Interakcje / Drospirenon / Drospirenon a alkohol
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani unikać alkoholu z powodu stosowania drospirenonu.
Możesz pić alkohol z umiarem, ale pamiętaj o codziennej tabletce, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej przyjęciu, postępuj jak przy pominiętej dawce i zapytaj farmaceutę, czy potrzebujesz prezerwatywy.
Interakcja nieistotna klinicznieDrospirenona alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania ani unikać alkoholu z powodu stosowania drospirenonu.Możesz pić alkohol z umiarem, ale pamiętaj o codziennej tabletce, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej przyjęciu, postępuj jak przy pominiętej dawce i zapytaj farmaceutę, czy potrzebujesz prezerwatywy.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz pić alkohol z umiarem, ale pamiętaj o codziennej tabletce, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po jej przyjęciu, postępuj jak przy pominiętej dawce i zapytaj farmaceutę, czy potrzebujesz prezerwatywy.
Alkohol nie wpływa na działanie tej tabletki antykoncepcyjnej i nie musisz z jego powodu zmieniać sposobu jej przyjmowania. Problem może się pojawić tylko wtedy, gdy po wypiciu dużej ilości alkoholu zwymiotujesz wkrótce po połknięciu tabletki albo zapomnisz ją przyjąć. Wtedy ochrona przed ciążą może być słabsza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki
- pominięta tabletka po spożyciu alkoholu
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani unikać alkoholu z powodu stosowania drospirenonu. Warto przypomnieć pacjentce, że w razie wymiotów wkrótce po przyjęciu tabletki należy postępować jak przy pominięciu dawki zgodnie z ulotką i w razie potrzeby stosować dodatkową metodę mechaniczną.
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie zmienia skuteczności antykoncepcyjnej ani profilu bezpieczeństwa drospirenonu. Wymioty po dużej ilości alkoholu lub pominięcie tabletki mogą zmniejszyć skuteczność antykoncepcji, ale wynika to z okoliczności, a nie z interakcji samych substancji.
Mechanizm
Między drospirenonem a etanolem nie ma znanej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej o znaczeniu klinicznym. ChPL drospirenonu nie wymienia alkoholu wśród przeciwwskazań ani w opisie interakcji, a wśród substancji pomocniczych podaje jedynie alkohol poliwinylowy, który nie jest etanolem[1]. Według ChPL skuteczność drospirenonu zmniejszają leki indukujące enzymy mikrosomalne, a etanol nie należy do induktorów ani inhibitorów enzymów o znaczeniu dla metabolizmu drospirenonu[1]. Pośrednie znaczenie może mieć jedynie upicie się prowadzące do wymiotów wkrótce po przyjęciu tabletki, co może ograniczyć wchłanianie hormonu, a także pominięcie dawki po spożyciu dużej ilości alkoholu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- regularność przyjmowania tabletek
- wymioty po spożyciu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Ilość powodująca wymiotyilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Wymioty krótko po przyjęciu tabletki mogą ograniczyć wchłanianie drospirenonu. Należy postępować jak przy pominięciu dawki i rozważyć dodatkową metodę mechaniczną. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu z ciężką chorobą wątrobyczas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Istniejąca lub przebyta ciężka choroba wątroby, do czasu powrotu jej parametrów do normy, jest przeciwwskazaniem do stosowania drospirenonu niezależnie od bieżącego spożycia alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Inne interakcje tych leków 36
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ Fenylomaślan gliceroluNie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu.Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład drospirenonu w organizmie. Tabletka antykoncepcyjna może wtedy chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku na cykl mocznikowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- objawy mogące wskazywać na ciążę, np. nudności lub tkliwość piersi
- brak krwawienia, którego się spodziewasz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu. Fenylomaślan glicerolu w zaburzeniach cyklu mocznikowego stosuje się zwykle przewlekle, dlatego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Jeśli leczenie induktorem jest krótkotrwałe, należy stosować dodatkową metodę mechaniczną przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu, a przy przedłużeniu leczenia poza tabletki aktywne pominąć tabletki placebo i od razu zacząć następne opakowanie[1]. Indukcja może utrzymywać się przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej drospirenonu oraz krwawienia międzymiesiączkowe[1]. Pełnej skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4 – przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszyła się o około 32%, a ekspozycja na jego 1-hydroksymetabolit wzrosła[2]. Drospirenon jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych[1]. Indukcja może więc obniżać stężenie drospirenonu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia międzymiesiączkowe lub plamienia jako możliwy sygnał obniżonego stężenia drospirenonu
- test ciążowy przy podejrzeniu ciąży lub braku krwawienia
- stosowanie dodatkowej lub alternatywnej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)medroksyprogesteron (wstrzyknięcia o przedłużonym działaniu)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie krótkotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy krótkotrwałym stosowaniu leku indukującego wystarczy dodatkowa metoda mechaniczna przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu leku indukującego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ DrospirenonKobieta stosująca antykoncepcję zawierającą tylko drospirenon nie powinna przyjmować dziurawca.Nie stosuj dziurawca razem z tabletkami antykoncepcyjnymi, a jeśli już go przyjmujesz, używaj prezerwatyw do 28 dni po jego odstawieniu i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj dziurawca razem z tabletkami antykoncepcyjnymi, a jeśli już go przyjmujesz, używaj prezerwatyw do 28 dni po jego odstawieniu i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.
