Interakcje / Dakarbazyna / Dakarbazyna i szczepionka przeciw półpaścowi
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu dakarbazyną.
Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie chemioterapii, a termin i rodzaj szczepienia ustal ze swoim onkologiem.
Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu dakarbazyną.Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie chemioterapii, a termin i rodzaj szczepienia ustal ze swoim onkologiem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie chemioterapii, a termin i rodzaj szczepienia ustal ze swoim onkologiem.
Lek przeciwnowotworowy, który otrzymujesz, osłabia odporność. Szczepionka zawierająca żywego, osłabionego wirusa półpaśca może wtedy wywołać ciężką, uogólnioną chorobę zagrażającą życiu. Istnieje też szczepionka bez żywego wirusa, która jest bezpieczna, ale w czasie chemioterapii może chronić słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami rozsiana po całym ciele
- gorączka lub dreszcze po szczepieniu
- silne osłabienie, duszność albo dezorientacja
- bolesna wysypka pęcherzykowa w jednym pasie skóry mimo szczepienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu dakarbazyną.[1] Jeśli szczepienie jest wskazane, użyj szczepionki rekombinowanej z adiuwantem, a termin szczepienia względem cykli chemioterapii ustal z onkologiem.[2]
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki przeciw półpaścowi w trakcie leczenia dakarbazyną istnieje ryzyko zagrażającej życiu choroby układowej wywołanej szczepem szczepionkowym. Szczepionka rekombinowana nie stwarza tego ryzyka, ale jej skuteczność w okresie immunosupresji może być mniejsza.
Mechanizm
Dakarbazyna działa mielotoksycznie i osłabia odporność, co sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca z żywej szczepionki. Ten sam mechanizm może osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepionkę rekombinowaną, która nie zawiera żywego wirusa.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, płytki krwi) przed szczepieniem
- objawy uogólnionego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym rozsiana wysypka pęcherzykowa i gorączka
- objawy półpaśca mimo szczepienia jako wyraz słabszej odpowiedzi immunologicznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym i jest preferowaną opcją u pacjentów leczonych dakarbazyną. W okresie mielosupresji odpowiedź immunologiczna może być słabsza, dlatego termin szczepienia względem cykli chemioterapii ustala się z onkologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
Alkohol przy tych lekach
Dakarbazyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw półpaścowia alkoholNie trzeba zmieniać terminu szczepienia ani zalecać abstynencji z powodu alkoholu.Zaszczep się zgodnie z planem, a w dniu szczepienia i przez dobę po nim nie pij alkoholu albo ogranicz go do minimum.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Zaszczep się zgodnie z planem, a w dniu szczepienia i przez dobę po nim nie pij alkoholu albo ogranicz go do minimum.
Alkohol nie osłabia działania szczepionki przeciw półpaścowi i nie musisz rezygnować ze szczepienia, jeśli czasem pijesz. Po szczepieniu możesz czuć się zmęczony, mieć ból głowy, bóle mięśni albo dreszcze. Alkohol może te objawy nasilić, dlatego w dniu szczepienia i dzień po nim lepiej go nie pić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
- duszność, obrzęk twarzy lub gardła, wysypka na całym ciele
- silne osłabienie lub zawroty głowy po szczepieniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_interakcji
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać terminu szczepienia ani zalecać abstynencji z powodu alkoholu. Rozsądnie jest doradzić ograniczenie alkoholu w dniu szczepienia i przez dobę po nim, aby nie nasilać złego samopoczucia i nie utrudniać oceny odczynów poszczepiennych.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnego skutku. Alkohol wypity w dniu szczepienia lub dzień po nim może nasilać lub maskować typowe ogólnoustrojowe odczyny poszczepienne, takie jak zmęczenie, ból głowy, ból mięśni czy dreszcze, które po szczepionce rekombinowanej z adiuwantem występują bardzo często[1].
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm, przez który umiarkowana ilość alkoholu zmieniałaby skuteczność lub bezpieczeństwo szczepionki przeciw półpaścowi. Charakterystyka szczepionki rekombinowanej z adiuwantem nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jako jedyne przeciwwskazanie podaje nadwrażliwość na składniki szczepionki[1]. Charakterystyka szczepionki żywej również nie wspomina o alkoholu, a jej przeciwwskazania dotyczą nadwrażliwości, stanów niedoboru odporności, leczenia immunosupresyjnego, czynnej nieleczonej gruźlicy i ciąży[1]. Oba produkty mają zatem ten sam status w odniesieniu do alkoholu. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu osłabia odporność komórkową i może zmniejszać odpowiedź na szczepienia, ale nie ma to związku z jednorazowym spożyciem alkoholu w okolicy szczepienia.
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź na szczepienie, ale nie jest przeciwwskazaniem i nie uzasadnia odroczenia. Przed podaniem szczepionki żywej należy wykluczyć stan niedoboru odporności i leczenie immunosupresyjne, które są ujęte w jej przeciwwskazaniach. |
| odstep ≤ 24 h od szczepieniapacjent | inne zalecenie | Spożycie większej ilości alkoholu w ciągu doby od szczepienia może nasilać ogólnoustrojowe odczyny poszczepienne i utrudniać ich ocenę, dlatego warto zalecić umiar. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
Inne interakcje tych leków 135
Połączenie przeciwwskazaneAdalimumab+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi, że przyjmujesz adalimumab, i zapytaj, czy dostaniesz szczepionkę bez żywego wirusa.
