Interakcje / Cerytynib / Cerytynib i drospirenon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale należy kontrolować stężenie potasu w surowicy na początku leczenia skojarzonego i okresowo później, zwłaszcza przy osłabionej czynności nerek lub równoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów, antagonistów aldosteronu albo leków moczopędnych oszczędzających potas.
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach, które bierzesz.
Niekorzystna interakcjaCerytynib+ DrospirenonPołączenie można stosować, ale należy kontrolować stężenie potasu w surowicy na początku leczenia skojarzonego i okresowo później, zwłaszcza przy osłabionej czynności nerek lub równoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów, antagonistów aldosteronu albo leków moczopędnych oszczędzających potas.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach, które bierzesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach, które bierzesz.
Lek przeciwnowotworowy cerytynib może zwiększać ilość drospirenonu w organizmie. Tabletka antykoncepcyjna nadal chroni przed ciążą, ale może wzrosnąć poziom potasu we krwi, szczególnie gdy masz słabsze nerki lub bierzesz leki na nadciśnienie albo moczopędne. Mogą też częściej pojawiać się nieregularne krwawienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub drętwienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- silne lub przedłużające się krwawienie z dróg rodnych
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy kontrolować stężenie potasu w surowicy na początku leczenia skojarzonego i okresowo później, zwłaszcza przy osłabionej czynności nerek lub równoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów, antagonistów aldosteronu albo leków moczopędnych oszczędzających potas. U pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka hiperkaliemii rozważ antykoncepcję niehormonalną lub wewnątrzmaciczną z lewonorgestrelem. Drospirenon należy natychmiast odstawić, jeśli w trakcie leczenia wystąpi ciężkie uszkodzenie wątroby, do czasu normalizacji jej parametrów[1].
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie drospirenonu może nasilić jego działanie antymineralokortykoidowe i ryzyko hiperkaliemii, szczególnie u pacjentek z upośledzoną czynnością nerek lub przyjmujących inne leki zwiększające stężenie potasu. Mogą też nasilić się działania niepożądane progestagenu, takie jak nieregularne krwawienia, tkliwość piersi czy wahania nastroju. Skuteczność antykoncepcyjna drospirenonu nie zmniejsza się, bo cerytynib nie jest induktorem enzymów.
Mechanizm
Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 i hamuje ten enzym także w sposób zależny od czasu, co zwiększa ekspozycję na substraty CYP3A4[2]. Silne inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie progestagenów w osoczu, a kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane[1]. Drospirenon jest metabolizowany przez CYP3A4 tylko częściowo, dlatego wzrost jego stężenia będzie prawdopodobnie umiarkowany, ale bezpośrednich danych dla tego połączenia brak.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- objawy hiperkaliemii (osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca)
- nieregularne krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią
Kiedy ocena się zmienia
| Umiarkowane upośledzenie czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy osłabionej czynności nerek ryzyko hiperkaliemii rośnie, wymagana częstsza kontrola potasu, a w ciężkiej lub ostrej niewydolności nerek drospirenon jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaCerytyniba alkoholZalecaj unikanie alkoholu lub ograniczenie go do sporadycznych małych ilości oraz bezwzględne unikanie intensywnego i regularnego picia przez cały okres leczenia.W czasie leczenia unikaj alkoholu, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia unikaj alkoholu, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.
Lek ten może obciążać wątrobę i trzustkę oraz często powoduje biegunkę, nudności i wymioty. Alkohol działa na te same narządy, więc razem mogą zwiększać ryzyko ich uszkodzenia i nasilać dolegliwości żołądkowe. Takie połączenie nie zostało dokładnie zbadane, ale ze względu na bezpieczeństwo lepiej ograniczyć alkohol w czasie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- uporczywe wymioty lub biegunka
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu lub ograniczenie go do sporadycznych małych ilości oraz bezwzględne unikanie intensywnego i regularnego picia przez cały okres leczenia. U pacjentów pijących regularnie poinformuj lekarza prowadzącego, bo może to wymagać częstszej kontroli prób wątrobowych, lipazy, amylazy i glikemii. Przy wzroście aminotransferaz w trakcie leczenia zapytaj o spożycie alkoholu, zanim wynik zostanie przypisany wyłącznie cerytynibowi.
