Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Chlorambucyl / Chlorambucyl i chloramfenikol

Chlorambucyl i chloramfenikol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Unikaj chloramfenikolu u pacjenta leczonego chlorambucylem i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego.

Zanim zaczniesz stosować chloramfenikol, nawet w maści, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz chlorambucyl, i zapytaj o inny antybiotyk.

Niekorzystna interakcjaChlorambucyl+ ChloramfenikolUnikaj chloramfenikolu u pacjenta leczonego chlorambucylem i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego.Zanim zaczniesz stosować chloramfenikol, nawet w maści, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz chlorambucyl, i zapytaj o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zanim zaczniesz stosować chloramfenikol, nawet w maści, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz chlorambucyl, i zapytaj o inny antybiotyk.

Chlorambucyl i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko spadku liczby białych krwinek, płytek i czerwonych krwinek. Może to sprzyjać zakażeniom, krwawieniom i osłabieniu. Zwykle lepiej wybrać inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nietypowe zmęczenie i bladość
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj chloramfenikolu u pacjenta leczonego chlorambucylem i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego. Chloramfenikolu nie stosuje się u osób z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Jeśli połączenie jest nieuniknione, kontroluj morfologię krwi z rozmazem i liczbę płytek przed leczeniem i w jego trakcie oraz stosuj chloramfenikol możliwie krótko.

Skutek kliniczny

Zwiększa się ryzyko ciężkiej mielosupresji – leukopenii z neutropenią, małopłytkowości i niedokrwistości – a w następstwie zakażeń i krwawień. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1]. Kryteria te spełnia większość chorych leczonych chlorambucylem z powodu przewlekłej białaczki limfocytowej lub chłoniaków.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Chlorambucyl jako lek alkilujący hamuje proliferację komórek szpiku, a chloramfenikol sam może wywołać zahamowanie hemopoezy, łącznie z niedokrwistością aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie na układ krwiotwórczy innych leków mielotoksycznych[1].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba płytek krwi
  • bezwzględna liczba neutrofilów
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
  • objawy skazy krwotocznej (siniaki, krwawienia)

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikolryzyko rośnieOgólnoustrojowe podanie chloramfenikolu wyraźnie zwiększa ryzyko sumowania mielotoksyczności z chlorambucylem. Należy wtedy bezwzględnie dążyć do zmiany antybiotyku.
Miejscowa (maść)droga podania · chloramfenikolryzyko malejePo podaniu miejscowym wchłanianie ogólnoustrojowe jest mniejsze, ale przeciwwskazanie u pacjentów z chorobami szpiku i zaburzeniami hemopoezy obejmuje także maść. Preferuj inny antybiotyk miejscowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuChlorambucyla alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki chlorambucylu z powodu okazjonalnego spożycia niewielkiej ilości alkoholu.W czasie leczenia ograniczaj alkohol, nie upijaj się i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli pijesz regularnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

W czasie leczenia ograniczaj alkohol, nie upijaj się i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli pijesz regularnie.

Nie wiadomo, by alkohol bezpośrednio zmieniał działanie tego leku. Lek może jednak osłabiać szpik, podrażniać żołądek i obciążać wątrobę, a częste picie większych ilości alkoholu może te działania nasilać. Okazjonalna, niewielka ilość alkoholu raczej ci nie zaszkodzi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • silne nudności lub wymioty
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • drgawki
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki chlorambucylu z powodu okazjonalnego spożycia niewielkiej ilości alkoholu. Należy poinformować pacjenta, by ograniczał alkohol w czasie leczenia, unikał upijania się i zgłaszał objawy krwawienia, zakażenia, nasilonych nudności lub zażółcenia skóry. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu warto zalecić abstynencję i uwzględnić to przy ocenie morfologii krwi oraz prób wątrobowych.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości może teoretycznie nasilać mielosupresję i ryzyko krwawień, pogarszać tolerancję żołądkowo-jelitową leczenia oraz zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby i drgawek.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej chlorambucylu z etanolem. ChPL chlorambucylu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jako istotne interakcje podaje tylko szczepionki żywe, analogi nukleozydów purynowych i fenylbutazon[1] Możliwe nakładanie się działań ma charakter farmakodynamiczny. Chlorambucyl hamuje czynność szpiku, może drażnić przewód pokarmowy, rzadko uszkadza wątrobę i obniża próg drgawkowy. Przewlekłe nadużywanie alkoholu samo uszkadza szpik i wątrobę, zwiększa skłonność do krwawień przy małopłytkowości, nasila nudności i podrażnienie błony śluzowej żołądka, a jego odstawienie lub upicie się sprzyja drgawkom.

