Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Ceftazydym / Ceftazydym i metotreksat

Ceftazydym i metotreksat

Jaki opis pokazać?

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Przy metotreksacie w małych dawkach decyzja dotyczy przede wszystkim samego zakażenia – ciężkie i czynne zakażenia są przeciwwskazaniem do stosowania metotreksatu, więc na czas leczenia ceftazydymem zwykle wstrzymuje się metotreksat w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.

Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz metotreksat, i nie bierz kolejnej dawki, dopóki lekarz tego nie potwierdzi.

Interakcja o niejasnym znaczeniuCeftazydym+ MetotreksatPrzy metotreksacie w małych dawkach decyzja dotyczy przede wszystkim samego zakażenia – ciężkie i czynne zakażenia są przeciwwskazaniem do stosowania metotreksatu, więc na czas leczenia ceftazydymem zwykle wstrzymuje się metotreksat w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz metotreksat, i nie bierz kolejnej dawki, dopóki lekarz tego nie potwierdzi.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz metotreksat, i nie bierz kolejnej dawki, dopóki lekarz tego nie potwierdzi.

Ceftazydym to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce przy poważnych zakażeniach. Razem z metotreksatem może w rzadkich przypadkach obciążać nerki, a wtedy metotreksat dłużej utrzymuje się w organizmie i może bardziej szkodzić. Poważne zakażenie samo w sobie jest powodem, dla którego lekarz często wstrzymuje metotreksat na czas leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła mimo leczenia antybiotykiem
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
  • nasilona biegunka lub wymioty
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy metotreksacie w małych dawkach decyzja dotyczy przede wszystkim samego zakażenia – ciężkie i czynne zakażenia są przeciwwskazaniem do stosowania metotreksatu[1], więc na czas leczenia ceftazydymem zwykle wstrzymuje się metotreksat w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Przy metotreksacie w dużych dawkach należy kontrolować kreatyninę i stężenie metotreksatu w surowicy, unikać dużych dawek ceftazydymu i dostosować dawkę ceftazydymu do aktualnego klirensu kreatyniny. Przy opóźnionej eliminacji metotreksatu postępuje się według schematu ratunkowego z folinianem wapnia.

Skutek kliniczny

Przy pogorszeniu czynności nerek możliwe jest zwiększenie stężenia metotreksatu i nasilenie jego toksyczności, zwłaszcza mielosupresji, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i uszkodzenia nerek. Ryzyko jest istotne głównie przy dużych dawkach metotreksatu i dużych dawkach ceftazydymu, przy małych dawkach metotreksatu stosowanych raz w tygodniu jest niewielkie.

Mechanizm

Ryzyko wynika głównie z możliwego sumowania działania nefrotoksycznego. Ceftazydym w dużych dawkach, podawany razem z lekami nefrotoksycznymi, może pogorszyć czynność nerek[2]. Metotreksat jest wydalany głównie przez nerki, więc każde pogorszenie ich czynności opóźnia jego eliminację i zwiększa stężenie w surowicy. Ceftazydym jest wydalany głównie przez przesączanie kłębuszkowe i w odróżnieniu od penicylin nie ma potwierdzonego istotnego hamowania kanalikowego wydzielania metotreksatu. Penicyliny mogą zmniejszać klirens nerkowy metotreksatu i wypierać go z połączeń z białkami[1], ale przeniesienie tego mechanizmu na ceftazydym jest jedynie teoretyczne.

Metabolizm i transportery

  • Metotreksat: substrat OAT3[3]

Monitorować

  • kreatynina i klirens kreatyniny
  • stężenie metotreksatu w surowicy (przy dużych dawkach)
  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksatryzyko rośniePrzy dużych dawkach metotreksatu nawet niewielkie pogorszenie czynności nerek istotnie opóźnia jego eliminację. Należy monitorować kreatyninę i stężenie metotreksatu, unikać dużych dawek ceftazydymu i być przygotowanym na wydłużenie podawania folinianu wapnia.
Duże dawkidawka · ceftazydymryzyko rośnieCeftazydym w dużych dawkach z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek, dlatego przy jednoczesnym metotreksacie należy kontrolować kreatyninę.
eGFR ≤ 30 ml/minpacjentinne zalecenieCiężkie zaburzenia czynności nerek są przeciwwskazaniem do metotreksatu w małych dawkach, a ceftazydym wymaga wtedy zmniejszenia dawki. Metotreksatu nie należy wznawiać do czasu poprawy czynności nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Ceftazydym a alkohol: brak opisu w bazie.

