Interakcje / Cefamandol / Cefamandol i furosemid
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, dbając o prawidłowe nawodnienie pacjenta i unikając odwodnienia.
Pij tyle płynów, ile zalecił lekarz, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz, że oddajesz znacznie mniej moczu niż zwykle.
Interakcja o niejasnym znaczeniuCefamandol+ FurosemidPołączenie można stosować, dbając o prawidłowe nawodnienie pacjenta i unikając odwodnienia.Pij tyle płynów, ile zalecił lekarz, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz, że oddajesz znacznie mniej moczu niż zwykle.opóźniony (dni)opisy przypadków
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij tyle płynów, ile zalecił lekarz, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz, że oddajesz znacznie mniej moczu niż zwykle.
Lek moczopędny furosemid i antybiotyk cefamandol zwykle można stosować razem. Rzadko to połączenie może obciążać nerki, zwłaszcza gdy organizm jest odwodniony albo nerki już wcześniej nie pracowały w pełni sprawnie. Lekarz może zlecić badanie krwi, aby sprawdzić pracę nerek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- nietypowe osłabienie lub senność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, dbając o prawidłowe nawodnienie pacjenta i unikając odwodnienia. U pacjentów z niewydolnością nerek, w podeszłym wieku, otrzymujących duże dawki furosemidu lub jednocześnie aminoglikozyd należy kontrolować stężenie kreatyniny i diurezę w trakcie antybiotykoterapii. Należy kontrolować równowagę płynową u pacjenta, aby upewnić się, że jest on odpowiednio nawodniony.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek, zwłaszcza przy dużych dawkach furosemidu, odwodnieniu, wcześniej obniżonej czynności nerek lub jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydu. U większości pacjentów z prawidłową czynnością nerek i właściwym nawodnieniem istotny klinicznie efekt jest mało prawdopodobny.
Mechanizm
Diuretyki pętlowe mogą nasilać nefrotoksyczność cefalosporyn, a ryzyko to opisano głównie dla starszych cefalosporin, natomiast dla cefamandolu dane są skąpe i niejednoznaczne. Furosemid może prowadzić do odwodnienia i hipowolemii, a odwodnienie i niedobór płynów zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia nerek.[1] Cefalosporyny podawane razem z innymi lekami nefrotoksycznymi, takimi jak aminoglikozydy, mogą wywołać objawy nefrotoksyczności.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu i sodu w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30pacjent | ryzyko rośnie | Przy ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) ryzyko dalszego uszkodzenia nerek jest większe, a furosemid ulega kumulacji. Należy regularnie kontrolować kreatyninę i bilans płynów. |
| Dużadawka · furosemid | ryzyko rośnie | Duże dawki furosemidu zwiększają ryzyko odwodnienia i hipowolemii, które sprzyjają nefrotoksyczności cefalosporyn. Wskazana kontrola kreatyniny, elektrolitów i bilansu płynów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bopediat 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bopediat-100541440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Cefamandol a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaFurosemida alkoholNależy zalecić pacjentowi unikanie alkoholu lub ograniczenie go do okazjonalnych, niewielkich ilości oraz unikanie picia w okresie najsilniejszego działania moczopędnego po przyjęciu dawki.Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli wypijesz, to niewiele, pij też wodę i wstawaj powoli.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli wypijesz, to niewiele, pij też wodę i wstawaj powoli.