Skutek kliniczny
Spodziewanym skutkiem jest większe ryzyko i trudniejsza interpretacja wzrostu aminotransferaz i bilirubiny, co może prowadzić do przerw w leczeniu lub zmniejszenia dawki cerytynibu. Możliwe jest też nasilenie biegunki, nudności i wymiotów, a odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe po intensywnym piciu mogą dodatkowo sprzyjać zaburzeniom rytmu serca u pacjenta przyjmującego lek wydłużający odstęp QT i zwalniający czynność serca. Alkohol zwiększa także ryzyko zapalenia trzustki i wahań glikemii. Nie opisano badań ani serii przypadków dotyczących bezpośrednio tego połączenia, więc ocena opiera się na profilu toksyczności obu substancji.
Mechanizm
Podczas leczenia cerytynibem alkohol warto ograniczyć do minimum, bo oba mogą uszkadzać wątrobę, trzustkę i błonę śluzową przewodu pokarmowego. ChPL cerytynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu, a w przeciwwskazaniach podaje wyłącznie nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze[1]. Główne ryzyko jest farmakodynamiczne i addytywne. Cerytynib bardzo często podwyższa aktywność aminotransferaz i może wywołać polekowe uszkodzenie wątroby, a etanol jest niezależnym czynnikiem hepatotoksycznym. Do tego dochodzi wspólny wpływ na trzustkę (wzrost lipazy i amylazy, ryzyko zapalenia trzustki), na gospodarkę glukozą oraz nasilenie biegunki, nudności i wymiotów. Element farmakokinetyczny jest niepewny. Według danych in vitro cerytynib hamuje CYP2E1 w klinicznie istotnych stężeniach i może zwiększać stężenia substancji metabolizowanych głównie przez ten enzym[1]. CYP2E1 odpowiada za część utleniania etanolu, zwłaszcza u osób pijących regularnie i przy większych ilościach alkoholu, ale klinicznego znaczenia tego zjawiska dla stężenia etanolu nie zbadano.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ALT, AST i bilirubina całkowita
- lipaza i amylaza
- glikemia
- elektrolity (potas, magnez) przy biegunce lub wymiotach
- EKG – odstęp QT i częstość rytmu u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka
Kiedy ocena się zmienia
| Epizod intensywnego picia (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe duże ilości alkoholu zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia wątroby i trzustki oraz wymiotów i odwodnienia z zaburzeniami elektrolitowymi, które mogą sprzyjać zaburzeniom rytmu serca podczas leczenia cerytynibem. |
| Regularne picie (codziennie lub prawie codziennie)czas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Regularne picie zwiększa ryzyko kumulacji uszkodzenia wątroby, utrudnia interpretację wzrostu aminotransferaz i może uzasadniać częstszą kontrolę prób wątrobowych, lipazy i glikemii. Poinformuj lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieDrospirenona alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania ani unikać alkoholu z powodu stosowania drospirenonu.Możesz pić alkohol z umiarem, ale pamiętaj o codziennej tabletce, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej przyjęciu, postępuj jak przy pominiętej dawce i zapytaj farmaceutę, czy potrzebujesz prezerwatywy.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz pić alkohol z umiarem, ale pamiętaj o codziennej tabletce, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej przyjęciu, postępuj jak przy pominiętej dawce i zapytaj farmaceutę, czy potrzebujesz prezerwatywy.
Alkohol nie wpływa na działanie tej tabletki antykoncepcyjnej i nie musisz z jego powodu zmieniać sposobu jej przyjmowania. Problem może się pojawić tylko wtedy, gdy po wypiciu dużej ilości alkoholu zwymiotujesz wkrótce po połknięciu tabletki albo zapomnisz ją przyjąć. Wtedy ochrona przed ciążą może być słabsza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki
- pominięta tabletka po spożyciu alkoholu
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani unikać alkoholu z powodu stosowania drospirenonu. Warto przypomnieć pacjentce, że w razie wymiotów wkrótce po przyjęciu tabletki należy postępować jak przy pominięciu dawki zgodnie z ulotką i w razie potrzeby stosować dodatkową metodę mechaniczną.
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie zmienia skuteczności antykoncepcyjnej ani profilu bezpieczeństwa drospirenonu. Wymioty po dużej ilości alkoholu lub pominięcie tabletki mogą zmniejszyć skuteczność antykoncepcji, ale wynika to z okoliczności, a nie z interakcji samych substancji.