Połączenie przeciwwskazaneMetotreksata alkoholPacjent leczony metotreksatem powinien unikać alkoholu, a u osób nadużywających alkoholu lub z chorobą alkoholową metotreksat jest przeciwwskazany.W trakcie leczenia metotreksatem unikaj alkoholu, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, powiedz o tym szczerze lekarzowi.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

W trakcie leczenia metotreksatem unikaj alkoholu, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, powiedz o tym szczerze lekarzowi.

Metotreksat i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a razem robią to silniej. Regularne picie alkoholu zwiększa ryzyko trwałego uszkodzenia wątroby, nawet jeśli długo nie daje to żadnych objawów. Osoby, które piją dużo alkoholu lub mają chorobę alkoholową, nie powinny przyjmować tego leku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • Zażółcenie skóry lub białek oczu
  • Ciemny mocz lub jasny stolec
  • Ból lub uczucie ciężaru pod prawym łukiem żebrowym
  • Nudności, brak apetytu i nietypowe zmęczenie
  • Swędzenie skóry bez wyraźnej przyczyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Pacjent leczony metotreksatem powinien unikać alkoholu, a u osób nadużywających alkoholu lub z chorobą alkoholową metotreksat jest przeciwwskazany.[1] Przed rozpoczęciem leczenia należy zebrać dokładny wywiad dotyczący spożycia alkoholu i ocenić czynność wątroby. U pacjentów, którzy w przeszłości nadmiernie pili alkohol, należy uwzględnić to jako czynnik ryzyka hepatotoksyczności i rozważyć nieinwazyjne metody oceny wątroby obok badań laboratoryjnych.[1] Jeśli pacjent nie jest w stanie zrezygnować z alkoholu, lekarz prowadzący powinien rozważyć ryzyko kontynuacji leczenia i częstsze monitorowanie.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest nasilenie toksycznego działania metotreksatu na wątrobę – wzrost aktywności aminotransferaz, stłuszczenie, zwłóknienie, a w skrajnych przypadkach marskość wątroby. W badaniach z udziałem pacjentów z łuszczycą hepatotoksyczność metotreksatu wiązała się z całkowitą dawką skumulowaną, a nadużywanie alkoholu, otyłość, cukrzyca i zaawansowany wiek ją zwiększały.[1] Zwłóknienie i marskość mogą rozwijać się przy prawidłowych wynikach prób wątrobowych, dlatego uszkodzenie bywa wykrywane późno.[1]

Mechanizm

Metotreksat i etanol sumują swoje działanie uszkadzające wątrobę. Metotreksat odkłada się w hepatocytach w postaci poliglutaminianów i zaburza przemiany folianów, a etanol powoduje stłuszczenie, stan zapalny i włóknienie wątroby oraz może pogłębiać niedobór kwasu foliowego. Charakterystyki produktów metotreksatu podają, że regularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksycznego działania leku i że w trakcie leczenia należy unikać alkoholu.[1] Wszystkie charakterystyki wymieniają alkohol w przeciwwskazaniach, ale różnią się zakresem zapisu – jedna obejmuje „nadużywanie alkoholu, poalkoholową chorobę wątroby i inne przewlekłe choroby wątroby”, druga „chorobę alkoholową”, a trzecia „nadużywanie alkoholu”.[1] Przeciwwskazanie dotyczy więc nadużywania alkoholu i jego następstw, natomiast okazjonalne picie jest objęte zaleceniem unikania alkoholu.

Metabolizm i transportery

  • Metotreksat: substrat OAT3[2]

Monitorować

  • Aktywność ALT i AST
  • Stężenie bilirubiny i albumin
  • Morfologia krwi z rozmazem
  • Stężenie kreatyniny
  • Nieinwazyjna ocena zwłóknienia wątroby u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • Wywiad dotyczący ilości i częstości spożywania alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Nadużywanie alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentinterakcja nie dotyczyNadużywanie alkoholu, choroba alkoholowa i poalkoholowa choroba wątroby są wymienione w przeciwwskazaniach metotreksatu.
Regularne spożywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieRegularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksycznego działania metotreksatu i wymaga ściślejszego monitorowania czynności wątroby.
dawka ≥ 1,5 g dawki skumulowanejalkoholryzyko rośnieHepatotoksyczność metotreksatu wiąże się z całkowitą dawką skumulowaną, a ryzyko zmian w wątrobie opisywano po długotrwałym leczeniu i dawce skumulowanej większej niż 1,5 g.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 162

