Interakcje / Chloramfenikol / Chloramfenikol i mitomycyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj chloramfenikolu u pacjenta leczonego mitomycyną podawaną ogólnie i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego.
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym chemioterapię i poinformuj go o każdym zakażeniu.
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ MitomycynaUnikaj chloramfenikolu u pacjenta leczonego mitomycyną podawaną ogólnie i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym chemioterapię i poinformuj go o każdym zakażeniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści, bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym chemioterapię i poinformuj go o każdym zakażeniu.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mogą mocniej obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi, co zwiększa ryzyko poważnych zakażeń i krwawień. Zakażenie w czasie chemioterapii może też wpłynąć na termin kolejnej dawki mitomycyny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub drobne czerwone plamki na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj chloramfenikolu u pacjenta leczonego mitomycyną podawaną ogólnie i wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego. Ostre zakażenie jest przeciwwskazaniem bezwzględnym do ogólnego podania mitomycyny[1], dlatego potrzebę antybiotykoterapii trzeba zgłosić onkologowi prowadzącemu. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją, przed jego włączeniem i w trakcie leczenia kontroluj pełną morfologię krwi z rozmazem i płytkami. Przy nieprawidłowym składzie krwi chloramfenikolu nie stosuje się, także w postaci maści[2].
Skutek kliniczny
Nasilona supresja szpiku z leukopenią, małopłytkowością lub niedokrwistością, a w konsekwencji zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Pancytopenia, izolowana leukopenia lub małopłytkowość są przeciwwskazaniem bezwzględnym do ogólnego podania mitomycyny[1], więc interakcja może opóźnić lub uniemożliwić kolejny cykl chemioterapii.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie na układ krwiotwórczy innych leków[2]. Mitomycyna wchodzi w interakcje prowadzące do mielotoksyczności z innymi lekami toksycznymi dla szpiku[1]. Chloramfenikolu nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi[2], a takie zaburzenia są typowym skutkiem leczenia mitomycyną.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed włączeniem chloramfenikolu i w trakcie leczenia
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia (gorączka, dreszcze)
- objawy krwawienia (siniaki, wybroczyny, krwawienie z dziąseł)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Do pęcherza moczowegodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Przy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe i istotna mielosupresja jest rzadka, więc sumowanie toksyczności szpikowej ma mniejsze znaczenie. Zapalenie pęcherza moczowego jest przeciwwskazaniem względnym do tej drogi podania, dlatego zakażenie układu moczowego wymaga konsultacji z urologiem. |
| Miejscowo (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy stosowaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na chloramfenikol jest mniejsza, ale chloramfenikolu w maści nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi. Po ogólnym podaniu mitomycyny przed użyciem maści sprawdź aktualną morfologię albo wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Alkohol przy tych lekach
Chloramfenikol a alkohol: brak opisu w bazie.
Mitomycyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 173
Połączenie przeciwwskazaneBendamustyna+ MitomycynaPołączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania.Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj te leki razem tylko wtedy, gdy zaplanował to twój onkolog, wykonuj zlecone badania krwi i nie przyjmuj żadnych szczepień bez porozumienia z lekarzem.
Oba leki są lekami przeciwnowotworowymi i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Stosowane razem lub krótko po sobie mogą silnie obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo pieczenie przy oddawaniu moczu
- siniaki pojawiające się bez powodu
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub czarny stolec
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia unika się poza zaplanowanym schematem onkologicznym, a czasowy związek mitomycyny z podawaniem innych cytostatyków może stanowić przeciwwskazanie do jej podania[1]. Przed każdym podaniem należy ocenić morfologię krwi z rozmazem. Bendamustyny nie podaje się przy liczbie leukocytów poniżej 3000/μl lub płytek krwi poniżej 75 000/μl ani w trakcie zakażenia, zwłaszcza z leukocytopenią[2][3][4]. Mitomycyny podawanej ogólnie nie stosuje się przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości, skazach krwotocznych i ostrych zakażeniach[1]. Jeśli lekarz prowadzący uzna sekwencyjne leczenie za konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania hematologicznego i odroczenia kolejnego leku do regeneracji szpiku. W trakcie leczenia obu lekami nie podaje się szczepionek żywych[2][1].
Skutek kliniczny
Głęboka leukopenia, neutropenia i małopłytkowość ze zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń, w tym prowadzących do zgonu, oraz krwawień. Sumuje się także działanie immunosupresyjne obu leków.