Mechanizm
Między drospirenonem a etanolem nie ma znanej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej o znaczeniu klinicznym. ChPL drospirenonu nie wymienia alkoholu wśród przeciwwskazań ani w opisie interakcji, a wśród substancji pomocniczych podaje jedynie alkohol poliwinylowy, który nie jest etanolem[1]. Według ChPL skuteczność drospirenonu zmniejszają leki indukujące enzymy mikrosomalne, a etanol nie należy do induktorów ani inhibitorów enzymów o znaczeniu dla metabolizmu drospirenonu[1]. Pośrednie znaczenie może mieć jedynie upicie się prowadzące do wymiotów wkrótce po przyjęciu tabletki, co może ograniczyć wchłanianie hormonu, a także pominięcie dawki po spożyciu dużej ilości alkoholu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- regularność przyjmowania tabletek
- wymioty po spożyciu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Ilość powodująca wymiotyilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Wymioty krótko po przyjęciu tabletki mogą ograniczyć wchłanianie drospirenonu. Należy postępować jak przy pominięciu dawki i rozważyć dodatkową metodę mechaniczną. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu z ciężką chorobą wątrobyczas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Istniejąca lub przebyta ciężka choroba wątroby, do czasu powrotu jej parametrów do normy, jest przeciwwskazaniem do stosowania drospirenonu niezależnie od bieżącego spożycia alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Inne interakcje tych leków 143
Połączenie przeciwwskazanePochodne difenylometanu (np. hydroksyzyna)+ Inhibitory kinazy ALK (np. kryzotynib, cerytynib) klasaPochodnej difenylometanu nie należy podawać pacjentowi leczonemu inhibitorem kinazy ALK bez oceny EKG i tętna, a przy wydłużonym QT lub bradykardii połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z lekiem z grupy inhibitorów ALK bez zgody lekarza onkologa, a jeśli już ją dostałeś, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek bezpieczniejszy dla serca.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z lekiem z grupy inhibitorów ALK bez zgody lekarza onkologa, a jeśli już ją dostałeś, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek bezpieczniejszy dla serca.
Hydroksyzyna, przyjmowana na świąd, niepokój lub sen, może zaburzać rytm serca. Leki na raka płuca z grupy inhibitorów ALK, takie jak kryzotynib, cerytynib, alektynib, brygatynib czy lorlatynib, też mogą zwalniać lub zaburzać pracę serca. Razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii, a kryzotynib i cerytynib dodatkowo podnoszą ilość hydroksyzyny w organizmie, co nasila senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duża senność i trudność z wybudzeniem
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pochodnej difenylometanu nie należy podawać pacjentowi leczonemu inhibitorem kinazy ALK bez oceny EKG i tętna, a przy wydłużonym QT lub bradykardii połączenie jest przeciwwskazane. Hydroksyzyny nie łączy się z kryzotynibem ani cerytynibem, bo oba leki wydłużają QT, zwalniają rytm serca i podnoszą stężenie hydroksyzyny. Przy alektynibie, brygatynibie i lorlatynibie hydroksyzynę można rozważyć tylko krótko, w najmniejszej skutecznej dawce, po wykonaniu EKG i przy prawidłowym tętnie oraz stężeniu potasu i magnezu. U pacjenta z bradykardią, zaburzeniami elektrolitowymi, chorobą serca lub przyjmującego inne leki wydłużające QT hydroksyzyny nie stosuje się przy żadnym inhibitorze ALK. Na świąd, lęk lub bezsenność lepiej wybrać lek bez wpływu na QT.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwa nasilona bradykardia. Przy kryzotynibie i cerytynibie dochodzi do tego silniejsza senność i działanie cholinolityczne hydroksyzyny z powodu wyższego stężenia.
Mechanizm
Hydroksyzyna blokuje kanały potasowe hERG i wydłuża odstęp QT. Kryzotynib i cerytynib także wydłużają QT i zwalniają rytm serca, a bradykardia dodatkowo zwiększa ryzyko torsade de pointes. Działania na repolaryzację sumują się. Kryzotynib i cerytynib hamują też CYP3A4, który uczestniczy w przemianach hydroksyzyny, więc jej stężenie i działanie na serce mogą wzrosnąć. Pozostałe inhibitory ALK (alektynib, brygatynib, lorlatynib) nie wydłużają istotnie QT, ale zwalniają rytm serca lub upośledzają przewodzenie przedsionkowo-komorowe, więc wspólnym elementem całej klasy jest addycyjne ryzyko zaburzeń rytmu.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem hydroksyzyny i po kilku dniach łącznego stosowania
- tętno spoczynkowe i ciśnienie tętnicze
- odstęp PR i objawy bloku przedsionkowo-komorowego przy lorlatynibie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nadmierna senność i objawy cholinolityczne
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych hydroksyzyna silniej działa na serce i ośrodkowy układ nerwowy, a bradykardia i zaburzenia elektrolitowe są częstsze. Przy każdym inhibitorze ALK lepiej wybrać alternatywę. |
| Dawka maksymalnadawka · pochodne difenylometanu | ryzyko rośnie | Wpływ hydroksyzyny na QT zależy od dawki. Jeśli połączenie z alektynibem, brygatynibem lub lorlatynibem jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas. |
Połączenie przeciwwskazaneProkinetyki (np. cyzapryd)+ Inhibitory kinazy ALK (np. kryzotynib, cerytynib) klasaJednoczesne stosowanie prokinetyku i inhibitora kinazy ALK jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca.Nie przyjmuj leku przyspieszającego pracę żołądka razem z lekiem na nowotwór z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza onkologa, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj żadnego na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku przyspieszającego pracę żołądka razem z lekiem na nowotwór z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza onkologa, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj żadnego na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.
