Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Cytarabina / Cytarabina i samar 153Sm

Cytarabina i samar 153Sm

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Samaru 153Sm nie łączy się z chemioterapią mielotoksyczną, w tym z cytarabiną.

Jeśli dostajesz cytarabinę lub dostawałeś ją w ostatnich tygodniach, powiedz o tym lekarzowi przed leczeniem samarem 153Sm.

Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ Samar 153SmSamaru 153Sm nie łączy się z chemioterapią mielotoksyczną, w tym z cytarabiną.Jeśli dostajesz cytarabinę lub dostawałeś ją w ostatnich tygodniach, powiedz o tym lekarzowi przed leczeniem samarem 153Sm.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli dostajesz cytarabinę lub dostawałeś ją w ostatnich tygodniach, powiedz o tym lekarzowi przed leczeniem samarem 153Sm.

Cytarabina i samar 153Sm osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Podane razem lub w krótkim odstępie mogą bardzo mocno obniżyć liczbę krwinek białych, czerwonych i płytek krwi. Wtedy łatwiej o groźne zakażenia, krwawienia i silne osłabienie. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu lub stolcu
  • silne osłabienie, bladość i duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Samaru 153Sm nie łączy się z chemioterapią mielotoksyczną, w tym z cytarabiną.[1] Samar 153Sm można podać dopiero po zakończeniu chemioterapii, nie wcześniej niż po 6 tygodniach i po potwierdzeniu należytej regeneracji szpiku kostnego.[1] Jeśli pacjent wymaga kontynuacji cytarabiny, leczenie bólu z przerzutów do kości należy prowadzić innymi metodami niż radiofarmaceutyki kościotropowe.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka, przedłużona mielosupresja z głęboką neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością. Skutkiem mogą być zagrażające życiu zakażenia i krwawienia oraz konieczność przetoczeń i odroczenia dalszego leczenia przeciwnowotworowego.

Mechanizm

Cytarabina jest lekiem cytotoksycznym o silnym działaniu mielosupresyjnym, a samar 153Sm wiąże się z tkanką kostną i napromienia szpik kostny od wewnątrz. Oba leki uszkadzają komórki krwiotwórcze, więc ich działanie hamujące czynność szpiku sumuje się.[1] Jednoczesne podawanie cytarabiny z innymi lekami cytotoksycznymi lub z radioterapią nasila toksyczne działanie na szpik kostny.[2]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed podaniem samaru 153Sm i regularnie po nim
  • liczba płytek krwi
  • bezwzględna liczba neutrofilów
  • objawy zakażenia i krwawienia

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 6 tygodni od zakończenia chemioterapii cytarabiną i potwierdzona regeneracja szpiku kostnegosamar 153Smryzyko malejePo zakończeniu chemioterapii, odstępie co najmniej 6 tygodni i należytej regeneracji szpiku kostnego samar 153Sm można podać pod kontrolą morfologii krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Quadramet 1,3 GBq/ml w dniu odniesienia (co odpowiada 20-80 mcg/ml samaru na fiolkę), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/quadramet-100110300/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alexan 20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alexan-100003751/

Alkohol przy tych lekach

Cytarabina a alkohol: brak opisu w bazie.

Samar 153Sm a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 229

Połączenie przeciwwskazaneBortezomib+ Samar 153SmNie podawaj samaru 153Sm pacjentowi leczonemu bortezomibem ani w ciągu 6 tygodni od ostatniej dawki bortezomibu.Powiedz lekarzowi medycyny nuklearnej, że jesteś leczony bortezomibem, i nie zaczynaj żadnego z tych leków bez zgody lekarza prowadzącego.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi medycyny nuklearnej, że jesteś leczony bortezomibem, i nie zaczynaj żadnego z tych leków bez zgody lekarza prowadzącego.

