Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Cefoperazon / Cefoperazon i giwosyran

Cefoperazon i giwosyran

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek ani odstępów.

Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie musisz nic zmieniać.

Interakcja nieistotna klinicznieCefoperazon+ GiwosyranOba leki można stosować razem bez zmiany dawek ani odstępów.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie musisz nic zmieniać.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie musisz nic zmieniać.

Te dwa leki nie wpływają na siebie w istotny sposób. Możesz je stosować razem w zwykłych dawkach. Antybiotyk nie osłabia działania leku na porfirię, a lek na porfirię nie zmienia działania antybiotyku.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek ani odstępów. Wystarczy rutynowe monitorowanie prowadzone w trakcie leczenia każdym z leków osobno.

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać klinicznie istotnej zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków.

Mechanizm

Nie ma mechanizmu, który wskazywałby na istotną interakcję. Giwosyran słabo lub umiarkowanie hamuje aktywność wątrobowych enzymów CYP1A2, CYP2D6, CYP2C19 i CYP3A4, przez co zwiększa ekspozycję na ich substraty.[1] Cefoperazon nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 i wydala się głównie z żółcią, więc jego stężenie nie powinno się zmieniać pod wpływem giwosyranu. Giwosyran nie wpływa na farmakokinetykę cefoperazonu przez inne znane drogi.

Metabolizm i transportery

  • Giwosyran: umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], umiarkowany inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari 189 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/givlaari-100433397/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/givlaari-100433397/

Alkohol przy tych lekach

Cefoperazon a alkohol: brak opisu w bazie.

Giwosyran a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 222

Połączenie przeciwwskazaneCefoperazon+ TorasemidNie łącz torasemidu z cefoperazonem.Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz cefoperazon, i nie odstawiaj sam żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz cefoperazon, i nie odstawiaj sam żadnego z leków.

Lek moczopędny torasemid może zwiększać szkodliwy wpływ antybiotyku cefoperazonu na nerki. Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Cefoperazon podaje się w szpitalu, dlatego ważne jest, aby lekarz wiedział, że przyjmujesz torasemid.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
  • skurcze mięśni lub kołatanie serca
  • nagłe osłabienie i senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz torasemidu z cefoperazonem[1]. Wybierz antybiotyk spoza grupy cefalosporyn albo, jeśli lekarz uzna leczenie cefoperazonem za niezbędne, czasowo odstaw lub zmniejsz dawkę torasemidu i zapewnij właściwe nawodnienie. Jeśli połączenie jest nieuniknione, kontroluj czynność nerek i elektrolity przez cały okres terapii.

Skutek kliniczny

Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i spadkiem diurezy. Niedobór potasu i magnezu wywołany torasemidem może nakładać się na zaburzenia wodno-elektrolitowe w przebiegu ciężkiego zakażenia.

Mechanizm

Torasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z cefoperazonem[1]. Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, nasila nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Diureza pętlowa prowadzi do odwodnienia i zmniejszenia przepływu nerkowego, co sprzyja uszkodzeniu kanalików przez antybiotyk.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
  • diureza dobowa i bilans płynów
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze i objawy odwodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · torasemidryzyko rośnieNasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn jest większe przy dużych dawkach torasemidu.
Obniżony eGFReGFR · pacjentryzyko rośnieWcześniejsze upośledzenie czynności nerek lub uszkodzenie nerek po innych lekach nefrotoksycznych zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek.
Wiek podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częstsze są odwodnienie i ograniczona rezerwa nerkowa, co zwiększa ryzyko nefrotoksyczności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneGiwosyran+ FezolinetantFezolinetantu nie łączy się z giwosyranem, ponieważ jednoczesne stosowanie umiarkowanych lub silnych inhibitorów CYP1A2 jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj brać leku na uderzenia gorąca i nie przerywaj leczenia porfirii, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na objawy menopauzy.nieznanybadania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać leku na uderzenia gorąca i nie przerywaj leczenia porfirii, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na objawy menopauzy.

