Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Cefoperazon

Cefoperazon – interakcje

25 opisanych interakcji z lekami. Marki: Cefobid.

1 przeciwwskazane · 12 niekorzystne · 5 niejasne · 6 nieistotne · 1 korzystne

Interakcje z innymi lekami 25

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane1

Połączenie przeciwwskazaneCefoperazon+ TorasemidNie łącz torasemidu z cefoperazonem.Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz cefoperazon, i nie odstawiaj sam żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz cefoperazon, i nie odstawiaj sam żadnego z leków.

Lek moczopędny torasemid może zwiększać szkodliwy wpływ antybiotyku cefoperazonu na nerki. Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Cefoperazon podaje się w szpitalu, dlatego ważne jest, aby lekarz wiedział, że przyjmujesz torasemid.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
  • skurcze mięśni lub kołatanie serca
  • nagłe osłabienie i senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz torasemidu z cefoperazonem[1]. Wybierz antybiotyk spoza grupy cefalosporyn albo, jeśli lekarz uzna leczenie cefoperazonem za niezbędne, czasowo odstaw lub zmniejsz dawkę torasemidu i zapewnij właściwe nawodnienie. Jeśli połączenie jest nieuniknione, kontroluj czynność nerek i elektrolity przez cały okres terapii.

Skutek kliniczny

Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i spadkiem diurezy. Niedobór potasu i magnezu wywołany torasemidem może nakładać się na zaburzenia wodno-elektrolitowe w przebiegu ciężkiego zakażenia.

Mechanizm

Torasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z cefoperazonem[1]. Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, nasila nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Diureza pętlowa prowadzi do odwodnienia i zmniejszenia przepływu nerkowego, co sprzyja uszkodzeniu kanalików przez antybiotyk.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
  • diureza dobowa i bilans płynów
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze i objawy odwodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · torasemidryzyko rośnieNasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn jest większe przy dużych dawkach torasemidu.
Obniżony eGFReGFR · pacjentryzyko rośnieWcześniejsze upośledzenie czynności nerek lub uszkodzenie nerek po innych lekach nefrotoksycznych zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek.
Wiek podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częstsze są odwodnienie i ograniczona rezerwa nerkowa, co zwiększa ryzyko nefrotoksyczności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcja12

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ AmikacynaPołączenie jest dopuszczalne, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga bardzo uważnej kontroli czynności nerek i słuchu.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu zgłoś personelowi szumy w uszach, gorsze słyszenie, zawroty głowy albo zmniejszenie ilości oddawanego moczu.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu zgłoś personelowi szumy w uszach, gorsze słyszenie, zawroty głowy albo zmniejszenie ilości oddawanego moczu.

Amikacyna może obciążać nerki i słuch, a cefoperazon może to działanie nieco nasilać. Oba leki często podaje się razem w szpitalu przy ciężkich zakażeniach, bo działają skutecznie. Lekarz będzie wtedy częściej sprawdzał twoje wyniki krwi i stan nerek. Leki podaje się oddzielnie, a nie w jednej kroplówce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szum lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy lub chwiejność
  • wyraźnie mniej moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest dopuszczalne, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga bardzo uważnej kontroli czynności nerek i słuchu[1]. Należy unikać jednoczesnego podawania amikacyny z innymi lekami nefro- lub ototoksycznymi, w tym z cefalosporynami, jeśli istnieje bezpieczniejsza opcja[1]. Leków nie miesza się w jednej strzykawce, worku ani linii infuzyjnej – podaje się je oddzielnie i przepłukuje dren między podaniami. Dawkę amikacyny dostosowuje się do czynności nerek i stężeń leku we krwi.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie uszkodzenia nerek przez amikacynę, a pośrednio wzrost jej stężenia i ryzyka uszkodzenia słuchu i równowagi. Zmieszanie obu leków w jednym pojemniku lub drenie prowadzi do utraty aktywności przeciwbakteryjnej.

Mechanizm

Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny podawane razem z nią mogą sumować to działanie i zwiększać toksyczność aminoglikozydu[1]. Cefoperazon jest wydalany głównie z żółcią i ma mniejszy potencjał nefrotoksyczny niż starsze cefalosporyny, dlatego ryzyko dla tej pary jest raczej klasowe niż potwierdzone w badaniach. Niezależnie od tego aminoglikozydy i cefoperazon są niezgodne fizykochemicznie i mieszane w jednym roztworze wzajemnie się inaktywują.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • diureza i stan nawodnienia
  • stężenia amikacyny w surowicy
  • słuch (audiometria przy dłuższym leczeniu)
  • objawy zaburzeń równowagi i szumy uszne

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek amikacyna kumuluje się i ryzyko nefro- i ototoksyczności wyraźnie rośnie – konieczne dostosowanie dawki do stężeń i częstsza kontrola kreatyniny.
Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacynaryzyko rośnieRyzyko toksyczności amikacyny narasta z czasem trwania terapii – przy dłuższym leczeniu wskazana kontrola słuchu.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występuje ukryte upośledzenie czynności nerek i odwodnienie, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych amikacyny.
Inhalacja (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacynaryzyko malejeAmikacyna podawana wziewnie daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc sumowanie nefrotoksyczności z cefoperazonem jest mniej prawdopodobne, choć czujność co do nerek i słuchu pozostaje zasadna.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ ChloramfenikolUnikaj łączenia cefoperazonu z chloramfenikolem stosowanym ogólnoustrojowo.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Te dwa antybiotyki mogą sobie nawzajem przeszkadzać, przez co leczenie zakażenia może być mniej skuteczne. Oba leki mogą też w niektórych sytuacjach zwiększać skłonność do krwawień. Gdy chloramfenikol stosujesz tylko jako maść na skórę, ryzyko jest małe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • brak poprawy lub nasilenie objawów zakażenia mimo leczenia
  • utrzymująca się lub nawracająca gorączka
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu lub czarne stolce
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia cefoperazonu z chloramfenikolem stosowanym ogólnoustrojowo[1]. Jeśli potrzebne jest leczenie skojarzone, dobierz drugi antybiotyk o działaniu bakteriobójczym zgodnie z antybiogramem. Gdy połączenie jest nie do uniknięcia, monitoruj skuteczność kliniczną i parametry krzepnięcia. U pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe ściśle kontroluj czas protrombinowy[1].

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie skuteczności przeciwbakteryjnej cefoperazonu i gorsze wyniki leczenia ciężkich zakażeń, w których potrzebne jest działanie bakteriobójcze. Przy ogólnoustrojowym stosowaniu obu leków możliwe jest też wydłużenie czasu protrombinowego i zwiększone ryzyko krwawień.

Mechanizm

Chloramfenikolu nie podaje się razem z cefalosporynami, bo działają antagonistycznie[1]. Chloramfenikol hamuje syntezę białek bakteryjnych i zatrzymuje wzrost bakterii. Cefoperazon niszczy ścianę komórkową głównie u bakterii, które aktywnie się dzielą, więc chloramfenikol może osłabić jego działanie bakteriobójcze. Chloramfenikol zaburza też syntezę witaminy K[1]. Cefoperazon jako cefalosporyna z łańcuchem N-metylotiotetrazolowym może sam obniżać stężenie protrombiny, więc w terapii ogólnoustrojowej oba leki mogą sumować ryzyko zaburzeń krzepnięcia.

Monitorować

  • odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia (gorączka, wskaźniki stanu zapalnego)
  • czas protrombinowy lub INR
  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi przy ogólnoustrojowym stosowaniu chloramfenikolu

Kiedy ocena się zmienia

Maść na skórępostać · chloramfenikolryzyko malejeChloramfenikol stosowany miejscowo na skórę wchłania się do krwiobiegu w niewielkim stopniu, więc antagonizm z ogólnoustrojowo podawanym cefoperazonem i sumowanie wpływu na krzepnięcie mają małe znaczenie kliniczne. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ TobramycynaSkojarzenie można stosować, ale tobramycyny nie łączy się z cefoperazonem w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej i podaje się je osobno.Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, pij odpowiednią ilość płynów i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, pij odpowiednią ilość płynów i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli zauważysz niepokojące objawy.

Oba leki to antybiotyki, które lekarze czasem łączą celowo, aby skuteczniej leczyć ciężkie zakażenia. Tobramycyna może obciążać nerki i słuch, a drugi antybiotyk może to działanie nieco nasilić. Przy tobramycynie wziewnej to ryzyko jest małe. Leki podaje się osobno, a lekarz może zlecić badania krwi sprawdzające pracę nerek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej moczu niż zwykle
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • szum lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Skojarzenie można stosować, ale tobramycyny nie łączy się z cefoperazonem w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej i podaje się je osobno. U pacjentów otrzymujących tobramycynę pozajelitowo należy kontrolować czynność nerek i, gdy to możliwe, stężenie tobramycyny w surowicy. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków nefrotoksycznych, ototoksycznych oraz diuretyków pętlowych[1].

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie nefrotoksyczności tobramycyny, zwłaszcza przy jej podaniu pozajelitowym, u osób starszych, odwodnionych lub z upośledzoną czynnością nerek. Zmieszanie obu leków w jednej infuzji może osłabić działanie tobramycyny. Przy prawidłowym podaniu skojarzenie bywa stosowane celowo w ciężkich zakażeniach wywołanych przez pałeczki Gram-ujemne.

