siniaków lub drobne czerwone plamki na skórze
- czarne, smoliste stolce albo wymioty z krwią
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból lub uczucie rozpierania pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności i wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta leczonego busulfanem w małych dawkach, z prawidłową morfologią i czynnością wątroby, nie wymaga zmiany leczenia. Należy jednak zalecić ograniczenie alkoholu do minimum i całkowite unikanie go w okresach małopłytkowości, neutropenii, zaburzeń czynności wątroby oraz w trakcie kondycjonowania dużymi dawkami przed przeszczepieniem. U pacjentów nadużywających alkoholu wskazana jest częstsza kontrola morfologii i parametrów wątrobowych.
Skutek kliniczny
Teoretycznie większe ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, przy małopłytkowości wywołanej busulfanem, nasilenie nudności i wymiotów oraz sumowanie się uszkodzenia wątroby. U osób przewlekle nadużywających alkoholu możliwe jest głębsze lub dłuższe zahamowanie czynności szpiku i większa podatność na zakażenia.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej busulfanu z etanolem, a ChPL busulfanu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Możliwe działanie addycyjne wynika z profilu obu substancji – busulfan powoduje mielosupresję z małopłytkowością i może uszkadzać wątrobę, a etanol upośledza czynność płytek, drażni błonę śluzową żołądka, działa hepatotoksycznie i przy przewlekłym nadużywaniu sam hamuje szpik. Busulfan jest unieczynniany głównie przez sprzęganie z glutationem, a ChPL podaje, że paracetamol może zmniejszać stężenie glutationu i przez to klirens busulfanu[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu również zubaża zapasy glutationu w wątrobie, więc teoretycznie mogłoby zwiększać narażenie na busulfan, ale nie potwierdzono tego w badaniach.
Monitorować
- morfologia krwi z liczbą płytek i neutrofili
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- objawy krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego
- objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila ryzyko hepatotoksyczności, krwawień i zahamowania czynności szpiku, a zubożenie glutationu może teoretycznie zmniejszać klirens busulfanu. Wskazana jest abstynencja oraz częstsza kontrola morfologii i parametrów wątrobowych. |
| Duże dawki busulfanu w kondycjonowaniu przed przeszczepieniemdawka · alkohol | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach busulfanu ryzyko zespołu zamknięcia żył wątrobowych i głębokiej mielosupresji jest istotne, a ChPL opisuje wrażliwość ekspozycji na busulfan na czynniki zmniejszające jego klirens. W tym okresie należy zalecić całkowitą abstynencję. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- rany, które źle się goją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
- próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
- objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór doustnypostać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu. |
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Inne interakcje tych leków 396
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku.Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.
Busulfan osłabia odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej podawać w czasie leczenia. Istnieje szczepionka bez żywego wirusa, którą można stosować, choć w trakcie leczenia może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała po szczepieniu
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się po szczepieniu
- silne osłabienie, kaszel lub duszność po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed półpaścem, stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub hematologiczne, najlepiej przed rozpoczęciem terapii albo w okresie możliwie najmniejszej immunosupresji.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki pacjentowi leczonemu busulfanem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może zagrażać życiu. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwe zmniejszenie skuteczności szczepienia.
Mechanizm
Busulfan działa cytotoksycznie i hamuje czynność szpiku, co prowadzi do immunosupresji. Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w stanach niedoboru odporności, w tym w białaczce i innych chorobach szpiku, ani w trakcie leczenia immunosupresyjnego[1]. U pacjentów w immunosupresji nie zaleca się szczepienia żywymi szczepionkami[2]. Osłabiona odporność sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz zmniejsza odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale odpowiedź na nią w trakcie immunosupresji może być słabsza.
Monitorować
- objawy zakażenia po szczepieniu, zwłaszcza rozsiana wysypka pęcherzykowa i gorączka
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed planowanym szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa i nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W trakcie leczenia busulfanem odpowiedź na szczepienie może być osłabiona, dlatego termin podania warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne lub hematologiczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie.Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.
Busulfan osłabia odporność. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać ciężkie, uogólnione zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się, ani przy wlewach do pęcherza, ani przy szczepieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cytostatycznej i odbudowie odporności – decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego busulfanem podanie BCG grozi uogólnionym, potencjalnie zagrażającym życiu zakażeniem prątkami BCG (gorączka, objawy ogólnoustrojowe, zapalenie płuc lub wątroby, posocznica). Skuteczność BCG, zarówno przeciwnowotworowa w raku pęcherza, jak i ochronna w szczepieniu, może być zmniejszona.