Połączenie przeciwwskazaneCeftazydym+ TorasemidTorasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Torasemid to lek moczopędny, a ceftazydym to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce. Razem mogą obciążać nerki, szczególnie przy dużych dawkach albo gdy organizm jest odwodniony. Tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • silne pragnienie i suchość w ustach
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • nietypowe osłabienie lub skurcze mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Torasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem[1]. Jeśli na czas antybiotykoterapii nie można odstawić diuretyku pętlowego, decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz z uwzględnieniem czynności nerek, stanu nawodnienia i dawek obu leków. Przy jednoczesnym stosowaniu należy unikać dużych dawek i regularnie kontrolować czynność nerek.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie czynności nerek, szczególnie przy dużych dawkach obu leków lub u pacjentów z wcześniej upośledzoną czynnością nerek. Stosowanie ceftazydymu w dużych dawkach jednocześnie z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek[2].

Mechanizm

Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Diureza pętlowa sprzyja odwodnieniu i hipowolemii, co zmniejsza przepływ nerkowy i zwiększa podatność nerek na uszkodzenie. Ceftazydym jest wydalany przez nerki, więc pogorszenie ich czynności może prowadzić do jego kumulacji.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • diureza i bilans płynów
  • stężenie potasu i magnezu
  • ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · torasemidryzyko rośnieDuże dawki torasemidu nasilają ryzyko nefrotoksyczności cefalosporyn.
Duże dawkidawka · ceftazydymryzyko rośnieCeftazydym w dużych dawkach z lekami nefrotoksycznymi może pogarszać czynność nerek.
ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek ryzyko dalszego ich uszkodzenia i kumulacji ceftazydymu jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ MetotreksatKlozapiny nie łączy się z metotreksatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków, zanim lekarz prowadzący i psychiatra nie dowiedzą się, że masz zalecone oba, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków, zanim lekarz prowadzący i psychiatra nie dowiedzą się, że masz zalecone oba, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.

Klozapina i metotreksat mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia lub ranki w jamie ustnej
  • objawy przypominające grypę
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • nasilone osłabienie lub bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Klozapiny nie łączy się z metotreksatem. Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego metotreksat[1][2]. Gdy pacjent leczony klozapiną ma otrzymać metotreksat, lekarz prowadzący leczenie reumatologiczne, dermatologiczne lub onkologiczne powinien ustalić z psychiatrą inny lek albo inny schemat leczenia[3]. Klozapina zwykle jest lekiem ostatniego wyboru w schizofrenii lekoopornej i trudno ją zastąpić, dlatego najczęściej zmienia się lek przeciwreumatyczny. Jeżeli lekarze mimo to zdecydują o jednoczesnym leczeniu, wymaga to indywidualnej oceny ryzyka i ścisłej kontroli morfologii krwi z rozmazem.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko ciężkiej neutropenii, agranulocytozy lub pancytopenii z groźnymi zakażeniami. Jednoczesne przyjmowanie leku hamującego szpik utrudnia też ocenę, który lek odpowiada za spadek krwinek, i może opóźnić właściwą reakcję na niepokojące wyniki morfologii.

Mechanizm

Oba leki działają toksycznie na szpik kostny, więc ich działania hamujące wytwarzanie krwinek sumują się. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a metotreksat jako lek cytotoksyczny hamuje czynność szpiku i może prowadzić do leukopenii, małopłytkowości i pancytopenii. Klozapiny nie wolno stosować jednocześnie z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi[3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy[1][2].

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Metotreksat: substrat OAT3[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła
  • próby wątrobowe

Bezpieczniejsze alternatywy

hydroksychlorochina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta już przyjmującego metotreksatkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyRozpoczęcie leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy jest przeciwwskazane.
Mała dawka raz w tygodniu (choroby reumatyczne, łuszczyca)dawka · metotreksatinne zalecenieMała dawka metotreksatu nie znosi przeciwwskazania, bo lek nadal działa hamująco na szpik. Jeżeli lekarze uznają połączenie za nieuniknione, decyzja wymaga indywidualnej oceny i częstszej kontroli morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwas acetylosalicylowy+ MetotreksatNie należy łączyć kwasu acetylosalicylowego, także w małych dawkach przeciwpłytkowych, z metotreksatem w dawkach 15 mg na tydzień lub większych.Nie bierz aspiryny ani leków przeciwbólowych z jej dodatkiem bez zgody lekarza prowadzącego leczenie metotreksatem i zapytaj farmaceutę, czym bezpiecznie złagodzić ból lub gorączkę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz aspiryny ani leków przeciwbólowych z jej dodatkiem bez zgody lekarza prowadzącego leczenie metotreksatem i zapytaj farmaceutę, czym bezpiecznie złagodzić ból lub gorączkę.

