Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i klobazam
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy ogólnoustrojowym chloramfenikolu obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i w razie jej wystąpienia rozważ zmniejszenie dawki klobazamu.
Jeśli dostałeś chloramfenikol do picia lub w kroplówce, unikaj alkoholu i prowadzenia auta, a przy silnej senności zgłoś się do lekarza i nie zmieniaj sam dawki klobazamu.
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ KlobazamPrzy ogólnoustrojowym chloramfenikolu obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i w razie jej wystąpienia rozważ zmniejszenie dawki klobazamu.Jeśli dostałeś chloramfenikol do picia lub w kroplówce, unikaj alkoholu i prowadzenia auta, a przy silnej senności zgłoś się do lekarza i nie zmieniaj sam dawki klobazamu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostałeś chloramfenikol do picia lub w kroplówce, unikaj alkoholu i prowadzenia auta, a przy silnej senności zgłoś się do lekarza i nie zmieniaj sam dawki klobazamu.
Chloramfenikol przyjmowany w tabletkach lub w kroplówce może spowolnić usuwanie klobazamu z organizmu. Wtedy klobazam działa silniej i możesz być bardziej senny niż zwykle albo mieć problemy z równowagą. Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu nie daje takiego efektu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
- wyraźne osłabienie mięśni
- spowolniony lub płytki oddech
- splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy ogólnoustrojowym chloramfenikolu obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i w razie jej wystąpienia rozważ zmniejszenie dawki klobazamu. Dostosowanie dawkowania klobazamu może być konieczne przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP2C19[1]. U chorego z padaczką zmiany dawki klobazamu prowadzi lekarz, a po zakończeniu antybiotykoterapii należy wrócić do dawki wyjściowej, bo stężenie metabolitu spadnie. Jeśli to możliwe, wybierz antybiotyk niehamujący enzymów wątrobowych, zgodnie z rodzajem zakażenia. Przy stosowaniu chloramfenikolu w maści lub kroplach nie trzeba zmieniać leczenia.
Skutek kliniczny
Przy ogólnym stosowaniu chloramfenikolu należy liczyć się z nasileniem senności, sedacji, zaburzeń koordynacji i osłabienia mięśniowego po klobazamie. Zwiększone stężenia aktywnego metabolitu klobazamu mogą prowadzić do nasilenia działań farmakologicznych i niepożądanych leku[1]. U osób starszych, z niewydolnością oddechową lub przyjmujących inne leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy rośnie ryzyko upadków i depresji oddechowej. Interakcja dotyczy chloramfenikolu podawanego doustnie lub dożylnie, a nie maści czy kropli.
Mechanizm
Chloramfenikol podany ogólnoustrojowo może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu klobazamu, co nasila jego działanie uspokajające. Chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby, przez co nasila i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[2]. Klobazam jest przekształcany do aktywnego N-demetyloklobazamu, który jest dalej rozkładany głównie przez CYP2C19. Inhibitory CYP2C19 zwiększają narażenie na N-demetyloklobazam i mogą wymagać dostosowania dawki klobazamu[1]. Chloramfenikol hamuje CYP2C19 i CYP3A4, więc przy podaniu ogólnym należy spodziewać się kumulacji N-demetyloklobazamu. Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie chloramfenikolu do krwi jest małe i istotny wpływ na metabolizm klobazamu jest mało prawdopodobny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i nadmierna sedacja
- zaburzenia koordynacji, upadki
- osłabienie siły mięśniowej
- częstość i głębokość oddechów u pacjentów z grupy ryzyka
- kontrola napadów po odstawieniu chloramfenikolu
- morfologia krwi w trakcie ogólnoustrojowego chloramfenikolu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (maść, krople do oczu lub uszu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie chloramfenikolu jest minimalne i nie należy oczekiwać hamowania metabolizmu klobazamu. Interakcje z innymi lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
| Kilka dni leczenia ogólnoustrojowegoczas leczenia · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Aktywny metabolit klobazamu kumuluje się stopniowo, dlatego nasilenie sedacji pojawia się z opóźnieniem i jest bardziej prawdopodobne przy dłuższej kuracji. Po odstawieniu chloramfenikolu stężenie metabolitu spada, co ma znaczenie, jeśli wcześniej zmniejszono dawkę klobazamu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
Alkohol przy tych lekach
Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaKlobazama alkoholPodczas leczenia klobazamem należy unikać picia alkoholu.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia klobazamem, a jeśli już się napiłeś, nie prowadź pojazdów i nie zażywaj dodatkowej dawki leku.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia klobazamem, a jeśli już się napiłeś, nie prowadź pojazdów i nie zażywaj dodatkowej dawki leku.
