Interakcje / Busulfan / Busulfan i fluorouracyl
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Fluorouracylu podawanego dożylnie nie włącza się u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po busulfanie.
Nie łącz tych leków bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ FluorouracylFluorouracylu podawanego dożylnie nie włącza się u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po busulfanie.Nie łącz tych leków bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.
Oba leki działają przeciwnowotworowo i mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mogą bardziej zmniejszać liczbę krwinek, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Mogą też mocniej szkodzić płucom. Krem z fluorouracylem stosowany na mały fragment skóry działa głównie miejscowo, ale lekarz prowadzący leczenie busulfanem powinien o nim wiedzieć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilona duszność lub uporczywy kaszel
- silne zaczerwienienie, sączenie lub ropienie skóry w miejscu stosowania kremu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fluorouracylu podawanego dożylnie nie włącza się u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po busulfanie[1]. Gdy skojarzenie lub następstpowe podanie jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog lub hematolog na podstawie aktualnej morfologii, a pacjenta monitoruje się pod kątem mielosupresji i objawów ze strony układu oddechowego[2]. Przy fluorouracylu w kremie u pacjenta z neutropenią należy ograniczyć powierzchnię leczenia i obserwować skórę pod kątem zakażenia.
Skutek kliniczny
Nasilenie mielosupresji z ryzykiem ciężkiej neutropenii, małopłytkowości, zakażeń i krwawień oraz możliwe nasilenie toksyczności płucnej. Przy fluorouracylu stosowanym miejscowo na małą powierzchnię skóry ryzyko sumowania toksyczności ogólnoustrojowej jest małe.
Mechanizm
Oba leki są cytotoksyczne i hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działania toksyczne się sumują. Busulfan w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi może nasilać toksyczne działanie na układ oddechowy[2]. Fluorouracylu podawanego ogólnie nie stosuje się u pacjentów z zahamowaniem czynności szpiku po leczeniu innymi lekami przeciwnowotworowymi[1]. Nie ma danych o interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
- objawy zakażenia i krwawienia
- objawy ze strony układu oddechowego – kaszel, duszność
- zapalenie błon śluzowych i biegunka
- stan skóry w miejscu stosowania kremu u pacjenta z neutropenią
Kiedy ocena się zmienia
| Krempostać · fluorouracyl | ryzyko maleje | Fluorouracyl stosowany miejscowo na małą powierzchnię skóry daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania mielosupresji jest małe. U pacjenta z neutropenią należy ograniczyć powierzchnię leczenia i obserwować skórę pod kątem zakażenia. |
| Fluorouracyl dożylnie u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po busulfaniekolejność włączenia · fluorouracyl | interakcja nie dotyczy | Fluorouracylu podawanego ogólnie nie stosuje się u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po leczeniu innymi lekami przeciwnowotworowymi, w tym busulfanem. |
| Dawki mieloablacyjne (kondycjonowanie przed przeszczepieniem)dawka · busulfan | ryzyko rośnie | Duże dawki busulfanu powodują głęboką mielosupresję, dlatego dodatkowy lek cytotoksyczny o działaniu ogólnym znacznie zwiększa ryzyko ciężkiej toksyczności szpikowej i płucnej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuBusulfana alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta leczonego busulfanem w małych dawkach, z prawidłową morfologią i czynnością wątroby, nie wymaga zmiany leczenia.Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go wcale, gdy lekarz mówi o słabych wynikach krwi lub wątroby, i zapytaj lekarza albo farmaceutę, czy w twojej sytuacji możesz wypić niewielką ilość.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go wcale, gdy lekarz mówi o słabych wynikach krwi lub wątroby, i zapytaj lekarza albo farmaceutę, czy w twojej sytuacji możesz wypić niewielką ilość.
Nie stwierdzono, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie busulfanu, ale oba mogą obciążać wątrobę i zwiększać skłonność do krwawień. Busulfan obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, a alkohol dodatkowo drażni żołądek i utrudnia krzepnięcie krwi. Dlatego w czasie leczenia lepiej pić jak najmniej, a gdy wyniki krwi są słabe, nie pić wcale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- łatwe powstawanie siniaków lub drobne czerwone plamki na skórze
- czarne, smoliste stolce albo wymioty z krwią
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból lub uczucie rozpierania pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności i wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta leczonego busulfanem w małych dawkach, z prawidłową morfologią i czynnością wątroby, nie wymaga zmiany leczenia. Należy jednak zalecić ograniczenie alkoholu do minimum i całkowite unikanie go w okresach małopłytkowości, neutropenii, zaburzeń czynności wątroby oraz w trakcie kondycjonowania dużymi dawkami przed przeszczepieniem. U pacjentów nadużywających alkoholu wskazana jest częstsza kontrola morfologii i parametrów wątrobowych.