Aspiryna (kwas acetylosalicylowy) utrudnia nerkom usuwanie metotreksatu z organizmu. Przez to metotreksatu zostaje we krwi więcej i może on silniej uszkadzać szpik, który wytwarza krwinki. Przy większych dawkach metotreksatu tych leków nie wolno łączyć, a przy mniejszych lekarz musi częściej sprawdzać twoje wyniki krwi. Dotyczy to także aspiryny w małych dawkach „na serce” i leków przeciwbólowych z aspiryną kupowanych bez recepty.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nasilona biegunka lub wymioty
  • nietypowe osłabienie lub bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – wydalanie, pk_wiazanie_bialek
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy łączyć kwasu acetylosalicylowego, także w małych dawkach przeciwpłytkowych, z metotreksatem w dawkach 15 mg na tydzień lub większych.[1] Przy metotreksacie w dawkach mniejszych niż 15 mg na tydzień połączenie jest możliwe z zachowaniem ostrożności, a w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego należy co tydzień kontrolować morfologię krwi.[2] Pacjentów z nawet łagodnymi zaburzeniami czynności nerek oraz osoby w podeszłym wieku trzeba monitorować dokładniej.[3] U pacjentów z graniczną czynnością nerek nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.[4]

Skutek kliniczny

Wzrasta stężenie metotreksatu i nasila się jego toksyczne działanie na szpik, czyli toksyczność hematologiczna.[3] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.[4]

Mechanizm

Kwas acetylosalicylowy zmniejsza klirens nerkowy metotreksatu przez hamowanie jego wydzielania kanalikowego, a salicylany dodatkowo wypierają metotreksat z połączeń z białkami osocza.[1] Metotreksat może zwiększać biodostępność i toksyczność w wyniku wypierania przez salicylany z miejsc wiązania z białkami, a salicylany jako słabe kwasy organiczne zmniejszają jego wydzielanie kanalikowe.[4]

Metabolizm i transportery

  • Metotreksat: substrat OAT3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem co tydzień w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego
  • czynność nerek (kreatynina, eGFR)
  • objawy toksyczności metotreksatu – zapalenie i owrzodzenia jamy ustnej, objawy z przewodu pokarmowego, objawy zakażenia, krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

klopidogrelparacetamol

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 15 mg na tydzieńmetotreksatryzyko rośniePrzy metotreksacie w dawkach 15 mg na tydzień lub większych jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego jest przeciwwskazane.
Mniej niż 15 mg na tydzieńdawka · metotreksatryzyko malejePrzy metotreksacie w dawkach mniejszych niż 15 mg na tydzień połączenie wymaga ostrożności oraz cotygodniowej kontroli morfologii krwi w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego.
Obniżony, także łagodne zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjentinne zaleceniePrzy nawet łagodnych zaburzeniach czynności nerek konieczne jest dokładniejsze monitorowanie. U pacjentów z graniczną czynnością nerek nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.
Podeszły wiekwiek · pacjentinne zalecenieU pacjentów w podeszłym wieku należy prowadzić dokładne monitorowanie leczenia skojarzonego.
dawka ≥ 1 g na dobękwas acetylosalicylowyryzyko rośnieWiększość opisanych interakcji kwasu acetylosalicylowego dotyczy dawek konwencjonalnych od 1 g do 3 g na dobę, więc przy dawkach przeciwbólowych i przeciwzapalnych ryzyko jest większe niż przy dawkach przeciwpłytkowych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acard-100002148/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardiopirin 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cardiopirin-100033226/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrea 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abrea-100364986/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetotreksat+ FingolimodNie łącz metotreksatu z fingolimodem.Jeśli dostałeś oba leki, nie zaczynaj ich łączyć i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, a do tego czasu nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli dostałeś oba leki, nie zaczynaj ich łączyć i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, a do tego czasu nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.

