Interakcje / Celekoksyb / Celekoksyb i ranolazyna
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj celekoksybu u pacjenta leczonego ranolazyną z powodu dławicy piersiowej, bo celekoksyb jest przeciwwskazany w rozpoznanej chorobie niedokrwiennej serca.
Nie przyjmuj celekoksybu, gdy leczysz się ranolazyną, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.
Połączenie przeciwwskazaneCelekoksyb+ RanolazynaNie stosuj celekoksybu u pacjenta leczonego ranolazyną z powodu dławicy piersiowej, bo celekoksyb jest przeciwwskazany w rozpoznanej chorobie niedokrwiennej serca.Nie przyjmuj celekoksybu, gdy leczysz się ranolazyną, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj celekoksybu, gdy leczysz się ranolazyną, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.
Ranolazynę przyjmuje się z powodu choroby wieńcowej, a celekoksyb u osób z tą chorobą zwiększa ryzyko zawału serca i udaru. Dlatego tych leków nie łączy się. Celekoksyb może też nieco zwiększać ilość ranolazyny we krwi i nasilać jej działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej, częstsze napady dławicy
- duszność
- nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- silne zawroty głowy lub omdlenie
- uporczywe nudności
- obrzęki nóg lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie stosuj celekoksybu u pacjenta leczonego ranolazyną z powodu dławicy piersiowej, bo celekoksyb jest przeciwwskazany w rozpoznanej chorobie niedokrwiennej serca.[1] W leczeniu bólu preferuj paracetamol, a jeśli lekarz mimo to rozważa krótkotrwały NLPZ, decyzja wymaga indywidualnej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w sprawie odstawienia celekoksybu.
Skutek kliniczny
Celekoksyb zwiększa ryzyko zakrzepowych zdarzeń sercowo-naczyniowych, w tym zawału serca i udaru, u pacjenta z chorobą wieńcową leczonego z powodu dławicy. Umiarkowany wzrost stężenia ranolazyny może nasilać jej zależne od dawki działania niepożądane, takie jak nudności i zawroty głowy.[2]
Mechanizm
Główny problem nie wynika z farmakokinetyki, lecz z choroby, którą leczy ranolazyna. Celekoksyb jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaną chorobą niedokrwienną serca, chorobą naczyń obwodowych lub chorobą naczyń mózgowych.[1] Ranolazynę stosuje się w leczeniu stabilnej dławicy piersiowej, więc u pacjenta przyjmującego ranolazynę to przeciwwskazanie praktycznie zawsze jest spełnione. Dodatkowo celekoksyb hamuje CYP2D6.[1] Ranolazyna jest częściowo metabolizowana przez CYP2D6, a silny inhibitor tego enzymu zwiększał jej stężenie średnio 1,2-krotnie przy dawce 1000 mg dwa razy na dobę i może zwiększać AUC o około 62% przy dawce 500 mg dwa razy na dobę.[2] Celekoksyb jest słabszym inhibitorem CYP2D6 niż paroksetyna, więc efekt farmakokinetyczny powinien być mniejszy.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Celekoksyb: inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP2C9[3]
- Ranolazyna: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], umiarkowany inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów dławicy piersiowej
- ciśnienie tętnicze
- kreatynina i eGFR
- nudności i zawroty głowy jako objawy wyższego stężenia ranolazyny
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min przeciwwskazany jest każdy z tych leków osobno. |
| dawka ≤ 500 mg dwa razy na dobęranolazyna | ryzyko rośnie | Przy dawce ranolazyny 500 mg dwa razy na dobę silny inhibitor CYP2D6 może zwiększać AUC ranolazyny o około 62%, czyli wyraźniej niż przy dawce 1000 mg dwa razy na dobę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex 200 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaCelekoksyba alkoholNie ma przeciwwskazania do przyjęcia celekoksybu u osoby, która pije alkohol, ale należy ograniczyć alkohol do minimum lub go unikać, szczególnie przy dłuższej kuracji.Podczas przyjmowania leku najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do minimum.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Podczas przyjmowania leku najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do minimum.
Alkohol może zwiększać ryzyko uszkodzenia żołądka i krwawienia podczas stosowania tego leku przeciwbólowego. Największe ryzyko dotyczy osób pijących dużo i regularnie, starszych oraz tych, które miały wcześniej wrzody lub krwawienia z przewodu pokarmowego. Im mniej alkoholu, tym bezpieczniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub narastający ból w górnej części brzucha
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub wyglądające jak fusy od kawy
- nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do przyjęcia celekoksybu u osoby, która pije alkohol, ale należy ograniczyć alkohol do minimum lub go unikać, szczególnie przy dłuższej kuracji. Osoby nadużywające alkoholu oraz należące do grup największego ryzyka powikłań żołądkowo-jelitowych wymagają szczególnej ostrożności.[1] Jeśli pacjent nie jest w stanie ograniczyć picia, warto rozważyć z lekarzem inne postępowanie przeciwbólowe.