Niektóre leki na nowotwory płuca, takie jak kryzotynib i cerytynib, mogą razem z cyzaprydem groźnie zaburzyć rytm serca. Lek na nowotwór sprawia, że cyzapryd dłużej zostaje w organizmie, a oba leki osobno też wpływają na pracę serca. Inne leki wspomagające pracę żołądka, na przykład itopryd, nie stwarzają takiego zagrożenia. Metoklopramid również jest pod tym względem bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie prokinetyku i inhibitora kinazy ALK jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych zaburzeń rytmu serca. Dotyczy to cyzaprydu w połączeniu z kryzotynibem lub cerytynibem. U pacjenta leczonego tymi inhibitorami ALK cyzapryd należy odstawić. Jeśli potrzebny jest lek prokinetyczny, wybierz itopryd lub krótkotrwale metoklopramid w najmniejszej skutecznej dawce. Cyzapryd można włączyć dopiero po całkowitym wypłukaniu inhibitora ALK. Połączenie cyzaprydu z brygatynibem, alektynibem lub lorlatynibem również jest niekorzystne. Przy tych lekach należy go unikać, a gdy jest to konieczne, trzeba kontrolować EKG i tętno.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT oraz częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes. Może dojść do migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Bradykardia wywołana inhibitorem ALK dodatkowo zwiększa to ryzyko.
Mechanizm
Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy cyzaprydu w połączeniu z kryzotynibem lub cerytynibem. Cyzapryd jest substratem CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym. Kryzotynib i cerytynib hamują CYP3A4, przy czym hamowanie przez cerytynib jest silne. Podnoszą one stężenie cyzaprydu we krwi, a stężenie to bezpośrednio wiąże się z blokowaniem kanałów potasowych hERG. Oba inhibitory ALK same wydłużają odstęp QT i zwalniają akcję serca. Efekty farmakokinetyczny i farmakodynamiczny sumują się.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- częstość akcji serca (bradykardia)
- odstęp PR przy lorlatynibie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 okresów półtrwania od odstawienia kryzotynibu lub cerytynibuinhibitory kinazy ALK | ryzyko maleje | Po całkowitym wypłukaniu kryzotynibu lub cerytynibu hamowanie CYP3A4 i wpływ na QT ustępują. Wtedy cyzapryd można włączyć, najlepiej po kontrolnym EKG. |
Niekorzystna interakcjaApomorfina+ CerytynibPołączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i okresowo w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenia potasu i magnezu.Powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, nie bierz bez konsultacji żadnych leków na nudności i zgłaszaj się na zlecone badania EKG.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, nie bierz bez konsultacji żadnych leków na nudności i zgłaszaj się na zlecone badania EKG.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na raka może dodatkowo zwalniać pracę serca, a lek na chorobę Parkinsona obniżać ciśnienie, co sprzyja zasłabnięciom. Lekarze mogą zlecić badania EKG i krwi, aby leczenie było bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i okresowo w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenia potasu i magnezu. Apomorfiny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Na początku jednoczesnego stosowania należy obserwować pacjenta w kierunku nietypowych działań niepożądanych lub nasilenia działania apomorfiny[1]. Przy wydłużeniu QTc lub objawowej bradykardii decyzję o modyfikacji leczenia podejmuje onkolog wspólnie z neurologiem.