Metotreksat i fingolimod osłabiają układ odpornościowy, a razem robią to znacznie silniej. Takie połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, także rzadkich i groźnych dla życia. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub objawy grypopodobne
  • uporczywy kaszel lub duszność
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz metotreksatu z fingolimodem. Jeśli pacjent przyjmujący fingolimod wymaga leczenia immunosupresyjnego z innego wskazania, decyzję o wyborze terapii podejmuje neurolog wspólnie z lekarzem prowadzącym drugą chorobę. Przy zmianie leczenia z jednego leku na drugi zachowuje się ostrożność, ponieważ działanie na układ odpornościowy może utrzymywać się po odstawieniu.[1] Krótkie kuracje kortykosteroidami w leczeniu rzutów stwardnienia rozsianego nie zwiększały częstości zakażeń i nie są objęte tym przeciwwskazaniem.[1]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, oraz nasilonej limfopenii i innych cytopenii. Oba leki wymagają też unikania żywych szczepionek, a odpowiedź na inne szczepienia może być osłabiona.[1]

Mechanizm

Fingolimodu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne, a metotreksat należy do tej grupy.[1][2][3] Leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie łączy się z fingolimodem ze względu na addycyjne działanie na układ immunologiczny.[1] Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a metotreksat hamuje metabolizm folianów i może uszkadzać szpik, co prowadzi do sumowania się immunosupresji i ryzyka cytopenii.

Metabolizm i transportery

  • Metotreksat: substrat OAT3[4]
  • Fingolimod: substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów
  • objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
  • nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (podejrzenie PML)
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetotreksat+ Podtlenek azotuPodtlenku azotu nie stosuje się podczas terapii metotreksatem.Zawsze mów dentyście, położnej, ratownikowi i anestezjologowi, że przyjmujesz metotreksat, i nie używaj gazu rozweselającego w żadnej postaci.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Zawsze mów dentyście, położnej, ratownikowi i anestezjologowi, że przyjmujesz metotreksat, i nie używaj gazu rozweselającego w żadnej postaci.

Podtlenek azotu, czyli tzw. gaz rozweselający, jest używany do uspokojenia u dentysty, łagodzenia bólu przy porodzie i w karetce. Razem z metotreksatem może bardzo nasilić jego szkodliwe działanie na szpik i błony śluzowe. Mogą wtedy pojawić się bolesne owrzodzenia w ustach, częste infekcje albo łatwe powstawanie siniaków. Dotyczy to również rekreacyjnego wdychania gazu z baloników.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • owrzodzenia lub bolesne zapalenie w jamie ustnej
  • gorączka, dreszcze, ból gardła lub częste infekcje
  • siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa
  • nasilone osłabienie i bladość
  • nowe drętwienia, zaburzenia równowagi lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Podtlenku azotu nie stosuje się podczas terapii metotreksatem[1]. Do znieczulenia lub analgezji zabiegowej należy wybrać inny środek. Folinian wapnia może zmniejszyć nasilenie interakcji, ale nie zastępuje unikania połączenia[2]. Jeśli do ekspozycji już doszło, trzeba poinformować lekarza prowadzącego leczenie metotreksatem i kontrolować pacjenta pod kątem toksyczności.

Skutek kliniczny

Toksyczność metotreksatu rośnie – może wystąpić ciężka, nieprzewidywalna mielosupresja i zapalenie jamy ustnej, a przy podaniu dooponowym ostra, nieprzewidywalna neurotoksyczność[2]. Podtlenek azotu nasila działanie chemioterapeutyczne metotreksatu[1].

Mechanizm

Podtlenek azotu nieodwracalnie utlenia kobalt w witaminie B12 i w ten sposób ją dezaktywuje[3]. Brak aktywnej witaminy B12 blokuje syntazę metioniny, przez co folany zostają uwięzione w postaci metylotetrahydrofolianu i nie wracają do puli tetrahydrofolianu. Ten efekt nakłada się na hamowanie reduktazy dihydrofolianowej przez metotreksat i wzmacnia jego wpływ na metabolizm folianów[2].

