Interakcje / Ceftazydym / Ceftazydym i gentamycyna
Jaki opis pokazać?
Korzystna interakcja
Połączenie można stosować celowo w ciężkich zakażeniach Gram-ujemnych przy kontroli czynności nerek.
Pij odpowiednią ilość płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o szumach w uszach, pogorszeniu słuchu, zawrotach głowy albo zmniejszeniu ilości oddawanego moczu.
Korzystna interakcjaCeftazydym+ GentamycynaPołączenie można stosować celowo w ciężkich zakażeniach Gram-ujemnych przy kontroli czynności nerek.Pij odpowiednią ilość płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o szumach w uszach, pogorszeniu słuchu, zawrotach głowy albo zmniejszeniu ilości oddawanego moczu.opóźniony (dni)rozległe badania
Korzystna interakcja
Pij odpowiednią ilość płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o szumach w uszach, pogorszeniu słuchu, zawrotach głowy albo zmniejszeniu ilości oddawanego moczu.
Te dwa antybiotyki często podaje się razem, bo wspólnie silniej działają na groźne bakterie. Oba mogą jednak obciążać nerki, a gentamycyna dodatkowo słuch. Dlatego w trakcie leczenia lekarz zleca badania krwi i obserwuje, jak pracują twoje nerki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować celowo w ciężkich zakażeniach Gram-ujemnych przy kontroli czynności nerek. Przy jednoczesnym podawaniu gentamycyny z lekiem potencjalnie nefrotoksycznym należy zintensyfikować monitorowanie czynności nerek i narządu słuchu[1]. Dawki ceftazydymu dostosowuje się do czynności nerek, a dużych dawek przy jednoczesnym leczeniu nefrotoksycznym należy unikać lub stosować je z zachowaniem ostrożności[2]. Gentamycynę dawkuje się według stężeń w osoczu. Leków nie miesza się w jednej strzykawce ani butelce infuzyjnej – podaje się je osobno i przepłukuje linię między wlewami.
Skutek kliniczny
Korzyść to szersze i silniejsze działanie bakteriobójcze w ciężkich zakażeniach Gram-ujemnych, w tym wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa. Ryzykiem jest nasilenie nefrotoksyczności gentamycyny, szczególnie przy dużych dawkach ceftazydymu, odwodnieniu, wcześniejszych zaburzeniach czynności nerek i dłuższym leczeniu. Oba antybiotyki są wzajemnie niezgodne fizykochemicznie – zmieszane w jednym roztworze inaktywują się.
Mechanizm
Ceftazydym uszkadza ścianę komórkową bakterii, co ułatwia wnikanie gentamycyny do komórki i daje synergizm bakteriobójczy wobec pałeczek Gram-ujemnych. Leczenie skojarzone aminoglikozydu z antybiotykami beta-laktamowymi może dawać efekt synergiczny, opisany m.in. dla cefalosporyn wobec Klebsiella pneumoniae[1]. Równocześnie oba leki mogą obciążać nerki – ceftazydym w dużych dawkach stosowany z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek[2], a niektóre cefalosporyny nasilają nefrotoksyczność aminoglikozydów[1].
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- stężenie gentamycyny w osoczu (minimalne i ewentualnie maksymalne)
- słuch i funkcja przedsionkowa (szumy uszne, zawroty głowy)
- elektrolity, w tym magnez i potas
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · ceftazydym | ryzyko rośnie | Duże dawki ceftazydymu stosowane z lekami nefrotoksycznymi mogą niekorzystnie wpływać na czynność nerek. Wymagane jest ścisłe monitorowanie kreatyniny i stężeń gentamycyny. |
| Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek rośnie ryzyko kumulacji obu leków i nefrotoksyczności. Dawki ceftazydymu i gentamycyny trzeba dostosować do eGFR, a gentamycynę dawkować według stężeń w osoczu. |
| Leczenie dłuższe niż kilka dniczas leczenia · gentamycyna | ryzyko rośnie | Ryzyko nefro- i ototoksyczności gentamycyny rośnie z czasem leczenia. Po uzyskaniu antybiogramu należy ocenić, czy kontynuacja aminoglikozydu jest konieczna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/
Alkohol przy tych lekach
Ceftazydym a alkohol: brak opisu w bazie.
Gentamycyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 74
Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ GentamycynaNie podawaj jednocześnie amikacyny i gentamycyny w leczeniu ogólnoustrojowym.Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś lub dostawałaś jeden z tych antybiotyków, zanim otrzymasz drugi.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś lub dostawałaś jeden z tych antybiotyków, zanim otrzymasz drugi.
Amikacyna i gentamycyna to antybiotyki z tej samej grupy i nie należy ich przyjmować razem. Oba leki mogą uszkadzać słuch, narząd równowagi i nerki, a podane razem szkodzą znacznie bardziej. Takie uszkodzenia, zwłaszcza słuchu, mogą być trwałe. Jeśli lekarz zmienia jeden z tych leków na drugi, zrobi to z przerwą i będzie kontrolować twoje wyniki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy i chwiejny chód
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki
- osłabienie mięśni lub trudność w oddychaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie podawaj jednocześnie amikacyny i gentamycyny w leczeniu ogólnoustrojowym[1]. Amikacyny nie podaje się też wkrótce po innym aminoglikozydzie, więc przy zamianie gentamycyny na amikacynę odstaw gentamycynę przed włączeniem amikacyny[2]. Przy zamianie uwzględnij łączny czas leczenia aminoglikozydami i oceń, czy po wcześniejszej kuracji gentamycyną nie doszło do subklinicznego uszkodzenia nerek lub nerwu VIII[3]. Jeśli kolejne aminoglikozydy są konieczne, bardzo uważnie kontroluj słuch i czynność nerek[2].
Skutek kliniczny
Grozi nieodwracalna utrata słuchu, szumy uszne i zaburzenia równowagi, ostre uszkodzenie nerek oraz nasilona blokada nerwowo-mięśniowa, która przy jednoczesnym znieczuleniu lub lekach zwiotczających może prowadzić do porażenia mięśni oddechowych[2].
Mechanizm
Oba leki są aminoglikozydami o tym samym profilu toksyczności, więc ich działania uszkadzające ucho wewnętrzne, nerki i przewodnictwo nerwowo-mięśniowe sumują się. Jednoczesne podawanie innych aminoglikozydów zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności[1]. Toksyczność amikacyny nasilają inne aminoglikozydy podawane pozajelitowo[2]. Uszkodzenie nerek spowalnia wydalanie obu leków, co dodatkowo zwiększa ich stężenie i toksyczność.
Monitorować
- stężenie aminoglikozydu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- diureza
- audiometria i zgłaszane szumy uszne
- równowaga i zawroty głowy
- stan nawodnienia
- stopień zwiotczenia mięśni po znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (gąbka wszczepiana w ranę)droga podania · gentamycyna | ryzyko maleje | Gentamycyna podana miejscowo daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, ale amikacyny nie łączy się również z miejscowo podawanymi substancjami oto- i nefrotoksycznymi. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, kontroluj słuch i czynność nerek. |
| Liposomalna do nebulizacjipostać · amikacyna | ryzyko maleje | Amikacyna wziewna daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż podawana dożylnie, lecz działania oto- i nefrotoksyczne mogą się sumować z gentamycyną podawaną ogólnoustrojowo. Unikaj połączenia, a gdy jest konieczne, kontroluj słuch, równowagę i czynność nerek. |
| Amikacyna po niedawnej kuracji gentamycynąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Kolejne, a nie jednoczesne podanie jest dopuszczalne, ale wcześniejsza gentamycyna mogła spowodować subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII, a działania toksyczne sumują się. Oceń czynność nerek i słuch przed włączeniem amikacyny i monitoruj je w trakcie. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek oba leki kumulują się, co dodatkowo zwiększa ryzyko oto- i nefrotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
Połączenie przeciwwskazaneCeftazydym+ TorasemidTorasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.