Alkohol może wzmacniać działanie tego leku na obniżenie ciśnienia krwi. Oba jednocześnie zwiększają też utratę wody i soli z organizmu. Może to powodować zawroty głowy, osłabienie, omdlenia i upadki, szczególnie przy szybkim wstawaniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub zaćmienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub upadek
- silne pragnienie, suchość w ustach, oddawanie małych ilości moczu
- kurcze mięśni lub wyraźne osłabienie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- splątanie lub nadmierna senność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy zalecić pacjentowi unikanie alkoholu lub ograniczenie go do okazjonalnych, niewielkich ilości oraz unikanie picia w okresie najsilniejszego działania moczopędnego po przyjęciu dawki. Pacjent powinien wstawać powoli i dbać o odpowiednie nawodnienie. U osób regularnie pijących alkohol należy kontrolować ciśnienie tętnicze, stężenia elektrolitów i czynność nerek, a w razie wymiotów, biegunki lub objawów odwodnienia skonsultować dalsze dawkowanie furosemidu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem są zawroty głowy, osłabienie i spadki ciśnienia przy wstawaniu, które mogą prowadzić do omdleń i upadków. Odwodnienie i hipowolemia są przeciwwskazaniami do stosowania furosemidu[1] Picie dużych ilości alkoholu, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, może do nich doprowadzić i zwiększyć ryzyko ostrego uszkodzenia nerek. Hipokaliemia zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsades de pointes, oraz nasila toksyczność digoksyny[1]
Mechanizm
Alkohol nasila działanie hipotensyjne furosemidu, co wynika z sumowania się efektów obu substancji. ChPL jednego z produktów furosemidu wymienia alkohol w punkcie 4.5 jako czynnik nasilający działanie hipotensyjne[1] Pozostałe charakterystyki furosemidu nie wspominają o alkoholu. Etanol rozszerza naczynia krwionośne i hamuje wydzielanie wazopresyny, co zwiększa utratę wody z moczem. Furosemid jako diuretyk pętlowy zmniejsza objętość krwi krążącej oraz zwiększa utratę sodu, potasu i magnezu. Skutkiem jest większe ryzyko niedociśnienia, zwłaszcza ortostatycznego, odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Przewlekłe nadużywanie alkoholu samo sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, a także uszkodzeniu wątroby, które wraz z zaburzeniami elektrolitowymi może przyspieszyć rozwój encefalopatii wątrobowej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie kreatyniny w surowicy
- objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i odwodnienie po alkoholu częściej prowadzą do upadków i złamań, a także do pogorszenia czynności nerek. |
| Duża ilość lub upojenie alkoholoweilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Duże ilości alkoholu, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, mogą prowadzić do hipowolemii i odwodnienia, które są przeciwwskazaniami do stosowania furosemidu, oraz do ostrego uszkodzenia nerek. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · alkohol | inne zalecenie | U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy regularnie kontrolować stężenia potasu, sodu i magnezu oraz czynność wątroby i nerek, ponieważ zaburzenia elektrolitowe i choroba wątroby nasilają ryzyko arytmii i encefalopatii wątrobowej, która jest przeciwwskazaniem do stosowania furosemidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bopediat 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bopediat-100541440/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 256
Połączenie przeciwwskazaneAntybiotyki okulistyczne (np. tobramycyna, netylmycyna)+ Diuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.
Antybiotyki do oczu, takie jak tobramycyna czy netylmycyna, możesz stosować razem z lekami moczopędnymi, takimi jak furosemid czy torasemid. Z kropli i maści do oczu do krwi przedostaje się bardzo mało leku, więc nie wzmacnia on działania leku moczopędnego na uszy i nerki. Ostrożność jest potrzebna dopiero wtedy, gdy podobny antybiotyk dostajesz w zastrzyku lub kroplówce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania. Dotyczy to jednakowo tobramycyny i netylmycyny podawanych do oka oraz furosemidu i torasemidu. Należy upewnić się, że aminoglikozyd jest stosowany wyłącznie miejscowo do oka i przez zalecany czas. Jeżeli pacjent otrzymuje jednocześnie aminoglikozyd ogólnie (dożylnie lub domięśniowo), obowiązuje postępowanie jak przy interakcji niekorzystnej – unikanie połączenia albo ścisłe monitorowanie słuchu, czynności nerek i stężenia aminoglikozydu[1].