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Bendamustyna podana z lekami hamującymi czynność szpiku może nasilać ich toksyczność, a każde leczenie pogarszające stan ogólny lub hamujące szpik może nasilać toksyczność bendamustyny[2]. Mitomycyna wchodzi w interakcje prowadzące do mielotoksyczności z innymi cytostatykami[1]. Mitomycyna nie hamuje izoenzymu CYP1A2, więc interakcja farmakokinetyczna przez metabolizm bendamustyny nie jest spodziewana.
Metabolizm i transportery
- Bendamustyna: substrat CYP1A2[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem i w okresie spodziewanego nadiru
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia
- stan ogólny pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Przy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, a przeciwwskazania hematologiczne dotyczą podania ogólnego. Ryzyko sumowania mielotoksyczności jest znacznie mniejsze, ale warto kontrolować morfologię, zwłaszcza przy uszkodzonej błonie śluzowej pęcherza. |
| Przed regeneracją szpiku po poprzednim cytostatykuodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Podanie drugiego leku przy utrzymującej się leukopenii lub małopłytkowości jest przeciwwskazane dla obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Kabi 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustine-kabi-100328482/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustyna medac 2,5 mg/ml, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bendamustyna-medac-100344860/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bendamustine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bendamustine-accord-100329429/
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ MitomycynaNie podawaj ogólnoustrojowo mitomycyny w czasowym związku z leczeniem busulfanem.Upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Busulfan i mitomycyna to silne leki przeciwnowotworowe. Oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem robią to znacznie mocniej. Mogą też uszkadzać płuca. Z tego powodu zwykle nie podaje się ich w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- duszność, suchy kaszel, ból w klatce piersiowej
- silne zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj ogólnoustrojowo mitomycyny w czasowym związku z leczeniem busulfanem.[1] Jeśli hematoonkolog uzna sekwencyjne zastosowanie obu leków za konieczne, mitomycynę włącza się dopiero po regeneracji szpiku. Przed każdym podaniem wyklucz pancytopenię, leukopenię, małopłytkowość, skazę krwotoczną i ostre zakażenie, bo przy nich mitomycyna jest bezwzględnie przeciwwskazana.[1] U pacjentów z zaburzeniami wentylacji połączenie jest szczególnie ryzykowne.[1][2]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką i długotrwałą mielosupresją z pancytopenią, zakażeniami i krwawieniami. Grozi też nasiloną toksycznością płucną, która może prowadzić do śródmiąższowego zapalenia i włóknienia płuc. Mielosupresja po obu lekach rozwija się z opóźnieniem i może się utrzymywać, dlatego ryzyko trwa długo po ostatniej dawce.
Mechanizm
Nie należy podawać ogólnoustrojowo mitomycyny w czasowym związku z innym cytostatykiem, takim jak busulfan – jest to przeciwwskazanie względne.[1] Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[1] Łączenie busulfanu z innymi lekami cytotoksycznymi może sumować toksyczne działanie na płuca.[2] Oba leki mogą wywołać śródmiąższowe zapalenie i włóknienie płuc. Interakcji farmakokinetycznej nie opisano.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek przed każdym podaniem oraz w okresie opóźnionej mielosupresji
- objawy ze strony układu oddechowego (duszność, kaszel) oraz badanie czynnościowe płuc z oceną dyfuzji
- objawy zakażenia i krwawienia
- czynność nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Do pęcherza moczowegodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Mitomycyna podana do pęcherza moczowego działa ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu, a przeciwwskazanie dotyczące czasowego związku z innymi cytostatykami odnosi się do podania ogólnego. Mielosupresja jest wtedy mało prawdopodobna, ale u pacjenta z obniżoną morfologią po busulfanie warto ją skontrolować. |
| Po regeneracji szpikuodstep · pacjent | inne zalecenie | Przy leczeniu sekwencyjnym, gdy mitomycynę podaje się dopiero po odbudowie szpiku po busulfanie, ryzyko jest mniejsze. Nadal wymaga to kontroli morfologii i czynności płuc, bo toksyczność płucna może się sumować z opóźnieniem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KlozapinaKlozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz klozapinę, nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie klozapiną.