Torasemid to lek moczopędny, a ceftazydym to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce. Razem mogą obciążać nerki, szczególnie przy dużych dawkach albo gdy organizm jest odwodniony. Tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy przy wstawaniu
- nietypowe osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Torasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem[1]. Jeśli na czas antybiotykoterapii nie można odstawić diuretyku pętlowego, decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz z uwzględnieniem czynności nerek, stanu nawodnienia i dawek obu leków. Przy jednoczesnym stosowaniu należy unikać dużych dawek i regularnie kontrolować czynność nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek, szczególnie przy dużych dawkach obu leków lub u pacjentów z wcześniej upośledzoną czynnością nerek. Stosowanie ceftazydymu w dużych dawkach jednocześnie z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek[2].
Mechanizm
Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Diureza pętlowa sprzyja odwodnieniu i hipowolemii, co zmniejsza przepływ nerkowy i zwiększa podatność nerek na uszkodzenie. Ceftazydym jest wydalany przez nerki, więc pogorszenie ich czynności może prowadzić do jego kumulacji.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu i magnezu
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · torasemid | ryzyko rośnie | Duże dawki torasemidu nasilają ryzyko nefrotoksyczności cefalosporyn. |
| Duże dawkidawka · ceftazydym | ryzyko rośnie | Ceftazydym w dużych dawkach z lekami nefrotoksycznymi może pogarszać czynność nerek. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek ryzyko dalszego ich uszkodzenia i kumulacji ceftazydymu jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/
Połączenie przeciwwskazaneGentamycyna+ CydofowirNie podawaj cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje gentamycynę ogólnie.Jeśli dostajesz cydofowir, powiedz każdemu lekarzowi, że nie możesz otrzymać gentamycyny w zastrzykach ani kroplówce, i zapytaj o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz cydofowir, powiedz każdemu lekarzowi, że nie możesz otrzymać gentamycyny w zastrzykach ani kroplówce, i zapytaj o inny antybiotyk.
Gentamycyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem znacznie zwiększają to ryzyko. Uszkodzone nerki gorzej usuwają gentamycynę, przez co może ona dodatkowo zaszkodzić słuchowi. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie znacznie mniejszej ilości moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie i nudności
- szum w uszach lub pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje gentamycynę ogólnie. Jednoczesne stosowanie cydofowiru i substancji potencjalnie nefrotoksycznych jest przeciwwskazane[1]. Gentamycynę zamień na antybiotyk bez działania nefrotoksycznego dobrany według antybiogramu – inne aminoglikozydy nie są alternatywą, bo niosą to samo ryzyko. Leczenie cydofowirem rozpoczynaj dopiero po zakończeniu podawania gentamycyny i potwierdzeniu prawidłowej czynności nerek. Jeśli skojarzenia nie da się uniknąć, decyzja wymaga konsultacji specjalistycznej i intensywnego monitorowania czynności nerek oraz słuchu[2].
Skutek kliniczny
Grozi ostre uszkodzenie nerek, w tym uszkodzenie kanalików z cechami zespołu Fanconiego, a w następstwie kumulacja gentamycyny z ryzykiem ototoksyczności. Cydofowir jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek[1], więc uszkodzenie nerek wywołane gentamycyną może uniemożliwić dalsze leczenie przeciwwirusowe.