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego do oka razem z diuretykiem pętlowym nie oczekuje się klinicznie istotnego nasilenia ototoksyczności ani nefrotoksyczności. Ryzyko szumów usznych, niedosłuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu aminoglikozydu, zwłaszcza z dożylnym diuretykiem pętlowym w dużej dawce.
Mechanizm
Aminoglikozydy (tobramycyna, netylmycyna) i diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) mogą każdy z osobna uszkadzać ucho wewnętrzne[2]. Aminoglikozydy dodatkowo uszkadzają nerki. Przy podaniu ogólnym ich działanie ototoksyczne sumuje się, a odwodnienie po diuretyku może zwiększać stężenie aminoglikozydu w surowicy i w perylimfie. Po miejscowym podaniu do worka spojówkowego wchłanianie aminoglikozydu do krwi jest znikome, więc nie powstaje stężenie, które mogłoby nasilić toksyczność diuretyku pętlowego.
Monitorować
- Weryfikacja drogi podania aminoglikozydu (tylko miejscowo do oka)
- Przy podaniu ogólnym aminoglikozydu – kreatynina i eGFR, stężenie aminoglikozydu, słuch i równowaga, nawodnienie i elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (dożylnie lub domięśniowo)droga podania · antybiotyki okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu tobramycyny lub netylmycyny razem z diuretykiem pętlowym ototoksyczność i nefrotoksyczność sumują się, a ryzyko rośnie przy dożylnym podaniu diuretyku w dużej dawce, odwodnieniu i niewydolności nerek. Należy unikać połączenia albo monitorować stężenie aminoglikozydu, czynność nerek, słuch i nawodnienie. |
| Noworodki i wcześniakiwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, względne wchłanianie ogólne leków podawanych do oka jest większe, a czynność nerek niedojrzała. Przy jednoczesnym podawaniu diuretyku pętlowego warto ograniczyć czas leczenia okulistycznego do niezbędnego minimum i zwracać uwagę na czynność nerek. |
Źródła
- Triggs E, Charles B. Pharmacokinetics and therapeutic drug monitoring of gentamicin in the elderly. Clin Pharmacokinet. 1999;37(4):331-41. doi: 10.2165/00003088-199937040-00004. PMID: 10554048.
- Schacht J. Molecular mechanisms of drug-induced hearing loss. Hear Res. 1986;22:297-304. doi: 10.1016/0378-5955(86)90105-x. PMID: 3015857.
Połączenie przeciwwskazaneCefamandol+ TorasemidNie łącz torasemidu z cefamandolem ani z innymi cefalosporynami.Powiedz lekarzowi, który zleca zastrzyki z antybiotykiem, że bierzesz torasemid, i nie odstawiaj leku moczopędnego na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, który zleca zastrzyki z antybiotykiem, że bierzesz torasemid, i nie odstawiaj leku moczopędnego na własną rękę.
Lek moczopędny torasemid może zwiększać szkodliwe działanie antybiotyku cefamandolu na nerki. Tych leków zwykle nie stosuje się razem. Jeśli lekarz uzna takie leczenie za konieczne, będzie częściej sprawdzał wyniki badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- nowe lub nasilone obrzęki nóg
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- nietypowe osłabienie, nudności lub skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz torasemidu z cefamandolem ani z innymi cefalosporynami[1]. Jeśli antybiotyk jest niezbędny, rozważ antybiotyk spoza grupy cefalosporyn lub czasowe odstawienie torasemidu. Gdy połączenia nie da się uniknąć, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę torasemidu, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i kontroluj czynność nerek przez cały czas leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek z narastaniem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem ilości oddawanego moczu[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach torasemidu, odwodnieniu i wcześniejszej niewydolności nerek.