Dziurawiec, także w herbatkach i kroplach na trawienie, przyspiesza usuwanie z organizmu hormonu zawartego w tabletkach antykoncepcyjnych. Tabletka może wtedy nie chronić przed ciążą, a między miesiączkami mogą pojawiać się plamienia. Ten wpływ dziurawca utrzymuje się jeszcze około 4 tygodnie po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- plamienia lub krwawienia między miesiączkami
- brak lub opóźnienie krwawienia
- objawy mogące świadczyć o ciąży, np. nudności lub tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Kobieta stosująca antykoncepcję zawierającą tylko drospirenon nie powinna przyjmować dziurawca. Jeśli dziurawiec jest stosowany długotrwale, zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Przy krótkotrwałym stosowaniu dziurawca trzeba dodatkowo używać metody mechanicznej przez cały czas jego przyjmowania i przez 28 dni po odstawieniu[1]. Jeśli ten okres wykracza poza tabletki aktywne z bieżącego opakowania, pomija się tabletki placebo i od razu rozpoczyna następne opakowanie[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi krwawieniami międzymiesiączkowymi i utratą skuteczności antykoncepcyjnej, czyli niezamierzoną ciążą[1]. Antykoncepcja zawierająca tylko progestagen ma mniejszy zapas skuteczności niż tabletki złożone, dlatego spadek stężenia drospirenonu jest tu szczególnie niekorzystny.
Mechanizm
Ziele dziurawca indukuje enzymy wątrobowe, głównie CYP3A4, który częściowo odpowiada za metabolizm drospirenonu. W efekcie klirens progestagenu rośnie, a jego stężenie w osoczu spada. Systematyczne przyjmowanie dziurawca może aktywować cytochrom P450 i osłabiać działanie doustnych środków antykoncepcyjnych[2]. Indukcja pojawia się już po kilku dniach, maksimum osiąga zwykle w ciągu kilku tygodni i może się utrzymywać przez około 4 tygodnie po odstawieniu induktora[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia i plamienia międzymiesiączkowe
- brak lub opóźnienie krwawienia z odstawienia – test ciążowy
- przyjmowanie produktów z dziurawcem bez recepty, w tym herbatek i mieszanek ziołowych na trawienie
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznymmedroksyprogesteron w iniekcji domięśniowejwkładka wewnątrzmaciczna z miedzią
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · dziurawiec | inne zalecenie | Przy długotrwałym przyjmowaniu dziurawca dodatkowa metoda mechaniczna nie wystarcza i zaleca się zmianę na inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji. |
| odstep ≤ 28 dni od odstawienia dziurawcadziurawiec | inne zalecenie | Indukcja enzymatyczna może się utrzymywać przez około 4 tygodnie po odstawieniu dziurawca, dlatego dodatkową metodę mechaniczną stosuje się jeszcze przez 28 dni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ FosamprenawirKobieta przyjmująca fosamprenawir z rytonawirem powinna stosować dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji przez cały okres skojarzenia.Przez cały czas przyjmowania obu leków i jeszcze 4 tygodnie po odstawieniu leku na HIV używaj dodatkowo prezerwatywy i porozmawiaj z lekarzem o innej, niehormonalnej metodzie antykoncepcji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przez cały czas przyjmowania obu leków i jeszcze 4 tygodnie po odstawieniu leku na HIV używaj dodatkowo prezerwatywy i porozmawiaj z lekarzem o innej, niehormonalnej metodzie antykoncepcji.