Mechanizm
Gentamycyna i cydofowir uszkadzają kanaliki nerkowe, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Gentamycyny nie należy podawać razem z innymi lekami nefrotoksycznymi, a leki przeciwwirusowe zwiększają ryzyko uszkodzenia nerek[2]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie gentamycyny, co podnosi jej stężenie i dodatkowo nasila działanie nefrotoksyczne oraz ototoksyczne.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- białkomocz i glukozuria w badaniu moczu
- stężenie gentamycyny w osoczu
- stężenie potasu i fosforanów w surowicy
- słuch i czynność błędnika
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na oko, ucho lub niewielki obszar nieuszkodzonej skórydroga podania · gentamycyna | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu gentamycyny na oko, ucho lub niewielki obszar nieuszkodzonej skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest znikome i istotne sumowanie nefrotoksyczności z cydofowirem jest mało prawdopodobne. |
| Gąbka (implant) wszczepiana do ranypostać · gentamycyna | inne zalecenie | Z wszczepionej gąbki gentamycyna częściowo przechodzi do krwi, więc u pacjenta leczonego cydofowirem wymagane jest ścisłe monitorowanie czynności nerek, a decyzję o skojarzeniu podejmuje lekarz. |
| Gentamycyna podawana niedawno przed planowanym cydofowiremkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Cydofowir włączaj dopiero po zakończeniu podawania gentamycyny i potwierdzeniu prawidłowej czynności nerek, bo cydofowir jest przeciwwskazany w niewydolności nerek. |
| Obniżony (niewydolność nerek)eGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy niewydolności nerek cydofowir jest przeciwwskazany niezależnie od gentamycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
Połączenie przeciwwskazaneGentamycyna+ TobramycynaNie łącz dwóch aminoglikozydów – wybierz jeden z nich.Powiedz lekarzowi, że stosujesz jeden z tych leków, zanim dostaniesz drugi, także jeśli tobramycynę przyjmujesz wziewnie.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że stosujesz jeden z tych leków, zanim dostaniesz drugi, także jeśli tobramycynę przyjmujesz wziewnie.
Gentamycyna i tobramycyna to antybiotyki z tej samej grupy i nie stosuje się ich razem. Oba mogą uszkadzać nerki, słuch i zmysł równowagi, a przyjmowane jednocześnie robią to dużo łatwiej. Uszkodzenie słuchu bywa trwałe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy i chwianie się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- osłabienie mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz dwóch aminoglikozydów – wybierz jeden z nich[1]. Jeśli pacjent przyjmuje tobramycynę wziewnie, a wymaga gentamycyny ogólnie, rozważ inny antybiotyk albo czasowe wstrzymanie tobramycyny w porozumieniu z lekarzem prowadzącym[2]. Jeśli skojarzenia nie da się uniknąć, zintensyfikuj monitorowanie czynności nerek i słuchu[1]. U pacjenta z nadwrażliwością na którykolwiek aminoglikozyd oba leki są przeciwwskazane[3].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek oraz kumulatywnego, często nieodwracalnego uszkodzenia słuchu i narządu równowagi[1]. Aminoglikozydy osłabiają także przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co może nasilać zwiotczenie mięśni u pacjentów znieczulanych lub chorych na miastenię[2].
Mechanizm
Gentamycyna i tobramycyna to antybiotyki aminoglikozydowe o tym samym mechanizmie działania i tym samym profilu toksyczności, więc ich działania niepożądane się sumują. Jednoczesne podawanie dwóch aminoglikozydów jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka nefrotoksyczności i ototoksyczności[1]. Tobramycyny nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami nefrotoksycznymi lub ototoksycznymi ani bezpośrednio po nich, również w postaci wziewnej[2]. Toksyczność aminoglikozydów zależy od łącznej ekspozycji, dlatego drugi lek z tej grupy nie daje korzyści terapeutycznej, a zwiększa obciążenie nerek i ucha wewnętrznego.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenia aminoglikozydu w surowicy
- audiometria i objawy uszkodzenia słuchu
- objawy zaburzeń równowagi
- stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | inne zalecenie | Tobramycyny wziewnej nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami nefrotoksycznymi lub ototoksycznymi ani bezpośrednio po nich. Gdy gentamycyna ogólnie jest konieczna, decyzję o wstrzymaniu inhalacji podejmuje lekarz, a przy kontynuacji obu leków monitoruje się nerki i słuch. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Wcześniejsze zaburzenia czynności nerek zwiększają ryzyko addytywnej nefrotoksyczności i ototoksyczności. |