Alkohol i klobazam razem działają silniej niż każde z nich osobno. Możesz być bardziej senny, mieć zawroty głowy i gorszą koordynację ruchów. Alkohol sprawia też, że we krwi jest więcej leku, więc połączenie jest groźniejsze niż sam alkohol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejny chód lub zaburzenia równowagi
- dezorientacja lub splątanie
- spowolniony lub płytki oddech
- zasłabnięcie albo utrata przytomności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Podczas leczenia klobazamem należy unikać picia alkoholu.[1] Jeśli pacjent mimo to sięgnął po alkohol, nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, a dawki klobazamu nie wolno zwiększać ani zmniejszać na własną rękę. W razie nasilonej senności, zawrotów głowy lub trudności z oddychaniem konieczna jest pilna pomoc medyczna.
Skutek kliniczny
Nasilenie senności, spowolnienia, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji, a w cięższych przypadkach zahamowania ośrodka oddechowego, spadku ciśnienia i śpiączki.[1] Zwiększa się też ryzyko upadków i wypadków oraz ryzyko uzależnienia, szczególnie u osób z uzależnieniem od alkoholu lub leków w wywiadzie.[1]
Mechanizm
Alkohol i klobazam hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania się sumują. Dodatkowo jednoczesne picie alkoholu zwiększa biodostępność klobazamu o 50%, co nasila jego działanie.[1] Badanie kinetyczne i dynamiczne tej pary wykazało większe zaburzenia psychomotoryczne po połączeniu niż po samym alkoholu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i sedacja
- zawroty głowy i ataksja
- częstość oddechu i ciśnienie tętnicze przy objawach przedawkowania
- ryzyko uzależnienia od alkoholu lub leków w wywiadzie
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
Inne interakcje tych leków 294
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.
Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bladość i duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i duże osłabienie
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- hemoglobina i retikulocyty
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe. |
| Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Wchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.
Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.
Mechanizm
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKlobazam+ BupropionKlobazamu nie odstawia się nagle u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.Nie odstawiaj klobazamu nagle i nie rób przerw w jego przyjmowaniu, a jeśli chcesz zmniejszyć dawkę, zrób to tylko z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj klobazamu nagle i nie rób przerw w jego przyjmowaniu, a jeśli chcesz zmniejszyć dawkę, zrób to tylko z lekarzem.