Lek na porfirię podawany w zastrzykach spowalnia rozkładanie leku na uderzenia gorąca w wątrobie. Lek na uderzenia gorąca może się wtedy gromadzić w organizmie i częściej wywoływać działania niepożądane, także uszkodzenie wątroby. Tych leków nie stosuje się razem. Lekarz może dobrać inny sposób leczenia uderzeń gorąca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból w prawym górnym brzuchu
  • nietypowe zmęczenie
  • nudności lub utrata apetytu
  • swędzenie skóry
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Fezolinetantu nie łączy się z giwosyranem, ponieważ jednoczesne stosowanie umiarkowanych lub silnych inhibitorów CYP1A2 jest przeciwwskazane.[1] U pacjentki leczonej giwosyranem objawy naczynioruchowe leczy się innym lekiem, a giwosyranu nie odstawia się z powodu fezolinetantu. Jeśli leki stosowano już razem, należy odstawić fezolinetant i skontrolować aktywność aminotransferaz.

Skutek kliniczny

Należy oczekiwać znacznego zwiększenia stężenia fezolinetantu we krwi i większego ryzyka jego działań niepożądanych, w tym uszkodzenia wątroby. Wielkości wzrostu ekspozycji dla tej pary nie zbadano bezpośrednio.

Mechanizm

Giwosyran jest umiarkowanym inhibitorem CYP1A2, ponieważ zwiększa AUC kofeiny, wzorcowego substratu tego enzymu, 3,1 razy.[2] Fezolinetant jest metabolizowany głównie przez CYP1A2 i w mniejszym stopniu przez CYP2C9 oraz CYP2C19.[1] Silny inhibitor CYP1A2 zwiększa AUC fezolinetantu 9,4 razy, a umiarkowane inhibitory również powodują klinicznie istotny wzrost jego stężenia.[1] Fezolinetant nie hamuje ani nie indukuje enzymów CYP, więc nie wpływa na giwosyran.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Giwosyran – umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], fezolinetant – wrażliwy substrat CYP1A2[4]
  • Giwosyran – słaby inhibitor CYP2C19[3], fezolinetant – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
  • Giwosyran: umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3]
  • Fezolinetant: inhibitor OAT1[5], inhibitor OAT3[5], wrażliwy substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[5]

Monitorować

  • aktywność ALT i AST oraz bilirubina, jeśli leki stosowano jednocześnie
  • objawy uszkodzenia wątroby

Bezpieczniejsze alternatywy

elinzanetantgabapentyna

Kiedy ocena się zmienia

Giwosyran niedawno odstawionykolejność włączenia · giwosyraninne zalecenieHamowanie CYP1A2 przez giwosyran może utrzymywać się przez pewien czas po ostatniej dawce, a czas jego ustępowania nie jest znany. Przed włączeniem fezolinetantu po odstawieniu giwosyranu skonsultuj termin z lekarzem prowadzącym i monitoruj czynność wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Veoza 45 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/veoza-100492154/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari 189 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/givlaari-100433397/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/givlaari-100433397/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Veoza. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/veoza-100492154/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ GiwosyranNie stosuj neomycyny na skórę u pacjenta leczonego giwosyranem.Nie używaj aerozolu z neomycyną i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj aerozolu z neomycyną i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na skórę.

Lek na porfirię, który dostajesz w zastrzykach, może obciążać nerki. Neomycyna w aerozolu na skórę po wchłonięciu również może szkodzić nerkom i słuchowi. Razem te leki mogą bardziej zaszkodzić nerkom, dlatego nie należy ich łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • mniejsza ilość oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • szumy w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj neomycyny na skórę u pacjenta leczonego giwosyranem[1][2]. Wybierz miejscowy antybiotyk bez działania nefro- i ototoksycznego. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, ogranicz je do krótkiego stosowania na małej, nieuszkodzonej powierzchni skóry i skontroluj czynność nerek.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie uszkodzenia nerek oraz toksyczności neomycyny, w tym uszkodzenia słuchu. Ryzyko jest największe przy długotrwałym stosowaniu, na uszkodzonej lub dużej powierzchni skóry oraz u osób z już osłabioną czynnością nerek.

Mechanizm

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ neomycyny nie stosuje się łącznie z innymi lekami nefrotoksycznymi[1][2]. Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami działającymi nefro- i ototoksycznie może nasilać jej toksyczność[1]. Giwosyran może uszkadzać nerki, co objawia się wzrostem stężenia kreatyniny i spadkiem eGFR, dlatego jego działanie nefrotoksyczne może się sumować z działaniem neomycyny wchłoniętej przez skórę. Hamowanie przez giwosyran enzymów CYP1A2 i CYP2D6 nie ma znaczenia dla neomycyny, która nie jest metabolizowana w wątrobie[3].