Mechanizm

Tobramycyna działa nefrotoksycznie i ototoksycznie, a cefalosporyny mogą nasilać toksyczne działanie aminoglikozydów podawanych pozajelitowo na nerki[1]. Cefoperazon sam w sobie jest słabo nefrotoksyczny, więc ryzyko addycyjnego uszkodzenia nerek jest mniejsze niż przy cefalotynie, ale nie można go wykluczyć. Antybiotyki beta-laktamowe zmieszane z aminoglikozydem w jednym roztworze inaktywują go chemicznie, co obniża stężenie tobramycyny.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
  • diureza
  • stężenie tobramycyny w surowicy przy podaniu pozajelitowym
  • słuch i objawy przedsionkowe przy dłuższej terapii

Kiedy ocena się zmienia

Wziewnadroga podania · tobramycynaryzyko malejeTobramycyna wziewna daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, nie ma też ryzyka zmieszania z cefoperazonem w infuzji, więc znaczenie interakcji jest niewielkie. Nadal warto unikać innych leków nefrotoksycznych i ototoksycznych.
Dożylnadroga podania · tobramycynainne zaleceniePrzy tobramycynie dożylnej nie mieszaj jej z cefoperazonem w jednym roztworze ani linii, podawaj leki osobno i monitoruj kreatyninę oraz stężenie tobramycyny.
ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zwiększa kumulację tobramycyny i ryzyko addycyjnej nefrotoksyczności oraz ototoksyczności, wymaga ściślejszego monitorowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ Mykofenolan mofetylNie zmieniaj rutynowo dawki mykofenolanu mofetylu, jeśli nie ma klinicznych objawów zaburzenia czynności przeszczepu, ale prowadź ścisłą obserwację kliniczną w czasie stosowania cefoperazonu i przez krótki okres po jego odstawieniu.Przyjmuj mykofenolan jak dotąd, poinformuj lekarza prowadzącego o antybiotyku i zgłaszaj się na zlecone badania w trakcie leczenia i kilka dni po nim.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj mykofenolan jak dotąd, poinformuj lekarza prowadzącego o antybiotyku i zgłaszaj się na zlecone badania w trakcie leczenia i kilka dni po nim.

Antybiotyk cefoperazon może na krótko obniżyć ilość mykofenolanu we krwi, bo zmienia bakterie w jelitach, które pomagają ten lek wykorzystać. Przez to mykofenolan może działać słabiej. Efekt zwykle jest przejściowy i mija kilka dni po zakończeniu antybiotyku. Zazwyczaj nie trzeba zmieniać dawki, ale lekarz powinien cię wtedy uważniej obserwować.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • mniejsza ilość oddawanego moczu
  • obrzęki
  • gorączka bez innej przyczyny
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • nagły wzrost masy ciała
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – wydalanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie zmieniaj rutynowo dawki mykofenolanu mofetylu, jeśli nie ma klinicznych objawów zaburzenia czynności przeszczepu, ale prowadź ścisłą obserwację kliniczną w czasie stosowania cefoperazonu i przez krótki okres po jego odstawieniu[1]. U pacjentów z grupy wysokiego ryzyka odrzucania warto rozważyć oznaczenie stężenia MPA.

Skutek kliniczny

Mniejsze stężenie kwasu mykofenolowego może osłabić immunosupresję i zwiększyć ryzyko odrzucania przeszczepu lub zaostrzenia choroby autoimmunologicznej. Przy innych antybiotykach u biorców nerki opisano zmniejszenie stężenia minimalnego MPA o około 50% na początku antybiotykoterapii, efekt słabł w trakcie leczenia i ustępował w ciągu kilku dni po jego zakończeniu[1].

Mechanizm

Cefoperazon jako cefalosporyna niszczy bakterie jelitowe wytwarzające beta-glukuronidazę, które rozkładają glukuronid kwasu mykofenolowego (MPAG) do aktywnego kwasu mykofenolowego (MPA). Zaburzenie krążenia jelitowo-wątrobowego MPAG/MPA zmniejsza ogólnoustrojową ekspozycję na MPA[1]. Cefoperazon jest w dużej mierze wydalany z żółcią, więc jego wpływ na florę jelitową jest wyraźny także przy podaniu pozajelitowym.

Monitorować

  • objawy odrzucania przeszczepu
  • stężenie kreatyniny i czynność przeszczepu
  • stężenie minimalne kwasu mykofenolowego u pacjentów wysokiego ryzyka

Kiedy ocena się zmienia

Kilka dni po zakończeniu antybiotykoterapiiczas leczenia · cefoperazoninne zalecenieWpływ na stężenie MPA słabnie w trakcie antybiotykoterapii i ustępuje w ciągu kilku dni po jej zakończeniu, dlatego obserwację kliniczną należy kontynuować przez krótki okres po odstawieniu antybiotyku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego CellCept 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cellcept-100075012/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ WarfarynaŁącząc cefoperazon z warfaryną, częściej kontroluj INR od początku antybiotykoterapii i przez pewien czas po jej zakończeniu, a dawkę warfaryny dostosuj do wyników.Nie zmieniaj sam dawki warfaryny, ale zrób badanie INR częściej w trakcie leczenia antybiotykiem i po jego zakończeniu, zgodnie z zaleceniem lekarza.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawki warfaryny, ale zrób badanie INR częściej w trakcie leczenia antybiotykiem i po jego zakończeniu, zgodnie z zaleceniem lekarza.

Antybiotyk cefoperazon może wzmocnić działanie warfaryny, przez co krew krzepnie wolniej niż zwykle. Zwiększa to ryzyko krwawień, zwłaszcza gdy masz biegunkę albo mało jesz. Po zakończeniu antybiotyku działanie warfaryny może z kolei osłabnąć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce
  • krew w wymiocinach
  • nietypowo obfite lub długie krwawienie z ran
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Łącząc cefoperazon z warfaryną, częściej kontroluj INR od początku antybiotykoterapii i przez pewien czas po jej zakończeniu, a dawkę warfaryny dostosuj do wyników.[1] Jeśli to możliwe, wybierz cefalosporynę, która nie hamuje syntezy czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K.

Skutek kliniczny

Cefoperazon zwiększa działanie warfaryny, co prowadzi do wzrostu INR i większego ryzyka krwawień.[1] Po odstawieniu antybiotyku działanie warfaryny słabnie, dlatego dawka zmniejszona w trakcie leczenia może okazać się zbyt mała.

Mechanizm

Niektóre cefalosporyny, w tym cefoperazon, bezpośrednio hamują zależną od witaminy K produkcję czynników krzepnięcia i w ten sposób nasilają działanie warfaryny.[1] Antybiotyk może dodatkowo ograniczać wytwarzanie witaminy K2 przez bakterie jelitowe, co ma szczególne znaczenie u pacjentów z niedostatecznym spożyciem witaminy K z pokarmem.[1] Biegunka w trakcie antybiotykoterapii zmniejsza wchłanianie witaminy K i również może wzmacniać efekt warfaryny.[1]

Metabolizm i transportery

  • Warfaryna: substrat CYP1A2[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • INR na początku leczenia, w jego trakcie i po odstawieniu cefoperazonu
  • objawy krwawienia
  • biegunka i niedożywienie jako czynniki nasilające

Bezpieczniejsze alternatywy

cefotaksymceftazydymcefepim

Kiedy ocena się zmienia

Zakończenie leczenia cefoperazonemczas leczenia · cefoperazoninne zaleceniePo odstawieniu cefoperazonu działanie warfaryny słabnie, dlatego w kolejnych dniach trzeba kontrolować INR i przywrócić wcześniejszą dawkę warfaryny, jeśli była zmniejszana.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/warfin-100164313/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/warfin-100164313/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ Pikosiarczan soduPrzy leczeniu cefoperazonem należy liczyć się ze słabszym działaniem pikosiarczanu sodu i nie zwiększać jego dawki ponad zalecaną.Jeśli lek przeczyszczający nie działa, nie bierz więcej, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny środek.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli lek przeczyszczający nie działa, nie bierz więcej, tylko zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny środek.

Antybiotyk niszczy część bakterii w jelitach, a ten lek przeczyszczający potrzebuje ich, żeby zadziałać. Dlatego w czasie leczenia antybiotykiem może działać słabiej albo wcale. Nie zwiększaj sam dawki, bo zbyt duże ilości leku mogą zaburzyć poziom soli mineralnych w organizmie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • brak wypróżnienia mimo przyjęcia leku
  • biegunka, zwłaszcza wodnista lub z bólem brzucha
  • silne pragnienie, zawroty głowy, mało oddawanego moczu
  • osłabienie lub skurcze mięśni
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy leczeniu cefoperazonem należy liczyć się ze słabszym działaniem pikosiarczanu sodu i nie zwiększać jego dawki ponad zalecaną.[1] Jeśli potrzebny jest lek przeczyszczający, lepiej wybrać preparat niezależny od aktywacji przez florę jelitową, na przykład makrogol. Gdy w trakcie leczenia cefoperazonem pojawi się biegunka, pikosiarczan należy odstawić i ocenić pacjenta pod kątem biegunki poantybiotykowej.

Skutek kliniczny

Działanie przeczyszczające pikosiarczanu sodu może być słabsze lub może go nie być.[1] Pacjent może wtedy samodzielnie zwiększać dawkę, a nadmierne dawki pikosiarczanu, zwłaszcza razem z lekami moczopędnymi lub kortykosteroidami, zwiększają ryzyko zaburzeń elektrolitowych.[1] Gdy pikosiarczan jest częścią przygotowania jelita do badania, osłabione działanie może skutkować niedostatecznym oczyszczeniem jelita.