Bupropion może ułatwiać wystąpienie drgawek, a klobazam przed nimi chroni. Jeśli nagle przestaniesz brać klobazam albo zrobisz przerwę, ryzyko napadu drgawkowego wyraźnie rośnie. Jeśli masz padaczkę albo miałeś kiedyś drgawki, bupropionu w ogóle nie stosuje się.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- drżenie, niepokój, bezsenność po pominięciu dawki klobazamu
- silna senność lub spowolnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klobazamu nie odstawia się nagle u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.[1][2][3] Przed włączeniem bupropionu trzeba ustalić, w jakim wskazaniu pacjent przyjmuje klobazam, bo padaczka lub napady drgawkowe w wywiadzie wykluczają bupropion.[1][2][3] Gdy klobazam jest stosowany w leczeniu lęku, połączenie jest dopuszczalne przy zachowaniu ciągłości dawkowania i obserwacji pacjenta.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym przerwaniu lub szybkim zmniejszeniu dawki klobazamu u pacjenta leczonego bupropionem. U pacjenta z padaczką bupropion może dodatkowo pogorszyć kontrolę napadów, a napady drgawkowe obecnie lub w wywiadzie wykluczają stosowanie bupropionu.[1][2][3] Klobazam może nasilać hamujące działanie leków przeciwdepresyjnych na ośrodkowy układ nerwowy, szczególnie w większych dawkach.[4]
Mechanizm
Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy, a klobazam działa przeciwdrgawkowo, więc bupropion może osłabiać tę ochronę. Największe ryzyko pojawia się przy nagłym odstawieniu klobazamu, gdy objawy odstawienia benzodiazepiny nakładają się na prodrgawkowe działanie bupropionu. Nagłe odstawienie benzodiazepin w trakcie leczenia bupropionem jest przeciwwskazane.[1][2][3] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ bupropion hamuje CYP2D6, a klobazam jest przekształcany głównie przez CYP3A4 i CYP2C19.[4]
Metabolizm i transportery
- Klobazam: słaby inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], substrat CYP3A4[6]
- Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[7], wrażliwy substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[7], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
Monitorować
- napady drgawkowe i drgawki mięśniowe
- objawy odstawienia benzodiazepiny przy zmianie dawki klobazamu
- regularność przyjmowania klobazamu i zapasy leku
- senność i spowolnienie psychoruchowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie długotrwałeczas leczenia · klobazam | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu klobazamu rośnie ryzyko objawów odstawienia, a nagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest przeciwwskazane. |
| Duża dawkadawka · bupropion | ryzyko rośnie | Ryzyko napadów drgawkowych po bupropionie zależy od dawki, dlatego nie łączy się go z innymi lekami zawierającymi bupropion. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneKlobazam+ FlumazenilFlumazenilu nie podaje się pacjentowi, u którego benzodiazepina kontroluje stan potencjalnie zagrażający życiu, na przykład stan padaczkowy lub podwyższone ciśnienie śródczaszkowe.Przed każdym zabiegiem, znieczuleniem i przy wizycie na SOR powiedz lekarzowi, że przyjmujesz klobazam i z jakiego powodu.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem, znieczuleniem i przy wizycie na SOR powiedz lekarzowi, że przyjmujesz klobazam i z jakiego powodu.
Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz klobazam, bo flumazenil znosi jego działanie. Flumazenil podaje się tylko w szpitalu lub w karetce, na przykład aby wybudzić kogoś po zabiegu albo po przedawkowaniu leków uspokajających. Jeśli przyjmujesz klobazam na padaczkę albo od dłuższego czasu, nagłe zniesienie jego działania może wywołać napad drgawek lub silny niepokój.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad drgawek
- silny lęk, pobudzenie lub drżenie
- ponowna silna senność albo trudności z oddychaniem po wcześniejszym przebudzeniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Flumazenilu nie podaje się pacjentowi, u którego benzodiazepina kontroluje stan potencjalnie zagrażający życiu, na przykład stan padaczkowy lub podwyższone ciśnienie śródczaszkowe.[1] Flumazenilu nie stosuje się również przy objawach ciężkiego zatrucia trójpierścieniowymi lub czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi współistniejącego z zatruciem benzodiazepiną.[2] U pozostałych pacjentów przyjmujących klobazam flumazenil podaje się tylko przy wyraźnej potrzebie, na przykład przy przedawkowaniu z depresją oddechową, stopniowo i pod obserwacją w kierunku drgawek oraz nawrotu sedacji. Skuteczność flumazenilu w przedawkowaniu klobazamu jest słabo udokumentowana, dlatego podstawą postępowania pozostaje leczenie podtrzymujące.[3]
Skutek kliniczny
U chorego na padaczkę zniesienie działania klobazamu może wywołać napady drgawkowe, a u osoby przyjmującej klobazam długotrwale – ostre objawy odstawienia, takie jak lęk, pobudzenie i drgawki. Przy zatruciu mieszanym z trójpierścieniowymi lub czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi wycofanie działania benzodiazepiny może odsłonić toksyczność tych leków, w tym drgawki i zaburzenia rytmu serca.[2] Po wygaśnięciu działania flumazenilu możliwy jest nawrót senności i depresji oddechowej.