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, a także bradykardia, niedociśnienie tętnicze i omdlenia.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację serca się sumują. Apomorfiny należy unikać z innymi lekami o znanych właściwościach wydłużających odstęp QT[1]. Cerytynib wydłuża odstęp QT i zwalnia czynność serca, a apomorfina obniża ciśnienie tętnicze, co dodatkowo zwiększa ryzyko omdleń. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ apomorfina jest metabolizowana głównie przez sprzęganie, a nie przez CYP3A4 hamowany przez cerytynib.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc i częstości rytmu przed rozpoczęciem i okresowo w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- tętno i objawy bradykardii
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dacepton 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dacepton-100329932/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ Fenylomaślan gliceroluNie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu.Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład drospirenonu w organizmie. Tabletka antykoncepcyjna może wtedy chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku na cykl mocznikowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- objawy mogące wskazywać na ciążę, np. nudności lub tkliwość piersi
- brak krwawienia, którego się spodziewasz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu. Fenylomaślan glicerolu w zaburzeniach cyklu mocznikowego stosuje się zwykle przewlekle, dlatego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Jeśli leczenie induktorem jest krótkotrwałe, należy stosować dodatkową metodę mechaniczną przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu, a przy przedłużeniu leczenia poza tabletki aktywne pominąć tabletki placebo i od razu zacząć następne opakowanie[1]. Indukcja może utrzymywać się przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej drospirenonu oraz krwawienia międzymiesiączkowe[1]. Pełnej skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4 – przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszyła się o około 32%, a ekspozycja na jego 1-hydroksymetabolit wzrosła[2]. Drospirenon jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych[1]. Indukcja może więc obniżać stężenie drospirenonu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia międzymiesiączkowe lub plamienia jako możliwy sygnał obniżonego stężenia drospirenonu
- test ciążowy przy podejrzeniu ciąży lub braku krwawienia
- stosowanie dodatkowej lub alternatywnej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)medroksyprogesteron (wstrzyknięcia o przedłużonym działaniu)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie krótkotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy krótkotrwałym stosowaniu leku indukującego wystarczy dodatkowa metoda mechaniczna przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu leku indukującego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ DrospirenonKobieta stosująca antykoncepcję zawierającą tylko drospirenon nie powinna przyjmować dziurawca.Nie stosuj dziurawca razem z tabletkami antykoncepcyjnymi, a jeśli już go przyjmujesz, używaj prezerwatyw do 28 dni po jego odstawieniu i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj dziurawca razem z tabletkami antykoncepcyjnymi, a jeśli już go przyjmujesz, używaj prezerwatyw do 28 dni po jego odstawieniu i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.
Dziurawiec, także w herbatkach i kroplach na trawienie, przyspiesza usuwanie z organizmu hormonu zawartego w tabletkach antykoncepcyjnych. Tabletka może wtedy nie chronić przed ciążą, a między miesiączkami mogą pojawiać się plamienia. Ten wpływ dziurawca utrzymuje się jeszcze około 4 tygodnie po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- plamienia lub krwawienia między miesiączkami
- brak lub opóźnienie krwawienia
- objawy mogące świadczyć o ciąży, np. nudności lub tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Kobieta stosująca antykoncepcję zawierającą tylko drospirenon nie powinna przyjmować dziurawca. Jeśli dziurawiec jest stosowany długotrwale, zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Przy krótkotrwałym stosowaniu dziurawca trzeba dodatkowo używać metody mechanicznej przez cały czas jego przyjmowania i przez 28 dni po odstawieniu[1]. Jeśli ten okres wykracza poza tabletki aktywne z bieżącego opakowania, pomija się tabletki placebo i od razu rozpoczyna następne opakowanie[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi krwawieniami międzymiesiączkowymi i utratą skuteczności antykoncepcyjnej, czyli niezamierzoną ciążą[1]. Antykoncepcja zawierająca tylko progestagen ma mniejszy zapas skuteczności niż tabletki złożone, dlatego spadek stężenia drospirenonu jest tu szczególnie niekorzystny.
Mechanizm
Ziele dziurawca indukuje enzymy wątrobowe, głównie CYP3A4, który częściowo odpowiada za metabolizm drospirenonu. W efekcie klirens progestagenu rośnie, a jego stężenie w osoczu spada. Systematyczne przyjmowanie dziurawca może aktywować cytochrom P450 i osłabiać działanie doustnych środków antykoncepcyjnych[2]. Indukcja pojawia się już po kilku dniach, maksimum osiąga zwykle w ciągu kilku tygodni i może się utrzymywać przez około 4 tygodnie po odstawieniu induktora[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia i plamienia międzymiesiączkowe
- brak lub opóźnienie krwawienia z odstawienia – test ciążowy
- przyjmowanie produktów z dziurawcem bez recepty, w tym herbatek i mieszanek ziołowych na trawienie
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznymmedroksyprogesteron w iniekcji domięśniowejwkładka wewnątrzmaciczna z miedzią
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · dziurawiec | inne zalecenie | Przy długotrwałym przyjmowaniu dziurawca dodatkowa metoda mechaniczna nie wystarcza i zaleca się zmianę na inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji. |
| odstep ≤ 28 dni od odstawienia dziurawcadziurawiec | inne zalecenie | Indukcja enzymatyczna może się utrzymywać przez około 4 tygodnie po odstawieniu dziurawca, dlatego dodatkową metodę mechaniczną stosuje się jeszcze przez 28 dni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Niekorzystna interakcjaIrynotekan+ CerytynibNależy unikać łączenia irynotekanu z cerytynibem jako silnym inhibitorem CYP3A4.Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz oba, zanim dostaniesz kolejną dawkę chemioterapii.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz oba, zanim dostaniesz kolejną dawkę chemioterapii.