Oba leki osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Podane razem lub w krótkim odstępie mogą bardzo obniżyć liczbę płytek krwi i białych krwinek. Grozi to krwawieniami i ciężkimi zakażeniami. Dlatego tych leków nie łączy się, a między nimi potrzebna jest długa przerwa ustalona przez lekarza.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu lub w stolcu
  • gorączka lub dreszcze
  • częste infekcje, ból gardła
  • nasilone osłabienie i bladość
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj samaru 153Sm pacjentowi leczonemu bortezomibem ani w ciągu 6 tygodni od ostatniej dawki bortezomibu[1]. Jeśli leczenie radioizotopowe bólu kostnego jest konieczne, decyzję o przerwie w leczeniu bortezomibem i terminie podania podejmuje hematolog lub onkolog wspólnie z lekarzem medycyny nuklearnej. Przed podaniem samaru 153Sm oraz przed wznowieniem bortezomibu trzeba ocenić morfologię krwi z liczbą płytek i neutrofili, a leczenie rozpocząć dopiero po odbudowie parametrów szpiku.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężką, przedłużoną mielosupresją z ciężką małopłytkowością i krwawieniami, neutropenią z ciężkimi zakażeniami oraz niedokrwistością. Samaru 153Sm nie stosuje się jednocześnie z chemioterapią mielotoksyczną ani w ciągu 6 tygodni po niej[1].

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny. Bortezomib jest lekiem przeciwnowotworowym hamującym proteasom, który powoduje małopłytkowość, neutropenię i niedokrwistość. Samar 153Sm gromadzi się w kości i napromienia sąsiadujący szpik, co obniża liczbę płytek krwi i leukocytów. Działania te sumują się.

Metabolizm i transportery

  • Bortezomib: słaby inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], substrat CYP1A2[2], substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • liczba płytek krwi
  • bezwzględna liczba neutrofili
  • stężenie hemoglobiny
  • objawy krwawienia i zakażenia

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 6 tygodni od ostatniej dawki bortezomibubortezomibinne zaleceniePo upływie co najmniej 6 tygodni od zakończenia chemioterapii przeciwwskazanie przestaje obowiązywać. Podanie samaru 153Sm wymaga jednak potwierdzenia odbudowy szpiku w morfologii krwi i dalszej kontroli parametrów hematologicznych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Quadramet 1,3 GBq/ml w dniu odniesienia (co odpowiada 20-80 mcg/ml samaru na fiolkę), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/quadramet-100110300/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Hospira. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bortezomib-hospira-100381803/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Samar 153SmSamaru 153Sm nie podaje się w trakcie leczenia busulfanem ani w ciągu 6 tygodni od jego zakończenia.Jeśli przyjmujesz busulfan lub skończyłeś go przyjmować w ostatnich 6 tygodniach, powiedz o tym lekarzowi przed podaniem samaru 153Sm.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz busulfan lub skończyłeś go przyjmować w ostatnich 6 tygodniach, powiedz o tym lekarzowi przed podaniem samaru 153Sm.

Busulfan i samar 153Sm osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem lub w krótkim odstępie mogą bardzo obniżyć liczbę krwinek. To zwiększa ryzyko poważnych zakażeń i krwawień. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu lub stolcu
  • nasilone osłabienie i bladość
  • częste lub przedłużające się infekcje
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Samaru 153Sm nie podaje się w trakcie leczenia busulfanem ani w ciągu 6 tygodni od jego zakończenia[1]. Radiofarmaceutyk można podać dopiero po zakończeniu chemioterapii i potwierdzeniu regeneracji szpiku kostnego w morfologii krwi[1].

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężką, długotrwałą mielosupresją z małopłytkowością, neutropenią i niedokrwistością, a w konsekwencji krwawieniami i ciężkimi zakażeniami[1].

Mechanizm

Busulfan jest lekiem alkilującym o silnym działaniu mielosupresyjnym, a samar 153Sm gromadzi się w kościach i napromienia szpik kostny. Oba leki uszkadzają komórki krwiotwórcze, więc ich działanie hamujące szpik sumuje się[1].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed podaniem samaru 153Sm
  • liczba płytek krwi
  • bezwzględna liczba neutrofili
  • objawy krwawienia i zakażenia