Mechanizm
Flumazenil kompetycyjnie wypiera klobazam i jego czynny metabolit z miejsca wiązania benzodiazepin na receptorze GABA-A i w ten sposób znosi jego ośrodkowe działanie uspokajające, przeciwlękowe i przeciwdrgawkowe.[4] Interakcja ma wyłącznie charakter farmakodynamiczny, a flumazenil nie zmienia farmakokinetyki benzodiazepin.[4] Flumazenil działa krócej niż klobazam, dlatego po ustąpieniu jego działania sedacja może powrócić.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- napady drgawkowe
- objawy odstawienia benzodiazepin – lęk, pobudzenie, drżenie
- nawrót sedacji i depresji oddechowej po ustąpieniu działania flumazenilu
- EKG i zaburzenia rytmu przy podejrzeniu zatrucia mieszanego z lekami przeciwdepresyjnymi
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · klobazam | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu klobazamu, zwłaszcza w padaczce, flumazenil może wywołać ostry zespół odstawienia i napady drgawkowe. Jeśli klobazam kontroluje stan zagrażający życiu, podanie flumazenilu jest przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil Kabi 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-kabi-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100195012/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil Pharmaselect 0,1 mg/ml 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-pharmaselect-0-1-mg-ml-100209777/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil B.Braun 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-b-braun-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100193556/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ BusulfanChloramfenikolu, także w postaci maści, nie należy stosować u pacjenta leczonego busulfanem.Nie używaj chloramfenikolu, także w maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj chloramfenikolu, także w maści, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Busulfan osłabia szpik kostny, który wytwarza krwinki. Chloramfenikol też może uszkadzać szpik, czasem trwale. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek, co grozi ciężkimi zakażeniami i krwawieniami. Dotyczy to także maści z chloramfenikolem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- drobne czerwone wybroczyny na skórze
- nasilone osłabienie i bladość
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Chloramfenikolu, także w postaci maści, nie należy stosować u pacjenta leczonego busulfanem. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a leczenie busulfanem oznacza taki stan. Zakażenie należy leczyć antybiotykiem bez działania mielotoksycznego, dobranym do wskazania i lokalizacji. Jeśli chloramfenikol został już zastosowany, trzeba go odstawić i skontrolować morfologię krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką pancytopenią z zakażeniami i krwawieniami, w tym niedokrwistością aplastyczną. Ryzyko jest największe przy ogólnoustrojowym podaniu chloramfenikolu i dużych dawkach busulfanu. Objawy pojawiają się zwykle po kilku dniach lub tygodniach i mogą się utrzymywać po odstawieniu leków.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, a ich działanie hamujące krwiotworzenie się sumuje. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Busulfan jest lekiem cytotoksycznym, którego głównym działaniem jest zahamowanie czynności szpiku. Chloramfenikol wywołuje zależne od dawki, zwykle odwracalne zahamowanie hemopoezy, a rzadko także niezależną od dawki, często nieodwracalną niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol hamuje enzymy mikrosomalne wątroby[1], ale busulfan jest unieczynniany głównie przez sprzęganie z glutationem, więc istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba płytek krwi
- liczba neutrofilów
- objawy zakażenia (gorączka, dreszcze)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (doustna lub dożylna)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnoustrojowym podaniu chloramfenikolu narażenie jest znacznie większe niż po zastosowaniu maści, a ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i ciężkiej pancytopenii najwyższe. |
| Duże dawki (kondycjonowanie przed przeszczepieniem szpiku)dawka · busulfan | ryzyko rośnie | Duże dawki busulfanu prowadzą do głębokiej mieloablacji, więc każdy dodatkowy lek mielotoksyczny zwiększa ryzyko przedłużonej aplazji i zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ CyzaprydNie łącz cyzaprydu z chloramfenikolem podawanym doustnie ani dożylnie.Jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub w kroplówce, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyzapryd, i nie przyjmuj go dalej bez jego zgody.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz chloramfenikol w tabletkach lub w kroplówce, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyzapryd, i nie przyjmuj go dalej bez jego zgody.