Mechanizm
Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, nasila nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Utrata wody i elektrolitów wywołana diuretykiem pętlowym sprzyja uszkodzeniu kanalików nerkowych przez antybiotyk, a oba leki obciążają nerki addycyjnie.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu, sodu i magnezu
- ciśnienie tętnicze i objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · torasemid | ryzyko rośnie | Ryzyko nasilenia nefrotoksyczności cefalosporyn jest największe przy dużych dawkach torasemidu. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy już upośledzonej czynności nerek lub odwodnieniu ryzyko ostrego uszkodzenia nerek jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Połączenie przeciwwskazaneFurosemid+ KetoprofenFurosemid łącz z ketoprofenem podawanym ogólnie tylko wtedy, gdy jest to konieczne, a u pacjentów na intensywnej terapii moczopędnej ketoprofenu nie stosuje się.Nie przyjmuj ketoprofenu na własną rękę, gdy bierzesz furosemid – zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, a jeśli oba leki przepisał lekarz, dbaj o odpowiednie nawodnienie.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ketoprofenu na własną rękę, gdy bierzesz furosemid – zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, a jeśli oba leki przepisał lekarz, dbaj o odpowiednie nawodnienie.
Ketoprofen, lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, może osłabiać działanie furosemidu, przez co w organizmie zatrzymuje się więcej wody, a ciśnienie może rosnąć. Oba leki przyjmowane razem mogą też obciążać nerki, szczególnie gdy organizm jest odwodniony i u osób starszych. Jeśli lekarz zalecił oba leki, pij odpowiednią ilość płynów i obserwuj, czy nie pojawiają się niepokojące objawy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub kostek
- szybki przyrost masy ciała
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- narastająca duszność
- silne osłabienie lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Furosemid łącz z ketoprofenem podawanym ogólnie tylko wtedy, gdy jest to konieczne, a u pacjentów na intensywnej terapii moczopędnej ketoprofenu nie stosuje się[1]. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego wyrównaj nawodnienie pacjenta i po włączeniu ketoprofenu starannie kontroluj czynność nerek[2][3]. Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę ketoprofenu przez możliwie krótki czas i obserwuj odpowiedź diuretyczną, masę ciała oraz ciśnienie tętnicze. Szczególnej ostrożności wymaga dodatkowe stosowanie inhibitora ACE lub antagonisty receptora angiotensyny II, bo każdy z tych leków dodatkowo zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek[3]. W leczeniu bólu bez komponenty zapalnej rozważ paracetamol.
Skutek kliniczny
Połączenie osłabia działanie moczopędne i hipotensyjne furosemidu, co może prowadzić do zatrzymania płynów, nasilenia obrzęków, wzrostu ciśnienia tętniczego i zaostrzenia niewydolności serca[2]. Zwiększa się też ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, zwłaszcza u osób odwodnionych i w podeszłym wieku[2][3].
Mechanizm
Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn w nerkach, a to one podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wspomagają wydalanie sodu wywołane przez furosemid. W efekcie działanie moczopędne furosemidu słabnie[2]. Jednocześnie furosemid zmniejsza objętość płynów, a ukrwienie nerki u osoby z niedoborem płynów w dużym stopniu zależy od prostaglandyn, dlatego łączne działanie obu leków zmniejsza przepływ krwi przez nerki i sprzyja ich ostremu uszkodzeniu[2][3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR po włączeniu ketoprofenu
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- diureza i masa ciała
- obrzęki i objawy niewydolności serca
- ciśnienie tętnicze
- stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywna terapia moczopędnadawka · furosemid | ryzyko rośnie | Podczas intensywnej terapii moczopędnej ketoprofen jest przeciwwskazany. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę osiąga małe stężenia we krwi, dlatego ryzyko osłabienia działania furosemidu i uszkodzenia nerek jest znacznie mniejsze niż przy podaniu doustnym. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek podczas skojarzenia NLPZ z lekami moczopędnymi jest większe i wymaga szczególnej ostrożności. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ketoprofenu nie stosuje się u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bopediat 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bopediat-100541440/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ CefamandolNeomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi, w tym z cefamandolem.Nie używaj aerozolu z neomycyną w czasie leczenia cefamandolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj aerozolu z neomycyną w czasie leczenia cefamandolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Aerozol z neomycyną i zastrzyki z cefamandolem to dwa antybiotyki, które mogą obciążać nerki. Używane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek, a przy dłuższym stosowaniu neomycyny także słuchu. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy w uszach albo pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Neomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi, w tym z cefamandolem[1][2]. Na czas leczenia cefamandolem należy odstawić aerozol z neomycyną i w razie potrzeby zastosować miejscowy antybiotyk bez działania nefrotoksycznego. Jeśli pacjent stosował oba leki, należy ocenić czynność nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe jest uszkodzenie nerek, a przy wchłonięciu większej ilości neomycyny także uszkodzenie słuchu. Przy stosowaniu neomycyny na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie jest małe, dlatego ryzyko rośnie głównie przy dłuższym leczeniu, stosowaniu na większe powierzchnie oraz u osób z niewydolnością nerek.
