Interakcje / Cydofowir / Cydofowir i deferazyroks
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks.
Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.
Połączenie przeciwwskazaneCydofowir+ DeferazyroksNie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks.Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.
Oba leki mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Takiego połączenia się nie stosuje. Uszkodzenie nerek może sprawić, że nie będziesz mógł dalej przyjmować żadnego z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej lub znacznie więcej oddawanego moczu
- pienisty mocz
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności i brak apetytu
- skurcze lub osłabienie mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks. Cydofowiru nie podaje się jednocześnie z lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Jeśli leczenie przeciw wirusowi cytomegalii jest konieczne, wybierz lek przeciwwirusowy bez istotnego działania nefrotoksycznego albo, w porozumieniu z hematologiem, wstrzymaj deferazyroks lub zamień go na chelator bez działania nefrotoksycznego. Jednoczesne stosowanie dwóch chelatorów żelaza jest przeciwwskazane, dlatego zamiana musi być pełna, a nie dołączenie drugiego leku[2]. Przed rozpoczęciem cydofowiru po odstawieniu deferazyroksu oceń czynność nerek.
Skutek kliniczny
Grozi ostre uszkodzenie nerek, w tym zaburzenia czynności kanalików proksymalnych o obrazie zespołu Fanconiego, z białkomoczem, cukromoczem i wzrostem stężenia kreatyniny. Uszkodzenie nerek może być ciężkie i nie zawsze w pełni odwracalne.
Mechanizm
Oba leki działają toksycznie na nerki, przede wszystkim na kanaliki proksymalne, więc ich działanie uszkadzające nerki się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Cydofowir jest wydalany przez nerki i jest przeciwwskazany w niewydolności nerek[1]. Deferazyroks jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane jednym lekiem może więc uniemożliwić dalsze stosowanie drugiego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i klirens kreatyniny
- białkomocz
- cukromocz przy prawidłowej glikemii
- stężenie fosforanów i potasu w surowicy
- stężenie ferrytyny przy zmianie leczenia chelatującego
Bezpieczniejsze alternatywy
gancyklowirwalgancyklowirmarybawirdeferypron
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min deferazyroks jest przeciwwskazany niezależnie od cydofowiru, a cydofowir jest przeciwwskazany w niewydolności nerek. W tej sytuacji żaden z leków nie powinien być stosowany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Cydofowir a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaDeferazyroksa alkoholZalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.
Ten lek może obciążać wątrobę, nerki i żołądek, a alkohol działa podobnie. Razem mogą zwiększać ryzyko dolegliwości żołądkowych i uszkodzenia wątroby. Dokładnych badań na ten temat nie ma, dlatego ostrożność jest zalecana.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból w nadbrzuszu lub silne nudności
- wymioty z krwią lub wyglądające jak fusy z kawy
- czarne, smoliste stolce
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie. Jeśli pacjent pije, ustal ilość i regularność oraz sprawdź inne leki drażniące żołądek lub zwiększające ryzyko krwawienia (NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany, leki przeciwzakrzepowe), bo wtedy ryzyko rośnie. Przy objawach z przewodu pokarmowego lub wątroby skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie podrażnienia i owrzodzeń przewodu pokarmowego, w tym krwawienia, oraz dodatkowe obciążenie wątroby. U chorych z przeładowaniem żelazem wątroba bywa już uszkodzona (np. przez żelazo lub wirusowe zapalenie wątroby), więc margines bezpieczeństwa jest mniejszy. Pojedyncza niewielka ilość alkoholu najpewniej nie wywoła poważnych skutków, ale danych na ten temat brak.