Metabolizm i transportery

  • Metotreksat: substrat OAT3[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem w kolejnych dniach po ekspozycji
  • stan błony śluzowej jamy ustnej
  • objawy neurologiczne, zwłaszcza po dooponowym podaniu metotreksatu

Bezpieczniejsze alternatywy

sewoflurandesfluranizofluran

Kiedy ocena się zmienia

Dooponowodroga podania · metotreksatryzyko rośniePrzy dooponowym podaniu metotreksatu połączenie z podtlenkiem azotu może wywołać ostrą, nieprzewidywalną neurotoksyczność.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Podtlenek azotu Messer nie mniej niż 98%, gaz medyczny skroplony. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/podtlenek-azotu-messer-100108154/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Podtlenek azotu AIR PRODUCTS 100%, gaz medyczny skroplony. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/podtlenek-azotu-air-products-100279944/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ MetotreksatNeomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi, a metotreksat do nich należy, dlatego u pacjenta leczonego metotreksatem wybierz antybiotyk bez działania nefrotoksycznego.Nie stosuj neomycyny, gdy przyjmujesz metotreksat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj neomycyny, gdy przyjmujesz metotreksat, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.

Neomycyna i metotreksat mogą obciążać nerki, a stosowane razem robią to silniej. Gdy nerki pracują gorzej, metotreksat dłużej zostaje w organizmie i łatwiej o jego działania niepożądane. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • mniej oddawanego moczu lub obrzęki
  • szum w uszach albo pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • gorączka, częste infekcje lub łatwe powstawanie siniaków
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie, PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Neomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi, a metotreksat do nich należy, dlatego u pacjenta leczonego metotreksatem wybierz antybiotyk bez działania nefrotoksycznego.[1][2] Jeśli pacjent stosował już oba leki, odstaw neomycynę i skontroluj czynność nerek oraz morfologię krwi.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi uszkodzeniem nerek i słuchu oraz nasileniem toksyczności metotreksatu, w tym mielosupresją i zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej. Przy doustnej neomycynie skuteczność doustnego metotreksatu może się dodatkowo zmniejszyć.

Mechanizm

Neomycyna i metotreksat mogą uszkadzać nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Pogorszenie czynności nerek spowalnia wydalanie metotreksatu, co zwiększa jego stężenie we krwi i nasila jego toksyczność. Jednoczesne długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefrotoksycznymi może też nasilać toksyczność samej neomycyny.[1] Neomycyna podana doustnie jako niewchłanialny antybiotyk o szerokim zakresie działania może ograniczać jelitowe wchłanianie metotreksatu i zaburzać jego krążenie jelitowo-wątrobowe przez niszczenie flory bakteryjnej jelit.[3]

Metabolizm i transportery

  • Metotreksat: substrat OAT3[4]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • morfologia krwi z rozmazem
  • słuch i objawy ze strony błędnika
  • objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocyna

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · neomycynainne zalecenieDoustna neomycyna jako niewchłanialny antybiotyk o szerokim zakresie działania może dodatkowo ograniczać jelitowe wchłanianie doustnego metotreksatu i zaburzać jego krążenie jelitowo-wątrobowe, co grozi utratą skuteczności leczenia.
Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycynaryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefrotoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksatryzyko rośnieDuże dawki metotreksatu silniej obciążają nerki, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności z neomycyną jest wtedy największe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CeftazydymPołączenie można stosować, gdy jest wskazane klinicznie, ale konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu zgłoś personelowi każdy niepokojący objaw dotyczący słuchu, równowagi lub oddawania moczu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu zgłoś personelowi każdy niepokojący objaw dotyczący słuchu, równowagi lub oddawania moczu.

Amikacyna i ceftazydym to dwa antybiotyki, które często podaje się razem, bo razem skuteczniej zwalczają ciężkie zakażenia. Oba mogą jednak obciążać nerki, a amikacyna może też uszkadzać słuch i narząd równowagi. Dlatego w trakcie leczenia lekarz regularnie sprawdza wyniki badań krwi i dostosowuje dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szumy lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
  • zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, gdy jest wskazane klinicznie, ale konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek.[1] Dawkuj amikacynę według czynności nerek i stężeń leku w surowicy, a dawkę ceftazydymu dostosuj do klirensu kreatyniny. Ogranicz czas skojarzonego leczenia do niezbędnego minimum i unikaj dokładania kolejnych leków nefro- lub ototoksycznych. Nie mieszaj obu leków w jednej strzykawce ani w jednym worku infuzyjnym i podawaj je osobno.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie nefrotoksyczności z narastaniem stężenia kreatyniny oraz zwiększenie ryzyka uszkodzenia słuchu i błędnika przez amikacynę. Ceftazydym sam ma niewielki potencjał nefrotoksyczny, więc ryzyko zależy głównie od ekspozycji na amikacynę, czasu leczenia i wyjściowej czynności nerek.