Lek na HIV może zmienić sposób, w jaki organizm rozkłada tabletkę antykoncepcyjną. Przez to tabletka może chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. Pierwszym sygnałem bywają nieregularne krwawienia lub plamienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- brak krwawienia w przerwie lub podejrzenie ciąży
- osłabienie mięśni, kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kobieta przyjmująca fosamprenawir z rytonawirem powinna stosować dodatkową mechaniczną metodę antykoncepcji przez cały okres skojarzenia[1]. Ponieważ leczenie przeciwretrowirusowe jest długotrwałe, preferuje się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Po odstawieniu fosamprenawiru z rytonawirem metodę mechaniczną utrzymuje się jeszcze przez 28 dni[1]. U pacjentek z upośledzoną czynnością nerek lub przyjmujących leki zwiększające stężenie potasu warto skontrolować kaliemię w pierwszym cyklu skojarzenia.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to zmniejszenie skuteczności antykoncepcji z krwawieniami międzymiesiączkowymi i możliwością nieplanowanej ciąży[1]. Przy przewadze hamowania CYP3A4 możliwy jest wzrost stężenia drospirenonu, co teoretycznie zwiększa ryzyko hiperkaliemii u pacjentek z zaburzeniami czynności nerek lub stosujących inne leki zwiększające stężenie potasu.
Mechanizm
Amprenawir, czynny metabolit fosamprenawiru, i podawany z nim rytonawir są metabolizowane przez CYP3A4 i modyfikują jego aktywność[2]. Rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4, a jednocześnie indukuje CYP3A4, CYP1A2, CYP2C9 i transferazę glukuronozylową[2]. Skojarzenia inhibitorów proteazy HIV z hormonami płciowymi mogą zwiększać albo zmniejszać stężenie progestagenów w osoczu, a efekt netto bywa klinicznie istotny[1]. Drospirenon jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, więc jego ekspozycja w tym połączeniu jest nieprzewidywalna.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia międzymiesiączkowe i plamienia jako sygnał spadku skuteczności antykoncepcji
- test ciążowy przy braku krwawienia z odstawienia lub wątpliwościach
- stężenie potasu w surowicy w pierwszym cyklu u pacjentek z czynnikami ryzyka hiperkaliemii
Bezpieczniejsze alternatywy
miedziana wkładka wewnątrzmacicznalewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznymdolutegrawirraltegrawir
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · fosamprenawir | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu leków indukujących enzymy, w tym schematów z rytonawirem, zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji zamiast samej metody dodatkowej. |
| odstep ≤ 28 dni od odstawieniafosamprenawir | inne zalecenie | Wpływ na metabolizm może utrzymywać się około 4 tygodni po odstawieniu leku indukującego, dlatego metodę mechaniczną kontynuuje się przez 28 dni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ CerytynibPołączenie można stosować, ale należy kontrolować stężenie potasu w surowicy na początku leczenia skojarzonego i okresowo później, zwłaszcza przy osłabionej czynności nerek lub równoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów, antagonistów aldosteronu albo leków moczopędnych oszczędzających potas.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach, które bierzesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz lekarzowi o wszystkich lekach, które bierzesz.
Lek przeciwnowotworowy cerytynib może zwiększać ilość drospirenonu w organizmie. Tabletka antykoncepcyjna nadal chroni przed ciążą, ale może wzrosnąć poziom potasu we krwi, szczególnie gdy masz słabsze nerki lub bierzesz leki na nadciśnienie albo moczopędne. Mogą też częściej pojawiać się nieregularne krwawienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub drętwienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- silne lub przedłużające się krwawienie z dróg rodnych
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy kontrolować stężenie potasu w surowicy na początku leczenia skojarzonego i okresowo później, zwłaszcza przy osłabionej czynności nerek lub równoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów, antagonistów aldosteronu albo leków moczopędnych oszczędzających potas. U pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka hiperkaliemii rozważ antykoncepcję niehormonalną lub wewnątrzmaciczną z lewonorgestrelem. Drospirenon należy natychmiast odstawić, jeśli w trakcie leczenia wystąpi ciężkie uszkodzenie wątroby, do czasu normalizacji jej parametrów[1].