Mechanizm
Nie ma badań nad bezpośrednim połączeniem deferazyroksu z alkoholem, a ChPL o alkoholu nie wspomina. Ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych. Deferazyroks może uszkadzać wątrobę i nerki oraz drażnić przewód pokarmowy, a alkohol jest hepatotoksyczny i uszkadza błonę śluzową żołądka. ChPL ostrzega, że jednoczesne podawanie deferazyroksu z substancjami sprzyjającymi owrzodzeniom (np. NLPZ, kortykosteroidy, doustne bisfosfoniany) może zwiększać ryzyko toksycznego działania na przewód pokarmowy[1]. Alkohol działa drażniąco na przewód pokarmowy podobnie, więc ostrożne jest przyjęcie analogicznego ryzyka. To wniosek z mechanizmu, a nie z badania.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy z przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty)
- oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, wymioty z krwią)
- aktywność aminotransferaz i bilirubina zgodnie z harmonogramem monitorowania deferazyroksu
- kreatynina i klirens kreatyniny
- ferrytyna w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko dodatkowego obciążenia wątroby i przewodu pokarmowego. Należy mocniej podkreślić zalecenie abstynencji i rozważyć częstsze kontrole wątroby. |
| Choroba wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z chorobą wątroby (np. wirusowe zapalenie wątroby, marskość, wątroba uszkodzona przez żelazo) alkohol należy wykluczyć. Margines bezpieczeństwa jest tu mniejszy. |
| Jednoczesne NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany doustne lub leki przeciwzakrzepowedawka · pacjent | ryzyko rośnie | Jednoczesne stosowanie leków sprzyjających owrzodzeniom lub krwawieniom zwiększa ryzyko toksyczności żołądkowo-jelitowej, a alkohol dodatkowo je nasila. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na objawy krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 124
Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ CydofowirPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy podawać cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje amikacynę ogólnoustrojowo.Powiedz lekarzowi, że dostajesz amikacynę lub cydofowir, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że dostajesz amikacynę lub cydofowir, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.
Amikacyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem bardzo zwiększają to ryzyko. Gdy nerki gorzej pracują, oba leki gromadzą się w organizmie i mogą też uszkodzić słuch. Lekarze nie łączą tych leków ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie znacznie mniejszej ilości moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- pienisty lub ciemny mocz
- szum lub dzwonienie w uszach, pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- nasilone osłabienie, nudności lub skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy podawać cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje amikacynę ogólnoustrojowo[1]. Gdy potrzebne jest leczenie zakażenia wirusem cytomegalii, należy wybrać lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego albo zakończyć leczenie amikacyną i odczekać przed podaniem cydofowiru. Gdy pacjent jest leczony cydofowirem, zakażenie bakteryjne należy leczyć antybiotykiem bez działania nefrotoksycznego zgodnie z antybiogramem. Jeśli amikacynę podano niedawno, przed włączeniem cydofowiru należy sprawdzić czynność nerek[2].
Skutek kliniczny
Ostre uszkodzenie nerek, w tym uszkodzenie kanalików z cechami zespołu Fanconiego, oraz kumulacja amikacyny z nasileniem jej ototoksyczności i neurotoksyczności. Uszkodzenie nerek może być nieodwracalne.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają kanaliki nerkowe, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie podaje się razem z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Amikacyny nie łączy się ogólnoustrojowo ani miejscowo z innymi lekami nefrotoksycznymi, także podawanymi wkrótce po niej[2]. Oba leki są wydalane przez nerki, dlatego uszkodzenie nerek wywołane przez jeden z nich zwiększa stężenie obu i dalej nasila ich toksyczność.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz i badanie ogólne moczu
- fosforany, potas i dwuwęglany w surowicy (cechy zespołu Fanconiego)
- stężenie amikacyny w surowicy, jeśli leczenie amikacyną trwało niedawno
- słuch (audiometria) i objawy ze strony narządu przedsionkowego
- bilans płynów i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
gancyklowirwalgancyklowirmarybawir
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Amikacyna podawana wziewnie daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż podanie dożylne, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest mniejsze, ale nie znika. Łączenie z cydofowirem wymaga decyzji lekarza i ścisłej kontroli czynności nerek oraz słuchu. |
| Amikacyna podana niedawno, przed włączeniem cydofowiruodstep · amikacyna | inne zalecenie | Amikacyny nie podaje się także wkrótce przed lekiem nefrotoksycznym ani po nim. Przed pierwszą dawką cydofowiru po zakończeniu leczenia amikacyną należy potwierdzić prawidłową czynność nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Połączenie przeciwwskazaneCisplatyna+ CydofowirNie podawaj cydofowiru pacjentowi leczonemu cisplatyną ani cisplatyny pacjentowi leczonemu cydofowirem.Jeśli dostajesz cisplatynę i ktoś zaleca ci cydofowir albo odwrotnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed podaniem leku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz cisplatynę i ktoś zaleca ci cydofowir albo odwrotnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed podaniem leku.
Cisplatyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem mocno zwiększają to ryzyko. Tych leków nie stosuje się jednocześnie. Oba leki mogą też osłabiać odporność, co zwiększa ryzyko zakażeń.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddajesz wyraźnie mniej moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- duże zmęczenie, osłabienie, nudności
- skurcze mięśni
- gorączka lub dreszcze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj cydofowiru pacjentowi leczonemu cisplatyną ani cisplatyny pacjentowi leczonemu cydofowirem. Jednoczesne podawanie cydofowiru i innych substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym jest przeciwwskazane[1]. Gdy pacjent otrzymujący chemioterapię opartą na cisplatynie wymaga leczenia zakażenia wirusowego, wybierz lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego i uzgodnij to z onkologiem. Jeśli zmiana leczenia nie jest możliwa, decyzję o kolejności terapii podejmuje lekarz prowadzący po ocenie czynności nerek.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ostrym uszkodzeniem nerek, w tym uszkodzeniem kanalików z utratą białka i elektrolitów. Cydofowir w skojarzeniu z innymi lekami toksycznymi dla kanalików zwiększa ryzyko zespołu Fanconiego[1]. Cisplatyna zmniejsza wydalanie przez nerki substancji eliminowanych głównie tą drogą[2], co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na cydofowir i jego toksyczność. Cisplatyna hamuje też czynność szpiku, a cydofowir może powodować neutropenię, więc możliwe jest nasilenie toksyczności hematologicznej.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają kanaliki nerkowe, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Cisplatyna ma kumulacyjne działanie nefrotoksyczne, a leki nefrotoksyczne nasilają jej toksyczne działanie na nerki[2]. Oba leki są przeciwwskazane w zaburzeniach czynności nerek, dlatego uszkodzenie nerek wywołane jednym z nich wyklucza dalsze stosowanie drugiego[1][2].
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- białkomocz
- elektrolity (potas, magnez, fosforany)
- morfologia krwi z rozmazem (liczba neutrofili)
- diureza i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
gancyklowirwalgancyklowirmarybawir
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cisplatin - Ebewe 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cisplatin-ebewe-100195408/
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ CydofowirNie podawaj cydofowiru w trakcie leczenia cyklofosfamidem – połączenie jest przeciwwskazane ze względu na sumowanie się działania nefrotoksycznego.Jeśli bierzesz cyklofosfamid, a lekarz planuje leczenie cydofowirem, powiedz mu o tym przed podaniem leku i zapytaj o inne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz cyklofosfamid, a lekarz planuje leczenie cydofowirem, powiedz mu o tym przed podaniem leku i zapytaj o inne leczenie.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Oba mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Oba mogą też osłabiać odporność, przez co łatwiej o groźne zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- krew w moczu lub ciemny mocz
- ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- gorączka, dreszcze albo ból gardła
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj cydofowiru w trakcie leczenia cyklofosfamidem – połączenie jest przeciwwskazane ze względu na sumowanie się działania nefrotoksycznego[1]. Jeśli leczenie zakażenia wirusowego jest konieczne, wybierz lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego albo zaplanuj leczenie po zakończeniu podawania cyklofosfamidu i potwierdzeniu prawidłowej czynności nerek. Gdy w wyjątkowej sytuacji zespół leczący uzna korzyść za przeważającą, połączenie wymaga indywidualnej oceny i ścisłego monitorowania w kierunku toksyczności[2].
Skutek kliniczny
Grozi ostre uszkodzenie nerek z białkomoczem, cechami zespołu Fanconiego i narastaniem stężenia kreatyniny. Po pogorszeniu czynności nerek cydofowir staje się przeciwwskazany[1]. Możliwe jest też nasilenie neutropenii i zakażeń.
Mechanizm
Cydofowir uszkadza kanaliki proksymalne nerek, a cyklofosfamid i jego metabolity działają toksycznie na drogi moczowe i nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Jednoczesne podawanie cydofowiru i substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym jest przeciwwskazane[1]. Cydofowir jest wydalany przez nerki, więc pogorszenie ich czynności zwiększa jego ekspozycję i dalej nasila toksyczność. Łączenie cyklofosfamidu z innymi lekami o podobnym działaniu toksycznym, w tym nefrotoksycznym, może nasilać działania toksyczne i wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka oraz ścisłego monitorowania[2]. Oba leki mogą też hamować czynność szpiku, co zwiększa ryzyko neutropenii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz i badanie ogólne moczu, w tym krwinkomocz
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- diureza i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | W niewydolności nerek cydofowir jest przeciwwskazany niezależnie od innych leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ CydofowirNie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.
Cyklosporyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko znacznie rośnie. Tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie. Jeśli masz dostać cydofowir, a przyjmujesz cyklosporynę, lekarz powinien o tym wiedzieć, bo najczęściej wybierze inny lek przeciwwirusowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- pienisty moczu
- nasilone zmęczenie i osłabienie
- nudności lub utrata apetytu
- gorączka lub dreszcze (możliwy spadek białych krwinek)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi[1]. W zakażeniu wirusem cytomegalii należy wybrać lek przeciwwirusowy bez istotnej nefrotoksyczności. Jeśli lekarz prowadzący uzna podanie cydofowiru za niezbędne, decyzja wykracza poza ChPL i wymaga oceny ośrodka specjalistycznego, ścisłej kontroli czynności nerek przed każdą dawką oraz kontroli stężenia cyklosporyny.
Skutek kliniczny
Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, białkomoczu, zespołu Fanconiego i niewydolności nerek, która może wymagać dializy. Pogorszenie czynności nerek dodatkowo zwiększa toksyczność cydofowiru, który jest wydalany przez nerki, a u biorców przeszczepu może zagrozić funkcji przeszczepionego narządu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowir gromadzi się w komórkach kanalików proksymalnych i może wywołać ich martwicę oraz zespół Fanconiego, a cyklosporyna powoduje skurcz tętniczek doprowadzających, zmniejszenie przesączania kłębuszkowego i przewlekłe zmiany śródmiąższowe. ChPL cydofowiru zabrania jednoczesnego podawania innych substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. ChPL cyklosporyny zaleca ostrożność i ścisłą kontrolę czynności nerek przy łączeniu z innymi lekami nefrotoksycznymi, choć nie wymienia cydofowiru z nazwy[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz i glikozuria w badaniu moczu
- stężenie fosforanów, potasu i wodorowęglanów w surowicy
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej
- morfologia krwi z rozmazem (neutropenia po cydofowirze)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Krople do oczupostać · cyklosporyna | ryzyko maleje | Cyklosporyna stosowana do oka daje znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie należy się spodziewać sumowania działania nefrotoksycznego z cydofowirem. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Niewydolność nerek jest samodzielnym przeciwwskazaniem do cydofowiru niezależnie od cyklosporyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneDeferoksamina+ CydofowirNie stosuj jednocześnie cydofowiru i deferoksaminy.Jeśli masz przepisane oba leki, nie przyjmuj ich razem i od razu powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przepisane oba leki, nie przyjmuj ich razem i od razu powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie.
Oba leki mogą obciążać nerki, a podane razem zwiększają ryzyko ich poważnego uszkodzenia. Gdy nerki pracują gorzej, lek przeciwwirusowy dłużej pozostaje w organizmie i może bardziej szkodzić. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- pienisty lub ciemny mocz
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności i brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj jednocześnie cydofowiru i deferoksaminy. Jednoczesne podawanie cydofowiru i innych substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym jest przeciwwskazane[1]. Jeśli leczenie cydofowirem jest konieczne, należy przerwać deferoksaminę przed jego rozpoczęciem albo rozważyć chelator żelaza bez działania nefrotoksycznego lub inny lek przeciwwirusowy, a o wyborze terapii decyduje lekarz prowadzący z oceną czynności nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe ostre uszkodzenie nerek, białkomocz i zaburzenia czynności kanalików nerkowych. Cydofowir jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek[1], więc pogorszenie czynności nerek wywołane połączeniem może uniemożliwić dalsze leczenie przeciwwirusowe.