Klozapina i chloramfenikol mogą osłabiać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstają krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku białych krwinek, przez co organizm traci ochronę przed zakażeniami. Dlatego tych leków się nie łączy, a lekarz dobiera wtedy inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- bladość i duże zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie łączy się z chloramfenikolem, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta, który otrzymuje lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[1]. Zakażenie u pacjenta leczonego klozapiną leczy się antybiotykiem bez działania mielosupresyjnego, dobranym do wskazania. Jeśli chloramfenikol został już podany, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie klozapiną i wykonać morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi agranulocytoza lub pancytopenia z ciężkimi, potencjalnie śmiertelnymi zakażeniami. Spadek liczby neutrofili trudno wtedy przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzje w ramach monitorowania hematologicznego klozapiny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Chloramfenikol upośledza hemopoezę, a klozapina wywołuje neutropenię i agranulocytozę. Ich działanie na szpik sumuje się, więc ryzyko i nasilenie mielosupresji rosną[1][2][3]. Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i spowalnia metabolizm leków przekształcanych w wątrobie[4]. Teoretycznie może więc zwiększać stężenie klozapiny, choć dla tej pary nie jest to udokumentowane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy małopłytkowości i niedokrwistości (siniaki, krwawienia, bladość)
Bezpieczniejsze alternatywy
mupirocyna (na skórę)kwas fusydowy (na skórę i do oka)tobramycyna (do oka)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu na skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe chloramfenikolu jest małe, ale lek nawet w tej postaci jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie. U pacjenta na klozapinie lepiej wybrać inny antybiotyk miejscowy. Jeśli zamiana jest niemożliwa, chloramfenikol stosuje się krótko, na małej powierzchni i bez opóźniania zaplanowanej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ FludarabinaNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną.Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, także w maści lub kroplach, jeśli bierzesz fludarabinę – poproś lekarza o inny antybiotyk.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. To zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i silnej anemii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość i duże osłabienie
- duszność przy niewielkim wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego fludarabiną. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a do tej grupy należą chorzy leczeni fludarabiną. Zakażenie leczy się antybiotykiem bez działania mielotoksycznego dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębiona i przedłużona pancytopenia z ciężkimi zakażeniami, krwawieniami i niedokrwistością, a także nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. U chorych z nowotworem krwi leczonych fludarabiną takie powikłania mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny. Fludarabina wywołuje mielosupresję i limfopenię, a chloramfenikol może powodować zależne od dawki zahamowanie hemopoezy oraz niezależną od dawki niedokrwistość aplastyczną. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1]. Hamowanie enzymów mikrosomalnych wątroby przez chloramfenikol nie ma tu znaczenia, bo fludarabina nie jest metabolizowana w ten sposób.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- hemoglobina i retikulocyty
- objawy zakażenia i krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu chloramfenikolu ryzyko zależnego od dawki zahamowania szpiku i niedokrwistości aplastycznej jest największe. |
| Miejscowa (maść, krople do oczu)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Wchłanianie z postaci miejscowych jest małe, ale niedokrwistość aplastyczna nie zależy od dawki, a przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku obejmuje także maść. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ KwetiapinaNie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik.Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz przepisze ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że bierzesz kwetiapinę – maść i krople do oczu możesz stosować bez obaw.
Chloramfenikol w maści lub kroplach do oczu działa tylko miejscowo i nie wpływa na kwetiapinę. Chloramfenikol podawany w tabletkach lub zastrzykach może jednak zwiększyć ilość kwetiapiny we krwi i nasilić jej działania niepożądane. Oba leki mogą też osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca
- gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowa bladość i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się kwetiapiny z chloramfenikolem podawanym ogólnoustrojowo – należy wybrać antybiotyk bez wpływu na CYP3A4 i szpik. Jeśli chloramfenikol jest jedyną opcją w zakażeniu zagrażającym życiu, decyzję podejmuje lekarz, rozważając czasowe odstawienie lub zmniejszenie dawki kwetiapiny przy ścisłym monitorowaniu morfologii krwi, stopnia sedacji, ciśnienia tętniczego i EKG. Miejscowe postacie chloramfenikolu można stosować z kwetiapiną bez ograniczeń wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Ogólnoustrojowy chloramfenikol może zwiększyć stężenie kwetiapiny i nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, objawy antycholinergiczne i wydłużenie odstępu QT. Sumowanie się toksyczności hematologicznej zwiększa ryzyko neutropenii, agranulocytozy i innych zaburzeń morfologii krwi. Przy chloramfenikolu stosowanym miejscowo (maść, krople do oczu) wchłanianie jest minimalne i interakcja nie ma znaczenia klinicznego.