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie drospirenonu może nasilić jego działanie antymineralokortykoidowe i ryzyko hiperkaliemii, szczególnie u pacjentek z upośledzoną czynnością nerek lub przyjmujących inne leki zwiększające stężenie potasu. Mogą też nasilić się działania niepożądane progestagenu, takie jak nieregularne krwawienia, tkliwość piersi czy wahania nastroju. Skuteczność antykoncepcyjna drospirenonu nie zmniejsza się, bo cerytynib nie jest induktorem enzymów.
Mechanizm
Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 i hamuje ten enzym także w sposób zależny od czasu, co zwiększa ekspozycję na substraty CYP3A4[2]. Silne inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie progestagenów w osoczu, a kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane[1]. Drospirenon jest metabolizowany przez CYP3A4 tylko częściowo, dlatego wzrost jego stężenia będzie prawdopodobnie umiarkowany, ale bezpośrednich danych dla tego połączenia brak.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- objawy hiperkaliemii (osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca)
- nieregularne krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią
Kiedy ocena się zmienia
| Umiarkowane upośledzenie czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy osłabionej czynności nerek ryzyko hiperkaliemii rośnie, wymagana częstsza kontrola potasu, a w ciężkiej lub ostrej niewydolności nerek drospirenon jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaBarbiturany (np. fenobarbital, prymidon)+ Progestagenne środki antykoncepcyjne (np. dezogestrel, drospirenon, etonogestrel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu barbituranu i progestagennego środka antykoncepcyjnego antykoncepcja nie jest wiarygodna i należy zmienić metodę na niezależną od indukcji enzymów.Jeśli przyjmujesz barbituran i stosujesz antykoncepcję progestagenną, używaj dodatkowo prezerwatywy i jak najszybciej porozmawiaj z ginekologiem o zmianie metody, a leku przeciwpadaczkowego nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz barbituran i stosujesz antykoncepcję progestagenną, używaj dodatkowo prezerwatywy i jak najszybciej porozmawiaj z ginekologiem o zmianie metody, a leku przeciwpadaczkowego nie odstawiaj samodzielnie.
Fenobarbital i prymidon to leki stosowane głównie w padaczce, które przyspieszają rozkład hormonów antykoncepcyjnych w organizmie. Przez to tabletki z dezogestrelem lub drospirenonem oraz implant z etonogestrelem mogą przestać chronić przed ciążą. Ciąża w czasie przyjmowania tych leków przeciwpadaczkowych może być niebezpieczna dla dziecka, dlatego dobra antykoncepcja jest szczególnie ważna. Działanie to utrzymuje się jeszcze przez około miesiąc po odstawieniu leku przeciwpadaczkowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie lub plamienie między miesiączkami
- spóźniająca się miesiączka
- objawy ciąży, takie jak nudności rano lub tkliwość piersi
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu barbituranu i progestagennego środka antykoncepcyjnego antykoncepcja nie jest wiarygodna i należy zmienić metodę na niezależną od indukcji enzymów. Preferowane są wkładka wewnątrzmaciczna z lewonorgestrelem, wkładka miedziana albo medroksyprogesteronu octan we wstrzyknięciach. Tabletki z dezogestrelem lub drospirenonem oraz implant z etonogestrelem nie powinny być jedyną metodą, a zwiększanie ich dawki nie przywraca pewnej skuteczności. Jeśli pacjentka mimo to pozostaje przy dotychczasowej metodzie, musi stosować dodatkowo prezerwatywę przez cały okres leczenia barbituranem i przez 4 tygodnie po jego odstawieniu, ponieważ indukcja enzymów ustępuje powoli. W antykoncepcji awaryjnej u kobiety przyjmującej fenobarbital lub prymidon preferuje się wkładkę miedzianą, a gdy nie jest możliwa, stosuje się podwójną dawkę lewonorgestrelu. Octanu uliprystalu w tej sytuacji się nie zaleca.
Skutek kliniczny
Antykoncepcja progestagenna traci skuteczność i rośnie ryzyko nieplanowanej ciąży. Zwykle pierwszym sygnałem jest krwawienie międzymiesiączkowe lub plamienie, ale jego brak nie wyklucza utraty ochrony. Ryzyko jest szczególnie poważne, ponieważ fenobarbital i prymidon są teratogenne, a ciąża nieplanowana przy ich stosowaniu wiąże się z narażeniem płodu na lek przeciwpadaczkowy. Działanie barbituranów nie słabnie przy dłuższym stosowaniu, więc problem utrzymuje się przez cały czas leczenia.