Mechanizm
Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Deferoksamina może uszkadzać nerki, zwłaszcza w dużych dawkach dożylnych, a jej kompleks z żelazem jest wydalany z moczem. Sumowanie się toksycznego działania na kanaliki nerkowe zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek, a pogorszenie ich czynności zmniejsza wydalanie cydofowiru i dodatkowo nasila jego toksyczność.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy
- eGFR
- białkomocz w badaniu moczu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Cydofowir jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek, więc u tych chorych nie stosuje się go niezależnie od deferoksaminy. |
| Duże dawki dożylnedawka · deferoksamina | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia nerek przez deferoksaminę rośnie przy dużych dawkach podawanych dożylnie, co nasila ryzyko połączenia z cydofowirem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ CydofowirDiklofenaku nie łączy się z cydofowirem.Nie przyjmuj diklofenaku ani innych leków przeciwzapalnych w czasie leczenia cydofowirem, a na ból zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj diklofenaku ani innych leków przeciwzapalnych w czasie leczenia cydofowirem, a na ból zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek.
Cydofowir to lek przeciwwirusowy podawany w kroplówce, który może uszkadzać nerki. Diklofenak również obciąża nerki, a razem mogą doprowadzić do ich poważnego uszkodzenia. Tych leków nie stosuje się jednocześnie. To samo dotyczy innych leków przeciwzapalnych przeciwbólowych, takich jak ibuprofen czy naproksen.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie mniejszej ilości moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności lub utrata apetytu
- pienisty mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Diklofenaku nie łączy się z cydofowirem.[1] Przed rozpoczęciem leczenia cydofowirem należy odstawić diklofenak, a w trakcie leczenia nie włączać go ponownie. Do leczenia bólu i gorączki można rozważyć paracetamol, pamiętając, że probenecyd zwiększa także ekspozycję na paracetamol.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addycyjnym uszkodzeniem kanalików nerkowych i ostrą niewydolnością nerek. Niewydolność nerek sama w sobie wyklucza dalsze stosowanie zarówno cydofowiru, jak i diklofenaku.[1][2]
Mechanizm
Cydofowiru nie podaje się jednocześnie z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym, a diklofenak do nich należy.[1] Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, co zmniejsza przepływ nerkowy i nasila uszkodzenie nerek wywołane przez inne leki nefrotoksyczne.[2] Cydofowir podaje się z probenecydem, który zwiększa ekspozycję na niesteroidowe leki przeciwzapalne, więc działanie diklofenaku na nerki może się dodatkowo nasilić.[1]
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz
- objawy zespołu Fanconiego (glukozuria, hipofosfatemia, kwasica metaboliczna)
- diureza i stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Postać do stosowania na skórę (żel, plaster)postać · diklofenak | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na diklofenak jest znacznie mniejsza, jednak u pacjenta leczonego cydofowirem stosowanie na duże powierzchnie lub długotrwałe należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Połączenie przeciwwskazaneGentamycyna+ CydofowirNie podawaj cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje gentamycynę ogólnie.Jeśli dostajesz cydofowir, powiedz każdemu lekarzowi, że nie możesz otrzymać gentamycyny w zastrzykach ani kroplówce, i zapytaj o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz cydofowir, powiedz każdemu lekarzowi, że nie możesz otrzymać gentamycyny w zastrzykach ani kroplówce, i zapytaj o inny antybiotyk.
Gentamycyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem znacznie zwiększają to ryzyko. Uszkodzone nerki gorzej usuwają gentamycynę, przez co może ona dodatkowo zaszkodzić słuchowi. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie znacznie mniejszej ilości moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- nietypowe zmęczenie i nudności
- szum w uszach lub pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje gentamycynę ogólnie. Jednoczesne stosowanie cydofowiru i substancji potencjalnie nefrotoksycznych jest przeciwwskazane[1]. Gentamycynę zamień na antybiotyk bez działania nefrotoksycznego dobrany według antybiogramu – inne aminoglikozydy nie są alternatywą, bo niosą to samo ryzyko. Leczenie cydofowirem rozpoczynaj dopiero po zakończeniu podawania gentamycyny i potwierdzeniu prawidłowej czynności nerek. Jeśli skojarzenia nie da się uniknąć, decyzja wymaga konsultacji specjalistycznej i intensywnego monitorowania czynności nerek oraz słuchu[2].
Skutek kliniczny
Grozi ostre uszkodzenie nerek, w tym uszkodzenie kanalików z cechami zespołu Fanconiego, a w następstwie kumulacja gentamycyny z ryzykiem ototoksyczności. Cydofowir jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek[1], więc uszkodzenie nerek wywołane gentamycyną może uniemożliwić dalsze leczenie przeciwwirusowe.