Mechanizm

Pikosiarczan sodu jest prolekiem, który staje się aktywny dopiero po rozłożeniu przez bakterie jelita grubego. Cefoperazon jest cefalosporyną o szerokim spektrum, w dużej części wydalaną z żółcią do światła jelita, więc silnie ogranicza florę jelitową i przez to zmniejsza aktywację pikosiarczanu. Antybiotyki o szerokim spektrum działania mogą osłabiać działanie przeczyszczające pikosiarczanu sodu.[1]

Monitorować

  • skuteczność działania przeczyszczającego
  • liczba i charakter wypróżnień
  • objawy odwodnienia
  • stężenie potasu i sodu przy długim stosowaniu lub jednoczesnych lekach moczopędnych

Bezpieczniejsze alternatywy

makrogolbisakodyl

Kiedy ocena się zmienia

Preparat do przygotowania jelita przed kolonoskopiąpostać · pikosiarczan soduryzyko rośnieGdy pikosiarczan służy do oczyszczenia jelita przed badaniem, słabsze działanie może skutkować niedostatecznym przygotowaniem. Warto poinformować ośrodek wykonujący badanie o antybiotykoterapii.
Stosowanie leków moczopędnych lub kortykosteroidówdawka · pacjentryzyko rośniePrzy jednoczesnych lekach moczopędnych lub kortykosteroidach zwiększanie dawki pikosiarczanu w odpowiedzi na słabe działanie zwiększa ryzyko zaburzeń elektrolitowych i nasila działanie glikozydów nasercowych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pikopil 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pikopil-100361960/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ Szczepionki przeciw durowi brzusznemu (np. szczepionka przeciw durowi brzusznemu) klasaNie należy przyjmować doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia cefalosporyną III generacji ani bezpośrednio po nim, natomiast szczepionki podawane we wstrzyknięciu można stosować bez ograniczeń.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach razem z antybiotykiem z grupy cefalosporyn ani przez co najmniej 3 dni po jego odstawieniu i powiedz farmaceucie lub lekarzowi, jeśli w trakcie szczepienia musisz zacząć brać antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach razem z antybiotykiem z grupy cefalosporyn ani przez co najmniej 3 dni po jego odstawieniu i powiedz farmaceucie lub lekarzowi, jeśli w trakcie szczepienia musisz zacząć brać antybiotyk.

Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie, które muszą przetrwać w jelicie, żeby organizm nauczył się bronić przed chorobą. Antybiotyki z grupy cefalosporyn, takie jak cefiksym czy ceftriakson, mogą te bakterie zabić i wtedy szczepienie nie zadziała. Nie dotyczy to szczepionki przeciw durowi brzusznemu podawanej w zastrzyku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysoka gorączka utrzymująca się kilka dni w czasie podróży lub po powrocie
  • ból brzucha, biegunka albo zaparcie z osłabieniem po pobycie w kraju, w którym występuje dur brzuszny
  • ból głowy i znaczne osłabienie z gorączką po podróży
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy przyjmować doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia cefalosporyną III generacji ani bezpośrednio po nim, natomiast szczepionki podawane we wstrzyknięciu można stosować bez ograniczeń. Pierwszą dawkę szczepionki doustnej należy przyjąć co najmniej 3 dni po ostatniej dawce antybiotyku, a leczenia antybiotykiem nie należy rozpoczynać wcześniej niż 3 dni po ostatniej dawce szczepionki doustnej. Jeżeli antybiotyk był przyjmowany w trakcie schematu szczepienia, cały schemat szczepionki doustnej należy powtórzyć po zachowaniu odstępu. Gdy nie ma czasu na zachowanie odstępu przed wyjazdem, a pacjent wymaga leczenia ceftriaksonem, cefotaksymem, ceftazydymem, cefoperazonem lub cefiksymem, należy wybrać polisacharydową szczepionkę Vi podawaną we wstrzyknięciu.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie może spowodować brak lub osłabienie odporności po doustnej szczepionce przeciw durowi brzusznemu, przez co osoba zaszczepiona pozostaje narażona na zakażenie, na przykład podczas podróży do krajów endemicznych. Połączenie nie powoduje działań niepożądanych ani nie zmienia skuteczności antybiotyku.

Mechanizm

Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane pałeczki Salmonella Typhi szczepu Ty21a, które muszą przeżyć i namnożyć się w jelicie, aby wywołać odporność. Cefalosporyny III generacji działają bakteriobójczo na pałeczki Salmonella, więc mogą zabić bakterie szczepionkowe i uniemożliwić wytworzenie odporności. Mechanizm dotyczy wszystkich cefalosporyn III generacji niezależnie od drogi ich podania, ponieważ zarówno cefiksym doustny, jak i ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym oraz cefoperazon podawane pozajelitowo osiągają w świetle jelita stężenia działające na te bakterie. Interakcja nie dotyczy szczepionek inaktywowanych podawanych we wstrzyknięciu, czyli polisacharydowej szczepionki Vi i szczepionki przeciw durowi brzusznemu i tężcowi.

Monitorować

  • data ostatniej dawki cefalosporyny w stosunku do pierwszej dawki szczepionki doustnej
  • rozpoczęcie antybiotykoterapii w trakcie lub krótko po schemacie szczepienia doustnego
  • kompletność schematu szczepienia doustnego

Kiedy ocena się zmienia

Wstrzyknięcie (szczepionka polisacharydowa Vi)droga podania · szczepionki przeciw durowi brzusznemuinterakcja nie dotyczySzczepionka polisacharydowa Vi podawana domięśniowo nie zawiera żywych bakterii, więc cefalosporyny III generacji nie wpływają na jej skuteczność i można ją podać w trakcie antybiotykoterapii.
odstep ≥ 3 dni od ostatniej dawki antybiotyku do pierwszej kapsułki szczepionkiszczepionki przeciw durowi brzusznemuryzyko malejeZachowanie odstępu co najmniej 3 dni od ostatniej dawki cefalosporyny do rozpoczęcia szczepienia doustnego pozwala uniknąć zniszczenia bakterii szczepionkowych.
kolejność włączenia ≥ 3 dni po ostatniej kapsułce szczepionkicefalosporyny III generacjiryzyko malejeRozpoczęcie leczenia cefalosporyną III generacji co najmniej 3 dni po ostatniej dawce szczepionki doustnej nie zagraża skuteczności szczepienia, a włączenie antybiotyku w trakcie schematu wymaga powtórzenia całego szczepienia po zachowaniu odstępu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefobid 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cefobid-100013399/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny III generacji i żywej, doustnej szczepionki przeciw cholerze należy zachować odstęp, ponieważ antybiotyk może zniweczyć działanie szczepionki.Jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni przyjmowałeś antybiotyk z grupy cefalosporyn albo masz go zacząć tuż po szczepieniu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni przyjmowałeś antybiotyk z grupy cefalosporyn albo masz go zacząć tuż po szczepieniu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.

Niektóre antybiotyki, takie jak ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym, cefoperazon czy cefiksym, mogą zabić żywe, osłabione bakterie zawarte w doustnej szczepionce przeciw cholerze. Wtedy szczepionka nie zadziała i nie będziesz chroniony przed chorobą, choć nie odczujesz żadnych dolegliwości. Problem nie dotyczy szczepionki zawierającej zabite bakterie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • Przyjmowanie antybiotyku w tabletkach lub w zastrzykach w ciągu ostatnich dwóch tygodni przed szczepieniem
  • Zalecenie rozpoczęcia antybiotyku w pierwszych dniach po szczepieniu
  • Biegunka po powrocie z rejonu występowania cholery mimo szczepienia
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny III generacji i żywej, doustnej szczepionki przeciw cholerze należy zachować odstęp, ponieważ antybiotyk może zniweczyć działanie szczepionki. Żywej szczepionki nie podaje się osobom, które otrzymały ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym, cefoperazon lub cefiksym w ciągu 14 dni przed planowanym szczepieniem. Jeśli to możliwe, nie należy też rozpoczynać leczenia cefalosporyną w pierwszych dniach po szczepieniu, do czasu wytworzenia odporności. Gdy antybiotyk jest pilnie potrzebny, leczenia infekcji nie opóźnia się, tylko przesuwa szczepienie albo wybiera szczepionkę inaktywowaną, na którą cefalosporyny nie wpływają.

Skutek kliniczny

Przy szczepionce żywej, atenuowanej antybiotyk może osłabić lub znieść odpowiedź immunologiczną, a osoba zaszczepiona pozostaje bez ochrony przed cholerą mimo przekonania, że jest chroniona. Połączenie nie powoduje działań toksycznych ani nie zmienia skuteczności antybiotyku.

Mechanizm

Cefalosporyny III generacji działają bakteriobójczo na przecinkowce cholery, więc mogą zabić żywy, osłabiony szczep szczepionkowy podany doustnie, zanim skolonizuje on jelito i pobudzi odpowiedź immunologiczną. Dotyczy to wszystkich leków z grupy, zarówno doustnego cefiksymu, jak i podawanych pozajelitowo ceftriaksonu, cefotaksymu, ceftazydymu i cefoperazonu, ponieważ wszystkie osiągają w świetle jelita stężenia aktywne wobec Vibrio cholerae, a ceftriakson i cefoperazon są w znacznym stopniu wydalane z żółcią. Interakcja nie dotyczy szczepionki inaktywowanej, w której bakterie są już zabite.

Monitorować

  • Wywiad o antybiotykoterapii doustnej i pozajelitowej w ciągu 14 dni przed szczepieniem
  • Rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa atenuowana czy inaktywowana)
  • Termin wyjazdu w rejon endemiczny względem możliwego odroczenia szczepienia

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite bakterie)postać · szczepionki przeciw cholerzeinterakcja nie dotyczyCefalosporyny nie wpływają na immunogenność inaktywowanej szczepionki przeciw cholerze, więc odstęp nie jest wymagany.
odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki antybiotyku do szczepieniacefalosporyny III generacjiryzyko malejeZachowanie co najmniej 14 dni między ostatnią dawką cefalosporyny a podaniem żywej szczepionki pozwala uniknąć unieczynnienia szczepu szczepionkowego.
Antybiotyk rozpoczęty w pierwszych dniach po szczepieniukolejność włączenia · cefalosporyny III generacjiinne zalecenieRozpoczęcie cefalosporyny wkrótce po podaniu żywej szczepionki może przerwać kolonizację jelita szczepem szczepionkowym, dlatego w miarę możliwości należy odroczyć antybiotyk lub rozważyć powtórzenie szczepienia po konsultacji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefobid 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cefobid-100013399/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ HeparynaHeparynę podawaną ogólnie łączy się z cefoperazonem tylko przy ścisłym monitorowaniu krzepnięcia.Zgłoś od razu lekarzowi lub pielęgniarce każde nietypowe krwawienie, siniaki albo ciemny stolec.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Zgłoś od razu lekarzowi lub pielęgniarce każde nietypowe krwawienie, siniaki albo ciemny stolec.