Mechanizm
Barbiturany silnie indukują enzymy wątrobowe, przede wszystkim CYP3A4, a także enzymy sprzęgania. Dotyczy to zarówno fenobarbitalu, jak i prymidonu, który w organizmie przekształca się w fenobarbital. Wszystkie progestageny z grupy B są metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to dezogestrelu, którego czynnym metabolitem jest etonogestrel, drospirenonu oraz etonogestrelu podawanego w implancie. Przyspieszony metabolizm obniża stężenie progestagenu we krwi poniżej poziomu potrzebnego do niezawodnego hamowania owulacji i zagęszczenia śluzu szyjkowego. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Brak części par w bazach wynika z luki w danych, a nie z innej farmakologii dezogestrelu.
Monitorować
- aktualna metoda antykoncepcji przy każdym rozpoczęciu lub przedłużeniu leczenia barbituranem
- krwawienia międzymiesiączkowe i plamienia
- test ciążowy przy opóźnieniu krwawienia lub objawach ciąży
- okres 4 tygodni po odstawieniu barbituranu – dalsza potrzeba metody dodatkowej
- planowanie ciąży i suplementacja kwasu foliowego u kobiet leczonych przeciwpadaczkowo
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 4 tygodnie od odstawienia barbituranubarbiturany | inne zalecenie | Indukcja enzymów ustępuje stopniowo, więc obniżona skuteczność antykoncepcji progestagennej utrzymuje się około 4 tygodni po odstawieniu fenobarbitalu lub prymidonu. W tym czasie nadal potrzebna jest metoda dodatkowa. |
| Krótkotrwałe leczenie (kilka tygodni)czas leczenia · barbiturany | inne zalecenie | Przy krótkim leczeniu barbituranem można rozważyć pozostanie przy dotychczasowej metodzie progestagennej pod warunkiem stosowania prezerwatywy przez cały czas leczenia i 4 tygodnie po nim. Przy leczeniu przewlekłym należy zmienić metodę. |
| Barbituran włączony u kobiety już stosującej antykoncepcję progestagennąkolejność włączenia · progestagenne środki antykoncepcyjne | inne zalecenie | Ochrona antykoncepcyjna słabnie już w pierwszych dniach po włączeniu barbituranu, dlatego metodę dodatkową należy wprowadzić od pierwszego dnia leczenia, a nie dopiero po wystąpieniu krwawień. |
Niekorzystna interakcjaInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Progestagenne środki antykoncepcyjne (np. dezogestrel, drospirenon, etonogestrel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i progestagennego środka antykoncepcyjnego połączenie jest dopuszczalne, ale wymaga oceny rodzaju antykoncepcji i obserwacji działań niepożądanych progestagenu.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i antykoncepcję zawierającą progestagen, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i ginekologowi, bo może być potrzebna kontrola potasu we krwi albo zmiana metody antykoncepcji.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy i antykoncepcję zawierającą progestagen, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i ginekologowi, bo może być potrzebna kontrola potasu we krwi albo zmiana metody antykoncepcji.
Niektóre leki na HIV, na przykład darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają rozkładanie hormonów z tabletek antykoncepcyjnych zawierających dezogestrel lub drospirenon oraz z implantu z etonogestrelem. Hormonu jest wtedy w organizmie więcej, co może dawać plamienia, bóle głowy lub tkliwość piersi. Przy drospirenonie może też wzrosnąć poziom potasu we krwi. Przy fosamprenawirze i typranawirze działa to inaczej i antykoncepcja hormonalna może nie wystarczyć, dlatego lekarz zwykle zaleca inną metodę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie mięśni lub uczucie ciężkich nóg
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- mrowienie lub drętwienie rąk i nóg
- nowe lub nasilone plamienia i krwawienia między miesiączkami
- spóźniająca się miesiączka lub podejrzenie ciąży
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i progestagennego środka antykoncepcyjnego połączenie jest dopuszczalne, ale wymaga oceny rodzaju antykoncepcji i obserwacji działań niepożądanych progestagenu. U kobiet przyjmujących drospirenon z darunawirem, atazanawirem, rytonawirem lub sakwinawirem kontroluj stężenie potasu przed włączeniem i w pierwszych tygodniach leczenia, zwłaszcza przy chorobie nerek lub jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów, spironolaktonu albo suplementów potasu. Antykoncepcja wyłącznie progestagenowa z dezogestrelem lub implant z etonogestrelem zachowuje skuteczność przy wzmacnianych inhibitorach proteazy. Pacjentkę warto uprzedzić o możliwych zmianach w krwawieniach. Przy tabletkach lub pierścieniu złożonych z etynyloestradiolem w schematach z rytonawirem lub kobicystatem rozważ metodę alternatywną albo dodatkowe zabezpieczenie mechaniczne. Fosamprenawiru i typranawiru nie łączy się z antykoncepcją hormonalną jako jedyną metodą.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie progestagenu nie osłabia antykoncepcji, ale może nasilać jego działania niepożądane, takie jak nieregularne krwawienia, plamienia, tkliwość piersi, bóle głowy czy wahania nastroju. Przy drospirenonie, który działa antymineralokortykoidowo, wzrost stężenia zwiększa ryzyko hiperkaliemii, szczególnie u osób z niewydolnością nerek lub przyjmujących inne leki podnoszące potas. W tabletkach złożonych z etynyloestradiolem spadek stężenia estrogenu przy schematach z rytonawirem może pogorszyć kontrolę cyklu i budzi obawę o skuteczność antykoncepcji.