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a cefalosporyny podawane razem z aminoglikozydami mogą wywołać objawy nefrotoksyczności[3]. Jednoczesne stosowanie leków nefrotoksycznych sumuje uszkadzające działanie na nerki, a długotrwałe łączenie neomycyny z takimi lekami może nasilać jej toksyczność[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie obu antybiotyków, co dodatkowo zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- ilość oddawanego moczu
- słuch i szumy uszne przy dłuższym stosowaniu neomycyny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefrotoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek oba antybiotyki są wolniej wydalane, co zwiększa ryzyko sumowania nefrotoksyczności. |
| Skóra uszkodzona, duża powierzchnia, zmiany sączącedroga podania · neomycyna | interakcja nie dotyczy | Neomycyny nie stosuje się na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące i owrzodzenia żylakowate, bo wchłanianie ogólnoustrojowe jest wtedy znaczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ FurosemidNeomycyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących furosemid ani inne leki ototoksyczne i nefrotoksyczne.Jeśli bierzesz furosemid, nie stosuj neomycyny i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz furosemid, nie stosuj neomycyny i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Neomycyny nie stosuje się razem z furosemidem. Oba leki mogą uszkadzać słuch, narząd równowagi i nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Uszkodzenie słuchu może być trwałe. Ryzyko jest większe, gdy smarujesz neomycyną rany, owrzodzenia lub duże powierzchnie skóry.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanego ucha
- zawroty głowy i problemy z równowagą
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki, silne pragnienie lub suchość w ustach
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Neomycyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących furosemid ani inne leki ototoksyczne i nefrotoksyczne.[1][2] U pacjenta leczonego furosemidem należy wybrać miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania ototoksycznego. Jeśli lekarz mimo to zdecyduje o jednoczesnym leczeniu, trzeba częściej kontrolować słuch i czynność nerek oraz dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta.[3] Neomycyny nie nakłada się na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące i owrzodzenia żylakowate.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia układu ślimakowo-przedsionkowego, czyli niedosłuchu, szumów usznych i zaburzeń równowagi, które mogą być trwałe.[3] Rośnie także ryzyko nefrotoksyczności i ostrego uszkodzenia nerek, zwłaszcza u osób odwodnionych.[3]
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu ototoksycznym i nefrotoksycznym, a furosemid jako diuretyk pętlowy również uszkadza ucho wewnętrzne, więc ich działania toksyczne na narząd słuchu i równowagi sumują się.[3] Furosemid może ponadto prowadzić do odwodnienia i niedoboru płynów, które zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, a tym samym nasilają nefrotoksyczność aminoglikozydu.[3] Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi nasila jej toksyczność.[1] Przy stosowaniu na skórę znaczenie ma wchłanianie ogólnoustrojowe, które rośnie przy aplikacji na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie i owrzodzenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- słuch (szumy uszne, niedosłuch)
- równowaga i zawroty głowy
- czynność nerek (kreatynina)
- stan nawodnienia i bilans płynów