Skutek kliniczny
Wzrasta ryzyko owrzodzeń, perforacji i krwawień z przewodu pokarmowego, zwłaszcza przy regularnym lub nadmiernym piciu. Mogą pojawić się także ból w nadbrzuszu, zgaga i nudności. Ryzyko jest największe u osób starszych, z chorobą wrzodową lub krwawieniem w wywiadzie oraz stosujących jednocześnie kwas acetylosalicylowy, glikokortykoidy lub leki przeciwzakrzepowe.[1] Dla pojedynczej, niewielkiej porcji alkoholu u osoby bez czynników ryzyka nie mamy w dostępnych źródłach danych liczbowych, więc ocena opiera się na działaniu całej grupy NLPZ.
Mechanizm
Alkohol i celekoksyb działają niekorzystnie na przewód pokarmowy innymi drogami. Etanol podrażnia błonę śluzową żołądka i może zaburzać krzepnięcie, a celekoksyb jako lek z grupy NLPZ może powodować owrzodzenia, perforacje i krwawienia z przewodu pokarmowego, także zakończone zgonem. Celekoksyb jest inhibitorem COX-2, więc w porównaniu z nieselektywnymi NLPZ mniej obciąża żołądek, ale ryzyko powikłań nie znika. ChPL wymienia nadużywanie alkoholu wśród czynników największego ryzyka działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego.[1] Nasza książka także zaleca ostrożność u osób nadużywających alkoholu, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy z przewodu pokarmowego: ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności
- oznaki krwawienia: czarne smoliste stolce, wymioty z krwią lub o wyglądzie fusów od kawy, osłabienie, bladość
- u osób stosujących leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe: wskaźniki krzepnięcia i objawy krwawień
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie alkoholuilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Nadużywanie alkoholu jest wymienione w ChPL wśród czynników największego ryzyka działań niepożądanych w obrębie przewodu pokarmowego. Ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego jest wtedy największe. |
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | Podeszły wiek jest w ChPL wymieniony wśród czynników zwiększających ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych NLPZ, więc dodatkowe obciążenie alkoholem wymaga większej ostrożności. |
| Owrzodzenie lub krwawienie z przewodu pokarmowego w wywiadzieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Choroby układu pokarmowego w wywiadzie, takie jak owrzodzenia lub krwawienia, ChPL zalicza do czynników największego ryzyka. Czynna choroba wrzodowa lub krwawienie z przewodu pokarmowego stanowi przeciwwskazanie do stosowania celekoksybu niezależnie od alkoholu. |
| Jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego, glikokortykoidów lub doustnych leków przeciwzakrzepowychdawka · pacjent | ryzyko rośnie | Te leki są wymienione w ChPL jako zwiększające ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych lub krwotocznych, więc alkohol dodatkowo je nasila. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex 200 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuRanolazynaa alkoholNie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do małych ilości i unikanie upijania się.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz się do niewielkiej ilości, nie upijaj się i wstawaj powoli, a gdy pijesz regularnie więcej, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz się do niewielkiej ilości, nie upijaj się i wstawaj powoli, a gdy pijesz regularnie więcej, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Lek nie wchodzi w groźną interakcję z niewielką ilością alkoholu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą jednak powodować zawroty głowy, nudności i spadek ciśnienia, więc razem mogą działać silniej. Większa ilość alkoholu może dodatkowo obciążać serce i sprzyjać zaburzeniom jego rytmu. Regularne picie dużych ilości alkoholu może uszkodzić wątrobę, a przy chorej wątrobie tego leku nie można stosować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nasilone nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do małych ilości i unikanie upijania się. Pacjenta trzeba poinformować o możliwym nasileniu zawrotów głowy i spadków ciśnienia oraz o konieczności ostrożnego wstawania. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, a przy umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniu czynności wątroby ranolazyna jest przeciwwskazana.[1]
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, nudności i niedociśnienia ortostatycznego, z ryzykiem upadku lub omdlenia, zwłaszcza u osób starszych i po większej ilości alkoholu. Po dużych ilościach alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu i rozwoju choroby wątroby ranolazyna przestaje być bezpieczna.