Mechanizm
Inhibitory proteazy, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem lub kobicystatem, silnie hamują CYP3A4, który jest głównym szlakiem metabolizmu dezogestrelu, jego aktywnego metabolitu etonogestrelu oraz drospirenonu. Skutkiem jest wzrost ekspozycji na progestagen. Rytonawir równocześnie indukuje glukuronidację i niektóre izoenzymy CYP, co obniża stężenie etynyloestradiolu w preparatach złożonych. Wpływ na sam progestagen jest jednak zwykle wypadkowo wzrostowy. Mechanizm jest wspólny dla wzmacnianych inhibitorów proteazy i wszystkich progestagenów z grupy, poza wyjątkami.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przy drospirenonie
- czynność nerek (eGFR) przy drospirenonie
- krwawienia międzymiesiączkowe i plamienia
- działania niepożądane progestagenu (bóle głowy, tkliwość piersi, wahania nastroju)
- wiremia HIV przy fosamprenawirze i typranawirze
Kiedy ocena się zmienia
| Preparat złożony z etynyloestradiolem (tabletka lub pierścień dopochwowy)postać · progestagenne środki antykoncepcyjne | inne zalecenie | W schematach z rytonawirem lub kobicystatem stężenie etynyloestradiolu spada, co może pogorszyć kontrolę cyklu i skuteczność antykoncepcji. Rozważ metodę wyłącznie progestagenową, wewnątrzmaciczną albo dodatkowe zabezpieczenie mechaniczne. Atazanawir bez wzmocnienia działa odwrotnie i podnosi stężenie etynyloestradiolu, dlatego wybieraj preparaty z niską dawką estrogenu. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonej czynności nerek wzrost stężenia drospirenonu wyraźniej zwiększa ryzyko hiperkaliemii. Częściej kontroluj potas albo wybierz progestagen bez działania antymineralokortykoidowego, na przykład dezogestrel. |
Niekorzystna interakcjaMakrolidy (np. klarytromycyna)+ Progestagenne środki antykoncepcyjne (np. dezogestrel, drospirenon, etonogestrel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i progestagennego środka antykoncepcyjnego antykoncepcja pozostaje skuteczna, ale przy klarytromycynie należy liczyć się ze wzrostem stężenia progestagenu.Jeśli bierzesz makrolid razem z antykoncepcją progestagenną, nie przerywaj żadnego z leków, a gdy w ciągu kilku godzin po tabletce zwymiotujesz lub masz silną biegunkę, postępuj jak przy pominiętej tabletce i zapytaj farmaceutę o dodatkowe zabezpieczenie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz makrolid razem z antykoncepcją progestagenną, nie przerywaj żadnego z leków, a gdy w ciągu kilku godzin po tabletce zwymiotujesz lub masz silną biegunkę, postępuj jak przy pominiętej tabletce i zapytaj farmaceutę o dodatkowe zabezpieczenie.