Mechanizm
Busulfan jest lekiem cytostatycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność. Prątki BCG są żywe i atenuowane, więc ich bezpieczne stosowanie wymaga sprawnego układu odpornościowego. W immunosupresji organizm nie ogranicza namnażania prątków, co grozi ich rozsiewem, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy skuteczność BCG.
Monitorować
- temperatura ciała i objawy ogólnoustrojowe po przypadkowym podaniu BCG
- objawy zapalenia płuc, wątroby i dróg moczowych
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed ewentualnym podaniem BCG
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowadroga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy także BCG podawanego do pęcherza moczowego w leczeniu raka pęcherza, bo prątki mogą przedostać się do krwiobiegu i wywołać zakażenie uogólnione. |
| Po zakończeniu leczenia busulfanemodstep · busulfan | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia busulfanem BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności – termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu klinicznego i morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia busulfanem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i jaką szczepionkę możesz dostać.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia busulfanem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i jaką szczepionkę możesz dostać.
Busulfan osłabia odporność organizmu. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie zamiast chronić. Dlatego tej szczepionki nie stosuje się w czasie leczenia busulfanem. Szczepionka w zastrzyku jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka lub silny ból brzucha
- wymioty
- dreszcze i ogólne złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.[1] Szczepienia żywymi szczepionkami nie zaleca się u pacjentów w immunosupresji.[2] Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań i uprzedza pacjenta, że jej skuteczność może być mniejsza. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności pacjenta.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej istnieje ryzyko zakażenia wywołanego szczepem szczepionkowym oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Po szczepionce inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza i ochrona niepełna.
Mechanizm
Busulfan jest lekiem cytotoksycznym i antymitotycznym, który hamuje czynność szpiku i wywołuje immunosupresję. Żywa, atenuowana szczepionka doustna zawiera żywe pałeczki szczepu Ty 21a, których namnażanie w jelicie przy osłabionej odporności nie jest kontrolowane tak jak u osoby zdrowej. Jednocześnie immunosupresja osłabia odpowiedź poszczepienną, także po szczepionce inaktywowanej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
- ocena konieczności dodatkowej ochrony przed zakażeniem w podróży (higiena wody i żywności)
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka durowa inaktywowana do wstrzykiwańszczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Inaktywowana szczepionka durowa do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym. W trakcie leczenia busulfanem odpowiedź poszczepienna może być osłabiona, dlatego termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym. |
| Po zakończeniu leczenia i odbudowie odpornościczas leczenia · busulfan | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia busulfanem i powrocie czynności układu odpornościowego szczepienie żywą szczepionką może być rozważone, a termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ MitomycynaNie podawaj ogólnoustrojowo mitomycyny w czasowym związku z leczeniem busulfanem.Upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Busulfan i mitomycyna to silne leki przeciwnowotworowe. Oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem robią to znacznie mocniej. Mogą też uszkadzać płuca. Z tego powodu zwykle nie podaje się ich w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- duszność, suchy kaszel, ból w klatce piersiowej
- silne zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj ogólnoustrojowo mitomycyny w czasowym związku z leczeniem busulfanem.[1] Jeśli hematoonkolog uzna sekwencyjne zastosowanie obu leków za konieczne, mitomycynę włącza się dopiero po regeneracji szpiku. Przed każdym podaniem wyklucz pancytopenię, leukopenię, małopłytkowość, skazę krwotoczną i ostre zakażenie, bo przy nich mitomycyna jest bezwzględnie przeciwwskazana.[1] U pacjentów z zaburzeniami wentylacji połączenie jest szczególnie ryzykowne.[1][2]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką i długotrwałą mielosupresją z pancytopenią, zakażeniami i krwawieniami. Grozi też nasiloną toksycznością płucną, która może prowadzić do śródmiąższowego zapalenia i włóknienia płuc. Mielosupresja po obu lekach rozwija się z opóźnieniem i może się utrzymywać, dlatego ryzyko trwa długo po ostatniej dawce.