Metabolizm i transportery

  • Giwosyran: umiarkowany inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy
  • eGFR
  • słuch i szumy uszne

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocyna

Kiedy ocena się zmienia

Stosowanie długotrwałeczas leczenia · neomycynaryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy osłabionej czynności nerek ryzyko kumulacji neomycyny i nasilenia nefrotoksyczności jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari 189 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/givlaari-100433397/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/givlaari-100433397/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSulfasalazyna+ GiwosyranNie stosuj sulfasalazyny u pacjenta leczonego giwosyranem, ponieważ wskazanie do giwosyranu oznacza ostrą porfirię wątrobową.Nie zaczynaj brać sulfasalazyny i jeśli już ją masz, skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem prowadzącym porfirię, który dobierze bezpieczniejszy lek.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać sulfasalazyny i jeśli już ją masz, skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem prowadzącym porfirię, który dobierze bezpieczniejszy lek.

Sulfasalazyna może wywołać atak porfirii, czyli choroby, na którą dostajesz giwosyran. Taki atak bywa groźny i może się zdarzyć mimo regularnych zastrzyków. Te leki razem mogą też bardziej obciążać wątrobę i nerki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból brzucha
  • nudności i wymioty
  • ciemny lub czerwonawy mocz
  • szybkie bicie serca
  • osłabienie lub drętwienie rąk i nóg
  • splątanie, niepokój lub drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie stosuj sulfasalazyny u pacjenta leczonego giwosyranem, ponieważ wskazanie do giwosyranu oznacza ostrą porfirię wątrobową.[1][2][3] Przy nieswoistym zapaleniu jelit rozważ mesalazynę, a przy reumatoidalnym zapaleniu stawów lek o potwierdzonym bezpieczeństwie w ostrej porfirii, uzgodniony z ośrodkiem leczącym porfirię. Jeśli sulfasalazyna została już włączona, odstaw ją i oceń objawy ataku porfirii oraz stężenie porfobilinogenu i kwasu aminolewulinowego w moczu.

Skutek kliniczny

Możliwe wywołanie lub nasilenie ostrego ataku porfirii mimo leczenia giwosyranem – silny ból brzucha, wymioty, tachykardia, hiponatremia, neuropatia z osłabieniem mięśni, objawy psychiczne. Ponadto możliwy niedobór kwasu foliowego z większym wzrostem homocysteiny oraz sumowanie działania hepatotoksycznego i nefrotoksycznego.

Mechanizm

Sulfasalazyny nie stosuje się u chorych na ostrą porfirię przerywaną ani porfirię mieszaną, a są to główne postacie ostrej porfirii wątrobowej leczonej giwosyranem.[1][2][3] Sulfonamidy, w tym sulfapirydyna uwalniana z sulfasalazyny, działają porfirynogennie – zwiększają aktywność syntazy kwasu aminolewulinowego w wątrobie i mogą wywołać ostry atak porfirii. Giwosyran działa odwrotnie, ponieważ wycisza ekspresję tego enzymu, więc sulfasalazyna przeciwdziała celowi leczenia. Dodatkowo sulfasalazyna hamuje wchłanianie kwasu foliowego[1], a giwosyran może zwiększać stężenie homocysteiny, co sumuje się w kierunku hiperhomocysteinemii. Oba leki mogą też uszkadzać wątrobę i nerki. Interakcja farmakokinetyczna przez enzymy CYP jest mało prawdopodobna, ponieważ giwosyran hamuje głównie CYP1A2 i CYP2D6[4], a sulfasalazyna jest rozkładana przez bakterie jelitowe i acetylowana.