Mechanizm
Umiarkowane ilości alkoholu nie powinny istotnie zmieniać działania ranolazyny, ale u części pacjentów mogą nasilać zawroty głowy i spadki ciśnienia. ChPL ranolazyny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Ranolazyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i częściowo przez CYP2D6, a jej działania niepożądane, takie jak nudności i zawroty głowy, są zależne od dawki i stężenia w osoczu.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego nie należy oczekiwać klinicznie ważnej interakcji farmakokinetycznej. Możliwa jest natomiast addycja farmakodynamiczna, ponieważ alkohol rozszerza naczynia, obniża ciśnienie tętnicze i sam wywołuje zawroty głowy oraz nudności. Ranolazyna wydłuża odstęp QTc, a ChPL wskazuje na teoretyczne ryzyko komorowych zaburzeń rytmu przy łączeniu z innymi czynnikami wydłużającymi QTc.[1] Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu może sprzyjać zaburzeniom rytmu i zaburzeniom elektrolitowym, co teoretycznie zwiększa to ryzyko. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, a umiarkowane lub ciężkie zaburzenie czynności wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania ranolazyny.[1] Wzmianka o alkoholu poliwinylowym w jednym z produktów dotyczy wyłącznie substancji pomocniczej otoczki, a nie etanolu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zawroty głowy i omdlenia
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- kołatania serca i zaburzenia rytmu, EKG z oceną QTc u pacjentów z grupy ryzyka
- próby wątrobowe u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa ilość alkoholu nasila addycyjne niedociśnienie i zawroty głowy oraz może sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym i arytmiom u pacjenta przyjmującego lek wydłużający QTc. Należy zalecić unikanie takich epizodów. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności wątrobyczas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Umiarkowane lub ciężkie zaburzenie czynności wątroby, w tym w przebiegu alkoholowej choroby wątroby, jest przeciwwskazaniem do stosowania ranolazyny. U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych addycja zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego zwiększa ryzyko upadków, dlatego zalecenie ograniczenia alkoholu jest szczególnie ważne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 307
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ RanolazynaNie należy stosować difenhydraminy u pacjenta leczonego ranolazyną.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się ranolazyną – zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na alergię albo porozmawiaj z lekarzem o problemach ze snem.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się ranolazyną – zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na alergię albo porozmawiaj z lekarzem o problemach ze snem.
Difenhydramina, stosowana na sen lub alergię, razem z ranolazyną może groźnie zaburzyć rytm serca. Oba leki wpływają na przewodzenie prądu w sercu i ich działanie się sumuje. Difenhydramina może też zwiększać ilość ranolazyny we krwi, przez co łatwiej o zawroty głowy i nudności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- nadmierna senność
- nudności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować difenhydraminy u pacjenta leczonego ranolazyną.[1][2][3] W leczeniu objawów alergii lepszym wyborem jest lek przeciwhistaminowy II generacji o małym potencjale wydłużania QT, a w bezsenności – postępowanie niefarmakologiczne i konsultacja z lekarzem prowadzącym. Jeżeli pacjent przyjął już oba leki, należy odstawić difenhydraminę, a przy kołataniu serca, omdleniu lub zawrotach głowy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Wzrost stężenia ranolazyny nasila zależne od dawki działania niepożądane, takie jak nudności i zawroty głowy.[4] Senność i zawroty głowy zwiększają ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Difenhydraminy nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT ani u osób z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, a ranolazynę przyjmują chorzy na dławicę piersiową.[1][2][3] Difenhydramina hamuje CYP2D6, który częściowo metabolizuje ranolazynę, co może zwiększać jej stężenie w osoczu.[1][4] Ranolazyna jest słabym inhibitorem CYP2D6, a difenhydramina substratem tego enzymu o wysokim powinowactwie, dlatego ekspozycja na difenhydraminę również może wzrosnąć.[1][4] Dochodzi do tego sumowanie działań ośrodkowych – senności difenhydraminy i zależnych od dawki zawrotów głowy po ranolazynie.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[5], ranolazyna – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Ranolazyna – słaby inhibitor CYP2D6[6], difenhydramina – substrat CYP2D6[5]
- Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]
- Ranolazyna: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[7], inhibitor MATE1[7], inhibitor MATE2-K[7], słaby inhibitor OCT2[7], umiarkowany inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia
- nasilenie zawrotów głowy, nudności i senności
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≤ 500 mg dwa razy na dobęranolazyna | ryzyko rośnie | Przy ranolazynie 500 mg dwa razy na dobę silny inhibitor CYP2D6 może zwiększyć AUC ranolazyny o około 62%, więc składowa farmakokinetyczna interakcji jest wyraźniejsza niż przy dawce 1000 mg dwa razy na dobę. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są zaburzenia elektrolitowe, bradykardia i wrażliwość na działanie przeciwcholinergiczne i uspokajające, co zwiększa ryzyko arytmii i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ RanolazynaNie łącz hydroksyzyny z ranolazyną – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z ranolazyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z ranolazyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.