Mechanizm
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, a chloramfenikol podany ogólnoustrojowo hamuje ten izoenzym. Chloramfenikol jest inhibitorem wielu enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego izoenzymu (ketokonazol) zwiększał jej AUC 5- do 8-krotnie[2]. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 z kwetiapiną jest przeciwwskazane[2][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy – chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik[1], a przy kwetiapinie (zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem) obserwowano leukopenię i neutropenię[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania CYP3A4 ani uszkodzenia szpiku w stopniu istotnym dla tej interakcji. Interakcje z lekami stosowanymi miejscowo nie są znane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ MitomycynaPołączenie stosuje się tylko w zaplanowanym schemacie onkologicznym po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, ze ścisłym monitorowaniem objawów toksyczności.Rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie lub duszność.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie lub duszność.
Oba leki to leki przeciwnowotworowe, które osłabiają szpik kostny wytwarzający krwinki. Przyjmowane razem mogą silniej obniżać liczbę białych krwinek i płytek, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Lekarz łączy je tylko wtedy, gdy jest to zaplanowana część leczenia, i regularnie sprawdza twoje wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo inne objawy infekcji
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu
- nasilająca się duszność lub suchy kaszel
- wyraźne osłabienie i bladość
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuje się tylko w zaplanowanym schemacie onkologicznym po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, ze ścisłym monitorowaniem objawów toksyczności.[1] Czasowy związek mitomycyny podawanej ogólnie z innymi cytostatykami może być przeciwwskazaniem, a pancytopenia, izolowana leukopenia lub małopłytkowość, skazy krwotoczne i ostre zakażenia wykluczają podanie mitomycyny.[2] Przed każdym cyklem należy ocenić morfologię i w razie mielosupresji odroczyć leczenie lub zmniejszyć dawki zgodnie z protokołem. Szczepionek zawierających żywe drobnoustroje nie podaje się w trakcie leczenia mitomycyną.[2]
Skutek kliniczny
Głębsza i dłuższa leukopenia, neutropenia i małopłytkowość z ryzykiem ciężkich zakażeń i krwawień. Możliwe jest również nasilenie toksyczności płucnej.[2][1]
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[2] Cyklofosfamid podany jednocześnie lub następczo z innymi lekami o podobnym działaniu toksycznym nasila toksyczność wobec krwi, szpiku i układu odpornościowego.[1] Oba leki mogą też uszkadzać płuca, a mitomycyna i cyklofosfamid nasilają kardiotoksyczność antracyklin, co ma znaczenie w schematach wielolekowych.[1][2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek przed każdym cyklem i w okresie nadiru
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia
- duszność, kaszel, czynność płuc
- czynność nerek (kreatynina) i objawy zespołu hemolityczno-mocznicowego
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowadroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Po podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc addycja mielotoksyczności z cyklofosfamidem jest mało prawdopodobna. Zapalenie pęcherza jest przeciwwskazaniem względnym do podania dopęcherzowego, co ma znaczenie przy krwotocznym zapaleniu pęcherza po cyklofosfamidzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ MitomycynaLeki łączy się wyłącznie w ramach uzgodnionego schematu onkologicznego, z oceną morfologii przed każdym cyklem i z gotowością do odroczenia lub zmniejszenia dawki.Rób badania krwi w terminach wyznaczonych przez lekarza i od razu zgłoś gorączkę, dreszcze, krwawienie lub nietypowe siniaki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Rób badania krwi w terminach wyznaczonych przez lekarza i od razu zgłoś gorączkę, dreszcze, krwawienie lub nietypowe siniaki.
Oba leki są lekami przeciwnowotworowymi, które osłabiają szpik kostny. Podawane razem lub jeden po drugim mogą silniej obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko zakażeń i krwawień. Lekarz łączy je tylko wtedy, gdy uzna to za konieczne, i regularnie sprawdza twoją krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo inne objawy zakażenia
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe siniaki lub drobne czerwone plamki na skórze
- duże osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki łączy się wyłącznie w ramach uzgodnionego schematu onkologicznego, z oceną morfologii przed każdym cyklem i z gotowością do odroczenia lub zmniejszenia dawki. Czasowy związek z podawaniem innych cytostatyków może być przeciwwskazaniem do podania mitomycyny[1]. Przy leukopenii lub małopłytkowości nie podaje się żadnego z tych leków[2][1]. Nie szczepi się pacjenta szczepionkami żywymi[2][1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej leukopenii, neutropenii i małopłytkowości, a w konsekwencji zakażeń i krwawień. Leukopenia i małopłytkowość wykluczają podanie każdego z tych leków[2][1].