Metabolizm i transportery

  • Sulfasalazyna: substrat BCRP[5]
  • Giwosyran: umiarkowany inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[6]

Monitorować

  • objawy ostrego ataku porfirii (ból brzucha, wymioty, tachykardia, osłabienie mięśni)
  • porfobilinogen i kwas aminolewulinowy w moczu przy podejrzeniu ataku
  • sód w surowicy
  • aminotransferazy
  • kreatynina i eGFR
  • homocysteina i kwas foliowy

Bezpieczniejsze alternatywy

mesalazyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Salazopyrin EN 500 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/salazopyrin-en-100100508/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sulfasalazin Krka 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sulfasalazin-krka-100064379/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sulfasalazin EN Krka 500 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sulfasalazin-en-krka-100064385/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari 189 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/givlaari-100433397/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/givlaari-100433397/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLewomepromazyna+ GiwosyranNie stosuj lewomepromazyny u pacjenta z ostrą porfirią wątrobową leczonego giwosyranem.Nie przyjmuj lewomepromazyny i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj lewomepromazyny i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.

Giwosyran dostajesz z powodu porfirii, a lewomepromazyny nie stosuje się u osób z tą chorobą, bo może wywołać groźny napad. Giwosyran może też spowalniać rozkład lewomepromazyny w organizmie, przez co jej działania niepożądane, takie jak senność czy spadki ciśnienia, mogą być silniejsze. Nie zaczynaj brania lewomepromazyny bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie porfirii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból brzucha, nudności lub wymioty
  • ciemny lub czerwonawy mocz
  • kołatanie serca
  • osłabienie mięśni, drętwienie rąk lub nóg
  • splątanie, niepokój lub omamy
  • zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu
  • bardzo silna senność
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj lewomepromazyny u pacjenta z ostrą porfirią wątrobową leczonego giwosyranem.[1][2] Lek przeciwpsychotyczny, uspokajający lub przeciwwymiotny dobierz z listy leków uznanych za bezpieczne w porfirii, a jeśli jest substratem CYP2D6 lub CYP1A2, rozważ mniejszą dawkę.[3] Jeśli lewomepromazyna została już podana, monitoruj objawy napadu porfirii oraz nasilenie działań niepożądanych neuroleptyku.

Skutek kliniczny

Najważniejszym zagrożeniem jest możliwość wywołania lub nasilenia ostrego napadu porfirii, który może zagrażać życiu. Wzrost ekspozycji na lewomepromazynę może dodatkowo nasilać sedację, hipotonię ortostatyczną, działanie antycholinergiczne, objawy pozapiramidowe i wydłużenie odstępu QT.[1]

Mechanizm

Lewomepromazyny nie stosuje się w porfirii, a giwosyran podaje się wyłącznie chorym na ostrą porfirię wątrobową, więc u pacjenta leczonego giwosyranem lewomepromazyna jest praktycznie zawsze przeciwwskazana z powodu choroby podstawowej.[1][2] Dodatkowo giwosyran umiarkowanie hamuje CYP2D6 i zwiększał AUC dekstrometorfanu 2,4-krotnie, a Cmax 2,0-krotnie.[3] Lewomepromazyna jest metabolizowana przez CYP2D6, więc jej stężenie we krwi może wzrosnąć.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Giwosyran – umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], lewomepromazyna – substrat CYP2D6[5]
  • Lewomepromazyna: substrat CYP2D6[5]
  • Giwosyran: umiarkowany inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy ostrego napadu porfirii (ból brzucha, wymioty, tachykardia, osłabienie mięśni, zaburzenia psychiczne)
  • ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po pionizacji
  • stopień sedacji
  • EKG – odstęp QT
  • objawy pozapiramidowe
  • zatrzymanie moczu i zaparcia

Kiedy ocena się zmienia

Lewomepromazyna stosowana przed rozpoczęciem giwosyranukolejność włączenia · lewomepromazynainne zalecenieJeśli pacjent przyjmował już lewomepromazynę przed rozpoznaniem porfirii i włączeniem giwosyranu, należy ją odstawić stopniowo pod kontrolą lekarza i zastąpić lekiem bezpiecznym w porfirii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levomentis 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levomentis-100459640/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tisercin 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tisercin-100067018/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari 189 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/givlaari-100433397/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/givlaari-100433397/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Levomentis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levomentis-100459640/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefoperazonPołączenie jest dopuszczalne, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga bardzo uważnej kontroli czynności nerek i słuchu.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu zgłoś personelowi szumy w uszach, gorsze słyszenie, zawroty głowy albo zmniejszenie ilości oddawanego moczu.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu zgłoś personelowi szumy w uszach, gorsze słyszenie, zawroty głowy albo zmniejszenie ilości oddawanego moczu.