Hydroksyzyna (lek na lęk, świąd i kłopoty ze snem) i ranolazyna (lek na dławicę piersiową) mogą zaburzać rytm serca. Razem to działanie się sumuje i może dojść do groźnej arytmii. Hydroksyzyny nie stosuje się też u osób z chorobą serca, a ranolazynę przyjmuje się właśnie z powodu choroby serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z ranolazyną – połączenie jest przeciwwskazane[1]. U pacjenta leczonego ranolazyną wybierz lek bez wpływu na odstęp QT zależnie od wskazania – w świądzie i alergii przeciwhistaminowy lek nowej generacji, w lęku i bezsenności lek spoza grupy wydłużającej QT. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, odstaw hydroksyzynę, a przy objawach kardiologicznych wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko jest większe przy hipokaliemii, hipomagnezemii i bradykardii[1]. Dodatkowo może nasilić się senność i zawroty głowy wywoływane przez oba leki.
Mechanizm
Hydroksyzyna i ranolazyna wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje. Hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani u pacjentów ze stwierdzoną chorobą układu krążenia, która jest czynnikiem ryzyka wydłużenia QT[1]. Ranolazynę stosuje się w dławicy piersiowej, więc ten drugi warunek spełnia praktycznie każdy pacjent leczony ranolazyną. Hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5[1]. Ranolazyna jest słabym inhibitorem CYP3A4, dlatego może nieznacznie zwiększać stężenie hydroksyzyny[2]. Hydroksyzyna w dużych dawkach hamuje CYP2D6[1]. Ranolazyna jest częściowo metabolizowana przez CYP2D6, ale nawet silny inhibitor tego enzymu zwiększa jej stężenie w niewielkim stopniu i nie wymaga zmiany dawki[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[3], ranolazyna – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[3], ranolazyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Ranolazyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
- Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
- Ranolazyna: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], słaby inhibitor OCT2[5], umiarkowany inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli pacjent przyjął oba leki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIbuprofen+ CelekoksybIbuprofenu nie należy łączyć z celekoksybem.Nie bierz ibuprofenu, gdy przyjmujesz celekoksyb – jeśli potrzebujesz dodatkowego leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę lub lekarza.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ibuprofenu, gdy przyjmujesz celekoksyb – jeśli potrzebujesz dodatkowego leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę lub lekarza.
Ibuprofen i celekoksyb to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają lepiej, za to wyraźnie zwiększają ryzyko krwawienia z żołądka, uszkodzenia nerek i problemów z sercem. Dlatego tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ból w klatce piersiowej lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Ibuprofenu nie należy łączyć z celekoksybem. Jednoczesne stosowanie ibuprofenu z innymi NLPZ, w tym z inhibitorami COX-2, jest przeciwwskazane[1]. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej NLPZ, ponieważ zwiększa to ryzyko działań niepożądanych[2]. Pacjent leczony celekoksybem, który potrzebuje doraźnie dodatkowego leku przeciwbólowego, powinien otrzymać lek spoza grupy NLPZ, np. paracetamol, a przy niewystarczającej kontroli bólu skonsultować z lekarzem zmianę leczenia. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi leków nie przyjmuje się równolegle.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, ostrego uszkodzenia nerek, wzrostu ciśnienia tętniczego, zatrzymania płynów i zaostrzenia niewydolności serca. Dodanie do celekoksybu innego leku hamującego COX-1 wyraźnie zwiększa częstość powikłanych owrzodzeń – przy jednoczesnym stosowaniu małej dawki kwasu acetylosalicylowego była ona 4-krotnie większa niż przy samym celekoksybie[3]. Połączenie nie daje korzyści przeciwbólowej, która uzasadniałaby to ryzyko.