Mechanizm
Gentamycyna i cydofowir uszkadzają kanaliki nerkowe, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Gentamycyny nie należy podawać razem z innymi lekami nefrotoksycznymi, a leki przeciwwirusowe zwiększają ryzyko uszkodzenia nerek[2]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie gentamycyny, co podnosi jej stężenie i dodatkowo nasila działanie nefrotoksyczne oraz ototoksyczne.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- białkomocz i glukozuria w badaniu moczu
- stężenie gentamycyny w osoczu
- stężenie potasu i fosforanów w surowicy
- słuch i czynność błędnika
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na oko, ucho lub niewielki obszar nieuszkodzonej skórydroga podania · gentamycyna | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu gentamycyny na oko, ucho lub niewielki obszar nieuszkodzonej skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest znikome i istotne sumowanie nefrotoksyczności z cydofowirem jest mało prawdopodobne. |
| Gąbka (implant) wszczepiana do ranypostać · gentamycyna | inne zalecenie | Z wszczepionej gąbki gentamycyna częściowo przechodzi do krwi, więc u pacjenta leczonego cydofowirem wymagane jest ścisłe monitorowanie czynności nerek, a decyzję o skojarzeniu podejmuje lekarz. |
| Gentamycyna podawana niedawno przed planowanym cydofowiremkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Cydofowir włączaj dopiero po zakończeniu podawania gentamycyny i potwierdzeniu prawidłowej czynności nerek, bo cydofowir jest przeciwwskazany w niewydolności nerek. |
| Obniżony (niewydolność nerek)eGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy niewydolności nerek cydofowir jest przeciwwskazany niezależnie od gentamycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
Połączenie przeciwwskazaneIfosfamid+ CydofowirNie podawaj cydofowiru jednocześnie z ifosfamidem.Jeśli lekarz zaleca ci oba te leki, powiedz mu o tym i nie przyjmuj ich razem bez potwierdzenia, że plan leczenia to uwzględnia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli lekarz zaleca ci oba te leki, powiedz mu o tym i nie przyjmuj ich razem bez potwierdzenia, że plan leczenia to uwzględnia.
Oba leki mogą uszkadzać nerki, a podane razem bardzo zwiększają to ryzyko. Uszkodzenie nerek może być poważne i uniemożliwić dalsze leczenie. Dlatego tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne zmęczenie i osłabienie
- nudności i brak apetytu
- pienienie się moczu
- gorączka lub dreszcze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj cydofowiru jednocześnie z ifosfamidem[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia zakażenia wirusowego, ifosfamid i tak należy wstrzymać, bo ostre zakażenie jest przeciwwskazaniem do jego podania[2]. Gdy leczenie przeciwwirusowe jest konieczne w trakcie chemioterapii, wybierz lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego i uzgodnij to z onkologiem. Jeśli mimo to zapada decyzja o sekwencyjnym stosowaniu, przed kolejnym lekiem trzeba potwierdzić prawidłową czynność nerek.
Skutek kliniczny
Grozi ostre uszkodzenie nerek, białkomocz, cukromocz, utrata fosforanów i wodorowęglanów, a w ciężkich przypadkach trwała niewydolność nerek. Niewydolność nerek jest przeciwwskazaniem do dalszego stosowania zarówno ifosfamidu[2], jak i cydofowiru[1], więc uszkodzenie nerek może uniemożliwić kontynuację chemioterapii i leczenia przeciwwirusowego. Możliwe jest też nasilenie toksyczności hematologicznej.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają kanaliki nerkowe, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie podaje się jednocześnie z innymi lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Ifosfamid nasila nefrotoksyczność innych leków działających toksycznie na nerki, a jego metabolit jest odpowiedzialny za toksyczny wpływ na nerki[2]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie obu leków i zwiększa ich ekspozycję, co dodatkowo nasila toksyczność. Oba leki mogą też uszkadzać kanalik proksymalny aż do zespołu Fanconiego[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed każdym podaniem
- białko i glukoza w moczu
- fosforany i wodorowęglany w surowicy
- morfologia z rozmazem
- diureza i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | Przy niewydolności nerek przeciwwskazany jest każdy z leków osobno – zarówno ifosfamid, jak i cydofowir, niezależnie od ich łączenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Holoxan 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/holoxan-100029271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Holoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/holoxan-100029271/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.