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 6 tygodni od zakończenia busulfanu i regeneracja szpikusamar 153Smryzyko malejePo zakończeniu chemioterapii, upływie co najmniej 6 tygodni i potwierdzeniu regeneracji szpiku samar 153Sm można podać pod kontrolą morfologii krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Quadramet 1,3 GBq/ml w dniu odniesienia (co odpowiada 20-80 mcg/ml samaru na fiolkę), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/quadramet-100110300/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Samar 153SmNie podawaj samaru 153Sm w trakcie leczenia cyklofosfamidem ani w ciągu 6 tygodni od ostatniej dawki cyklofosfamidu.Powiedz lekarzowi prowadzącemu i lekarzowi medycyny nuklearnej, że przyjmujesz cyklofosfamid lub niedawno go przyjmowałeś, zanim dostaniesz samar 153Sm.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi prowadzącemu i lekarzowi medycyny nuklearnej, że przyjmujesz cyklofosfamid lub niedawno go przyjmowałeś, zanim dostaniesz samar 153Sm.

Oba leki osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Podane razem lub krótko po sobie mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Grozi to ciężkimi zakażeniami i krwawieniami. Dlatego tych leków nie stosuje się razem, a między nimi zachowuje się kilkutygodniową przerwę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe siniaczenie
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu lub stolcu
  • wybroczyny na skórze
  • nasilone osłabienie lub bladość
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj samaru 153Sm w trakcie leczenia cyklofosfamidem ani w ciągu 6 tygodni od ostatniej dawki cyklofosfamidu.[1] Samar 153Sm można zastosować dopiero po zakończeniu chemioterapii, gdy szpik kostny należycie się zregeneruje, co należy potwierdzić morfologią krwi.[1] Jeśli cyklofosfamid ma być włączony po samarze 153Sm, decyzję podejmuje onkolog po ocenie regeneracji szpiku i przy ścisłym monitorowaniu oznak toksyczności.[2]

Skutek kliniczny

Ryzyko ciężkiej, przedłużonej mielosupresji z leukopenią, neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością. Grozi to ciężkimi zakażeniami i krwawieniami, które mogą zagrażać życiu.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny. Cyklofosfamid działa cytotoksycznie na komórki krwiotwórcze, a samar 153Sm gromadzi się w kości i napromienia sąsiadujący szpik. Ich działanie mielosupresyjne sumuje się.

Metabolizm i transportery

  • Cyklofosfamid: inhibitor CYP2B6[3], substrat CYP2B6[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed podaniem i regularnie po podaniu
  • liczba neutrofili
  • liczba płytek krwi
  • stężenie hemoglobiny
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy skazy krwotocznej

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 6 tygodni od ostatniej dawki cyklofosfamidu i potwierdzona regeneracja szpikusamar 153Smryzyko malejeSamar 153Sm można podać po zakończeniu chemioterapii, gdy minęło co najmniej 6 tygodni i szpik kostny należycie się zregenerował. Konieczna jest kontrola morfologii krwi przed podaniem i po nim.
Cyklofosfamid włączany po samarze 153Smkolejność włączenia · cyklofosfamidinne zalecenieWłączenie cyklofosfamidu po samarze 153Sm wymaga oceny regeneracji szpiku i ścisłego monitorowania oznak toksyczności hematologicznej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Quadramet 1,3 GBq/ml w dniu odniesienia (co odpowiada 20-80 mcg/ml samaru na fiolkę), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/quadramet-100110300/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ KlozapinaNie należy łączyć cytarabiny z klozapiną ani rozpoczynać klozapiny w trakcie chemioterapii zawierającej cytarabinę.Jeśli przyjmujesz klozapinę i masz dostać chemioterapię, powiedz o tym onkologowi i psychiatrze, ale nie odstawiaj klozapiny sam bez rozmowy z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz klozapinę i masz dostać chemioterapię, powiedz o tym onkologowi i psychiatrze, ale nie odstawiaj klozapiny sam bez rozmowy z lekarzem.