Amikacyna może obciążać nerki i słuch, a cefoperazon może to działanie nieco nasilać. Oba leki często podaje się razem w szpitalu przy ciężkich zakażeniach, bo działają skutecznie. Lekarz będzie wtedy częściej sprawdzał twoje wyniki krwi i stan nerek. Leki podaje się oddzielnie, a nie w jednej kroplówce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szum lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy lub chwiejność
  • wyraźnie mniej moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest dopuszczalne, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga bardzo uważnej kontroli czynności nerek i słuchu[1]. Należy unikać jednoczesnego podawania amikacyny z innymi lekami nefro- lub ototoksycznymi, w tym z cefalosporynami, jeśli istnieje bezpieczniejsza opcja[1]. Leków nie miesza się w jednej strzykawce, worku ani linii infuzyjnej – podaje się je oddzielnie i przepłukuje dren między podaniami. Dawkę amikacyny dostosowuje się do czynności nerek i stężeń leku we krwi.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie uszkodzenia nerek przez amikacynę, a pośrednio wzrost jej stężenia i ryzyka uszkodzenia słuchu i równowagi. Zmieszanie obu leków w jednym pojemniku lub drenie prowadzi do utraty aktywności przeciwbakteryjnej.

Mechanizm

Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny podawane razem z nią mogą sumować to działanie i zwiększać toksyczność aminoglikozydu[1]. Cefoperazon jest wydalany głównie z żółcią i ma mniejszy potencjał nefrotoksyczny niż starsze cefalosporyny, dlatego ryzyko dla tej pary jest raczej klasowe niż potwierdzone w badaniach. Niezależnie od tego aminoglikozydy i cefoperazon są niezgodne fizykochemicznie i mieszane w jednym roztworze wzajemnie się inaktywują.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • diureza i stan nawodnienia
  • stężenia amikacyny w surowicy
  • słuch (audiometria przy dłuższym leczeniu)
  • objawy zaburzeń równowagi i szumy uszne

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek amikacyna kumuluje się i ryzyko nefro- i ototoksyczności wyraźnie rośnie – konieczne dostosowanie dawki do stężeń i częstsza kontrola kreatyniny.
Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacynaryzyko rośnieRyzyko toksyczności amikacyny narasta z czasem trwania terapii – przy dłuższym leczeniu wskazana kontrola słuchu.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występuje ukryte upośledzenie czynności nerek i odwodnienie, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych amikacyny.
Inhalacja (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacynaryzyko malejeAmikacyna podawana wziewnie daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc sumowanie nefrotoksyczności z cefoperazonem jest mniej prawdopodobne, choć czujność co do nerek i słuchu pozostaje zasadna.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ GiwosyranPołączenia należy unikać, a jeśli amikacyna jest niezbędna, trzeba bardzo uważnie kontrolować czynność nerek i słuch.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz giwosyran, pij odpowiednio dużo płynów i nie pomijaj zleconych badań krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz giwosyran, pij odpowiednio dużo płynów i nie pomijaj zleconych badań krwi.

Oba leki mogą obciążać nerki, a gdy są stosowane razem, ryzyko ich uszkodzenia rośnie. Gdy nerki pracują gorzej, antybiotyk dłużej zostaje w organizmie i może uszkodzić słuch lub zaburzyć równowagę. Lekarz zwykle zleca wtedy częstsze badania krwi i dostosowuje dawkę antybiotyku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szum lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy lub chwiejność
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia należy unikać, a jeśli amikacyna jest niezbędna, trzeba bardzo uważnie kontrolować czynność nerek i słuch[1]. Przed rozpoczęciem amikacyny warto oznaczyć kreatyninę i eGFR, a w trakcie leczenia powtarzać te badania, oznaczać stężenia amikacyny w surowicy i dostosowywać jej dawkowanie do czynności nerek. Kurację amikacyną należy ograniczyć do najkrótszego skutecznego czasu i dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, kumulacji amikacyny i trwałego uszkodzenia słuchu lub narządu równowagi.