Mechanizm
Oba leki należą do NLPZ i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Ibuprofen jako nieselektywny inhibitor hamuje także COX-1 w błonie śluzowej żołądka, co znosi przewagę celekoksybu w zakresie bezpieczeństwa przewodu pokarmowego. Oba leki zmniejszają też syntezę prostaglandyn w nerkach, co sprzyja zatrzymaniu sodu i wody oraz pogorszeniu filtracji kłębuszkowej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- morfologia – stężenie hemoglobiny przy podejrzeniu utajonego krwawienia
- kreatynina i eGFR, zwłaszcza u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących inhibitory ACE, sartany albo diuretyki
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała u pacjentów z chorobami serca
Kiedy ocena się zmienia
| Postać do stosowania na skórę (żel, krem, plaster)postać · ibuprofen | ryzyko maleje | Ibuprofen stosowany miejscowo daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania działań niepożądanych jest znacznie mniejsze. Należy jednak ograniczyć powierzchnię i czas stosowania oraz unikać nakładania na rozległe lub uszkodzone obszary skóry. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i ostrego uszkodzenia nerek przy podwójnym NLPZ jest szczególnie duże, zwłaszcza przy współistniejącym leczeniu przeciwzakrzepowym, przeciwpłytkowym, inhibitorami ACE, sartanami lub diuretykami. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aclexa 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aclexa-100316800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIndometacyna+ CelekoksybIndometacyny nie łączy się z innymi NLPZ, w tym z wybiórczymi inhibitorami COX-2, takimi jak celekoksyb.Nie przyjmuj tych leków razem i skontaktuj się z lekarzem, aby zostawił tylko jeden z nich.nieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i skontaktuj się z lekarzem, aby zostawił tylko jeden z nich.
Indometacyna i celekoksyb to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają lepiej, ale znacznie częściej uszkadzają żołądek i jelita, mogą wywołać krwawienie, zaszkodzić nerkom oraz podnieść ciśnienie. Tych leków nie należy łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nasilający się ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Indometacyny nie łączy się z innymi NLPZ, w tym z wybiórczymi inhibitorami COX-2, takimi jak celekoksyb[1]. Należy pozostawić jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas, a przy niewystarczającej analgezji rozważyć dołączenie leku przeciwbólowego spoza grupy NLPZ, na przykład paracetamolu. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi nie należy przyjmować obu leków równolegle.
Skutek kliniczny
Połączenie nie zwiększa skuteczności przeciwbólowej ani przeciwzapalnej, a zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Rośnie ryzyko owrzodzeń, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, ostrego uszkodzenia nerek, hiperkaliemii, zaostrzenia niewydolności serca i nadciśnienia tętniczego oraz incydentów sercowo-naczyniowych.
Mechanizm
Oba leki są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i hamują syntezę prostaglandyn – indometacyna nieselektywnie COX-1 i COX-2, celekoksyb wybiórczo COX-2. Ich działania niepożądane sumują się, zwłaszcza uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, upośledzenie przepływu nerkowego, zatrzymywanie sodu i wody oraz zwiększanie ciśnienia tętniczego. Wybiórczość celekoksybu wobec COX-2 nie chroni przewodu pokarmowego, gdy jednocześnie podaje się nieselektywny NLPZ hamujący COX-1.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, bóle w nadbrzuszu)
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie potasu w surowicy
- obrzęki i masa ciała u pacjentów z niewydolnością serca
Kiedy ocena się zmienia
| Do oka (krople)droga podania · indometacyna | ryzyko maleje | Indometacyna w kroplach do oczu osiąga małe stężenia ogólnoustrojowe, więc sumowanie działań układowych jest znacznie mniej prawdopodobne. Ocena wymaga weryfikacji farmaceuty. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i ostrego uszkodzenia nerek przy łączeniu NLPZ jest większe. |
| eGFR ≤ 30pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min celekoksyb jest przeciwwskazany także w monoterapii. Ciężka niewydolność nerek jest również przeciwwskazaniem do indometacyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol, flukonazol i izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu wybranych leków na serce. Dotyczy to ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których stężenie we krwi może wtedy niebezpiecznie wzrosnąć. Może to spowodować zbyt wolne bicie serca, groźne zaburzenia rytmu albo osłabienie pracy serca. Inne leki nasercowe, na przykład trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 czy preparaty z głogu, nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- błyski światła lub inne zaburzenia widzenia
- narastająca duszność, obrzęki nóg lub szybkie męczenie się
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem. Z flukonazolem i izawukonazolem ranolazynę można stosować tylko w najmniejszej dawce po ostrożnym dostosowaniu, a iwabradynę rozpoczynać od najmniejszej dawki z kontrolą tętna. W przypadku mawakamtenu ChPL przewiduje przeciwwskazanie albo zmniejszenie dawki zależnie od fenotypu CYP2C19 i siły inhibitora, przy czym flukonazol i worykonazol jako jednoczesne inhibitory CYP2C19 i CYP3A4 są szczególnie niekorzystne[1]. Zmiana dawki mawakamtenu wymaga kontroli echokardiograficznej, także po odstawieniu triazolu[1]. Trimetazydyny, adenozyny, regadenozonu, meldonium, fosfokreatyny, ubidekarenonu i preparatów z głogu ta interakcja nie dotyczy.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, a także zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia iwabradyny powoduje nadmierną bradykardię, zaburzenia widzenia w postaci fosfenów i ryzyko arytmii. Wzrost stężenia mawakamtenu może prowadzić do nadmiernego zmniejszenia kurczliwości lewej komory i niewydolności serca ze spadkiem frakcji wyrzutowej, a po odstawieniu triazolu do utraty skuteczności leczenia[1]. Największe ryzyko dotyczy połączeń z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem, mniejsze z flukonazolem i izawukonazolem.