Cerytynib może sprawić, że irynotekan będzie działał w organizmie silniej niż zwykle. Oba leki mogą też same wywoływać biegunkę, nudności i obciążać wątrobę. Razem zwiększają ryzyko ciężkiej biegunki, odwodnienia i spadku odporności. Lekarz zwykle unika tego połączenia albo bardzo dokładnie kontroluje leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, zwłaszcza częsta lub wodnista
- gorączka lub dreszcze
- silne nudności lub wymioty uniemożliwiające picie
- zawroty głowy, suchość w ustach, mało oddawanego moczu
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- duże osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia irynotekanu z cerytynibem jako silnym inhibitorem CYP3A4.[1] Cerytynibu nie łączy się z substratami CYP3A o wąskim indeksie terapeutycznym, a jeśli nie da się tego uniknąć, rozważa się zmniejszenie dawki substratu.[2] Jeśli skojarzenie jest konieczne, decyzję o redukcji dawki irynotekanu podejmuje onkolog, a pacjenta ściśle monitoruje się pod kątem biegunki, mielosupresji i czynności wątroby. Hamowanie CYP3A przez cerytynib jest częściowo zależne od czasu, więc ryzyko interakcji nie znika natychmiast po odstawieniu cerytynibu.[2]
Skutek kliniczny
Spodziewany jest wzrost ekspozycji na SN-38 i nasilenie toksyczności irynotekanu – ciężkiej biegunki, neutropenii z ryzykiem gorączki neutropenicznej i odwodnienia. Sumowanie działań żołądkowo-jelitowych i hepatotoksycznych obu leków dodatkowo zwiększa ryzyko ciężkiej biegunki, zaburzeń elektrolitowych i wzrostu aminotransferaz.
Mechanizm
Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 in vivo i zwiększył AUC midazolamu 5,4-krotnie.[2] Hamowanie CYP3A4 ogranicza przekształcanie irynotekanu do nieaktywnego APC i kieruje więcej leku w stronę aktywnego metabolitu SN-38. Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zmniejszył AUC APC o 87% i zwiększył AUC SN-38 o 109%.[1] Dodatkowo oba leki często wywołują biegunkę, nudności, wymioty i uszkodzenie wątroby, więc ich działania niepożądane się sumują.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili przed każdym cyklem
- liczba i charakter stolców, objawy odwodnienia
- elektrolity i kreatynina przy biegunce
- aminotransferazy i bilirubina
- temperatura ciała
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Cerytynib odstawiony przed cyklem irynotekanuodstep · cerytynib | ryzyko maleje | Odstawienie cerytynibu przed podaniem irynotekanu zmniejsza ryzyko interakcji, ale hamowanie CYP3A jest częściowo zależne od czasu, więc efekt może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas po ostatniej dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Irinotecan Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/irinotecan-kabi-100215252/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Niekorzystna interakcjaTriazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol)+ Inhibitory kinazy ALK (np. kryzotynib, brygatynib, cerytynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu triazolowego leku przeciwgrzybiczego i inhibitora kinazy ALK należy w pierwszej kolejności wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza grupy triazoli, a jeśli połączenia nie da się uniknąć, rozważyć zmniejszenie dawki inhibitora ALK zgodnie z ChPL i ściśle monitorować EKG oraz działania niepożądane.Nie zaczynaj, nie przerywaj ani nie przedłużaj leczenia lekiem przeciwgrzybiczym z grupy triazoli, gdy przyjmujesz lek na raka płuca z grupy inhibitorów ALK, bez uzgodnienia z onkologiem, i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz lek onkologiczny.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj, nie przerywaj ani nie przedłużaj leczenia lekiem przeciwgrzybiczym z grupy triazoli, gdy przyjmujesz lek na raka płuca z grupy inhibitorów ALK, bez uzgodnienia z onkologiem, i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz lek onkologiczny.
Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków na raka płuca, takich jak kryzotynib, cerytynib, brygatynib i lorlatynib. Lek na raka może się wtedy gromadzić w organizmie i silniej działać na serce, wątrobę i jelita. Oba rodzaje leków mogą też niekorzystnie wpływać na rytm serca. Alektynib nie wchodzi w tę interakcję w istotnym stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- bardzo wolne tętno
- nasilona biegunka, nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- nowy kaszel lub duszność
- zaburzenia widzenia
- bóle mięśni lub silne osłabienie
- splątanie, zmiany nastroju lub zaburzenia mowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu triazolowego leku przeciwgrzybiczego i inhibitora kinazy ALK należy w pierwszej kolejności wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza grupy triazoli, a jeśli połączenia nie da się uniknąć, rozważyć zmniejszenie dawki inhibitora ALK zgodnie z ChPL i ściśle monitorować EKG oraz działania niepożądane. ChPL cerytynibu, brygatynibu, lorlatynibu i kryzotynibu zalecają unikanie silnych inhibitorów CYP3A, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu, a gdy jest to konieczne, zmniejszenie dawki inhibitora ALK[1]. Przy flukonazolu i izawukonazolu efekt jest słabszy, ale również wymaga monitorowania, zwłaszcza przy dużych dawkach flukonazolu. Po odstawieniu triazolu do dawki sprzed interakcji wraca się dopiero po wygaszeniu hamowania CYP3A4, które przy itrakonazolu i pozakonazolu utrzymuje się dłużej. Decyzję o modyfikacji dawki podejmuje onkolog prowadzący. Alektynib może być stosowany z triazolami bez zmiany dawki.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko działań niepożądanych zależnych od stężenia inhibitora ALK. Są to wydłużenie QT z groźnymi komorowymi zaburzeniami rytmu, bradykardia i blok przedsionkowo-komorowy, hepatotoksyczność, nasilone objawy żołądkowo-jelitowe i hiperglikemia (cerytynib), śródmiąższowe zapalenie płuc, wzrost CK i nadciśnienie (brygatynib), hiperlipidemia oraz zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego (lorlatynib), a także zaburzenia widzenia (kryzotynib, nasilane przez worykonazol). Interakcja może prowadzić do przerwania leczenia onkologicznego z powodu toksyczności.
Mechanizm
Triazole hamują CYP3A4. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol umiarkowanymi, przy czym działanie flukonazolu silnie zależy od dawki. Itrakonazol i pozakonazol hamują także glikoproteinę P. Kryzotynib, cerytynib, brygatynib i lorlatynib są w dużej mierze eliminowane przez CYP3A4, więc ich stężenie we krwi rośnie[1]. Dochodzi do tego składnik farmakodynamiczny. Większość triazoli, z wyjątkiem izawukonazolu, wydłuża odstęp QT, podobnie jak kryzotynib i cerytynib. Kryzotynib, cerytynib i brygatynib zwalniają rytm serca, a lorlatynib wydłuża odstęp PR. Zarówno triazole, jak i inhibitory ALK mogą uszkadzać wątrobę. Interakcja dotyczy wszystkich triazoli i wszystkich inhibitorów ALK z grupy z wyjątkiem alektynibu. Jej nasilenie jest największe przy silnych inhibitorach CYP3A4.
Monitorować
- EKG przed włączeniem triazolu i w trakcie leczenia skojarzonego (QTc, częstość rytmu, odstęp PR przy lorlatynibie)
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- Glikemia przy cerytynibie
- Lipidogram przy lorlatynibie
- CK i ciśnienie tętnicze przy brygatynibie
- Nowe lub nasilone objawy oddechowe (kaszel, duszność)
- Nasilenie biegunki, nudności i wymiotów
- Zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne lub psychiczne
- Stężenie triazolu we krwi przy worykonazolu, pozakonazolu i itrakonazolu, zwłaszcza przy lorlatynibie
Kiedy ocena się zmienia
| Flukonazol w pojedynczej małej dawce (np. w grzybicy pochwy)dawka · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa mała dawka flukonazolu słabiej i krócej hamuje CYP3A4 niż leczenie wielodniowe lub duże dawki. Ryzyko jest mniejsze, ale nadal warto ocenić ryzyko wydłużenia QT i poinformować onkologa. |
| Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze po odstawieniu triazolu, dłużej przy itrakonazolu i pozakonazolu. Powrót do pełnej dawki inhibitora ALK należy odroczyć zgodnie z ChPL. |
| Triazol dołączany do stabilnego leczenia inhibitorem ALKkolejność włączenia · inhibitory kinazy ALK | inne zalecenie | Stężenie inhibitora ALK rośnie stopniowo przez kilka dni po dołączeniu triazolu. EKG i parametry wątrobowe warto skontrolować w pierwszych dniach i tygodniach leczenia skojarzonego. |
| Podeszły wiek lub choroba serca, hipokaliemia, hipomagnezemia, leki wydłużające QT lub zwalniające rytmwiek · pacjent | ryzyko rośnie | Czynniki ryzyka arytmii zwiększają znaczenie składnika farmakodynamicznego (QT, bradykardia). Przy nich należy szczególnie unikać silnych triazoli lub zapewnić ścisłe monitorowanie EKG i elektrolitów. |
Źródła
- Tugnait M, Gupta N, Hanley MJ, Sonnichsen D, Kerstein D, Dorer DJ, et al. Effects of Strong CYP2C8 or CYP3A Inhibition and CYP3A Induction on the Pharmacokinetics of Brigatinib, an Oral Anaplastic Lymphoma Kinase Inhibitor, in Healthy Volunteers. Clin Pharmacol Drug Dev. 2019;9(2):214-223. doi: 10.1002/cpdd.723. PMID: 31287236.