| Bezpośrednio po kursie drugiego aminoglikozyduodstep · pacjent | inne zalecenie | Tobramycyny nie stosuje się bezpośrednio po innych lekach ototoksycznych lub nefrotoksycznych. Przy kolejnych kursach aminoglikozydów uwzględnia się kumulatywną ototoksyczność i ocenia nerki oraz słuch przed włączeniem kolejnego leku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin B.Braun 1 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-b-braun-100223599/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ GentamycynaNeomycyny nie stosuje się u pacjenta leczonego gentamycyną – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli dostajesz gentamycynę, nie używaj aerozolu z neomycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz gentamycynę, nie używaj aerozolu z neomycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Neomycyna w aerozolu na skórę i gentamycyna podawana w zastrzykach, kroplówce lub w gąbce wkładanej do rany to antybiotyki z tej samej grupy. Oba leki mogą uszkadzać słuch, narząd równowagi i nerki, a użyte razem wzmacniają to działanie. Uszkodzenie słuchu bywa trwałe, dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy i chwiejny chód
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- wysypka, swędzenie lub zaczerwienienie po aerozolu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Neomycyny nie stosuje się u pacjenta leczonego gentamycyną – połączenie jest przeciwwskazane[1][2]. Jednoczesne podawanie gentamycyny z innymi aminoglikozydami jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka nefrotoksyczności i ototoksyczności[3]. Do miejscowego leczenia zakażeń skóry w czasie terapii gentamycyną wybiera się lek przeciwbakteryjny spoza aminoglikozydów. Jeśli pacjent już stosował oba leki, należy zintensyfikować monitorowanie czynności narządu słuchu i nerek[3].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ototoksyczności, czyli niedosłuchu, szumów usznych, zawrotów głowy i zaburzeń równowagi, które często są nieodwracalne. Rośnie także ryzyko nefrotoksyczności z narastaniem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Długotrwałe łączne stosowanie z gentamycyną nasila toksyczność neomycyny[1][2].
Mechanizm
Neomycyna i gentamycyna są aminoglikozydami o tym samym profilu toksyczności. Oba leki gromadzą się w kanalikach nerkowych oraz w uchu wewnętrznym, gdzie uszkadzają komórki słuchowe i narząd przedsionkowy, a ich działania toksyczne sumują się. Neomycyna podana na nieuszkodzoną skórę wchłania się słabo, ale z uszkodzonej skóry, rozległych i sączących zmian oraz owrzodzeń przenika do krwi w ilości zdolnej nasilić toksyczność gentamycyny.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy
- diureza i stan nawodnienia
- stężenie gentamycyny w osoczu
- słuch (audiometria) i szumy uszne
- równowaga i zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, sączące zmiany lub owrzodzeniapostać · neomycyna | ryzyko rośnie | Z uszkodzonej i rozległej powierzchni skóry neomycyna wchłania się do krwi w większym stopniu, co wyraźnie zwiększa sumowanie toksyczności z gentamycyną. Takie stosowanie neomycyny jest przeciwwskazane niezależnie od innych leków. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z gentamycyną nasila toksyczność neomycyny. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek aminoglikozydy są wolniej wydalane i łatwiej się kumulują, co zwiększa ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności. Konieczne jest ścisłe monitorowanie czynności nerek i słuchu oraz stężenia gentamycyny w osoczu. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje osłabiona czynność nerek i wcześniejszy niedosłuch, co zwiększa podatność na toksyczność aminoglikozydów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ GentamycynaJednoczesnego podawania gentamycyny i innych leków nefrotoksycznych należy unikać, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba zintensyfikować kontrolę czynności nerek i słuchu.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu powiedz personelowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu powiedz personelowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Gentamycyna może też uszkadzać słuch i narząd równowagi, zwłaszcza gdy nerki pracują słabiej. Dlatego lekarze przy takim leczeniu często badają krew i obserwują, ile oddajesz moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejność
- osłabienie mięśni lub skurcze
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego podawania gentamycyny i innych leków nefrotoksycznych należy unikać, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba zintensyfikować kontrolę czynności nerek i słuchu[1]. Pacjentów otrzymujących oba leki równocześnie lub jeden po drugim należy dokładnie kontrolować[2]. Czynność nerek kontroluje się szczególnie dokładnie także przy stosowaniu amfoterycyny B w postaci lipidowej[3]. Gentamycyny nie miesza się z amfoterycyną B w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej[2]. Warto rozważyć oznaczanie stężenia gentamycyny i dostosowanie dawki do aktualnej czynności nerek.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Przy kumulacji gentamycyny rośnie ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Oba leki mogą też nasilać utratę elektrolitów, głównie potasu i magnezu.