Mechanizm
Interakcja dotyczy tylko tych leków nasercowych, których eliminacja zależy od CYP3A4, czyli ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, a nie całej grupy A. Wszystkie triazole hamują CYP3A4, przy czym itrakonazol, worykonazol i pozakonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol inhibitorami umiarkowanymi. Itrakonazol i pozakonazol hamują dodatkowo glikoproteinę P, co nasila wzrost stężenia ranolazyny. Flukonazol i worykonazol silnie hamują także CYP2C19, który jest głównym szlakiem metabolizmu mawakamtenu[2]. Do składowej farmakokinetycznej dochodzi addycja farmakodynamiczna, ponieważ ranolazyna oraz flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol wydłużają odstęp QT, iwabradyna przez bradykardię sprzyja arytmiom typu torsade de pointes, a itrakonazol ma ujemne działanie inotropowe, które sumuje się z działaniem mawakamtenu. Izawukonazol skraca odstęp QT, więc u niego składowa związana z QT nie występuje.
Monitorować
- tętno spoczynkowe przy iwabradynie
- EKG z oceną odstępu QT przy ranolazynie i iwabradynie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- frakcja wyrzutowa lewej komory w echokardiografii przy mawakamtenie
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność, obrzęki i spadek tolerancji wysiłku
- zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje krótszą ekspozycję na inhibitor, ale ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu hamowanie CYP3A4 i CYP2C19 utrzymuje się kilka dni, więc nadal wymagane jest monitorowanie tętna i objawów. |
| Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol, a w mniejszym stopniu izawukonazol, długo utrzymują się w organizmie, dlatego ranolazynę lub iwabradynę należy włączać ponownie dopiero po wygaśnięciu działania hamującego, a przy mawakamtenie trzeba przewidzieć spadek jego stężenia i ponowną ocenę dawki. |
| Włączenie lub odstawienie triazolu w trakcie leczenia mawakamtenemkolejność włączenia · inne leki nasercowe | inne zalecenie | Mawakamten ma bardzo długi okres półtrwania, więc dołączenie triazolu powoduje powolne narastanie jego stężenia, a odstawienie triazolu stopniowy spadek, dlatego każda taka zmiana wymaga dostosowania dawki mawakamtenu i kontroli frakcji wyrzutowej w echokardiografii. |
| Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek zwiększa ekspozycję na ranolazynę niezależnie od hamowania CYP3A4, więc połączenie ranolazyny z jakimkolwiek triazolem, także flukonazolem i izawukonazolem, należy wtedy traktować jako przeciwwskazane. |
Źródła
- Merali S, Bunn H, Sychterz C, Chiang M, Puli S, Sehnert AJ, et al. Exposure-Response Modeling and Simulation to Identify Optimal Mavacamten Posology When Coadministered with CYP3A4 and CYP2C19 Inhibitors in Patients with Obstructive HCM. J Clin Pharmacol. 2025;65(12):1802-1814. doi: 10.1002/jcph.70072. PMID: 40796530.
- Chiang M, Sychterz C, Perera V, Merali S, Palmisano M, Templeton IE, et al. Physiologically Based Pharmacokinetic Modeling and Simulation of Mavacamten Exposure with Drug-Drug Interactions from CYP Inducers and Inhibitors by CYP2C19 Phenotype. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(4):922-932. doi: 10.1002/cpt.3005. PMID: 37467157.