Cytarabina to lek stosowany w chemioterapii, a klozapina to lek na zaburzenia psychiczne. Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem mogą bardzo osłabić odporność i doprowadzić do groźnych zakażeń, dlatego nie łączy się ich.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć cytarabiny z klozapiną ani rozpoczynać klozapiny w trakcie chemioterapii zawierającej cytarabinę[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga chemioterapii, decyzję o odstawieniu klozapiny i o leczeniu zastępczym podejmuje wspólnie onkolog lub hematolog z psychiatrą, a klozapiny nie odstawia się nagle bez nadzoru lekarza. Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1][2]. Klozapinę można więc rozważyć po zakończeniu chemioterapii i po odbudowie szpiku, przy regularnej kontroli morfologii.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie grozi głęboką i przedłużoną neutropenią albo agranulocytozą, a w konsekwencji ciężkimi zakażeniami i posocznicą, które mogą zagrażać życiu. Neutropenia wywołana chemioterapią utrudnia też rozpoznanie agranulocytozy po klozapinie i podjęcie decyzji o jej odstawieniu.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działania się sumują. Cytarabina jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i powoduje leukopenię, neutropenię i małopłytkowość. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Nie należy też rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjentów, którzy przyjmują substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy, a zaburzenia czynności szpiku kostnego są przeciwwskazaniem do klozapiny[1][3][2]. ChPL cytarabiny nie wymienia klozapiny ani leków przeciwpsychotycznych.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • stan psychiczny po zmianie leczenia przeciwpsychotycznego

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrisperidon

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina stosowana przed rozpoczęciem chemioterapiikolejność włączenia · klozapinainne zalecenieU pacjenta stabilnie leczonego klozapiną, który wymaga chemioterapii z cytarabiną, połączenie pozostaje przeciwwskazane w ChPL klozapiny. Decyzję o odstawieniu klozapiny lub zmianie leku przeciwpsychotycznego podejmuje zespół onkologiczny wspólnie z psychiatrą przed rozpoczęciem chemioterapii.
Po zakończeniu chemioterapii i odbudowie szpikuodstep · klozapinaryzyko malejeGranulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Po zakończeniu leczenia cytarabiną i normalizacji morfologii klozapinę można rozważyć przy ścisłej kontroli morfologii krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ Szczepionka BCGPrątków BCG nie podaje się pacjentom leczonym cytarabiną.Jeśli jesteś leczony cytarabiną, a masz zaplanowane leczenie BCG do pęcherza albo szczepienie BCG, nie przyjmuj go bez rozmowy z lekarzem prowadzącym chemioterapię.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli jesteś leczony cytarabiną, a masz zaplanowane leczenie BCG do pęcherza albo szczepienie BCG, nie przyjmuj go bez rozmowy z lekarzem prowadzącym chemioterapię.

Cytarabina to lek stosowany w chemioterapii, który mocno osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać groźne zakażenie. Dodatkowo leczenie BCG przestaje wtedy działać. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka powyżej 38,5°C lub utrzymująca się dłużej niż dwa dni
  • dreszcze i silne osłabienie
  • kaszel, duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • silny ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Prątków BCG nie podaje się pacjentom leczonym cytarabiną. Produktu BCG nie stosuje się u osób leczonych cytostatykami[1]. BCG jest przeciwwskazane u pacjentów z niedoborem odporności wywołanym leczeniem przeciwnowotworowym lekami cytostatycznymi[2]. Przeciwwskazaniem jest każde zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami[3]. Gdy pacjent wymaga leczenia dopęcherzowego w trakcie chemioterapii, należy rozważyć dopęcherzowy cytostatyk zamiast BCG. Termin ewentualnego wznowienia terapii BCG ustala lekarz prowadzący po zakończeniu chemioterapii i odbudowie odporności.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi uogólnionym, potencjalnie śmiertelnym zakażeniem prątkami BCG (posocznica BCG, rozsiane zakażenie narządowe) oraz brakiem skuteczności immunoterapii BCG. Ryzyko jest największe w okresie neutropenii i limfopenii po podaniu cytarabiny.

Mechanizm

Cytarabina jest cytostatykiem o silnym działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym. Hamuje proliferację limfocytów i granulocytów, a zatem znosi miejscową odpowiedź immunologiczną, na której opiera się działanie żywych, atenuowanych prątków BCG. Jednocześnie osłabiona odporność nie ogranicza namnażania się prątków, co sprzyja ich rozsiewowi poza miejsce podania.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed decyzją o podaniu BCG
  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc lub wątroby) u pacjentów, którzy otrzymali BCG przed włączeniem cytarabiny

Bezpieczniejsze alternatywy

mitomycyna (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)gemcytabina (dopęcherzowo)