- elektrolity (potas, sód)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące lub owrzodzeniadroga podania · neomycyna | ryzyko rośnie | Aplikacja na uszkodzoną skórę i duże powierzchnie zwiększa wchłanianie ogólnoustrojowe neomycyny, a takie stosowanie jest samo w sobie przeciwwskazane. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi nasila jej toksyczność. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek, odwodnienie i niedobór płynów zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia nerek przy łączeniu furosemidu z lekami nefrotoksycznymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bopediat 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bopediat-100541440/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDiuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaPołączenie diuretyku pętlowego z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj leku moczopędnego z grupy diuretyków pętlowych razem z lekiem na żołądek, który może zaburzać rytm serca, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku moczopędnego z grupy diuretyków pętlowych razem z lekiem na żołądek, który może zaburzać rytm serca, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Leki moczopędne, takie jak furosemid i torasemid, wypłukują z organizmu potas i magnez. Gdy jest ich za mało, serce staje się bardziej wrażliwe na leki, które mogą zaburzać jego rytm. Takim lekiem jest cyzapryd stosowany na przyspieszenie opróżniania żołądka, dlatego nie łączy się go z tymi lekami moczopędnymi. Inne leki z tej grupy, czyli itopryd i metoklopramid, nie stwarzają takiego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- osłabienie mięśni lub skurcze łydek
- silne wymioty lub biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie diuretyku pętlowego z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane. Cyzaprydu nie stosuje się u pacjentów przyjmujących furosemid lub torasemid ani u osób z niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią. Gdy potrzebny jest lek prokinetyczny, należy wybrać itopryd albo krótkotrwale metoklopramid przy prawidłowym stężeniu potasu i magnezu. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba odstawić cyzapryd, oznaczyć elektrolity i wykonać EKG.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, omdlenia i nagły zgon sercowy. Ryzyko jest największe przy dużych dawkach diuretyku, wymiotach lub biegunce, niewydolności serca i u osób starszych.
Mechanizm
Diuretyki pętlowe zwiększają wydalanie potasu i magnezu z moczem, co prowadzi do hipokaliemii i hipomagnezemii. Niedobór tych elektrolitów spowalnia repolaryzację mięśnia sercowego i wzmacnia działanie leków blokujących kanały potasowe hERG. Cyzapryd blokuje te kanały i wydłuża odstęp QT, a na tle zaburzeń elektrolitowych ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes rośnie wielokrotnie. Mechanizm dotyczy obu diuretyków pętlowych, czyli furosemidu i torasemidu, ale po stronie prokinetyków wyłącznie cyzaprydu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QTc
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki lub podanie dożylnedawka · diuretyki pętlowe | ryzyko rośnie | Duże dawki diuretyku pętlowego i podanie dożylne szybciej i silniej obniżają stężenie potasu i magnezu, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i przyjmowanie kilku leków wydłużających QT jednocześnie. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy niewydolności nerek trudniej utrzymać prawidłowe stężenia elektrolitów, a często stosuje się większe dawki diuretyków pętlowych. |
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefamandolUnikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja.Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.
Amikacyna i cefamandol to antybiotyki, które podane razem mogą bardziej obciążać nerki niż każdy z nich osobno. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna gromadzi się w organizmie i może uszkodzić słuch lub zmysł równowagi. Dlatego podczas takiego leczenia lekarz zleca badania krwi i obserwuje, jak się czujesz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja[1]. Gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch[1]. Dawkę amikacyny dostosuj do aktualnej czynności nerek i stężeń leku, zadbaj o prawidłowe nawodnienie pacjenta i ogranicz czas skojarzonej terapii do niezbędnego minimum.
Skutek kliniczny
Możliwe ostre uszkodzenie nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Wtórna kumulacja amikacyny zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi.