Skutek kliniczny
Teoretycznie większe ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, przy małopłytkowości wywołanej busulfanem, nasilenie nudności i wymiotów oraz sumowanie się uszkodzenia wątroby. U osób przewlekle nadużywających alkoholu możliwe jest głębsze lub dłuższe zahamowanie czynności szpiku i większa podatność na zakażenia.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej busulfanu z etanolem, a ChPL busulfanu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Możliwe działanie addycyjne wynika z profilu obu substancji – busulfan powoduje mielosupresję z małopłytkowością i może uszkadzać wątrobę, a etanol upośledza czynność płytek, drażni błonę śluzową żołądka, działa hepatotoksycznie i przy przewlekłym nadużywaniu sam hamuje szpik. Busulfan jest unieczynniany głównie przez sprzęganie z glutationem, a ChPL podaje, że paracetamol może zmniejszać stężenie glutationu i przez to klirens busulfanu[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu również zubaża zapasy glutationu w wątrobie, więc teoretycznie mogłoby zwiększać narażenie na busulfan, ale nie potwierdzono tego w badaniach.
Monitorować
- morfologia krwi z liczbą płytek i neutrofili
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- objawy krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego
- objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila ryzyko hepatotoksyczności, krwawień i zahamowania czynności szpiku, a zubożenie glutationu może teoretycznie zmniejszać klirens busulfanu. Wskazana jest abstynencja oraz częstsza kontrola morfologii i parametrów wątrobowych. |
| Duże dawki busulfanu w kondycjonowaniu przed przeszczepieniemdawka · alkohol | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach busulfanu ryzyko zespołu zamknięcia żył wątrobowych i głębokiej mielosupresji jest istotne, a ChPL opisuje wrażliwość ekspozycji na busulfan na czynniki zmniejszające jego klirens. W tym okresie należy zalecić całkowitą abstynencję. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Fluorouracyl a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 111
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku.Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.
Busulfan osłabia odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej podawać w czasie leczenia. Istnieje szczepionka bez żywego wirusa, którą można stosować, choć w trakcie leczenia może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała po szczepieniu
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się po szczepieniu
- silne osłabienie, kaszel lub duszność po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed półpaścem, stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub hematologiczne, najlepiej przed rozpoczęciem terapii albo w okresie możliwie najmniejszej immunosupresji.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki pacjentowi leczonemu busulfanem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może zagrażać życiu. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwe zmniejszenie skuteczności szczepienia.
Mechanizm
Busulfan działa cytotoksycznie i hamuje czynność szpiku, co prowadzi do immunosupresji. Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w stanach niedoboru odporności, w tym w białaczce i innych chorobach szpiku, ani w trakcie leczenia immunosupresyjnego[1]. U pacjentów w immunosupresji nie zaleca się szczepienia żywymi szczepionkami[2]. Osłabiona odporność sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz zmniejsza odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale odpowiedź na nią w trakcie immunosupresji może być słabsza.
Monitorować
- objawy zakażenia po szczepieniu, zwłaszcza rozsiana wysypka pęcherzykowa i gorączka
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed planowanym szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa i nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W trakcie leczenia busulfanem odpowiedź na szczepienie może być osłabiona, dlatego termin podania warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne lub hematologiczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie.Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG, dopóki leczysz się busulfanem, i powiedz o tym lekarzowi, który zleca BCG.
Busulfan osłabia odporność. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać ciężkie, uogólnione zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się, ani przy wlewach do pęcherza, ani przy szczepieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj BCG pacjentowi leczonemu busulfanem, niezależnie od tego, czy chodzi o wlewy do pęcherza moczowego, czy o szczepienie. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cytostatycznej i odbudowie odporności – decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego busulfanem podanie BCG grozi uogólnionym, potencjalnie zagrażającym życiu zakażeniem prątkami BCG (gorączka, objawy ogólnoustrojowe, zapalenie płuc lub wątroby, posocznica). Skuteczność BCG, zarówno przeciwnowotworowa w raku pęcherza, jak i ochronna w szczepieniu, może być zmniejszona.