Monitorować

  • morfologia krwi z płytkami i rozmazem
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina u osób regularnie pijących
  • objawy krwawienia i zakażenia
  • tolerancja żołądkowo-jelitowa

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu jednorazowo lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieUpicie się nasila nudności i wymioty, może utrudniać regularne przyjmowanie leku i obniża próg drgawkowy, co sumuje się z działaniem drgawkotwórczym chlorambucylu. Zaleca się unikanie takiego spożycia w czasie leczenia.
Przewlekłe regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu samo uszkadza szpik i wątrobę oraz zwiększa ryzyko krwawień przy małopłytkowości. U takich pacjentów zaleca się abstynencję i uważniejszą kontrolę morfologii krwi oraz prób wątrobowych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Leukeran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/leukeran-100194811/

Pełny opis tej pary

Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 152

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
  • kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
  • żółte zabarwienie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.

Mechanizm

Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
  • objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
  • nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
  • markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
  • stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowegointerakcja nie dotyczyChlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją.
Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku.
Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieTeriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów.
Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowegoryzyko rośnieWysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu.

Źródła

  1. Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.

Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • bladość i duże zmęczenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.

Skutek kliniczny

Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.

Mechanizm

Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
  • objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejePrzy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • bladość i duże osłabienie
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.

Skutek kliniczny

Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • hemoglobina i retikulocyty
  • objawy zakażenia i krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikolryzyko rośniePrzy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe.
Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeWchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.

Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nadmierna senność
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca
  • gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • nietypowa bladość i osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.

Skutek kliniczny

Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.

Mechanizm

Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].

Metabolizm i transportery

  • Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • stopień sedacji
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • EKG z oceną odstępu QT

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikolryzyko malejeChloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ChlorambucylNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego chlorambucyl.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i lekarzowi prowadzącemu leczenie chlorambucylem, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i lekarzowi prowadzącemu leczenie chlorambucylem, że przyjmujesz oba leki.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Oba mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do groźnego spadku liczby tych krwinek i ciężkich infekcji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • łatwe siniaczenie lub krwawienia
  • nasilone osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego chlorambucyl.[1] Jeżeli pacjent leczony klozapiną wymaga chlorambucylu, decyzję o odstawieniu klozapiny i zmianie leku przeciwpsychotycznego albo o innym schemacie leczenia onkologicznego musi podjąć psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem. ChPL klozapiny nie uznaje za przeciwwskazanie granulocytopenii ani agranulocytozy związanej z wcześniej prowadzoną chemioterapią, więc po zakończeniu leczenia chlorambucylem i odbudowie szpiku włączenie klozapiny można rozważyć pod ścisłą kontrolą morfologii.[2]

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężką neutropenią lub agranulocytozą i zagrażającymi życiu zakażeniami, a także małopłytkowością i niedokrwistością. W razie spadku liczby granulocytów trudno ustalić, który lek jest przyczyną, co utrudnia postępowanie. Zaburzenia czynności szpiku kostnego są dodatkowo osobnym przeciwwskazaniem do stosowania klozapiny.[3]

Mechanizm

Klozapiny nie wolno łączyć z chlorambucylem, ponieważ oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania się sumują. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne.[2] Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a chlorambucyl jako lek alkilujący działa mielosupresyjnie zależnie od dawki. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • bezwzględna liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinakwetiapinaarypiprazolrysperydon

Kiedy ocena się zmienia

Chlorambucyl zakończony przed włączeniem klozapinykolejność włączenia · chlorambucylinne zalecenieChPL klozapiny nie uznaje za przeciwwskazanie granulocytopenii ani agranulocytozy związanej z wcześniej prowadzoną chemioterapią, więc po zakończeniu leczenia chlorambucylem i odbudowie szpiku można rozważyć klozapinę pod ścisłą kontrolą morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ ChlorambucylNie stosuj dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego chlorambucylem.Zanim dostaniesz wlew BCG do pęcherza, powiedz urologowi, że przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś chlorambucyl, i nie przerywaj żadnego leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim dostaniesz wlew BCG do pęcherza, powiedz urologowi, że przyjmujesz lub niedawno przyjmowałeś chlorambucyl, i nie przerywaj żadnego leku na własną rękę.

Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Chlorambucyl osłabia odporność, a leczenie BCG polega na podaniu do pęcherza żywych, osłabionych bakterii. Przy słabej odporności bakterie te mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a samo leczenie pęcherza działa gorzej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
  • nocne poty i osłabienie
  • uporczywy kaszel lub duszność
  • ból stawów
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • nasilające się pieczenie i ból przy oddawaniu moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego chlorambucylem. Pacjentów leczonych cytostatykami nie kwalifikuje się do terapii BCG[1][2][3]. Gdy obie terapie są wskazane, decyzję o kolejności leczenia, odstępie po zakończeniu chlorambucylu albo zmianie leczenia dopęcherzowego na niezawierające żywych prątków podejmuje urolog wspólnie z hematologiem lub onkologiem. Żywych szczepionek nie zaleca się u pacjentów z zaburzoną odpornością[4].

Skutek kliniczny

Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu, oraz osłabienie skuteczności leczenia raka pęcherza moczowego.

Mechanizm

Dopęcherzowa terapia BCG polega na podaniu żywych, atenuowanych prątków i działa przez pobudzenie miejscowej odpowiedzi immunologicznej. Chlorambucyl jest lekiem alkilującym o działaniu cytostatycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność komórkową. Zahamowanie odpowiedzi immunologicznej zmniejsza skuteczność przeciwnowotworową BCG i jednocześnie utrudnia organizmowi opanowanie żywych prątków, co sprzyja ich rozsiewowi.

Monitorować

  • temperatura ciała i objawy uogólnionego zakażenia BCG u pacjenta, który otrzymał BCG w okresie leczenia chlorambucylem lub tuż po nim
  • morfologia krwi z rozmazem (stopień immunosupresji)
  • objawy ze strony dróg moczowych i płuc
  • parametry wątrobowe przy podejrzeniu rozsiewu prątków

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (podanie dopęcherzowe)epirubicyna (podanie dopęcherzowe)

Kiedy ocena się zmienia

Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki. U pacjentów z zaburzoną odpornością, w tym leczonych chlorambucylem, nie zaleca się szczepionek zawierających żywe organizmy. Szczepienie odracza się do czasu zakończenia leczenia i odbudowy odporności, decyzję podejmuje lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Leukeran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/leukeran-100194811/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ ChlorambucylŻywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom w trakcie terapii immunosupresyjnej, w tym chlorambucylem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz chlorambucyl, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz chlorambucyl, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.

Chlorambucyl osłabia odporność, dlatego szczepionka przeciw cholerze zawierająca żywe, osłabione bakterie może u ciebie wywołać chorobę zamiast przed nią chronić. Takiej szczepionki nie możesz przyjąć w czasie leczenia. Istnieje szczepionka z zabitymi bakteriami, która jest dla ciebie bezpieczniejsza, choć może chronić nieco słabiej. Jeśli ją przyjmujesz, nie jedz, nie pij i nie bierz tabletek przez godzinę przed szczepieniem i przez godzinę po nim.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • uporczywa lub wodnista biegunka
  • gorączka
  • wymioty
  • silne bóle brzucha
  • objawy odwodnienia, takie jak suchość w ustach, zawroty głowy, rzadkie oddawanie moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom w trakcie terapii immunosupresyjnej, w tym chlorambucylem[1]. U pacjentów z zaburzoną odpornością nie stosuje się szczepionek zawierających żywe drobnoustroje[2]. Jeśli szczepienie przeciw cholerze jest potrzebne, wybiera się szczepionkę inaktywowaną, a chlorambucyl przyjmuje się co najmniej 1 godzinę przed lub co najmniej 1 godzinę po jej podaniu[3]. Termin, po którym od zakończenia leczenia chlorambucylem można podać żywą szczepionkę, ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności pacjenta. Niezależnie od szczepienia pacjent powinien w podróży ściśle przestrzegać higieny wody i żywności, ponieważ ochrona poszczepienna może być niepełna.

Skutek kliniczny

Po podaniu żywej szczepionki pacjentowi leczonemu chlorambucylem istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką, gorączką i odwodnieniem oraz ryzyko braku ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza odpowiedź immunologiczna.