Mechanizm
Dakarbazyna i mitomycyna uszkadzają szpik kostny, a ich działanie mielotoksyczne sumuje się przy podaniu jednoczesnym lub kolejnym. Dakarbazyna może wchodzić w interakcje o charakterze mielotoksycznym przy wcześniejszym lub równoczesnym leczeniu cytostatykami[2]. Mitomycyna może wchodzić w takie same interakcje z innymi cytostatykami i radioterapią[1]. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek przed każdym podaniem i między cyklami
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia i siniaki
- czynność nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Do pęcherza moczowegodroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Przy dopęcherzowym podaniu mitomycyny wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, a przeciwwskazania dotyczące cytostatyków i stanu szpiku odnoszą się do podania ogólnego. |
| Bliski czasowy związek podańodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Czasowy związek z podawaniem innych cytostatyków może być przeciwwskazaniem do podania mitomycyny, zwłaszcza gdy szpik nie zregenerował się po poprzednim leczeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
Połączenie przeciwwskazaneDocetaksel+ MitomycynaSkojarzenie stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu onkologicznego, a decyzję o dawkach i odstępach podejmuje onkolog.Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym cyklem i od razu zgłoś się do ośrodka onkologicznego, jeśli masz gorączkę, dreszcze lub nietypowe krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Wykonuj zlecone badania krwi przed każdym cyklem i od razu zgłoś się do ośrodka onkologicznego, jeśli masz gorączkę, dreszcze lub nietypowe krwawienia.
Docetaksel i mitomycyna to leki stosowane w chemioterapii i oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą silniej obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko zakażeń i krwawień. Lekarz prowadzący planuje takie leczenie świadomie i regularnie sprawdza wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo inne objawy zakażenia
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu
- duszność lub nowy, uporczywy kaszel
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- silne osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Skojarzenie stosuje się wyłącznie w ramach zaplanowanego schematu onkologicznego, a decyzję o dawkach i odstępach podejmuje onkolog. Czasowy związek z podawaniem innych cytostatyków stanowi względne przeciwwskazanie do ogólnego podania mitomycyny[1]. Mitomycyny nie podaje się ogólnie przy pancytopenii, izolowanej leukopenii lub małopłytkowości[1]. Docetakselu nie podaje się przy liczbie neutrofili poniżej 1500 komórek/mm3[2]. Przed każdym cyklem należy oznaczyć pełną morfologię krwi z rozmazem, a przy nasilonej mielosupresji odroczyć cykl lub zmniejszyć dawki zgodnie z protokołem. Należy obserwować pacjenta pod kątem objawów ze strony układu oddechowego.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym lub bliskim w czasie podaniu rośnie ryzyko ciężkiej neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, a w konsekwencji zakażeń, w tym gorączki neutropenicznej, oraz krwawień. Możliwe jest też nasilenie zapalenia błon śluzowych i toksyczności płucnej.
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Mitomycyna nasila mielotoksyczność innych cytostatyków[1]. Docetaksel sam w sobie wymaga prawidłowej liczby neutrofili przed podaniem[2]. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4[3], a mitomycyna nie należy do wymienianych modulatorów tego enzymu. Teoretycznie możliwe jest też sumowanie toksyczności płucnej, bo mitomycyna nasila uszkodzenie płuc w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi[1], a docetaksel może wywoływać śródmiąższowe zapalenie płuc. To drugie to ocena własna, bez danych dla tej pary.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru
- liczba neutrofili przed podaniem docetakselu
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia i temperatura ciała
- objawy ze strony układu oddechowego – duszność, kaszel
- zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowadroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Przy podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc sumowanie mielotoksyczności z docetakselem jest mało prawdopodobne. Ocena własna – nadal warto kontrolować morfologię w trakcie leczenia docetakselem. |
| Ten sam cykl chemioterapiiodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Podanie obu leków w tym samym cyklu lub w krótkim odstępie zwiększa ryzyko głębokiej mielosupresji. Czasowy związek z innymi cytostatykami jest względnym przeciwwskazaniem do ogólnego podania mitomycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.