Mechanizm
Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny mogą dodatkowo uszkadzać nerki. Toksyczność amikacyny może się zwiększać przy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyn[1]. Podawanie cefalosporyn razem z aminoglikozydami może wywołać objawy nefrotoksyczności[2]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie amikacyny, co zwiększa jej stężenie i dalej nasila działanie nefro- i ototoksyczne.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
- diureza i bilans płynów
- stężenia amikacyny w surowicy
- słuch i równowaga (szumy uszne, zawroty głowy)
- elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy wyjściowo obniżonej czynności nerek amikacyna kumuluje się szybciej, a sumowanie nefrotoksyczności jest groźniejsze – dawkowanie amikacyny opieraj na czynności nerek i stężeniach leku. |
| Wziewna (nebulizacja postaci liposomalnej)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mniejsza niż po podaniu dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest niższe, choć kontrola czynności nerek nadal jest wskazana. |
| Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko nefro- i ototoksyczności rośnie wraz z czasem skojarzonej terapii – ogranicz ją do niezbędnego minimum. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ CefamandolNależy unikać jednoczesnego stosowania chloramfenikolu i cefamandolu.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba te antybiotyki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba te antybiotyki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.
Te dwa antybiotyki mogą sobie nawzajem przeszkadzać, przez co leczenie zakażenia może być mniej skuteczne. Gdy oba leki działają w całym organizmie, może też wzrosnąć skłonność do krwawień. Maść stosowana na mały fragment skóry wchłania się słabo, ale i tak lepiej, żeby lekarz wiedział o obu lekach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub nasilenie objawów zakażenia
- utrzymująca się albo nawracająca gorączka
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- łatwe powstawanie siniaków
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania chloramfenikolu i cefamandolu[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, trzeba ściśle obserwować skuteczność leczenia zakażenia i rozważyć kontrolę czasu protrombinowego, szczególnie u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe[1]. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo na niewielką powierzchnię skóry znaczenie kliniczne interakcji jest prawdopodobnie małe, ale zalecenie unikania połączenia pozostaje w mocy[1].
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest możliwe osłabienie skuteczności leczenia zakażenia, zwłaszcza ciężkiego, w którym potrzebne jest szybkie działanie bakteriobójcze. Przy ogólnoustrojowym stosowaniu obu leków możliwe jest też wydłużenie czasu protrombinowego i skłonność do krwawień.
Mechanizm
Chloramfenikolu nie łączy się z cefalosporynami, ponieważ oba leki działają wobec siebie antagonistycznie[1]. Chloramfenikol hamuje syntezę białka bakteryjnego i działa bakteriostatycznie, a cefamandol jako antybiotyk beta-laktamowy niszczy głównie bakterie aktywnie dzielące się i budujące ścianę komórkową. Zahamowanie wzrostu bakterii przez chloramfenikol może więc osłabiać bakteriobójcze działanie cefamandolu. Dodatkowo chloramfenikol zaburza syntezę witaminy K[1], a cefamandol również może obniżać stężenie protrombiny, co teoretycznie sumuje ryzyko zaburzeń krzepnięcia.
Monitorować
- skuteczność leczenia zakażenia (gorączka, objawy miejscowe, parametry stanu zapalnego)
- czas protrombinowy lub INR przy ogólnoustrojowym stosowaniu chloramfenikolu lub jednoczesnym leczeniu przeciwzakrzepowym
- objawy krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu chloramfenikolu na niewielką powierzchnię skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko osłabienia działania cefamandolu i zaburzeń krzepnięcia jest niskie. Zalecenie unikania jednoczesnego stosowania nadal obowiązuje. |
| Jednoczesne leczenie przeciwzakrzepowekolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe konieczne jest ścisłe monitorowanie czasu protrombinowego podczas stosowania chloramfenikolu, a dodatkowy wpływ cefamandolu na protrombinę zwiększa ryzyko krwawień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.