Mechanizm
Busulfan jest lekiem cytostatycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność. Prątki BCG są żywe i atenuowane, więc ich bezpieczne stosowanie wymaga sprawnego układu odpornościowego. W immunosupresji organizm nie ogranicza namnażania prątków, co grozi ich rozsiewem, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy skuteczność BCG.
Monitorować
- temperatura ciała i objawy ogólnoustrojowe po przypadkowym podaniu BCG
- objawy zapalenia płuc, wątroby i dróg moczowych
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed ewentualnym podaniem BCG
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowadroga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy także BCG podawanego do pęcherza moczowego w leczeniu raka pęcherza, bo prątki mogą przedostać się do krwiobiegu i wywołać zakażenie uogólnione. |
| Po zakończeniu leczenia busulfanemodstep · busulfan | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia busulfanem BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności – termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu klinicznego i morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ KlozapinaNie należy łączyć fluorouracylu podawanego ogólnie z klozapiną ani rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta w trakcie chemioterapii fluorouracylem.Jeśli bierzesz klozapinę i masz zacząć chemioterapię, powiedz o tym zarówno onkologowi, jak i psychiatrze, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz klozapinę i masz zacząć chemioterapię, powiedz o tym zarówno onkologowi, jak i psychiatrze, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.
Fluorouracyl podawany w kroplówce lub zastrzyku jako chemioterapia i klozapina mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki. Razem mocno zwiększają ryzyko bardzo dużego spadku liczby białych krwinek, a wtedy łatwo o groźne zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się. Krem z fluorouracylem na skórę nie stwarza takiego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- nagłe osłabienie lub objawy grypopodobne
- częste lub nawracające infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć fluorouracylu podawanego ogólnie z klozapiną ani rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta w trakcie chemioterapii fluorouracylem[1][2]. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga chemioterapii, decyzję o dalszym postępowaniu powinni podjąć wspólnie onkolog i psychiatra. Najczęściej rozważa się zmianę leku przeciwpsychotycznego na inny o mniejszym ryzyku agranulocytozy. Klozapiny nie należy jednak odstawiać nagle bez decyzji lekarza. Jeśli specjaliści uznają, że nie ma alternatywy, połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii z rozmazem i szybkiej reakcji na spadek liczby neutrofili. Fluorouracyl stosowany na skórę w postaci kremu nie wymaga takiego postępowania.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, w tym posocznicy. Gdy neutropenia wystąpi, trudno ustalić, który lek ją wywołał. Może to prowadzić do niepotrzebnego trwałego odstawienia klozapiny albo do przerwania chemioterapii.
Mechanizm
Fluorouracyl podawany ogólnie jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku kostnego, a klozapina może wywołać agranulocytozę. Oba leki działają toksycznie na szpik, więc ich działania niepożądane sumują się. ChPL fluorouracylu do podawania dożylnego zaleca unikać łączenia z klozapiną ze względu na zwiększone ryzyko agranulocytozy[2]. ChPL klozapiny zakazuje jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. ChPL klozapiny przeciwwskazuje też rozpoczynanie leczenia u osób przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[1][3][4]. Nie ma przesłanek do interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
- stan psychiczny w razie zmiany leku przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórę (krem)droga podania · fluorouracyl | ryzyko maleje | Ostrzeżenie o agranulocytozie dotyczy fluorouracylu podawanego ogólnie. ChPL kremów z fluorouracylem nie wymieniają klozapiny, a wchłanianie przez skórę jest niewielkie. Ostrożność warto zachować przy stosowaniu na duże powierzchnie lub uszkodzoną skórę. |
| Klozapina stosowana przed rozpoczęciem chemioterapiikolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | Nie wolno rozpoczynać klozapiny u pacjenta przyjmującego leki o znacznym ryzyku agranulocytozy. Gdy chemioterapia ma się rozpocząć u pacjenta już leczonego klozapiną, połączenie nadal nie jest zalecane, ale klozapiny nie odstawia się nagle. O zmianie leczenia decydują wspólnie onkolog i psychiatra. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ Szczepionka BCGDopęcherzowego BCG nie podaje się w trakcie układowego leczenia fluorouracylem.Jeśli dostajesz fluorouracyl w kroplówce lub zastrzykach, powiedz o tym urologowi przed wlewem BCG, bo w tym czasie BCG nie powinno być podawane.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz fluorouracyl w kroplówce lub zastrzykach, powiedz o tym urologowi przed wlewem BCG, bo w tym czasie BCG nie powinno być podawane.
Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie i działa tylko wtedy, gdy odporność jest sprawna. Fluorouracyl podawany w kroplówce lub zastrzykach osłabia odporność, więc razem z BCG może wywołać groźne zakażenie całego organizmu i słabiej leczyć nowotwór pęcherza. Fluorouracyl w kremie na skórę działa głównie miejscowo i zwykle nie niesie takiego ryzyka, ale i tak powiedz o nim urologowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka lub utrzymująca się gorączka
- dreszcze i silne osłabienie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilone pieczenie i ból przy oddawaniu moczu trwające dłużej niż zwykle
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dopęcherzowego BCG nie podaje się w trakcie układowego leczenia fluorouracylem[1]. Przeciwwskazanie obejmuje każde leczenie lekami cytostatycznymi oraz zaburzenia odporności wywołane lekami[2][3]. O terminie rozpoczęcia lub wznowienia wlewów BCG po zakończeniu chemioterapii decyduje lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności i morfologii krwi. Przy miejscowym stosowaniu fluorouracylu w kremie na ograniczoną powierzchnię skóry decyzję o kontynuacji BCG podejmuje urolog po indywidualnej ocenie.
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG (posocznica, zapalenie płuc, zapalenie wątroby) oraz osłabienia skuteczności leczenia BCG w raku pęcherza.
Mechanizm
Fluorouracyl jako cytostatyk uszkadza szybko dzielące się komórki, w tym komórki szpiku, i osłabia odpowiedź immunologiczną. Przeciwnowotworowe działanie dopęcherzowego BCG zależy od sprawnej miejscowej odpowiedzi immunologicznej, a kontrolę nad żywymi prątkami zapewnia wydolny układ odpornościowy. Immunosupresja wywołana fluorouracylem osłabia więc skuteczność BCG i ułatwia rozsiew prątków poza pęcherz.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym wlewem BCG
- temperatura ciała i objawy zakażenia uogólnionego po wlewie
- objawy zapalenia płuc lub wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórę (krem)droga podania · fluorouracyl | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy fluorouracylu podawanego układowo. Krem stosowany na ograniczoną powierzchnię skóry nie powoduje istotnej immunosupresji, ale o jego stosowaniu powinien wiedzieć urolog prowadzący leczenie BCG. |
| BCG po zakończeniu chemioterapii fluorouracylemkolejność włączenia · fluorouracyl | inne zalecenie | Po zakończeniu układowej chemioterapii termin rozpoczęcia lub wznowienia wlewów BCG ustala lekarz prowadzący po ocenie odbudowy odporności i morfologii krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ ZydowudynaNie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę.Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz stosować krem z fluorouracylem, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz zydowudynę, i nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.
Kremu z fluorouracylem nie stosuje się razem z zydowudyną, lekiem na HIV. Oba leki mogą osłabiać wytwarzanie krwinek, a ich łączenie zwiększa ryzyko niedokrwistości, zakażeń i krwawień. Jeśli dostajesz fluorouracyl w kroplówce w ramach chemioterapii, lekarz będzie częściej sprawdzał twoją morfologię krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fluorouracylu w kremie u pacjenta przyjmującego zydowudynę[1]. W leczeniu zmian skórnych wybierz, w porozumieniu z lekarzem, inny lek miejscowy. Gdy fluorouracyl jest podawany dożylnie, kontroluj ściśle parametry hematologiczne i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejsz dawkę jednego lub obu leków[2]. Zydowudyny doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[2]. Leczenia przeciwretrowirusowego nie przerywa się bez decyzji lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Przy podaniu ogólnym fluorouracylu rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, a w ich następstwie zakażeń i krwawień. Fluorouracylu w kremie nie łączy się z przeciwwirusowymi lekami z grupy nukleozydów, do których należy zydowudyna[1]. Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie fluorouracylu jest małe, więc skutek hematologiczny jest mało prawdopodobny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje – fluorouracyl wywołuje głównie neutropenię i małopłytkowość, a zydowudyna niedokrwistość i neutropenię. Leki o działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[2]. Brywudyna i sorywudyna silnie hamują dehydrogenazę dihydropirymidynową i przez to zwiększają stężenie fluorouracylu[3]. Zydowudyna nie działa w ten sposób, więc nie należy się spodziewać istotnej interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, hemoglobina, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i czynność nerek
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
imikwimodtirbanibulinatenofowir