Ten antybiotyk może osłabiać krzepnięcie krwi, a heparyna podawana w zastrzykach lub kroplówce też je osłabia. Razem mogą zwiększać ryzyko krwawień. Lekarz w szpitalu zwykle kontroluje wtedy wyniki krzepnięcia. Heparyna w żelu prawie nie przenika do krwi, więc przy krótkim smarowaniu niewielkiego miejsca nie ma tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowe lub duże siniaki bez urazu
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czerwony lub brunatny mocz
  • czarny, smolisty stolec
  • długie krwawienie z miejsca wkłucia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Heparynę podawaną ogólnie łączy się z cefoperazonem tylko przy ścisłym monitorowaniu krzepnięcia. Przed leczeniem i w jego trakcie oznacza się czas protrombinowy z INR, APTT i liczbę płytek krwi. U chorych z grupy ryzyka rozważa się profilaktyczne podanie witaminy K. Gdy możliwe, wybiera się cefalosporynę bez łańcucha N-metylotiotetrazolowego.

Skutek kliniczny

Wzrasta ryzyko krwawień, od siniaków i krwawienia z dziąseł po krwawienia z przewodu pokarmowego i dróg moczowych. Ryzyko jest największe u osób niedożywionych, żywionych pozajelitowo, starszych, z niewydolnością wątroby lub nerek oraz przy dłuższej antybiotykoterapii.

Mechanizm

Cefoperazon ma w cząsteczce łańcuch boczny N-metylotiotetrazolowy, który hamuje zależną od witaminy K karboksylację czynników krzepnięcia II, VII, IX i X i może wywołać hipoprotrombinemię. Opisywano też zaburzenia czynności płytek krwi. Heparyna nasila działanie antytrombiny i hamuje trombinę oraz czynnik Xa. Oba leki działają w różnych punktach układu krzepnięcia, więc ich wpływ na hemostazę się sumuje.

Monitorować

  • czas protrombinowy i INR
  • APTT (lub aktywność anty-Xa)
  • morfologia z liczbą płytek krwi
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

ceftriaksoncefotaksymceftazydymcefepim

Kiedy ocena się zmienia

Żel (stosowanie miejscowe na skórę)postać · heparynaryzyko malejeHeparyna stosowana miejscowo w postaci żelu tylko nieznacznie wchłania się do krwiobiegu, a jej interakcje z innymi lekami są nieznaczne. Wyjątkiem są chorzy ze skazą krwotoczną stosujący żel długotrwale na dużych powierzchniach skóry razem z lekami przeciwzakrzepowymi i u nich kontroluje się wskaźniki krzepnięcia. Żelu z heparyną nie stosuje się na duże powierzchnie skóry ani przy skłonności do krwawień i trombocytopenii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Heparin-Hasco 250 j.m./g, żel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/heparin-hasco-100106385/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipohep 2400 j.m./g, żel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipohep-100135317/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefobid 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cefobid-100013399/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Heparizen 1000 1000 j.m./g, żel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/heparizen-1000-100124740/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ StreptomycynaPołączenie można stosować, jeśli jest wskazane klinicznie, ale wymaga ścisłego monitorowania.Pij odpowiednią ilość płynów, nie pij alkoholu i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Pij odpowiednią ilość płynów, nie pij alkoholu i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.

Oba leki to antybiotyki, które czasem podaje się razem. Mogą jednak razem bardziej obciążać nerki, a gdy nerki pracują słabiej, streptomycyna może gromadzić się w organizmie i szkodzić słuchowi oraz zmysłowi równowagi. Dlatego w czasie leczenia lekarz będzie zlecał badania krwi i obserwował twoje samopoczucie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szum lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
  • wyraźnie mniej moczu niż zwykle
  • obrzęki nóg lub twarzy
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, jeśli jest wskazane klinicznie, ale wymaga ścisłego monitorowania. Przed leczeniem i w jego trakcie oznaczaj stężenie kreatyniny i oceniaj diurezę, a dawkę streptomycyny dostosuj do czynności nerek. Obserwuj pacjenta pod kątem szumów usznych, niedosłuchu i zawrotów głowy. Nie mieszaj obu antybiotyków w jednej strzykawce ani w jednym worku infuzyjnym i podawaj je oddzielnie. Unikaj dodatkowych leków nefrotoksycznych i diuretyków pętlowych, które nasilają ototoksyczność streptomycyny[1].

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie nefrotoksyczności, a wtórnie kumulacja streptomycyny i nasilenie jej działania ototoksycznego. Ryzyko rośnie przy wcześniejszej niewydolności nerek, odwodnieniu, w podeszłym wieku i przy długim leczeniu.

Mechanizm

Przy łączeniu cefoperazonu ze streptomycyną kontroluj czynność nerek i słuch, bo działania niepożądane dotyczące nerek mogą się sumować. Streptomycyna działa nefrotoksycznie i neurotoksycznie, a jej łączenie z innymi lekami nefrotoksycznymi, w tym z cefalorydyną, nasila te działania[1]. Cefoperazon jest cefalosporyną o małym potencjale nefrotoksycznym i wydala się głównie z żółcią, dlatego ryzyko jest mniejsze niż w przypadku dawnych cefalosporyn. Pogorszenie czynności nerek z dowolnej przyczyny zmniejsza wydalanie streptomycyny, co zwiększa jej stężenie i ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
  • diureza i stan nawodnienia
  • stężenie streptomycyny w surowicy, jeśli jest dostępne
  • słuch i objawy ze strony błędnika (szumy uszne, zawroty głowy)

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek streptomycyna kumuluje się, co zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności. Konieczna jest redukcja dawki streptomycyny i częstsze oznaczanie kreatyniny.
Podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych czynność nerek jest często obniżona, a uszkodzenie słuchu trudniej zauważyć, dlatego monitorowanie powinno być częstsze.
Leczenie przedłużoneczas leczenia · streptomycynaryzyko rośnieRyzyko ototoksyczności streptomycyny rośnie wraz z długością leczenia, dlatego przy dłuższej terapii kontroluj słuch i czynność nerek regularnie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ PemetreksedJeśli cefoperazon jest konieczny u pacjenta leczonego pemetreksedem, kontroluj klirens kreatyniny, morfologię z liczbą płytek oraz INR.Nie pij alkoholu w czasie leczenia antybiotykiem i przez kilka dni po nim, a każde krwawienie, siniaki, gorączkę lub owrzodzenia w jamie ustnej od razu zgłoś lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia antybiotykiem i przez kilka dni po nim, a każde krwawienie, siniaki, gorączkę lub owrzodzenia w jamie ustnej od razu zgłoś lekarzowi.

Antybiotyk cefoperazon i lek przeciwnowotworowy pemetreksed mogą się nawzajem wzmacniać w niekorzystny sposób. Antybiotyk może spowalniać usuwanie leku przeciwnowotworowego przez nerki i nasilać jego działania niepożądane. Oba leki mogą też zwiększać skłonność do krwawień. Lekarz będzie częściej sprawdzał twoje wyniki krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krew w moczu lub czarne stolce
  • gorączka lub dreszcze
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • nasilona biegunka
  • silne osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – wydalanie, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jeśli cefoperazon jest konieczny u pacjenta leczonego pemetreksedem, kontroluj klirens kreatyniny, morfologię z liczbą płytek oraz INR. Ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu pemetreksedu z inhibitorami OAT3 i lekami wpływającymi na jego wydalanie jest zalecana[1]. U pacjentów z niedożywieniem, ograniczonym przyjmowaniem pokarmów lub przyjmujących leki przeciwkrzepliwe rozważ suplementację witaminy K i częstszą kontrolę INR. Gdy to możliwe, wybierz cefalosporynę wydalaną głównie przez przesączanie kłębuszkowe i niewpływającą na krzepnięcie.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie toksyczności pemetreksedu, zwłaszcza zahamowania czynności szpiku i toksyczności ze strony przewodu pokarmowego, przy opóźnionym wydalaniu leku[1]. Możliwe zwiększone ryzyko krwawień wynikające z jednoczesnej hipoprotrombinemii i małopłytkowości.

Mechanizm

Połączenie wymaga kontroli morfologii, układu krzepnięcia i czynności nerek, bo oba leki mogą się nawzajem niekorzystnie wzmacniać. Pemetreksed jest wydalany głównie w postaci niezmienionej przez wydzielanie w cewkach nerkowych, a leki hamujące transporter OAT3 opóźniają jego usuwanie[1]. Cefoperazon jako antybiotyk beta-laktamowy częściowo wydalany przez nerki może teoretycznie konkurować o ten sam szlak cewkowy, choć jego eliminacja przebiega głównie z żółcią. Dodatkowo cefoperazon może obniżać stężenie protrombiny, a pemetreksed hamuje czynność szpiku i wywołuje małopłytkowość, co sumuje ryzyko krwawień.