Antybiotyki z grupy makrolidów, takie jak azytromycyna czy klarytromycyna, nie osłabiają działania antykoncepcji zawierającej tylko progestagen, na przykład dezogestrelu, drospirenonu czy implantu z etonogestrelem. Klarytromycyna może jednak zwiększyć ilość hormonu w organizmie, co czasem nasila plamienia lub inne objawy uboczne. Przy drospirenonie u osób z chorobą nerek lub przyjmujących leki podnoszące potas może to prowadzić do zbyt wysokiego poziomu potasu we krwi. Wymioty lub silna biegunka w trakcie antybiotyku mogą sprawić, że tabletka się nie wchłonie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub drętwienie mięśni
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- mrowienie w dłoniach lub wokół ust
- wymioty w ciągu kilku godzin po przyjęciu tabletki
- silna, uporczywa biegunka
- nasilone lub przedłużające się plamienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i progestagennego środka antykoncepcyjnego antykoncepcja pozostaje skuteczna, ale przy klarytromycynie należy liczyć się ze wzrostem stężenia progestagenu. U pacjentek przyjmujących drospirenon z czynnikami ryzyka hiperkaliemii (choroba nerek, inhibitory ACE, sartany, leki moczopędne oszczędzające potas, suplementy potasu) należy oznaczyć potas na początku i w trakcie leczenia klarytromycyną albo wybrać azytromycynę lub antybiotyk z innej grupy. Przy dezogestrelu i implancie z etonogestrelem zwykle wystarcza poinformowanie pacjentki o możliwym nasileniu działań niepożądanych. Jeśli w ciągu kilku godzin po przyjęciu tabletki wystąpią wymioty lub ciężka biegunka, należy postępować jak przy pominięciu dawki i stosować dodatkową metodę mechaniczną zgodnie z zasadami dla danego preparatu.
Skutek kliniczny
Skuteczność antykoncepcji progestagennej nie jest osłabiona przez makrolidy. Przy klarytromycynie stężenie progestagenu rośnie, co może nasilać działania niepożądane, takie jak plamienia, tkliwość piersi czy bóle głowy. Najważniejsze klinicznie jest ryzyko hiperkaliemii przy drospirenonie u pacjentek z upośledzoną czynnością nerek lub przyjmujących inne leki podnoszące stężenie potasu. Niezależnie od rodzaju makrolidu wymioty lub ciężka biegunka wywołane antybiotykiem mogą zmniejszyć wchłanianie progestagenu z tabletki.
Mechanizm
Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4, a dezogestrel (przez aktywny metabolit etonogestrel), etonogestrel i drospirenon są w istotnej części metabolizowane przez ten izoenzym. Zahamowanie CYP3A4 zwalnia ich eliminację i zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową na progestagen. W przypadku drospirenonu, który działa antymineralokortykoidowo, większa ekspozycja może nasilać zatrzymywanie potasu. Makrolidy nie zmniejszają stężenia progestagenów i nie osłabiają ich działania antykoncepcyjnego.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy u pacjentek przyjmujących drospirenon z czynnikami ryzyka hiperkaliemii
- czynność nerek przed włączeniem klarytromycyny u pacjentek przyjmujących drospirenon
- objawy hiperkaliemii (osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca)
- wymioty i biegunka w trakcie antybiotykoterapii
- nieregularne krwawienia i inne działania niepożądane progestagenu
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentek z upośledzoną czynnością nerek przyjmujących drospirenon wzrost jego ekspozycji pod wpływem klarytromycyny zwiększa ryzyko hiperkaliemii. Należy kontrolować potas albo zastosować azytromycynę lub antybiotyk z innej grupy. |
| Implant podskórny (etonogestrel)postać · progestagenne środki antykoncepcyjne | inne zalecenie | Przy implancie z etonogestrelem problem wymiotów i biegunki nie dotyczy, bo hormon nie jest wchłaniany z przewodu pokarmowego. Klarytromycyna może jedynie przejściowo zwiększyć stężenie etonogestrelu bez wpływu na skuteczność. |
| Krótka antybiotykoterapiaczas leczenia · makrolidy | ryzyko maleje | Typowa, kilkudniowa kuracja klarytromycyną rzadko prowadzi do klinicznie istotnych skutków u pacjentek bez czynników ryzyka hiperkaliemii. Wzrost stężenia progestagenu ustępuje po odstawieniu antybiotyku. |
Niekorzystna interakcjaOdtrutki (np. sugammadeks)+ Progestagenne środki antykoncepcyjne (np. dezogestrel, drospirenon, etonogestrel) klasaPo podaniu sugammadeksu osobie stosującej progestagenną antykoncepcję należy traktować tę sytuację jak pominięcie jednej dawki tabletki antykoncepcyjnej i poinformować pacjentkę o konieczności dodatkowego zabezpieczenia.Jeśli podczas zabiegu dostałaś sugammadeks, potraktuj to jak pominiętą tabletkę antykoncepcyjną i stosuj dodatkowo prezerwatywę zgodnie z zaleceniem lekarza lub farmaceuty.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli podczas zabiegu dostałaś sugammadeks, potraktuj to jak pominiętą tabletkę antykoncepcyjną i stosuj dodatkowo prezerwatywę zgodnie z zaleceniem lekarza lub farmaceuty.