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · fluorouracyl | ryzyko maleje | Przy fluorouracylu podawanym dożylnie dominuje sumowanie mielotoksyczności – połączenie jest możliwe pod ścisłą kontrolą parametrów hematologicznych i czynności nerek, z ewentualnym zmniejszeniem dawki jednego lub obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efudix 50 mg/g, krem. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efudix-100021476/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ FluorouracylPrzy jednoczesnym ogólnym stosowaniu obu leków wymagane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem fluorouracylu i regularnie w trakcie leczenia gancyklowirem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że stosujesz gancyklowir, i wykonuj zlecone badania krwi w wyznaczonych terminach.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że stosujesz gancyklowir, i wykonuj zlecone badania krwi w wyznaczonych terminach.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Stosowane razem w postaci kroplówek lub tabletek mogą mocniej obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko zakażeń, krwawień i osłabienia. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi albo zmienić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym ogólnym stosowaniu obu leków wymagane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem fluorouracylu i regularnie w trakcie leczenia gancyklowirem. Decyzję o kontynuacji chemioterapii w czasie czynnego, ciężkiego zakażenia CMV podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwwirusowe. Przy istotnej cytopenii rozważa się odroczenie cyklu fluorouracylu, modyfikację dawki gancyklowiru lub zmianę leku przeciwwirusowego na mniej mielotoksyczny. Dawkę gancyklowiru dostosowuje się do czynności nerek, co ogranicza jego kumulację i toksyczność hematologiczną.
Skutek kliniczny
Większe ryzyko i głębsza neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a w konsekwencji zakażenia i krwawienia. Ryzyko dotyczy połączenia obu leków w postaci ogólnej, przy postaciach miejscowych jest niewielkie.
Mechanizm
Gancyklowir podawany ogólnie i fluorouracyl podawany ogólnie hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Gancyklowir nie hamuje dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), dlatego nie należy się spodziewać wzrostu stężenia fluorouracylu takiego jak przy brywudynie i jej analogach. Fluorouracylu do stosowania ogólnego nie podaje się w potencjalnie ciężkich zakażeniach ani przy zahamowaniu czynności szpiku po innych lekach przeciwnowotworowych[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy krwawienia
- zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
foskarnetmarybawirletermowir
Kiedy ocena się zmienia
| Krempostać · fluorouracyl | inne zalecenie | Fluorouracylu w kremie nie łączy się z przeciwwirusowymi analogami nukleozydów. Ryzyko mielotoksyczności jest niewielkie, a gancyklowir nie hamuje DPD, ale formalnie przeciwwskazanie obejmuje całą grupę, dlatego decyzję o jednoczesnym stosowaniu podejmuje lekarz. |
| Do okadroga podania · gancyklowir | ryzyko maleje | Gancyklowir w żelu do oczu daje minimalną ekspozycję ogólną i nie sumuje się istotnie z mielotoksycznością fluorouracylu podawanego ogólnie. Dotyczy to połączenia z fluorouracylem w postaci ogólnej, a nie z kremem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ BusulfanPołączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarzy i jak najszybciej powiedz psychiatrze oraz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że masz przepisane oba leki – nie odstawiaj klozapiny samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarzy i jak najszybciej powiedz psychiatrze oraz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że masz przepisane oba leki – nie odstawiaj klozapiny samodzielnie.
Klozapina i busulfan mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo mocno obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Takie zakażenie może zagrażać życiu. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- nagłe osłabienie lub objawy grypopodobne
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane. Nie rozpoczyna się leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego busulfan[1]. Jeżeli pacjent leczony klozapiną wymaga busulfanu, psychiatra i hematolog lub onkolog wspólnie ustalają odstawienie klozapiny i zmianę leku przeciwpsychotycznego przed rozpoczęciem chemioterapii[2]. Po zakończeniu leczenia busulfanem i trwałej odnowie szpiku włączenie klozapiny rozważa się indywidualnie, ponieważ granulocytopenia związana z wcześniejszą chemioterapią nie wyklucza tego leku[2].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką, długotrwałą neutropenią lub agranulocytozą z wysokim ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, w tym posocznicy. Spadek liczby granulocytów wywołany busulfanem uniemożliwia też rozpoznanie i rozdzielenie mielotoksyczności klozapiny, przez co monitorowanie morfologii traci wartość ostrzegawczą. Duże dawki busulfanu i klozapina obniżają próg drgawkowy, co dodatkowo zwiększa ryzyko napadów.