Metabolizm i transportery

  • Pemetreksed: substrat OAT3[2]

Monitorować

  • klirens kreatyniny
  • morfologia z liczbą płytek krwi i neutrofilów
  • INR / czas protrombinowy
  • objawy krwawienia
  • objawy toksyczności ze strony przewodu pokarmowego (zapalenie błon śluzowych, biegunka)

Bezpieczniejsze alternatywy

ceftazydymcefepimceftriakson

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 79pacjentryzyko rośniePrzy klirensie kreatyniny poniżej 80 ml/min zdolność nerek do usuwania pemetreksedu jest mniejsza, więc każdy dodatkowy czynnik opóźniający jego wydalanie ma większe znaczenie. Kontroluj klirens kreatyniny i morfologię częściej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pemetrexed Accord 100 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pemetrexed-accord-100363053/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pemetrexed Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/pemetrexed-accord-100363053/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ TypranawirPrzy jednoczesnym stosowaniu oznacz INR lub czas protrombinowy przed leczeniem i w jego trakcie, a pacjenta obserwuj w kierunku krwawień.Nie pij alkoholu w czasie leczenia antybiotykiem i przez 5 dni po nim, a każde nietypowe krwawienie od razu zgłoś lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia antybiotykiem i przez 5 dni po nim, a każde nietypowe krwawienie od razu zgłoś lekarzowi.

Antybiotyk cefoperazon i lek przeciwwirusowy typranawir mogą razem zwiększać skłonność do krwawień. Lekarz może zlecić badanie krwi sprawdzające krzepnięcie. Cefoperazon reaguje też z alkoholem, a kapsułki typranawiru zawierają niewielką ilość alkoholu, dlatego możesz odczuć zaczerwienienie twarzy lub szybsze bicie serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu albo czarny stolec
  • nagły silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
  • zaczerwienienie twarzy, pocenie się, kołatanie serca
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu oznacz INR lub czas protrombinowy przed leczeniem i w jego trakcie, a pacjenta obserwuj w kierunku krwawień. U pacjentów z grup ryzyka rozważ profilaktyczne podanie witaminy K albo wybierz cefalosporynę bez łańcucha N-metylotiotetrazolowego. Pacjent nie powinien pić alkoholu w czasie leczenia cefoperazonem i przez 5 dni po jego zakończeniu[1].

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie czasu protrombinowego i zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów niedożywionych, z niedoborem witaminy K, z chorobą wątroby lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe. Rzadziej i słabiej może wystąpić reakcja disulfiramowa związana z etanolem zawartym w kapsułkach typranawiru.

Mechanizm

Połączenie wymaga kontroli krzepnięcia i obserwacji w kierunku krwawień, bo oba leki mogą zwiększać ryzyko krwawienia. Cefoperazon ma w budowie łańcuch boczny N-metylotiotetrazolowy, który hamuje przemiany witaminy K i może wywołać hipoprotrombinemię. Typranawir podawany z rytonawirem wiąże się z ryzykiem krwawień, w tym wewnątrzczaszkowych, i może hamować agregację płytek. Drugi, mniej istotny mechanizm dotyczy etanolu. Cefoperazon hamuje rozkład alkoholu i u pacjentów pijących alkohol podczas leczenia oraz do 5 dni po ostatniej dawce wywołuje reakcję disulfiramową z zaczerwienieniem twarzy, poceniem, bólem głowy i tachykardią[1]. Kapsułki typranawiru zawierają etanol jako substancję pomocniczą, więc teoretycznie mogą wywołać łagodną reakcję tego typu. Interakcji farmakokinetycznej przez CYP3A nie należy się spodziewać, bo cefoperazon jest wydalany głównie z żółcią i nie jest istotnym substratem tego enzymu.

Metabolizm i transportery

  • Typranawir: inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP3A4[2], słaby inhibitor P-gp[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2C9[2], induktor CYP3A4[2], silny induktor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • INR lub czas protrombinowy
  • objawy krwawienia (krwiaki, krwawienie z dziąseł, krew w moczu lub stolcu)
  • objawy neurologiczne sugerujące krwawienie wewnątrzczaszkowe
  • próby wątrobowe
  • objawy reakcji disulfiramowej (zaczerwienienie twarzy, kołatanie serca)

Bezpieczniejsze alternatywy

ceftriaksoncefotaksymceftazydymcefepim

Kiedy ocena się zmienia

Kilka dni leczeniaczas leczenia · cefoperazonryzyko rośnieRyzyko hipoprotrombinemii rośnie wraz z czasem leczenia cefoperazonem, zwłaszcza przy niedoborze witaminy K. Przy dłuższej terapii kontroluj INR regularnie.
Leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe w leczeniukolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieJednoczesne stosowanie leków przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych znacząco zwiększa ryzyko krwawienia. Kontroluj INR częściej i rozważ cefalosporynę bez łańcucha N-metylotiotetrazolowego.
Kapsułki miękkie zawierające etanolpostać · typranawirinne zalecenieEtanol zawarty w kapsułkach typranawiru może teoretycznie wywołać łagodną reakcję disulfiramową z cefoperazonem. Poinformuj pacjenta o możliwych objawach.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefobid 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cefobid-100013399/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aptivus. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aptivus-100074662/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniu5

Interakcja o niejasnym znaczeniuCefoperazon+ NeomycynaPołączenie można stosować, jeśli neomycyna jest podawana krótko na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry.Stosuj aerozol tylko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię skóry i powiedz lekarzowi, że go używasz, gdy dostajesz ten antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Stosuj aerozol tylko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię skóry i powiedz lekarzowi, że go używasz, gdy dostajesz ten antybiotyk.

Aerozol z neomycyną stosowany krótko na małą, zdrową powierzchnię skóry raczej nie wpływa na działanie antybiotyku podawanego w zastrzyku. Oba leki mogą jednak w rzadkich przypadkach obciążać nerki, a neomycyna także słuch. Ryzyko rośnie, gdy aerozol trafia na rany lub dużą powierzchnię skóry albo jest używany długo.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szumy w uszach lub pogorszenie słuchu
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki
  • siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, jeśli neomycyna jest podawana krótko na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry. Neomycyny nie stosuje się na uszkodzoną i dużą powierzchnię skóry, sączące zmiany i owrzodzenia żylakowate.[1][2] U pacjentów z niewydolnością nerek, w podeszłym wieku lub przy długotrwałym leczeniu warto kontrolować czynność nerek, a w razie wątpliwości odstawić neomycynę na czas terapii cefoperazonem.

Skutek kliniczny

Przy miejscowym stosowaniu neomycyny zgodnie z zaleceniami nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Teoretycznie, przy większym wchłanianiu neomycyny, możliwe jest nasilenie uszkodzenia nerek i słuchu oraz skłonność do krwawień.

Mechanizm

Przy prawidłowym stosowaniu neomycyny na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry wchłanianie do krwi jest znikome, więc istotne nakładanie się działań z cefoperazonem podawanym dożylnie jest mało prawdopodobne. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi.[1][2] Cefoperazon nie należy do typowych leków nefrotoksycznych, ale cefalosporyny łączone z aminoglikozydami mogą teoretycznie sumować działanie uszkadzające nerki. Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami działającymi toksycznie na nerki i słuch może nasilać jej toksyczność.[1] Przy wchłanianiu ogólnoustrojowym neomycyny (np. z rozległych lub uszkodzonych powierzchni) dochodzi dodatkowo teoretyczne ryzyko nasilenia niedoboru witaminy K i zaburzeń krzepnięcia, które może wywołać cefoperazon.

Monitorować

  • kreatynina i eGFR przy długotrwałym leczeniu lub chorobie nerek
  • objawy uszkodzenia słuchu (szumy uszne, niedosłuch)
  • objawy krwawienia, w razie potrzeby czas protrombinowy

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub aplikacja na rozległe, uszkodzone powierzchniedroga podania · neomycynaryzyko rośniePrzy istotnym wchłanianiu neomycyny rośnie ryzyko sumowania toksyczności nerkowej oraz nasilenia niedoboru witaminy K i hipoprotrombinemii związanej z cefoperazonem. Neomycyny nie stosuje się na uszkodzoną i dużą powierzchnię skóry.
Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycynaryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami działającymi toksycznie na nerki i słuch może nasilać jej toksyczność. Warto kontrolować czynność nerek.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieU chorych z niewydolnością nerek nawet niewielkie wchłanianie neomycyny może mieć znaczenie, dlatego wskazane jest monitorowanie kreatyniny i rozważenie odstawienia neomycyny na czas leczenia cefoperazonem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuCefoperazon+ EstradiolPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Przyjmuj estradiol jak dotychczas, a jeśli krwawienie lub plamienie utrzyma się po zakończeniu antybiotyku, zgłoś się do lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Przyjmuj estradiol jak dotychczas, a jeśli krwawienie lub plamienie utrzyma się po zakończeniu antybiotyku, zgłoś się do lekarza.

Antybiotyk może na krótko zmienić bakterie w jelitach, które pomagają organizmowi ponownie wykorzystać część estradiolu. Teoretycznie może to nieco osłabić działanie hormonu, ale nie potwierdzono, by miało to znaczenie przy terapii hormonalnej. Najwyżej możesz zauważyć plamienie lub nieregularne krwawienie w czasie leczenia antybiotykiem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • plamienie lub nieregularne krwawienie z dróg rodnych
  • powrót uderzeń gorąca lub potów nocnych
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek. Pacjentkę stosującą estradiol doustnie należy uprzedzić o możliwych nieregularnych krwawieniach lub plamieniach w czasie leczenia cefoperazonem i krótko po nim. Utrzymujące się albo nasilone krwawienie po zakończeniu antybiotykoterapii wymaga konsultacji lekarskiej, bo niezdiagnozowane krwawienie z dróg rodnych przeciwwskazuje dalsze stosowanie estradiolu[1].