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ FosamprenawirKobieta przyjmująca fosamprenawir z rytonawirem powinna stosować dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji przez cały okres skojarzenia.Przez cały czas przyjmowania obu leków i jeszcze 4 tygodnie po odstawieniu leku na HIV używaj dodatkowo prezerwatywy i porozmawiaj z lekarzem o innej, niehormonalnej metodzie antykoncepcji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przez cały czas przyjmowania obu leków i jeszcze 4 tygodnie po odstawieniu leku na HIV używaj dodatkowo prezerwatywy i porozmawiaj z lekarzem o innej, niehormonalnej metodzie antykoncepcji.
Lek na HIV może zmienić sposób, w jaki organizm rozkłada tabletkę antykoncepcyjną. Przez to tabletka może chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. Pierwszym sygnałem bywają nieregularne krwawienia lub plamienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- brak krwawienia w przerwie lub podejrzenie ciąży
- osłabienie mięśni, kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kobieta przyjmująca fosamprenawir z rytonawirem powinna stosować dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji przez cały okres skojarzenia[1]. Ponieważ leczenie przeciwretrowirusowe jest długotrwałe, preferuje się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Po odstawieniu fosamprenawiru z rytonawirem metodę mechaniczną utrzymuje się jeszcze przez 28 dni[1]. U pacjentek z upośledzoną czynnością nerek lub przyjmujących leki zwiększające stężenie potasu warto skontrolować kaliemię w pierwszym cyklu skojarzenia.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to zmniejszenie skuteczności antykoncepcji z krwawieniami międzymiesiączkowymi i możliwością nieplanowanej ciąży[1]. Przy przewadze hamowania CYP3A4 możliwy jest wzrost stężenia drospirenonu, co teoretycznie zwiększa ryzyko hiperkaliemii u pacjentek z zaburzeniami czynności nerek lub stosujących inne leki zwiększające stężenie potasu.
Mechanizm
Amprenawir, czynny metabolit fosamprenawiru, i podawany z nim rytonawir są metabolizowane przez CYP3A4 i modyfikują jego aktywność[2]. Rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4, a jednocześnie indukuje CYP3A4, CYP1A2, CYP2C9 i transferazę glukuronozylową[2]. Skojarzenia inhibitorów proteazy HIV z hormonami płciowymi mogą zwiększać albo zmniejszać stężenie progestagenów w osoczu, a efekt netto bywa klinicznie istotny[1]. Drospirenon jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, więc jego ekspozycja w tym połączeniu jest nieprzewidywalna.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia międzymiesiączkowe i plamienia jako sygnał spadku skuteczności antykoncepcji
- test ciążowy przy braku krwawienia z odstawienia lub wątpliwościach
- stężenie potasu w surowicy w pierwszym cyklu u pacjentek z czynnikami ryzyka hiperkaliemii
Bezpieczniejsze alternatywy
miedziana wkładka wewnątrzmacicznalewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznymdolutegrawirraltegrawir
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · fosamprenawir | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu leków indukujących enzymy, w tym schematów z rytonawirem, zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji zamiast samej metody dodatkowej. |
| odstep ≤ 28 dni od odstawieniafosamprenawir | inne zalecenie | Wpływ na metabolizm może utrzymywać się około 4 tygodni po odstawieniu leku indukującego, dlatego metodę mechaniczną kontynuuje się przez 28 dni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.