Mechanizm

Łączenie amikacyny z ceftazydymem wymaga ścisłej kontroli czynności nerek i słuchu, bo cefalosporyny mogą nasilać toksyczność amikacyny.[1] Ceftazydym w dużych dawkach podawany razem z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek.[2] Działania nefrotoksyczne obu leków sumują się, a pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie obu antybiotyków i zwiększa ich stężenia, co dodatkowo nasila toksyczność amikacyny. Jednocześnie oba leki działają przeciwbakteryjnie synergistycznie – beta-laktam uszkadza ścianę komórkową bakterii i ułatwia wnikanie aminoglikozydu.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
  • diureza i stan nawodnienia
  • stężenia amikacyny w surowicy (minimalne i maksymalne)
  • słuch i objawy uszkodzenia błędnika (szumy uszne, zawroty głowy), przy dłuższym leczeniu audiometria

Kiedy ocena się zmienia

Obniżony eGFR (niewydolność nerek)eGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek oba leki kumulują się, co zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności. Konieczna jest modyfikacja dawek obu leków i częstsze oznaczanie stężeń amikacyny.
Duże dawki ceftazydymudawka · ceftazydymryzyko rośnieDuże dawki ceftazydymu podawane z lekami nefrotoksycznymi mogą niekorzystnie wpływać na czynność nerek.
Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacynaryzyko rośnieRyzyko nefro- i ototoksyczności amikacyny rośnie z czasem trwania terapii. Przy dłuższym leczeniu skojarzonym zalecana jest kontrola słuchu i częstsze badania czynności nerek.
Wziewnie (amikacyna liposomalna w nebulizacji)droga podania · amikacynaryzyko malejePrzy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mała, więc sumowanie nefrotoksyczności z ceftazydymem ma niewielkie znaczenie. Nadal warto zachować czujność u pacjentów z chorobami nerek lub słuchu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCyprofloksacyna+ MetotreksatNie zaleca się łączenia cyprofloksacyny z metotreksatem.Zanim zaczniesz brać cyprofloksacynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz metotreksat, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Zanim zaczniesz brać cyprofloksacynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz metotreksat, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.

Ten antybiotyk może spowolnić usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Metotreksat gromadzi się wtedy we krwi i łatwiej wywołuje groźne działania niepożądane, na przykład uszkodzenie krwi lub owrzodzenia w jamie ustnej. Lekarz zwykle wybiera wtedy inny antybiotyk albo na chwilę wstrzymuje metotreksat.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • łatwe siniaczenie lub krwawienia
  • nasilona biegunka, nudności lub wymioty
  • nietypowe osłabienie lub bladość
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – transport, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie zaleca się łączenia cyprofloksacyny z metotreksatem[1]. Jeśli to możliwe, wybierz antybiotyk z innej grupy, który nie upośledza wydalania metotreksatu, albo rozważ z lekarzem prowadzącym wstrzymanie metotreksatu na czas antybiotykoterapii. Gdy skojarzenia nie da się uniknąć, przebieg leczenia należy uważnie monitorować[2].

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia metotreksatu zwiększa ryzyko jego toksyczności, zwłaszcza wobec układu krwiotwórczego i przewodu pokarmowego[3][4]. Toksyczność może objawiać się mielosupresją, zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej i objawami żołądkowo jelitowymi.

Mechanizm

Cyprofloksacyna hamuje transport metotreksatu w kanalikach nerkowych i zmniejsza jego wydzielanie kanalikowe, co ogranicza klirens nerkowy metotreksatu i zwiększa jego stężenie w osoczu[1][2].

Metabolizm i transportery

  • Cyprofloksacyna: umiarkowany inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat OAT1[5], substrat OAT3[5]
  • Metotreksat: substrat OAT3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • stężenie kreatyniny w surowicy
  • aktywność aminotransferaz
  • objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i objawy żołądkowo jelitowe
  • stężenie metotreksatu w surowicy przy dużych dawkach

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksatryzyko rośniePrzy dużych dawkach metotreksatu stosowanych w onkologii skutki zahamowania jego wydalania są szczególnie groźne, dlatego skojarzenia z cyprofloksacyną należy unikać, a jeśli dojdzie do jednoczesnego podania, konieczna jest kontrola stężenia metotreksatu i czynności nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trexan Neo 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trexan-neo-100349455/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methofill 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methofill-100380815/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.