Skutek kliniczny

Możliwe niewielkie i przemijające osłabienie działania estradiolu przyjmowanego doustnie w czasie antybiotykoterapii. Osłabienie działania estrogenów objawia się zwykle zmianą profilu krwawień[1]. Klinicznie istotnego zmniejszenia skuteczności hormonalnej terapii zastępczej nie potwierdzono.

Mechanizm

Cefoperazon jest wydalany głównie z żółcią i silnie zmienia florę bakteryjną jelita. Bakterie jelitowe rozszczepiają sprzężone metabolity estrogenów wydalane z żółcią, co umożliwia ich ponowne wchłonięcie w krążeniu jelitowo-wątrobowym. Zmniejszenie liczby tych bakterii może teoretycznie obniżyć ponowne wchłanianie estradiolu i jego stężenie w osoczu. Mechanizm ten nie ma znaczenia dla estradiolu podawanego dopochwowo w małej dawce.

Monitorować

  • profil krwawień z dróg rodnych
  • nawrót objawów niedoboru estrogenów (uderzenia gorąca, poty nocne)

Kiedy ocena się zmienia

Tabletki dopochwowepostać · estradiolryzyko malejeEstradiol dopochwowy w małej dawce działa głównie miejscowo i nie podlega istotnie krążeniu jelitowo-wątrobowemu, dlatego zmiana flory jelitowej przez cefoperazon nie wpływa na jego działanie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuCefoperazon+ FurosemidPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, pij odpowiednią ilość płynów, chyba że lekarz zalecił ich ograniczenie, i zgłoś lekarzowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)opisy przypadków

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, pij odpowiednią ilość płynów, chyba że lekarz zalecił ich ograniczenie, i zgłoś lekarzowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy.

Te dwa leki zwykle można stosować razem. Lek moczopędny może w rzadkich przypadkach zwiększać obciążenie nerek podczas leczenia niektórymi antybiotykami. Ryzyko jest większe, gdy jesteś odwodniony, masz chorobę nerek albo jesteś w podeszłym wieku. Lekarz może zlecić badanie krwi, żeby sprawdzić pracę nerek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy przy wstawaniu
  • nietypowe zmęczenie lub osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek. U pacjentów z grup ryzyka warto oznaczyć kreatyninę i elektrolity na początku leczenia i w jego trakcie oraz zadbać o prawidłowe nawodnienie. Należy kontrolować równowagę płynową u pacjenta, aby upewnić się, że jest on odpowiednio nawodniony[1].

Skutek kliniczny

Możliwe, choć rzadkie, pogorszenie czynności nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny. Ryzyko dotyczy głównie pacjentów odwodnionych, w podeszłym wieku, z wcześniejszą chorobą nerek albo otrzymujących duże dawki furosemidu dożylnie. Opisy dotyczą w większości innych cefalosporyn niż cefoperazon.

Mechanizm

Przy łączeniu można sprawdzać czynność nerek, ale połączenie nie wymaga zmiany dawek. Diuretyki pętlowe mogą nasilać nefrotoksyczność niektórych cefalosporyn, głównie starszych, wydalanych przez nerki w dużym stopniu. Cefoperazon jest wydalany przede wszystkim z żółcią, a jego własny potencjał nefrotoksyczny jest mały, więc addycja działania na nerki jest przy nim mało prawdopodobna. Odwodnienie i niedobór płynów zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia nerek[1].

Metabolizm i transportery

  • Furosemid: substrat OAT1[2], substrat OAT3[2]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy
  • diureza i bilans płynów
  • stężenie potasu i sodu w surowicy

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 30pacjentryzyko rośniePrzy ciężkiej niewydolności nerek ryzyko dalszego pogorszenia czynności nerek jest większe. Kreatyninę i elektrolity należy oznaczać regularnie przez cały czas leczenia.
Dożylnadroga podania · furosemidryzyko rośnieDuże dawki furosemidu podawane dożylnie zwiększają ryzyko odwodnienia i uszkodzenia nerek. Wskazana kontrola bilansu płynów i kreatyniny.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych łatwiej o odwodnienie i ukryte upośledzenie czynności nerek. Warto oznaczyć kreatyninę przed leczeniem i w jego trakcie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bopediat 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bopediat-100541440/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuCefoperazon+ Kwas mykofenolowyPołączenie można stosować bez zmiany dawki kwasu mykofenolowego.Przyjmuj lek immunosupresyjny jak dotychczas i powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep, że dostajesz ten antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Przyjmuj lek immunosupresyjny jak dotychczas i powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep, że dostajesz ten antybiotyk.

Ten antybiotyk zmienia bakterie w jelitach, co może nieco zmniejszyć ilość leku chroniącego przeszczep w organizmie. Zwykle nie ma to znaczenia przy krótkim leczeniu i nie trzeba zmieniać dawek. Oba leki mogą też rzadko obniżać liczbę białych krwinek. Lekarz może zlecić badanie krwi, jeśli antybiotyk będzie podawany dłużej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze, które nie mijają mimo antybiotyku
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej lub częste infekcje
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – wchłanianie, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawki kwasu mykofenolowego. Przy antybiotykoterapii dłuższej niż kilka dni u pacjenta po przeszczepieniu warto rozważyć oznaczenie stężenia MPA, jeśli jest dostępne, oraz kontrolować morfologię krwi i czynność przeszczepionego narządu. Nie należy samodzielnie zwiększać dawki kwasu mykofenolowego bez potwierdzenia obniżenia stężenia.

Skutek kliniczny

Możliwe przejściowe zmniejszenie stężenia MPA w czasie antybiotykoterapii, zwykle bez udokumentowanych klinicznych następstw przy krótkim leczeniu. Przy dłuższym leczeniu teoretycznie rośnie ryzyko osłabienia immunosupresji. Rzadko możliwe nasilenie leukopenii.

Mechanizm

Cefoperazon jest wydalany głównie z żółcią i silnie zmienia florę jelitową, co może zmniejszyć bakteryjną dekoniugację glukuronidu kwasu mykofenolowego (MPAG) w jelicie i ograniczyć krążenie jelitowo-wątrobowe MPA. Skutkiem może być przejściowe obniżenie ekspozycji na MPA, opisywane dla innych antybiotyków działających na florę jelitową, ale niebadane bezpośrednio dla cefoperazonu. Dodatkowo oba leki mogą rzadko powodować leukopenię, co teoretycznie sumuje działanie hamujące szpik.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, neutrofile)
  • stężenie MPA przy dłuższej antybiotykoterapii, jeśli dostępne
  • czynność przeszczepionego narządu (np. kreatynina)

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnicefoperazonryzyko rośniePrzy dłuższej antybiotykoterapii zmiana flory jelitowej utrzymuje się dłużej, co zwiększa ryzyko istotnego obniżenia ekspozycji na MPA – rozważ oznaczenie stężenia MPA i kontrolę morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefobid 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cefobid-100013399/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Myfortic 360 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/myfortic-100136417/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Marelim 180 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/marelim-100336978/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuCefoperazon+ RyfampicynaPołączenia nie trzeba unikać, ale przed leczeniem i w jego trakcie oznacz czas protrombinowy lub INR oraz parametry wątrobowe.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i od razu powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz krwawienie, siniaki lub zażółcenie skóry albo oczu.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i od razu powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz krwawienie, siniaki lub zażółcenie skóry albo oczu.

Oba leki są antybiotykami i czasem stosuje się je razem. Każdy z nich może w rzadkich przypadkach osłabiać krzepnięcie krwi albo obciążać wątrobę, a razem to ryzyko może być nieco większe. Lekarz może zlecić badania krwi, aby to sprawdzić. Podczas leczenia nie pij alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krew w moczu lub czarne stolce
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz inny niż typowe pomarańczowe zabarwienie
  • jasne stolce
  • silne osłabienie i brak apetytu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia nie trzeba unikać, ale przed leczeniem i w jego trakcie oznacz czas protrombinowy lub INR oraz parametry wątrobowe. U pacjentów z grupy ryzyka rozważ suplementację witaminy K. Przy objawach cholestazy lub żółtaczce oceń ponownie zasadność dawki cefoperazonu i kontynuacji ryfampicyny. Ryfampicyny nie stosuje się u pacjentów z żółtaczką.

Skutek kliniczny

Możliwe jest wydłużenie czasu protrombinowego i zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza u osób niedożywionych, z chorobą wątroby lub przy dłuższym leczeniu. Możliwe są także narastanie cholestazy i kumulacja cefoperazonu. Dane kliniczne o tym połączeniu są nieliczne i oparte głównie na znanych działaniach każdego z leków osobno.

Mechanizm

Połączenie można stosować, ale warto pilnować krzepnięcia i parametrów wątrobowych. Cefoperazon zawiera łańcuch boczny N-metylotiotetrazolowy, który zaburza zależną od witaminy K syntezę czynników krzepnięcia i może powodować hipoprotrombinemię. Ryfampicyna rzadko powoduje niedobór czynników zależnych od witaminy K i małopłytkowość, więc działania obu leków na hemostazę mogą się sumować. Cefoperazon jest wydalany głównie z żółcią. Ryfampicyna może przemijająco zwiększać stężenie bilirubiny, aktywność fosfatazy alkalicznej i aminotransferaz oraz zaburzać wydzielanie substancji do żółci[1]. Przy cholestazie wydalanie cefoperazonu może się zmniejszyć, a jego stężenie wzrosnąć. Indukcja enzymów przez ryfampicynę nie ma znaczenia dla cefoperazonu, który nie jest metabolizowany przez cytochrom P450.