Mechanizm
Oba leki są nefrotoksyczne, a ich działanie uszkadzające nerki się sumuje. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, także w postaci kompleksu lipidowego[3]. Dożylna amfoterycyna B zwiększa ryzyko nefrotoksyczności gentamycyny[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie gentamycyny, co może zwiększać jej stężenie we krwi i nasilać ototoksyczność.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy
- diureza i stan nawodnienia
- stężenie gentamycyny w osoczu
- potas i magnez w surowicy
- słuch i czynność błędnika
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Lipidowapostać · amfoterycyna | ryzyko maleje | Postać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana, ale nadal wymaga kontroli czynności nerek. |
| Miejscowa (gąbka)droga podania · gentamycyna | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu gentamycyny w postaci gąbki narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze niż po podaniu dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest niższe. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Wcześniejsze zaburzenia czynności nerek zwiększają ryzyko dalszego ich uszkodzenia i kumulacji gentamycyny z ototoksycznością. |
| Leczenie wielodnioweczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia nerek i słuchu rośnie wraz z czasem jednoczesnego stosowania obu leków. |
| Podanie jeden po drugimkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Dokładna kontrola jest potrzebna także wtedy, gdy leki podaje się kolejno, a nie równocześnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin B.Braun 1 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-b-braun-100223599/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CeftazydymPołączenie można stosować, gdy jest wskazane klinicznie, ale konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu zgłoś personelowi każdy niepokojący objaw dotyczący słuchu, równowagi lub oddawania moczu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu zgłoś personelowi każdy niepokojący objaw dotyczący słuchu, równowagi lub oddawania moczu.
Amikacyna i ceftazydym to dwa antybiotyki, które często podaje się razem, bo razem skuteczniej zwalczają ciężkie zakażenia. Oba mogą jednak obciążać nerki, a amikacyna może też uszkadzać słuch i narząd równowagi. Dlatego w trakcie leczenia lekarz regularnie sprawdza wyniki badań krwi i dostosowuje dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, gdy jest wskazane klinicznie, ale konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek.[1] Dawkuj amikacynę według czynności nerek i stężeń leku w surowicy, a dawkę ceftazydymu dostosuj do klirensu kreatyniny. Ogranicz czas skojarzonego leczenia do niezbędnego minimum i unikaj dokładania kolejnych leków nefro- lub ototoksycznych. Nie mieszaj obu leków w jednej strzykawce ani w jednym worku infuzyjnym i podawaj je osobno.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie nefrotoksyczności z narastaniem stężenia kreatyniny oraz zwiększenie ryzyka uszkodzenia słuchu i błędnika przez amikacynę. Ceftazydym sam ma niewielki potencjał nefrotoksyczny, więc ryzyko zależy głównie od ekspozycji na amikacynę, czasu leczenia i wyjściowej czynności nerek.