Sugammadeks to lek podawany w szpitalu pod koniec znieczulenia ogólnego, aby szybciej przywrócić pracę mięśni. Może on na krótko osłabić działanie antykoncepcji zawierającej wyłącznie progestagen, na przykład tabletek z dezogestrelem lub drospirenonem albo implantu z etonogestrelem. Działa to podobnie jak pominięcie jednej tabletki. Inne odtrutki, takie jak nalokson czy flumazenil, nie osłabiają antykoncepcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Spóźniająca się lub nieobecna miesiączka po zabiegu
- Nudności, tkliwość piersi lub inne objawy mogące wskazywać na ciążę
- Brak informacji w wypisie, czy podano ci sugammadeks – wtedy zapytaj lekarza lub farmaceutę
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- pk_wiazanie_bialek
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Po podaniu sugammadeksu osobie stosującej progestagenną antykoncepcję należy traktować tę sytuację jak pominięcie jednej dawki tabletki antykoncepcyjnej i poinformować pacjentkę o konieczności dodatkowego zabezpieczenia. Przy antykoncepcji doustnej, na przykład z dezogestrelem lub drospirenonem, należy postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi pominiętej tabletki zawartymi w ulotce danego preparatu. Przy antykoncepcji niedoustnej, na przykład implancie lub krążku dopochwowym z etonogestrelem, należy zalecić dodatkową metodę niehormonalną, taką jak prezerwatywa, przez 7 dni. Informację o podaniu sugammadeksu i zaleceniu warto umieścić w karcie wypisowej. Jeśli kobieta nie chce stosować dodatkowej metody, anestezjolog może rozważyć odwrócenie blokady nerwowo-mięśniowej neostygminą.
Skutek kliniczny
Pojedyncza dawka sugammadeksu może osłabić działanie antykoncepcji progestagennej w stopniu porównywalnym z pominięciem jednej dawki tabletki antykoncepcyjnej. Skutkiem może być spadek skuteczności zapobiegania ciąży w okresie okołooperacyjnym. Nie opisano zagrożenia dla życia ani działań toksycznych wynikających z tego połączenia.
Mechanizm
Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy odtrutek i dotyczy wyłącznie sugammadeksu, natomiast obejmuje wszystkie progestagenne środki antykoncepcyjne z grupy B. Sugammadeks jest zmodyfikowaną gamma-cyklodekstryną, która tworzy kompleksy z cząsteczkami o budowie steroidowej, a nie tylko z rokuronium i wekuronium. Wychwytując progestagen krążący we krwi, zmniejsza jego wolną, czynną frakcję, co może przejściowo obniżyć ekspozycję na hormon. Pozostałe odtrutki z listy działają innymi, wybiórczymi mechanizmami i nie wiążą steroidów.
Monitorować
- Ustalenie przed znieczuleniem, czy pacjentka stosuje antykoncepcję hormonalną i w jakiej postaci
- Udokumentowanie podania sugammadeksu i przekazanego zalecenia w karcie wypisowej
- Objawy mogące wskazywać na ciążę w kolejnych tygodniach, w razie wątpliwości test ciążowy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnapostać · progestagenne środki antykoncepcyjne | inne zalecenie | Przy antykoncepcji doustnej, na przykład z dezogestrelem lub drospirenonem, podanie sugammadeksu należy traktować jak pominięcie jednej tabletki i postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi pominiętej dawki w ulotce danego preparatu. |
| Niedoustna (implant, krążek dopochwowy)postać · progestagenne środki antykoncepcyjne | inne zalecenie | Przy antykoncepcji niedoustnej, na przykład implancie lub krążku z etonogestrelem, należy zalecić dodatkową niehormonalną metodę antykoncepcji przez 7 dni od podania sugammadeksu. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.