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, zwłaszcza klarytromycyna, mogą zwiększać ilość w organizmie leków na serce takich jak iwabradyna, ranolazyna czy mawakamten. Może to nadmiernie zwolnić pracę serca, zaburzyć jego rytm albo osłabić siłę skurczu serca. Azytromycyna działa na te leki słabiej, ale też może zaburzać rytm serca. Ta interakcja nie dotyczy trimetazydyny, preparatów z głogu ani koenzymu Q10, czyli ubidekarenonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Bardzo wolne bicie serca albo uczucie, że serce bije nierówno
- Kołatanie serca
- Zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- Narastająca duszność, obrzęki nóg albo szybkie męczenie się
- Silne nudności lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG. Klarytromycyny nie należy łączyć z iwabradyną ani z ranolazyną, ponieważ jest to przeciwwskazane w ChPL, i zwykle najprościej zastąpić ją antybiotykiem z innej grupy. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, iwabradynę lub ranolazynę trzeba odstawić na czas leczenia i wznowić dopiero kilka dni po jego zakończeniu. U pacjenta przyjmującego mawakamten włączenie klarytromycyny wymaga decyzji kardiologa o zmniejszeniu dawki lub przerwie w leczeniu, zależnie od fenotypu CYP2C19, a azytromycyna nie wymaga zmiany dawki mawakamtenu. Azytromycynę, roksytromycynę i spiramycynę z iwabradyną lub ranolazyną stosuje się tylko po ocenie ryzyka wydłużenia QT, z wyrównaniem potasu i magnezu oraz z kontrolą EKG na początku leczenia.
Skutek kliniczny
Najgroźniejsze skutki to ciężka bradykardia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy połączeniu klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną. Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa też ryzyko zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia mawakamtenu może nadmiernie obniżyć frakcję wyrzutową lewej komory i wywołać objawy niewydolności serca. Połączenie klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tych leków nasercowych, a przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko dotyczy głównie sumowania wpływu na odstęp QT i rytm serca.
Mechanizm
Interakcja dotyczy leków nasercowych metabolizowanych przez CYP3A4, czyli iwabradyny, ranolazyny i mawakamtenu, a nie całej grupy. Klarytromycyna jest silnym, zależnym od mechanizmu inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie iwabradyny i ranolazyny oraz mawakamtenu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują tego enzymu. Drugim, wspólnym dla wszystkich makrolidów mechanizmem jest wydłużanie odstępu QT, które sumuje się z wydłużeniem QT wywoływanym przez ranolazynę oraz z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę, ponieważ zwolnienie rytmu sprzyja arytmii typu torsade de pointes[1]. Mawakamten nie wydłuża odstępu QT, więc u niego znaczenie ma wyłącznie składowa farmakokinetyczna.
Monitorować
- Częstość akcji serca, ze szczególną uwagą na bradykardię u osób przyjmujących iwabradynę
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia makrolidem
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Zawroty głowy, kołatania serca i omdlenia
- Objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory u osób przyjmujących mawakamten
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po ostatniej dawce klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest zależne od mechanizmu i utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego iwabradynę lub ranolazynę wznawia się dopiero po tym czasie, a nie od razu po ostatniej dawce antybiotyku. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba strukturalna serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii przy łączeniu makrolidu z iwabradyną lub ranolazyną. |
Źródła
- Yu Y, Zhang M, Chen R, Liu F, Zhou P, Bu L, et al. Action potential response of human induced-pluripotent stem cell derived cardiomyocytes to the 28 CiPA compounds: A non-core site data report of the CiPA study. J Pharmacol Toxicol Methods. 2019;98:106577. doi: 10.1016/j.vascn.2019.04.003. PMID: 31022455.
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia.Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.
Niektóre leki na HIV, takie jak rytonawir, darunawir czy atazanawir, mocno spowalniają usuwanie z organizmu części leków na serce. Dotyczy to zwłaszcza ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których może wtedy we krwi zrobić się za dużo. Może to spowodować groźne zwolnienie lub zaburzenia rytmu serca, omdlenia albo osłabienie pracy serca. Trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 i preparaty z głogu nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- kołatanie serca lub nierówny rytm
- zawroty głowy lub omdlenie
- błyski lub jasne plamy w polu widzenia
- duszność, obrzęki nóg lub nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i innymi inhibitorami proteazy HIV, i należy je odstawić lub zastąpić innym lekiem. Mawakamtenu nie należy włączać u pacjenta leczonego wzmacnianym inhibitorem proteazy bez konsultacji kardiologicznej, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2C19 połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to także krótkiej kuracji nirmatrelwirem z rytonawirem w COVID-19, a po jej zakończeniu z ponownym włączeniem ranolazyny lub iwabradyny trzeba odczekać kilka dni[1]. Jeżeli lek nasercowy jest niezbędny, rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu na niewzmacniany inhibitor integrazy.
Skutek kliniczny
Przy ranolazynie wzrost stężenia grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, zawrotami głowy, nudnościami i omdleniami. Przy iwabradynie grozi ciężką bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym, zaburzeniami widzenia typu fosfenów i arytmią komorową wtórną do bradykardii. Przy mawakamtenie grozi nadmiernym spadkiem frakcji wyrzutowej lewej komory i niewydolnością serca. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów proteazy z listy, ale nie wszystkich leków nasercowych – leki nie zależne od CYP3A4 są wyjątkami.