Kiedy ocena się zmienia

Zakończona chemioterapia i odbudowa odporności potwierdzona przez lekarzaodstep · cytarabinainne zaleceniePo zakończeniu leczenia cytarabiną i powrocie parametrów odporności decyzję o rozpoczęciu lub wznowieniu terapii BCG podejmuje lekarz prowadzący z uwzględnieniem choroby podstawowej. Białaczka i chłoniak same w sobie są przeciwwskazaniem do BCG.
Śródskórnie (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i nie podaje się jej osobom z polekowym niedoborem odporności. Klasa pozostaje bez zmian.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ MetotreksatPołączenie stosuje się w protokołach onkologicznych pod ścisłą kontrolą neurologiczną i hematologiczną, z możliwą modyfikacją dawkowania.Od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o silnym bólu głowy, osłabieniu ręki lub nogi, splątaniu, nadmiernej senności, gorączce albo krwawieniu.nieznanyopisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o silnym bólu głowy, osłabieniu ręki lub nogi, splątaniu, nadmiernej senności, gorączce albo krwawieniu.

Cytarabina i metotreksat są często stosowane razem w leczeniu białaczek i chłoniaków. Razem mogą silniej działać na układ nerwowy i wywołać poważne objawy, takie jak silny ból głowy, osłabienie ręki lub nogi czy zaburzenia świadomości. Mogą też mocniej obniżać liczbę krwinek, przez co łatwiej o zakażenia i krwawienia. Lekarze znają to ryzyko i dlatego dokładnie cię obserwują i często badają krew.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny lub nietypowy ból głowy
  • osłabienie albo niedowład ręki lub nogi
  • trudności z mówieniem, opadnięty kącik ust
  • splątanie, nadmierna senność, utrata przytomności
  • gorączka lub dreszcze
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie stosuje się w protokołach onkologicznych pod ścisłą kontrolą neurologiczną i hematologiczną, z możliwą modyfikacją dawkowania.[1] Cytarabiny nie stosuje się u pacjentów ze zwyrodnieniowymi i toksycznymi encefalopatiami, zwłaszcza po wcześniejszym leczeniu metotreksatem lub napromienianiu.[2][3] Roztworów cytarabiny i metotreksatu nie miesza się ze sobą ze względu na niezgodność fizyczną.[1]

Skutek kliniczny

Cytarabina podawana dożylnie razem z metotreksatem podawanym dokanałowo może zwiększyć ryzyko ciężkich neurologicznych działań niepożądanych – od bólu głowy do porażenia, śpiączki i epizodów przypominających udar, opisywanych głównie u młodzieży.[1] Skojarzenie nasila też mielosupresję.[1]

Mechanizm

Cytarabina i metotreksat działają toksycznie na ośrodkowy układ nerwowy, a ich interakcja farmakodynamiczna może prowadzić do encefalopatii.[3] Oba leki są cytotoksyczne, więc ich jednoczesne podawanie sumuje toksyczność, zwłaszcza hamujące działanie na szpik kostny.[1] Roztwory cytarabiny i metotreksatu są fizycznie niezgodne.[2]

Metabolizm i transportery

  • Metotreksat: substrat OAT3[4]

Monitorować

  • stan neurologiczny – ból głowy, zaburzenia świadomości, niedowłady, objawy udaropodobne
  • objawy encefalopatii
  • morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek

Kiedy ocena się zmienia

Dokanałowadroga podania · metotreksatryzyko rośnieRyzyko ciężkiej neurotoksyczności dotyczy przede wszystkim skojarzenia dożylnej cytarabiny z dokanałowym metotreksatem.
Młodzieżwiek · pacjentryzyko rośnieCiężkie neurologiczne działania niepożądane zgłaszano głównie u młodzieży.
Encefalopatia po wcześniejszym leczeniu metotreksatemkolejność włączenia · pacjentinterakcja nie dotyczyZwyrodnieniowa lub toksyczna encefalopatia, zwłaszcza po metotreksacie lub radioterapii, jest przeciwwskazaniem do cytarabiny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alexan 20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alexan-100003751/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cytarabine Kabi 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cytarabine-kabi-100289782/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cytarabina Accord 20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cytarabina-accord-100384434/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cytarabiną.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia cytarabiną i zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz zaszczepić się szczepionką we wstrzyknięciu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia cytarabiną i zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz zaszczepić się szczepionką we wstrzyknięciu.