Mechanizm

Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna. Jednoczesnego lub następującego krótko po niej podawania innych substancji nefrotoksycznych należy unikać, ponieważ ich działania niepożądane się sumują[1]. Giwosyran może uszkadzać nerki, co objawia się wzrostem stężenia kreatyniny i spadkiem eGFR. Amikacyna jest wydalana przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego pogorszenie ich czynności podnosi jej stężenie w surowicy i nasila oto- i nefrotoksyczność. Wpływ giwosyranu na enzymy CYP450 nie ma tu znaczenia, ponieważ amikacyna nie jest metabolizowana w wątrobie.

Metabolizm i transportery

  • Giwosyran: umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], umiarkowany inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2]

Monitorować

  • kreatynina i eGFR przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
  • stężenie amikacyny w surowicy
  • słuch i równowaga (szum w uszach, zawroty głowy)
  • diureza i stan nawodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Wziewna (nebulizacja liposomalna)droga podania · amikacynaryzyko malejePrzy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mniejsza, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest niższe, ale kontrola czynności nerek i słuchu nadal jest wskazana.
Obniżony przed leczeniemeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy wyjściowo upośledzonej czynności nerek ryzyko kumulacji amikacyny i dalszego uszkodzenia nerek jest największe, dlatego połączenia należy unikać albo dawkować amikacynę ściśle według stężeń w surowicy.
Kuracja wielodniowaczas leczenia · amikacynaryzyko rośnieToksyczność amikacyny narasta wraz z czasem leczenia, więc przy dłuższej kuracji kontrola nerek, słuchu i stężeń leku powinna być częstsza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/givlaari-100433397/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ ChloramfenikolUnikaj łączenia cefoperazonu z chloramfenikolem stosowanym ogólnoustrojowo.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Te dwa antybiotyki mogą sobie nawzajem przeszkadzać, przez co leczenie zakażenia może być mniej skuteczne. Oba leki mogą też w niektórych sytuacjach zwiększać skłonność do krwawień. Gdy chloramfenikol stosujesz tylko jako maść na skórę, ryzyko jest małe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • brak poprawy lub nasilenie objawów zakażenia mimo leczenia
  • utrzymująca się lub nawracająca gorączka
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu lub czarne stolce
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia cefoperazonu z chloramfenikolem stosowanym ogólnoustrojowo[1]. Jeśli potrzebne jest leczenie skojarzone, dobierz drugi antybiotyk o działaniu bakteriobójczym zgodnie z antybiogramem. Gdy połączenie jest nie do uniknięcia, monitoruj skuteczność kliniczną i parametry krzepnięcia. U pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe ściśle kontroluj czas protrombinowy[1].

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie skuteczności przeciwbakteryjnej cefoperazonu i gorsze wyniki leczenia ciężkich zakażeń, w których potrzebne jest działanie bakteriobójcze. Przy ogólnoustrojowym stosowaniu obu leków możliwe jest też wydłużenie czasu protrombinowego i zwiększone ryzyko krwawień.

Mechanizm

Chloramfenikolu nie podaje się razem z cefalosporynami, bo działają antagonistycznie[1]. Chloramfenikol hamuje syntezę białek bakteryjnych i zatrzymuje wzrost bakterii. Cefoperazon niszczy ścianę komórkową głównie u bakterii, które aktywnie się dzielą, więc chloramfenikol może osłabić jego działanie bakteriobójcze. Chloramfenikol zaburza też syntezę witaminy K[1]. Cefoperazon jako cefalosporyna z łańcuchem N-metylotiotetrazolowym może sam obniżać stężenie protrombiny, więc w terapii ogólnoustrojowej oba leki mogą sumować ryzyko zaburzeń krzepnięcia.

Monitorować

  • odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia (gorączka, wskaźniki stanu zapalnego)
  • czas protrombinowy lub INR
  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi przy ogólnoustrojowym stosowaniu chloramfenikolu

Kiedy ocena się zmienia

Maść na skórępostać · chloramfenikolryzyko malejeChloramfenikol stosowany miejscowo na skórę wchłania się do krwiobiegu w niewielkim stopniu, więc antagonizm z ogólnoustrojowo podawanym cefoperazonem i sumowanie wpływu na krzepnięcie mają małe znaczenie kliniczne. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.