Metabolizm i transportery

  • Ryfampicyna: inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], umiarkowany induktor CYP1A2[2], umiarkowany induktor CYP2B6[2], silny induktor CYP2C19[2], umiarkowany induktor CYP2C8[2], umiarkowany induktor CYP2C9[2], silny induktor CYP3A4[2], silny induktor P-gp[3], silny induktor UGT1A1[3]

Monitorować

  • czas protrombinowy lub INR
  • morfologia z liczbą płytek krwi
  • bilirubina
  • aminotransferazy (AlAT, AspAT)
  • fosfataza alkaliczna
  • objawy krwawienia

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rifampicyna TZF 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rifampicyna-tzf-100058290/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rifampicyna TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rifampicyna-tzf-100058290/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznie6

Interakcja nieistotna klinicznieCefoperazon+ Leki osłonowe w chemioterapii (np. deksrazoksan, mesna, rasburykaza) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny III generacji i leku osłonowego w chemioterapii nie trzeba zmieniać dawek ani schematu leczenia.Gdy stosujesz antybiotyk z grupy cefalosporyn razem z lekiem osłonowym w chemioterapii, przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Gdy stosujesz antybiotyk z grupy cefalosporyn razem z lekiem osłonowym w chemioterapii, przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.

Antybiotyki z grupy cefalosporyn, takie jak cefiksym czy ceftriakson, zwykle można bezpiecznie stosować razem z lekami chroniącymi przed skutkami ubocznymi chemioterapii, np. z mesną czy kwasem folinowym. Leki te nie osłabiają ani nie nasilają swojego działania. Jedyny wyjątek dotyczy ceftriaksonu i kwasu folinowego podawanych w kroplówce, bo po zmieszaniu tworzą osad. Dlatego personel szpitala podaje je osobno.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, pieczenie lub obrzęk w miejscu wkłucia w trakcie kroplówki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej podczas wlewu albo krótko po nim
  • wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny III generacji i leku osłonowego w chemioterapii nie trzeba zmieniać dawek ani schematu leczenia. Wyjątkiem jest ceftriakson podawany razem z dożylnym folinianem wapnia lub lewofolinianem wapnia. Tych leków nie miesza się w jednym roztworze i nie podaje jednocześnie przez tę samą linię ani przez kranik Y. U pacjentów starszych niż noworodki leki można podawać kolejno przez tę samą linię, jeśli między wlewami przepłucze się ją dokładnie zgodnym płynem. U noworodków ceftriaksonu nie łączy się z dożylnymi preparatami wapnia, nawet podawanymi przez osobne dostępy i w odstępie czasu. U takich pacjentów lepiej wybrać cefotaksym. Doustny kwas folinowy oraz preparaty folinianu bez wapnia nie stwarzają tego problemu.

Skutek kliniczny

W typowej parze nie należy się spodziewać klinicznie istotnych skutków. Gdy ceftriakson i folinian wapnia zostaną podane dożylnie w jednym roztworze lub w tej samej linii, może się wytrącić osad. Osad może zatkać kaniulę, a jego kryształy mogą tworzyć zatory w płucach i odkładać się w nerkach. U noworodków takie powikłania kończyły się zgonem.

Mechanizm

W większości par nie ma znanego mechanizmu interakcji. Cefalosporyny III generacji są wydalane przez nerki lub z żółcią i nie zmieniają działania leków osłonowych. Leki osłonowe nie wpływają na stężenia ani na działanie przeciwbakteryjne cefalosporyn. Wyjątkiem jest niezgodność fizykochemiczna ceftriaksonu z jonami wapnia zawartymi w folinianie wapnia. Gdy oba leki zetkną się w roztworze, w drenie lub w kraniku Y, powstaje nierozpuszczalny osad soli wapniowej ceftriaksonu, który może się odkładać w naczyniach płucnych i w nerkach.

Monitorować

  • zmętnienie lub osad w drenie oraz drożność kaniuli, gdy ceftriakson i folinian wapnia podaje się dożylnie u tego samego pacjenta
  • objawy oddechowe i diureza, jeśli doszło do wspólnego podania ceftriaksonu i folinianu wapnia w jednej linii

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefobid 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cefobid-100013399/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieCefoperazon+ NimodypinaPołączenie nie wymaga zmiany dawek ani dodatkowego monitorowania przy nimodypinie doustnej.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami i nie pij alkoholu w czasie leczenia antybiotykiem oraz przez 5 dni po jego zakończeniu.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami i nie pij alkoholu w czasie leczenia antybiotykiem oraz przez 5 dni po jego zakończeniu.

Cefoperazon i nimodypina nie wpływają na siebie nawzajem. Możesz przyjmować tabletki nimodypiny tak jak dotąd, także w czasie leczenia tym antybiotykiem. Pamiętaj, że w czasie leczenia cefoperazonem i przez 5 dni po ostatniej dawce nie wolno pić alkoholu.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie nie wymaga zmiany dawek ani dodatkowego monitorowania przy nimodypinie doustnej. Przy nimodypinie we wlewie dożylnym sprawdź, czy postać zawiera etanol, bo podczas leczenia cefoperazonem i w ciągu 5 dni od ostatniej dawki może wystąpić reakcja disulfiramowa[1].

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać klinicznie istotnych zmian skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków przy nimodypinie podawanej doustnie.

Mechanizm

Cefoperazon i nimodypinę można łączyć bez zmiany dawek, bo mechanizm nie wskazuje na interakcję. Nimodypina jest metabolizowana przez CYP3A4, a jej stężenie zmieniają inhibitory i induktory tego izoenzymu[2]. Cefoperazon nie hamuje ani nie indukuje CYP3A4 i jest wydalany głównie z żółcią w postaci niezmienionej, więc nie wpływa na efekt pierwszego przejścia ani klirens nimodypiny. Nimodypina nie zmienia farmakokinetyki cefoperazonu, a oba leki nie sumują istotnych działań niepożądanych.

Metabolizm i transportery

  • Nimodypina: substrat CYP3A4[3]

Kiedy ocena się zmienia

Dożylna (roztwór do infuzji zawierający etanol)droga podania · nimodypinaryzyko rośnieRoztwór nimodypiny do infuzji zawiera etanol jako rozpuszczalnik. Cefoperazon wywołuje z etanolem reakcję disulfiramową z zaczerwienieniem twarzy, poceniem, bólem głowy i tachykardią. Spadek ciśnienia i tachykardia mogą nakładać się na hipotensyjne działanie nimodypiny, co jest szczególnie niepożądane po krwotoku podpajęczynówkowym. Rozważ antybiotyk bez łańcucha N-metylotiotetrazolowego albo monitoruj ciśnienie i tętno podczas wlewu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefobid 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cefobid-100013399/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieCefoperazon+ RytonawirPrzy rytonawirze w tabletkach nie trzeba modyfikować leczenia.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, a jeśli bierzesz rytonawir w płynie, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie zmienić go na tabletki.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, a jeśli bierzesz rytonawir w płynie, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie zmienić go na tabletki.

Te dwa leki zwykle można bezpiecznie stosować razem i nie wpływają na siebie nawzajem. Cefoperazon źle reaguje z alkoholem, a niektóre płynne postacie leków przeciw HIV zawierają alkohol. Jeśli przyjmujesz rytonawir w tabletkach, nie musisz niczego zmieniać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zaczerwienienie twarzy
  • pocenie się
  • ból głowy
  • szybkie bicie serca
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy rytonawirze w tabletkach nie trzeba modyfikować leczenia. Jeśli pacjent przyjmuje rytonawir w postaci płynnej z etanolem, rozważ przejście na tabletki na czas leczenia cefoperazonem i przez 5 dni po jego zakończeniu[1].

Skutek kliniczny

Przy rytonawirze w tabletkach nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Przy postaci płynnej zawierającej etanol możliwa jest reakcja disulfiramowa z zaczerwienieniem twarzy, poceniem się, bólem głowy i tachykardią[1].

Mechanizm

Rytonawir w tabletkach można łączyć z cefoperazonem bez zmian w leczeniu, bo mechanizm nie wskazuje na interakcję. Rytonawir silnie hamuje izoenzymy CYP3A i CYP2D6 oraz glikoproteinę P, a indukuje CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19 i glukuronidację[2]. Cefoperazon nie jest istotnym substratem tych szlaków, dlatego nie należy oczekiwać zmiany jego stężenia ani stężenia rytonawiru. Jedyny możliwy punkt styku dotyczy postaci rytonawiru zawierających etanol, ponieważ cefoperazon wywołuje reakcję disulfiramową po spożyciu alkoholu w trakcie leczenia i do 5 dni po ostatniej dawce[1].

Metabolizm i transportery

  • Rytonawir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], silny inhibitor P-gp[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Kiedy ocena się zmienia

Roztwór doustny zawierający etanolpostać · rytonawirryzyko rośnieEtanol zawarty w płynnej postaci rytonawiru może wywołać reakcję disulfiramową podczas leczenia cefoperazonem i do 5 dni po ostatniej dawce. Na ten czas zaleca się zmianę na tabletki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefobid 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cefobid-100013399/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieCefoperazon+ EtynyloestradiolNie trzeba zmieniać leczenia ani stosować dodatkowej antykoncepcji z powodu samego cefoperazonu.Przyjmuj tabletki antykoncepcyjne jak zwykle, a jeśli pojawią się silne wymioty lub biegunka, zapytaj farmaceutę, jak postąpić z tabletką.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj tabletki antykoncepcyjne jak zwykle, a jeśli pojawią się silne wymioty lub biegunka, zapytaj farmaceutę, jak postąpić z tabletką.