Mechanizm

Chlorambucyl jest lekiem alkilującym o działaniu cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność. U osoby z osłabioną odpornością żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może namnażać się w sposób niekontrolowany i wywołać zakażenie, a odpowiedź ochronna na szczepienie jest słabsza. Szczepionka inaktywowana nie może wywołać zakażenia, ale jej skuteczność u osoby leczonej immunosupresyjnie również może być mniejsza. Szczepionka inaktywowana jest wrażliwa na kwas żołądkowy, dlatego innych leków doustnych nie podaje się przez 1 godzinę przed i przez 1 godzinę po jej przyjęciu[3].

Monitorować

  • objawy zakażenia przewodu pokarmowego po szczepieniu (biegunka, wymioty, gorączka)
  • objawy odwodnienia
  • morfologia krwi z rozmazem w ramach kontroli leczenia chlorambucylem

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie może wywołać zakażenia, więc nie jest przeciwwskazana u pacjenta leczonego chlorambucylem. Odpowiedź immunologiczna może być jednak słabsza, a innych leków doustnych nie podaje się przez 1 godzinę przed i po szczepieniu.
odstep ≥ 1 godzinaszczepionka przeciw cholerzeinne zaleceniePrzy szczepionce inaktywowanej chlorambucyl przyjmuje się co najmniej 1 godzinę przed lub co najmniej 1 godzinę po szczepieniu, ponieważ szczepionka jest wrażliwa na kwas żołądkowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Leukeran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/leukeran-100194811/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ ChlorambucylNie podawaj doustnej żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu chlorambucylem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia chlorambucylem i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia chlorambucylem i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.

Chlorambucyl osłabia układ odpornościowy. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie, które u osoby z obniżoną odpornością mogą wywołać zakażenie. Dodatkowo szczepionka może wtedy słabiej chronić przed chorobą. Tej szczepionki nie wolno łączyć z chlorambucylem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka
  • ból brzucha
  • wymioty
  • osłabienie i dreszcze
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj doustnej żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu chlorambucylem. Szczepionka żywa doustna jest przeciwwskazana u osób otrzymujących leki immunosupresyjne lub antymitotyczne[1]. U pacjentów z zaburzoną odpornością leczonych chlorambucylem nie stosuje się szczepionek zawierających żywe organizmy[2]. Jeśli szczepienie przed podróżą jest konieczne, wybierz szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań i poinformuj pacjenta, że ochrona może być niepełna. Najlepiej zaplanować szczepienia przed rozpoczęciem leczenia cytostatycznego, a o podaniu szczepionki żywej po zakończeniu terapii decyduje lekarz prowadzący na podstawie oceny odporności.

Skutek kliniczny

Przy szczepionce żywej doustnej istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym oraz brak pełnej ochrony przed durem brzusznym. Przy szczepionce inaktywowanej do wstrzykiwań nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza, a ochrona niepełna.

Mechanizm

Chlorambucyl jest lekiem alkilującym o działaniu cytostatycznym i immunosupresyjnym, który hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź odpornościową. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane bakterie szczepu Ty21a, a u osoby z obniżoną odpornością ich namnażanie może nie zostać skutecznie opanowane. Jednocześnie supresja układu odpornościowego osłabia wytwarzanie odporności poszczepiennej, co dotyczy również szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań.

Monitorować

  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym przyjęciu szczepionki żywej
  • skuteczność ochrony – zalecenie ścisłej higieny żywności i wody w podróży mimo szczepienia

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu do wstrzykiwańpolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Inaktywowana zawiesina do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuryzyko malejeSzczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Odpowiedź immunologiczna u pacjenta leczonego chlorambucylem może być jednak osłabiona, dlatego najlepiej szczepić przed rozpoczęciem leczenia, a w podróży nadal zalecać ścisłą higienę żywności i wody.
Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia chlorambucylemkolejność włączenia · chlorambucylinne zalecenieJeśli to możliwe, szczepienia należy zaplanować przed rozpoczęciem terapii cytostatycznej. O podaniu szczepionki żywej po zakończeniu leczenia decyduje lekarz prowadzący po ocenie stanu odporności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Leukeran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/leukeran-100194811/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.