Mechanizm
Nie należy podawać ogólnoustrojowo mitomycyny w czasowym związku z innym cytostatykiem, takim jak busulfan – jest to przeciwwskazanie względne.[1] Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[1] Łączenie busulfanu z innymi lekami cytotoksycznymi może sumować toksyczne działanie na płuca.[2] Oba leki mogą wywołać śródmiąższowe zapalenie i włóknienie płuc. Interakcji farmakokinetycznej nie opisano.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek przed każdym podaniem oraz w okresie opóźnionej mielosupresji
- objawy ze strony układu oddechowego (duszność, kaszel) oraz badanie czynnościowe płuc z oceną dyfuzji
- objawy zakażenia i krwawienia
- czynność nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Do pęcherza moczowegodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Mitomycyna podana do pęcherza moczowego działa ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu, a przeciwwskazanie dotyczące czasowego związku z innymi cytostatykami odnosi się do podania ogólnego. Mielosupresja jest wtedy mało prawdopodobna, ale u pacjenta z obniżoną morfologią po busulfanie warto ją skontrolować. |
| Po regeneracji szpikuodstep · pacjent | inne zalecenie | Przy leczeniu sekwencyjnym, gdy mitomycynę podaje się dopiero po odbudowie szpiku po busulfanie, ryzyko jest mniejsze. Nadal wymaga to kontroli morfologii i czynności płuc, bo toksyczność płucna może się sumować z opóźnieniem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz busulfan, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz busulfan, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Busulfan osłabia odporność. Żywa szczepionka przeciw cholerze zawiera osłabione, ale żywe bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać chorobę, a sama szczepionka może nie zadziałać. Dlatego tej szczepionki nie przyjmuje się w czasie leczenia busulfanem. Istnieje szczepionka z zabitymi bakteriami, która jest bezpieczna, ale może chronić słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wodnista biegunka
- gorączka
- silne pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.[1] Jeśli ochrona przed cholerą jest potrzebna, można rozważyć szczepionkę inaktywowaną, licząc się ze słabszą odpowiedzią immunologiczną. Tabletkę busulfanu należy wtedy przyjąć co najmniej 1 godzinę przed szczepieniem albo co najmniej 1 godzinę po nim.[2] Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący na podstawie odbudowy odporności.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki pacjentowi leczonemu busulfanem istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem oraz ryzyko braku ochrony przed cholerą. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność może być mniejsza.
Mechanizm
Busulfan jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i wywołuje immunosupresję. U osoby z osłabioną odpornością żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź poszczepienna jest słabsza. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną.[1] U pacjentów w immunosupresji nie zaleca się szczepienia żywymi szczepionkami.[3]
Monitorować
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego po szczepieniu (biegunka, gorączka)
- objawy odwodnienia
- morfologia krwi przed planowanym szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite przecinkowce cholery z rekombinowaną podjednostką B toksyny)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale w immunosupresji odpowiedź poszczepienna może być słabsza. Przez 1 godzinę przed i po szczepieniu nie podaje się innych leków doustnych. |
| odstep ≥ 1 godzina przed i 1 godzina po szczepionce inaktywowanejszczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Przy szczepionce inaktywowanej tabletkę busulfanu podaje się z zachowaniem co najmniej 1 godziny odstępu przed szczepieniem i po nim. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.
Mechanizm
Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
- parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
- objawy odrzucania przeszczepu
- działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia
Bezpieczniejsze alternatywy
escytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Dziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ BusulfanFluorouracylu podawanego dożylnie nie włącza się u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po busulfanie.Nie łącz tych leków bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.
Oba leki działają przeciwnowotworowo i mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mogą bardziej zmniejszać liczbę krwinek, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Mogą też mocniej szkodzić płucom. Krem z fluorouracylem stosowany na mały fragment skóry działa głównie miejscowo, ale lekarz prowadzący leczenie busulfanem powinien o nim wiedzieć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilona duszność lub uporczywy kaszel
- silne zaczerwienienie, sączenie lub ropienie skóry w miejscu stosowania kremu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fluorouracylu podawanego dożylnie nie włącza się u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po busulfanie[1]. Gdy skojarzenie lub następstpowe podanie jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog lub hematolog na podstawie aktualnej morfologii, a pacjenta monitoruje się pod kątem mielosupresji i objawów ze strony układu oddechowego[2]. Przy fluorouracylu w kremie u pacjenta z neutropenią należy ograniczyć powierzchnię leczenia i obserwować skórę pod kątem zakażenia.