Mechanizm
Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem lub kobicystatem, silnie hamują CYP3A4, a część z nich także glikoproteinę P[2]. Ranolazyna, iwabradyna i mawakamten są metabolizowane w dużej mierze przez CYP3A4, a ranolazyna jest dodatkowo substratem glikoproteiny P, dlatego ich stężenie we krwi wielokrotnie rośnie. Sakwinawir i atazanawir dodatkowo wydłużają odstęp PR lub QT, co sumuje się z wydłużeniem QT po ranolazynie i z bradykardią po iwabradynie. Hamowanie CYP3A4 przez rytonawir utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.
Monitorować
- częstość rytmu serca
- EKG z oceną odstępów QTc i PR
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory przy mawakamtenie
- zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia
Źródła
- Casey B, Vernick RC, Bahekar A, Patel D, Ncogo Alene I. Ranolazine Toxicity Secondary to Paxlovid. Cureus. 2023;15(4):e37153. doi: 10.7759/cureus.37153. PMID: 37153311.
- Maideen NMP, Kandasamy K, Balasubramanian R. Pharmacokinetic Interactions of Paxlovid Involving CYP3A Enzymes and P-gp Transporter: An Overview of Clinical Data. Curr Drug Metab. 2024;25(9):639-652. doi: 10.2174/0113892002320326250123082112. PMID: 39917926.
Połączenie przeciwwskazaneMesalazyna+ CelekoksybNie łącz celekoksybu z mesalazyną u pacjenta z chorobą zapalną jelit, bo celekoksyb jest w tej chorobie przeciwwskazany.Nie zaczynaj przyjmować celekoksybu razem z mesalazyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować celekoksybu razem z mesalazyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.
Mesalazynę przyjmuje się zwykle na zapalną chorobę jelit, a celekoksyb jest lekiem przeciwbólowym i przeciwzapalnym, którego nie stosuje się przy tej chorobie. Celekoksyb może wywołać zaostrzenie choroby jelit z biegunką i krwią w stolcu. Oba leki mogą też obciążać nerki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona biegunka lub częstsze wypróżnienia
- krew w stolcu albo czarny, smolisty stolec
- silny ból brzucha
- gorączka
- wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz celekoksybu z mesalazyną u pacjenta z chorobą zapalną jelit, bo celekoksyb jest w tej chorobie przeciwwskazany[1][2][3]. Do leczenia bólu wybierz paracetamol, a przy bólu stawów związanym z chorobą jelit skonsultuj leczenie z gastroenterologiem prowadzącym. Jeśli lekarz mimo to zdecyduje o krótkim kursie NLPZ, kontroluj objawy jelitowe i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe zaostrzenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Leśniowskiego-Crohna z biegunką, krwawieniem z odbytu i bólem brzucha, a także pogorszenie czynności nerek. U osób z chorobą wrzodową lub skazą krwotoczną rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.
Mechanizm
Mesalazynę stosuje się prawie wyłącznie w chorobie zapalnej jelit, a celekoksybu nie stosuje się u osób z chorobą zapalną jelit[1][2][3]. Hamowanie syntezy prostaglandyn przez NLPZ osłabia ochronę błony śluzowej jelita i może wywołać zaostrzenie choroby, czyli działa przeciwnie do celu leczenia mesalazyną. Oba leki mogą też uszkadzać nerki – mesalazyna rzadko wywołuje śródmiąższowe zapalenie nerek, a NLPZ zmniejszają przepływ nerkowy, więc ryzyko nefrotoksyczności się sumuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- liczba i charakter wypróżnień, obecność krwi w stolcu
- ból brzucha i inne objawy zaostrzenia choroby zapalnej jelit
- kreatynina i eGFR
- morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/minpacjent | ryzyko rośnie | Przy klirensie kreatyniny poniżej 30 ml/min celekoksyb jest przeciwwskazany niezależnie od choroby jelit, a mesalazyny nie stosuje się w ciężkich zaburzeniach czynności nerek. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki moczopędne albo inhibitory ACE ryzyko ostrej niewydolności nerek po NLPZ jest większe, co dodatkowo nakłada się na nefrotoksyczność mesalazyny. |
| Doodbytniczadroga podania · mesalazyna | inne zalecenie | Postać doodbytnicza mesalazyny także wskazuje na chorobę zapalną jelit, więc przeciwwskazanie do celekoksybu pozostaje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex 200 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aclexa 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aclexa-100316800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Elecoxel 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/elecoxel-100395716/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.