Chloramfenikol przyjmowany w tabletkach lub w kroplówce może zwiększać ilość cyzaprydu we krwi. Za dużo cyzaprydu może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Maść na skórę i krople do oczu z chloramfenikolem nie mają takiego wpływu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- duszność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z chloramfenikolem podawanym doustnie ani dożylnie. Cyzaprydu nie stosuje się jednocześnie z doustnymi ani pozajelitowymi silnymi inhibitorami CYP3A4 ani z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Gdy chloramfenikol ogólnie jest niezbędny, odstaw cyzapryd na czas antybiotykoterapii i wybierz lek prokinetyczny niezależny od CYP3A4. Gdy połączenia nie da się uniknąć, wykonaj EKG z oceną QTc i wyrównaj stężenie potasu i magnezu. Chloramfenikol stosowany miejscowo na skórę lub do oka nie wymaga zmiany leczenia cyzaprydem.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT i groźnymi dla życia zaburzeniami rytmu serca. Mogą wystąpić częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1].
Mechanizm
Chloramfenikol podawany ogólnie zwiększa stężenie cyzaprydu, bo hamuje jego metabolizm wątrobowy. Chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a leki hamujące ten enzym zwiększają jego stężenie w surowicy[1]. Chloramfenikol jest inhibitorem CYP3A4, dlatego przy podaniu doustnym lub dożylnym należy spodziewać się kumulacji cyzaprydu.
Metabolizm i transportery
- Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany na skórę lub do oka osiąga znikome stężenie ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie metabolizmu cyzaprydu. Przeciwwskazanie dotyczy inhibitorów CYP3A4 podawanych doustnie lub pozajelitowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Niekorzystna interakcjaAmpicylina+ ChloramfenikolUnikaj jednoczesnego ogólnego stosowania chloramfenikolu i ampicyliny.Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba antybiotyki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba antybiotyki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.
Ampicylina i chloramfenikol to antybiotyki, które działają na bakterie w odmienny sposób. Chloramfenikol zatrzymuje namnażanie bakterii, a ampicylina zabija głównie te bakterie, które się aktywnie namnażają, dlatego razem mogą działać słabiej niż osobno. Gdy chloramfenikol stosujesz tylko miejscowo, np. jako maść, ryzyko jest małe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- utrzymująca się lub nawracająca gorączka
- brak poprawy albo nasilenie objawów zakażenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego ogólnego stosowania chloramfenikolu i ampicyliny[1]. Gdy potrzebne jest leczenie skojarzone, dobierz antybiotyki na podstawie antybiogramu, a jeśli to połączenie jest konieczne, ściśle oceniaj odpowiedź kliniczną na leczenie.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie bakteriobójczego działania ampicyliny i mniejsza skuteczność leczenia zakażenia. Największe znaczenie ma to w ciężkich zakażeniach, w których potrzebne jest szybkie zabicie bakterii, np. w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych lub zapaleniu wsierdzia. Antagonizm jest dobrze opisany w badaniach laboratoryjnych, natomiast dane kliniczne są niejednoznaczne – połączenie bywało dawniej stosowane w leczeniu empirycznym.
Mechanizm
Chloramfenikol hamuje syntezę białek bakteryjnych i działa bakteriostatycznie. Ampicylina działa bakteriobójczo głównie na bakterie aktywnie dzielące się i budujące ścianę komórkową, dlatego zahamowanie wzrostu bakterii przez chloramfenikol może osłabiać jej działanie. Chloramfenikolu nie podaje się jednocześnie z penicylinami ze względu na działanie antagonistyczne[1].
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie (gorączka, objawy zakażenia)
- wyniki posiewów i antybiogramu
- parametry stanu zapalnego
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (maść, krople)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu chloramfenikolu stężenie ogólne jest małe, więc antagonizm z ampicyliną podawaną ogólnie ma niewielkie znaczenie kliniczne mimo zalecenia unikania połączenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.