Ten antybiotyk nie osłabia działania tabletek antykoncepcyjnych z etynyloestradiolem. Możesz je przyjmować jak zwykle w czasie leczenia. Wyjątkiem są silne wymioty lub biegunka – wtedy tabletka może się nie wchłonąć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wymioty w ciągu kilku godzin po przyjęciu tabletki
  • silna biegunka
  • nieoczekiwane plamienie lub krwawienie między miesiączkami
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać leczenia ani stosować dodatkowej antykoncepcji z powodu samego cefoperazonu. Przy nasilonych wymiotach lub biegunce w trakcie antybiotykoterapii obowiązują standardowe zasady postępowania jak przy pominięciu tabletki antykoncepcyjnej.

Skutek kliniczny

Nie oczekuje się osłabienia działania antykoncepcyjnego etynyloestradiolu ani zmiany działania cefoperazonu. Ryzyko zmniejszonej skuteczności antykoncepcji dotyczy jedynie sytuacji, gdy w trakcie leczenia wystąpią nasilone wymioty lub biegunka, które utrudniają wchłanianie tabletki.

Mechanizm

Cefoperazon nie indukuje enzymów wątrobowych, więc nie przyspiesza metabolizmu etynyloestradiolu. Dawniej zakładano, że antybiotyki niszczące florę jelitową przerywają krążenie jelitowo-wątrobowe etynyloestradiolu i obniżają jego stężenie. Badania z antybiotykami nieindukującymi enzymów nie potwierdziły klinicznie istotnego spadku stężeń hormonów, a dla cefoperazonu nie ma danych wskazujących na taki efekt. Cefoperazon podaje się we wstrzyknięciach i infuzjach[1], więc nie wpływa bezpośrednio na wchłanianie tabletki.

Monitorować

  • wymioty lub nasilona biegunka w trakcie leczenia
  • krwawienia śródcykliczne

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · etynyloestradiolinne zaleceniePrzy postaci doustnej nasilone wymioty lub biegunka w trakcie antybiotykoterapii mogą zmniejszyć wchłanianie etynyloestradiolu – należy stosować zasady jak przy pominięciu tabletki. Postaci pozajelitowe antykoncepcji nie są narażone na ten problem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefobid 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cefobid-100013399/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieCefoperazon+ GiwosyranOba leki można stosować razem bez zmiany dawek ani odstępów.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie musisz nic zmieniać.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i nie musisz nic zmieniać.

Te dwa leki nie wpływają na siebie w istotny sposób. Możesz je stosować razem w zwykłych dawkach. Antybiotyk nie osłabia działania leku na porfirię, a lek na porfirię nie zmienia działania antybiotyku.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek ani odstępów. Wystarczy rutynowe monitorowanie prowadzone w trakcie leczenia każdym z leków osobno.

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać klinicznie istotnej zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków.

Mechanizm

Nie ma mechanizmu, który wskazywałby na istotną interakcję. Giwosyran słabo lub umiarkowanie hamuje aktywność wątrobowych enzymów CYP1A2, CYP2D6, CYP2C19 i CYP3A4, przez co zwiększa ekspozycję na ich substraty.[1] Cefoperazon nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 i wydala się głównie z żółcią, więc jego stężenie nie powinno się zmieniać pod wpływem giwosyranu. Giwosyran nie wpływa na farmakokinetykę cefoperazonu przez inne znane drogi.

Metabolizm i transportery

  • Giwosyran: umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], umiarkowany inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari 189 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/givlaari-100433397/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Givlaari. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/givlaari-100433397/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieCefoperazon+ EntekawirLeki można stosować jednocześnie bez zmiany dawkowania.Przyjmuj entekawir jak dotąd, bez przerw, i nie pij alkoholu w trakcie leczenia antybiotykiem oraz przez 5 dni po jego zakończeniu.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj entekawir jak dotąd, bez przerw, i nie pij alkoholu w trakcie leczenia antybiotykiem oraz przez 5 dni po jego zakończeniu.

Te dwa leki nie wpływają na siebie w istotny sposób i możesz je stosować jednocześnie. Antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce usuwany jest z organizmu głównie z żółcią, a lek na wirusowe zapalenie wątroby głównie przez nerki, więc sobie nie przeszkadzają. Pamiętaj tylko, że w czasie leczenia antybiotykiem i przez 5 dni po nim nie wolno pić alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zaczerwienienie twarzy, pocenie się, ból głowy lub szybkie bicie serca po alkoholu
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – wydalanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawkowania. Dawkę entekawiru dobiera się do czynności nerek jak zwykle, a u pacjentów z niewydolnością nerek warto zachować standardową czujność wobec działań niepożądanych obu leków.

Skutek kliniczny

Nie należy się spodziewać klinicznie istotnej zmiany stężeń ani działania żadnego z leków. Brak danych o nasileniu działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu.

Mechanizm

Nie oczekuje się istotnej interakcji. Entekawir jest wydalany głównie przez nerki, a jego stężenie mogą zwiększać leki, które osłabiają czynność nerek lub konkurują z nim o aktywne wydzielanie kanalikowe[1]. Entekawir nie jest substratem, nie indukuje ani nie hamuje enzymów CYP450, więc interakcje metaboliczne są mało prawdopodobne[1]. Cefoperazon jest wydalany głównie z żółcią, a tylko w mniejszej części przez nerki, i nie jest uznawany za lek wyraźnie nefrotoksyczny, dlatego nie powinien istotnie konkurować z entekawirem o wydalanie nerkowe.

Monitorować

  • czynność nerek (kreatynina, eGFR) w ramach rutynowej kontroli u pacjentów z niewydolnością nerek

Kiedy ocena się zmienia

Obniżona czynność nerekeGFR · pacjentinne zalecenieU pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie entekawiru dostosowuje się do czynności nerek, a przy jednoczesnej antybiotykoterapii warto kontrolować czynność nerek i działania niepożądane obu leków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Baraclude 0,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/baraclude-100163319/

Pełny opis tej pary

Korzystna interakcja1

Korzystna interakcjaCefoperazon+ GentamycynaPołączenie można stosować celowo w leczeniu ciężkich zakażeń Gram-ujemnych.Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdym niepokojącym objawie.szybki (godziny)badania kliniczne

Korzystna interakcja

Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdym niepokojącym objawie.

Te dwa antybiotyki często podaje się razem celowo, bo wspólnie skuteczniej zwalczają groźne bakterie. Gentamycyna może obciążać nerki i słuch, dlatego w trakcie leczenia lekarz zleca badania krwi. Leki podaje się w osobnych kroplówkach, bo zmieszane ze sobą tracą działanie. Nie pij alkoholu w czasie leczenia i przez 5 dni po ostatniej dawce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • szum lub dzwonienie w uszach, pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy, problemy z utrzymaniem równowagi
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – synergizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować celowo w leczeniu ciężkich zakażeń Gram-ujemnych. Czynność nerek należy monitorować w trakcie leczenia skojarzonego[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefro- lub ototoksycznych należy zintensyfikować kontrolę czynności nerek i narządu słuchu[1]. Obu antybiotyków nie miesza się w jednej strzykawce, worku infuzyjnym ani drenie, bo beta-laktamy inaktywują aminoglikozydy in vitro – podaje się je oddzielnie, z przepłukaniem linii między wlewami. Dawkę gentamycyny dobiera się do masy ciała i czynności nerek, a przy dłuższym leczeniu kontroluje się jej stężenie w osoczu.

Skutek kliniczny

Oczekiwanym skutkiem jest silniejsze i szybsze działanie bakteriobójcze w ciężkich zakażeniach Gram-ujemnych. Możliwym, ale słabo udokumentowanym skutkiem niepożądanym jest nasilenie uszkodzenia nerek przez gentamycynę, zwłaszcza u pacjentów odwodnionych, starszych, z wcześniejszą niewydolnością nerek lub przy długim leczeniu.

Mechanizm

Połączenie jest celowe, bo antybiotyk beta-laktamowy uszkadza ścianę komórkową bakterii i ułatwia aminoglikozydowi dotarcie do miejsca działania, co daje efekt synergiczny wobec niektórych pałeczek Gram-ujemnych. Działanie synergiczne aminoglikozydów z cefalosporynami opisano wobec Klebsiella pneumoniae, a z penicylinami acyloaminowymi wobec Pseudomonas aeruginosa[1]. Gentamycyny nie łączy się bez nadzoru z lekami potencjalnie nefrotoksycznymi, a dla jednej z cefalosporyn (cefalotyny) ustalono nasilenie nefrotoksyczności aminoglikozydów[1]. Cefoperazon jest wydalany głównie z żółcią i sam w niewielkim stopniu obciąża nerki, dlatego addycja działania nefrotoksycznego jest dla niego mniej prawdopodobna niż dla cefalotyny i ma charakter głównie teoretyczny.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
  • diureza i stan nawodnienia
  • stężenie gentamycyny w osoczu (przy leczeniu dłuższym niż kilka dni lub upośledzonej czynności nerek)
  • słuch i równowaga (szumy uszne, zawroty głowy)
  • INR i objawy krwawienia u pacjentów przyjmujących antagonistów witaminy K

Kiedy ocena się zmienia

Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjentinne zalecenieU pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek ryzyko nefrotoksyczności gentamycyny rośnie. Należy dostosować dawkowanie gentamycyny do czynności nerek i kontrolować jej stężenie w osoczu oraz kreatyninę częściej.
Miejscowo (gąbka z gentamycyną)droga podania · gentamycynaryzyko malejePrzy miejscowym zastosowaniu gentamycyny w postaci gąbki ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, a synergizm i addycja działań niepożądanych z cefoperazonem nie mają praktycznego znaczenia.
Leczenie przedłużoneczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzy długotrwałym leczeniu skojarzonym oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych lub diuretyków pętlowych ryzyko uszkodzenia nerek i słuchu rośnie, co wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek, słuchu i stężenia gentamycyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/

Pełny opis tej pary

Alkohol

Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.