Cytarabina silnie osłabia odporność. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie, a samo szczepienie może nie dać ochrony. Dlatego tej szczepionki nie stosuje się w czasie leczenia cytarabiną.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka
  • ból brzucha
  • wymioty
  • dreszcze lub wyraźne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cytarabiną.[1] Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, rozważ szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu i uzgodnij termin z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Szczepienie żywą szczepionką jest możliwe dopiero po zakończeniu leczenia i odbudowie odporności, o czym decyduje lekarz. Szczepienia należy też odroczyć w czasie ostrej choroby z gorączką lub ostrej choroby żołądkowo‑jelitowej, które są częste podczas chemioterapii.[1]

Skutek kliniczny

Po żywej doustnej szczepionce u pacjenta leczonego cytarabiną możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza lub niewystarczająca odpowiedź immunologiczna.

Mechanizm

Cytarabina jest lekiem antymitotycznym o silnym działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym. Hamuje podziały komórek układu odpornościowego, przez co organizm nie kontroluje namnażania żywych, atenuowanych pałeczek szczepu Ty21a i słabiej wytwarza odporność poszczepienną. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne.[1] W przypadku szczepionki inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź na szczepienie.

Monitorować

  • gorączka i objawy zakażenia po szczepieniu
  • biegunka, bóle brzucha, wymioty
  • morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu podawana we wstrzyknięciupolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciupostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale podczas leczenia cytarabiną odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Zakończenie leczenia cytarabiną i odbudowa odpornościodstep · cytarabinainne zaleceniePo zakończeniu chemioterapii i odbudowie odporności można rozważyć szczepienie żywą szczepionką doustną. Decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący na podstawie stanu pacjenta i wyników badań krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu cytarabiną.Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi, który wystawia receptę, że leczysz się cytarabiną, i ustal z lekarzem prowadzącym, czy i kiedy możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi, który wystawia receptę, że leczysz się cytarabiną, i ustal z lekarzem prowadzącym, czy i kiedy możesz się zaszczepić.

Cytarabina osłabia odporność, dlatego w czasie leczenia nie wolno przyjmować szczepionki przeciw cholerze zawierającej żywe bakterie. Taka szczepionka może wtedy wywołać zakażenie, a nie ochronę. Istnieje też szczepionka z zabitymi bakteriami, która jest bezpieczniejsza, ale w czasie chemioterapii może chronić słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka, zwłaszcza wodnista lub uporczywa
  • gorączka lub dreszcze
  • wymioty i objawy odwodnienia (silne pragnienie, mało moczu, zawroty głowy)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu cytarabiną[1]. Gdy szczepienie przed wyjazdem jest konieczne, rozważ szczepionkę inaktywowaną i poinformuj pacjenta, że ochrona może być niepełna. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu chemioterapii ustala lekarz prowadzący po ocenie odbudowy odporności. Niezależnie od szczepienia przekaż zasady bezpieczeństwa żywności i wody w podróży.

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem, groźne u pacjenta z neutropenią po chemioterapii. W przypadku obu rodzajów szczepionki należy się liczyć z osłabioną lub brakującą ochroną przed cholerą.

Mechanizm

Cytarabina działa cytotoksycznie i mielosupresyjnie, a w efekcie immunosupresyjnie, co upośledza odpowiedź układu odpornościowego na antygeny szczepionkowe. Żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną[1]. U takiej osoby żywy szczep szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać, a wytworzenie ochrony jest wątpliwe. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź na nią w trakcie immunosupresji może być słabsza.

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana) przed wydaniem lub podaniem
  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
  • morfologia z rozmazem w trakcie leczenia cytarabiną

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii i nie jest przeciwwskazana u leczonych cytarabiną, ale odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Podanie odłóż w razie ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych lub gorączki.
Po zakończeniu leczenia cytarabiną i odbudowie odpornościodstep · cytarabinainne zalecenieSzczepienie żywą szczepionką rozważa się dopiero po zakończeniu chemioterapii i odbudowie odporności, a termin ustala lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.