Mechanizm
Łączenie amikacyny z ceftazydymem wymaga ścisłej kontroli czynności nerek i słuchu, bo cefalosporyny mogą nasilać toksyczność amikacyny.[1] Ceftazydym w dużych dawkach podawany razem z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek.[2] Działania nefrotoksyczne obu leków sumują się, a pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie obu antybiotyków i zwiększa ich stężenia, co dodatkowo nasila toksyczność amikacyny. Jednocześnie oba leki działają przeciwbakteryjnie synergistycznie – beta-laktam uszkadza ścianę komórkową bakterii i ułatwia wnikanie aminoglikozydu.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
- diureza i stan nawodnienia
- stężenia amikacyny w surowicy (minimalne i maksymalne)
- słuch i objawy uszkodzenia błędnika (szumy uszne, zawroty głowy), przy dłuższym leczeniu audiometria
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR (niewydolność nerek)eGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek oba leki kumulują się, co zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności. Konieczna jest modyfikacja dawek obu leków i częstsze oznaczanie stężeń amikacyny. |
| Duże dawki ceftazydymudawka · ceftazydym | ryzyko rośnie | Duże dawki ceftazydymu podawane z lekami nefrotoksycznymi mogą niekorzystnie wpływać na czynność nerek. |
| Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Ryzyko nefro- i ototoksyczności amikacyny rośnie z czasem trwania terapii. Przy dłuższym leczeniu skojarzonym zalecana jest kontrola słuchu i częstsze badania czynności nerek. |
| Wziewnie (amikacyna liposomalna w nebulizacji)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mała, więc sumowanie nefrotoksyczności z ceftazydymem ma niewielkie znaczenie. Nadal warto zachować czujność u pacjentów z chorobami nerek lub słuchu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ GentamycynaUnikaj podawania diklofenaku w trakcie leczenia gentamycyną o działaniu ogólnoustrojowym.Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę w trakcie leczenia gentamycyną i powiedz lekarzowi, jeśli już go stosujesz.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj diklofenaku na własną rękę w trakcie leczenia gentamycyną i powiedz lekarzowi, jeśli już go stosujesz.
Diklofenak i gentamycyna mogą obciążać nerki, a razem to obciążenie się sumuje. Gdy nerki pracują słabiej, gentamycyna gromadzi się w organizmie i może uszkodzić słuch lub zmysł równowagi. Ryzyko jest większe u osób starszych, odwodnionych i z chorobami nerek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj podawania diklofenaku w trakcie leczenia gentamycyną o działaniu ogólnoustrojowym[1]. Jeśli lek przeciwbólowy jest potrzebny, rozważ paracetamol. Gdy skojarzenia nie da się uniknąć, stosuj diklofenak możliwie krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, zapewnij dobre nawodnienie oraz zintensyfikuj kontrolę czynności nerek i słuchu[1]. Oznaczaj stężenie gentamycyny i w razie potrzeby koryguj jej dawkowanie lub odstęp między dawkami.
Skutek kliniczny
Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz wzrostu stężenia gentamycyny z następowym uszkodzeniem słuchu i narządu równowagi. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, w podeszłym wieku, przy wcześniejszych zaburzeniach czynności nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków pętlowych lub innych leków nefrotoksycznych.
Mechanizm
Gentamycyny unika się z innymi lekami o działaniu nefrotoksycznym, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba ściślej kontrolować czynność nerek i słuch[1]. Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, przez co zmniejsza przepływ nerkowy i przesączanie kłębuszkowe, zwłaszcza u osób odwodnionych[2]. Gentamycyna jest wydalana przez nerki, więc spadek przesączania może prowadzić do jej kumulacji i nasilenia nefrotoksyczności oraz ototoksyczności. Indometacyna – inny lek z tej grupy – może zwiększać stężenie gentamycyny w osoczu u noworodków[1].
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- kreatynina w surowicy i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- stężenie gentamycyny w surowicy
- słuch i równowaga (szumy uszne, zawroty głowy)
- stężenie potasu w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (gąbka wszczepiana)droga podania · gentamycyna | ryzyko maleje | Gentamycyna podana miejscowo w gąbce daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest mniejsze. Przy dużej powierzchni rany lub zaburzeniach czynności nerek zachowaj ostrożność. |
| Żel lub plaster na skórępostać · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany na skórę osiąga niskie stężenia w osoczu i w praktyce nie wpływa istotnie na czynność nerek. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Diklofenak jest przeciwwskazany w niewydolności nerek. U takich pacjentów leczonych gentamycyną nie stosuj diklofenaku ogólnoustrojowo. |
| Noworodekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U noworodków lek z tej samej grupy co diklofenak zwiększał stężenie gentamycyny w osoczu. Konieczne jest oznaczanie stężenia gentamycyny i korekta dawkowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.