Mechanizm
Busulfan jest lekiem alkilującym o silnym, zależnym od dawki działaniu hamującym czynność szpiku kostnego. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę o podłożu idiosynkratycznym. Oba leki działają na ten sam układ, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Klozapiny nie łączy się z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi[2]. Zaburzenia czynności szpiku kostnego, które busulfan wywołuje z założenia, same w sobie wykluczają stosowanie klozapiny[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
- stan psychiczny po odstawieniu lub zmianie leku przeciwpsychotycznego
- napady drgawkowe przy dużych dawkach busulfanu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończone leczenie busulfanem i trwała odnowa szpikuodstep · busulfan | ryzyko maleje | Po zakończeniu chemioterapii busulfanem i powrocie prawidłowej morfologii klozapinę można rozważyć, ponieważ granulocytopenia związana z wcześniejszą chemioterapią nie wyklucza jej stosowania. Wymaga to decyzji psychiatry w porozumieniu z hematologiem i ścisłej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneMelfalan+ FluorouracylOgólnoustrojowe skojarzenie melfalanu z fluorouracylem stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu chemioterapii pod nadzorem onkologa.Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym cyklem leczenia i nie zmieniaj dawek bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym cyklem leczenia i nie zmieniaj dawek bez porozumienia z lekarzem.
Melfalan i fluorouracyl to leki przeciwnowotworowe, które razem silniej osłabiają szpik kostny i błony śluzowe. Może to obniżyć odporność, zwiększyć skłonność do krwawień i nasilić owrzodzenia w jamie ustnej oraz biegunkę. Lekarz prowadzący planuje takie leczenie świadomie i regularnie sprawdza twoje wyniki krwi. Fluorouracyl w kremie na skórę nie wpływa w ten sposób na leczenie melfalanem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej utrudniające jedzenie i picie
- nasilona lub uporczywa biegunka
- duże osłabienie, bladość, duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Ogólnoustrojowe skojarzenie melfalanu z fluorouracylem stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu chemioterapii pod nadzorem onkologa. Przed każdym podaniem fluorouracylu należy ocenić morfologię krwi, a przy zahamowaniu czynności szpiku po melfalanie fluorouracylu nie podaje się[1]. Dawki i odstępy między cyklami dostosowuje się do stopnia toksyczności hematologicznej i ze strony przewodu pokarmowego. Fluorouracyl stosowany miejscowo na skórę nie wymaga zmian w leczeniu melfalanem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko i nasilenie zahamowania czynności szpiku – neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości – a w konsekwencji ciężkich zakażeń i krwawień. Sumuje się też ryzyko zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, biegunki i nudności. Fluorouracylu nie podaje się pacjentom z zahamowaniem czynności szpiku kostnego po stosowaniu innych leków przeciwnowotworowych[1].
Mechanizm
Melfalan, lek alkilujący, i fluorouracyl, antymetabolit pirymidynowy, uszkadzają szybko dzielące się komórki szpiku kostnego i nabłonka przewodu pokarmowego. Ich działanie mielotoksyczne i uszkadzające błony śluzowe sumuje się. Nie ma wpływu na wzajemny metabolizm, a interakcja ma charakter farmakodynamiczny.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie nadiru
- liczba płytek krwi i objawy skazy krwotocznej
- objawy zakażenia i gorączka
- zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i biegunka
- stan nawodnienia i czynność nerek przy nasilonej biegunce
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · fluorouracyl | ryzyko maleje | Fluorouracyl w kremie stosowany na ograniczoną powierzchnię skóry wchłania się ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu i nie sumuje mielotoksyczności z melfalanem w istotny klinicznie sposób. |
| Fluorouracyl ogólnoustrojowo u pacjenta z zahamowaniem czynności szpiku po melfalaniekolejność włączenia · fluorouracyl | ryzyko rośnie | Fluorouracylu nie podaje się pacjentom z zahamowaniem czynności szpiku kostnego po stosowaniu innych leków przeciwnowotworowych. Podanie należy odroczyć do regeneracji układu krwiotwórczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.