Skutek kliniczny
Nasilenie mielosupresji z ryzykiem ciężkiej neutropenii, małopłytkowości, zakażeń i krwawień oraz możliwe nasilenie toksyczności płucnej. Przy fluorouracylu stosowanym miejscowo na małą powierzchnię skóry ryzyko sumowania toksyczności ogólnoustrojowej jest małe.
Mechanizm
Oba leki są cytotoksyczne i hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działania toksyczne się sumują. Busulfan w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi może nasilać toksyczne działanie na układ oddechowy[2]. Fluorouracylu podawanego ogólnie nie stosuje się u pacjentów z zahamowaniem czynności szpiku po leczeniu innymi lekami przeciwnowotworowymi[1]. Nie ma danych o interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
- objawy zakażenia i krwawienia
- objawy ze strony układu oddechowego – kaszel, duszność
- zapalenie błon śluzowych i biegunka
- stan skóry w miejscu stosowania kremu u pacjenta z neutropenią
Kiedy ocena się zmienia
| Krempostać · fluorouracyl | ryzyko maleje | Fluorouracyl stosowany miejscowo na małą powierzchnię skóry daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania mielosupresji jest małe. U pacjenta z neutropenią należy ograniczyć powierzchnię leczenia i obserwować skórę pod kątem zakażenia. |
| Fluorouracyl dożylnie u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po busulfaniekolejność włączenia · fluorouracyl | interakcja nie dotyczy | Fluorouracylu podawanego ogólnie nie stosuje się u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po leczeniu innymi lekami przeciwnowotworowymi, w tym busulfanem. |
| Dawki mieloablacyjne (kondycjonowanie przed przeszczepieniem)dawka · busulfan | ryzyko rośnie | Duże dawki busulfanu powodują głęboką mielosupresję, dlatego dodatkowy lek cytotoksyczny o działaniu ogólnym znacznie zwiększa ryzyko ciężkiej toksyczności szpikowej i płucnej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ BusulfanPołączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarzy i jak najszybciej powiedz psychiatrze oraz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że masz przepisane oba leki – nie odstawiaj klozapiny samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarzy i jak najszybciej powiedz psychiatrze oraz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że masz przepisane oba leki – nie odstawiaj klozapiny samodzielnie.
Klozapina i busulfan mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo mocno obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Takie zakażenie może zagrażać życiu. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- nagłe osłabienie lub objawy grypopodobne
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane. Nie rozpoczyna się leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego busulfan[1]. Jeżeli pacjent leczony klozapiną wymaga busulfanu, psychiatra i hematolog lub onkolog wspólnie ustalają odstawienie klozapiny i zmianę leku przeciwpsychotycznego przed rozpoczęciem chemioterapii[2]. Po zakończeniu leczenia busulfanem i trwałej odnowie szpiku włączenie klozapiny rozważa się indywidualnie, ponieważ granulocytopenia związana z wcześniejszą chemioterapią nie wyklucza tego leku[2].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką, długotrwałą neutropenią lub agranulocytozą z wysokim ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, w tym posocznicy. Spadek liczby granulocytów wywołany busulfanem uniemożliwia też rozpoznanie i rozdzielenie mielotoksyczności klozapiny, przez co monitorowanie morfologii traci wartość ostrzegawczą. Duże dawki busulfanu i klozapina obniżają próg drgawkowy, co dodatkowo zwiększa ryzyko napadów.
Mechanizm
Busulfan jest lekiem alkilującym o silnym, zależnym od dawki działaniu hamującym czynność szpiku kostnego. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę o podłożu idiosynkratycznym. Oba leki działają na ten sam układ, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Klozapiny nie łączy się z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi[2]. Zaburzenia czynności szpiku kostnego, które busulfan wywołuje z założenia, same w sobie wykluczają stosowanie klozapiny[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
- stan psychiczny po odstawieniu lub zmianie leku przeciwpsychotycznego
- napady drgawkowe przy dużych dawkach busulfanu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończone leczenie busulfanem i trwała odnowa szpikuodstep · busulfan | ryzyko maleje | Po zakończeniu chemioterapii busulfanem i powrocie prawidłowej morfologii klozapinę można rozważyć, ponieważ granulocytopenia związana z wcześniejszą chemioterapią nie wyklucza jej stosowania. Wymaga to decyzji psychiatry w porozumieniu z hematologiem i ścisłej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.