Jeśli przyjmujesz adalimumab, nie możesz dostać szczepionki przeciw półpaścowi zawierającej żywego, osłabionego wirusa. Adalimumab osłabia odporność, więc taki wirus mógłby wywołać groźne zakażenie. Możesz natomiast zaszczepić się szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa – jest bezpieczna, choć w czasie leczenia może działać nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- wysypka z pęcherzykami na skórze, zwłaszcza rozległa
- silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu adalimumabem, ponieważ ChPL tej szczepionki wymienia leczenie immunosupresyjne w przeciwwskazaniach.[1] U pacjenta leczonego adalimumabem do profilaktyki półpaśca należy stosować szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, której ChPL nie przewiduje przeciwwskazań związanych z leczeniem immunosupresyjnym.[2] Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia adalimumabem, aby uzyskać lepszą odpowiedź odpornościową.
Skutek kliniczny
Po podaniu szczepionki żywej osobie leczonej adalimumabem istnieje ryzyko uogólnionego zakażenia szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Po podaniu szczepionki rekombinowanej możliwa jest słabsza odpowiedź odpornościowa, bez ryzyka zakażenia wywołanego szczepionką.
Mechanizm
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobie leczonej adalimumabem, ponieważ jest on lekiem immunosupresyjnym, a takie leczenie znajduje się w przeciwwskazaniach szczepionki żywej.[1] Adalimumab hamuje działanie czynnika martwicy nowotworów (TNF) i osłabia odporność komórkową, przez co żywy, osłabiony wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki może namnażać się w sposób niekontrolowany. To samo osłabienie odporności może zmniejszać odpowiedź na szczepionkę rekombinowaną, która jednak nie zawiera żywego wirusa i nie może wywołać zakażenia. ChPL szczepionki rekombinowanej z adiuwantem nie wymienia adalimumabu ani leków immunosupresyjnych w przeciwwskazaniach.[2]
Monitorować
- rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, jeśli omyłkowo podano szczepionkę żywą
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia leczenia immunosupresyjnego w przeciwwskazaniach, dlatego może być podana pacjentowi leczonemu adalimumabem, z zastrzeżeniem możliwej słabszej odpowiedzi odpornościowej. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia adalimumabemkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepienie wykonane przed włączeniem adalimumabu daje lepszą szansę na pełną odpowiedź odpornościową, a decyzję o ewentualnym użyciu szczepionki żywej przed leczeniem oraz o wymaganym odstępie podejmuje lekarz prowadzący na podstawie aktualnych zaleceń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz azatioprynę, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz azatioprynę, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.
Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne zakażenie, dlatego nie możesz jej dostać w trakcie leczenia ani przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu, zwłaszcza rozległa
- gorączka i wyraźne osłabienie po szczepieniu
- ból lub pieczenie skóry w jednym miejscu ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym azatiopryną[1][2]. Po zakończeniu leczenia żywą szczepionkę można rozważyć najwcześniej po 3 miesiącach[3]. U pacjenta leczonego azatiopryną właściwym wyborem jest szczepionka rekombinowana z adiuwantem, najlepiej podana przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, a jeśli to niemożliwe – w trakcie, z uwzględnieniem możliwej słabszej odpowiedzi[3].
Skutek kliniczny
Po żywej szczepionce u osoby leczonej azatiopryną istnieje ryzyko uogólnionego zakażenia szczepionkowym wirusem[3]. Po szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza i krócej trwająca ochrona przed półpaścem[3].
Mechanizm
Azatiopryna hamuje odporność komórkową i humoralną. Przy żywej, atenuowanej szczepionce przeciw półpaścowi osłabiona odporność nie kontroluje namnażania szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca, co może prowadzić do nietypowej, potencjalnie szkodliwej reakcji poszczepiennej[3]. Przy szczepionce rekombinowanej, która nie zawiera żywego wirusa, ryzyko zakażenia nie występuje, ale odpowiedź immunologiczna na szczepionki inaktywowane może być słabsza[3].
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
- data zakończenia leczenia azatiopryną przed ewentualnym podaniem żywej szczepionki
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepionkowym wirusem i może być podana w trakcie leczenia azatiopryną, ale odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Jeśli to możliwe, szczepienie planuje się przed rozpoczęciem leczenia. |
| odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatiopryna | inne zalecenie | Żywą szczepionkę można rozważyć najwcześniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną, o ile pacjent nie otrzymuje innego leczenia immunosupresyjnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
Połączenie przeciwwskazaneBleomycyna+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu bleomycyną.Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie leczenia bleomycyną i ustal z onkologiem, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się żywą szczepionką przeciw półpaścowi w trakcie leczenia bleomycyną i ustal z onkologiem, kiedy i jaką szczepionką możesz się zaszczepić.
Bleomycyna osłabia odporność. Żywa szczepionka przeciw półpaścowi zawiera osłabionego wirusa, który u osoby z obniżoną odpornością może wywołać ciężkie, a nawet zagrażające życiu zakażenie. Istnieje szczepionka bez żywego wirusa, która jest bezpieczniejsza, ale w czasie chemioterapii może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- wysypka z pęcherzykami na skórze
- silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu bleomycyną[1][2]. Jeśli szczepienie przeciw półpaścowi jest wskazane, należy użyć szczepionki nieżywej, jeżeli jest dostępna[1], czyli rekombinowanej szczepionki z adiuwantem. Termin jej podania najlepiej uzgodnić z onkologiem, preferując okres przed rozpoczęciem chemioterapii lub poza okresem największej immunosupresji. Ryzyko jest większe u pacjentów z odpornością osłabioną już przez chorobę podstawową[1].
Skutek kliniczny
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie chemioterapii bleomycyną, bo szczepienie żywymi szczepionkami podczas immunosupresyjnej chemioterapii prowadziło do ciężkich i śmiertelnych zakażeń[1]. Leczenie immunosupresyjne jest przeciwwskazaniem do podania żywej szczepionki przeciw półpaścowi[2]. Rekombinowana szczepionka z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale jej skuteczność w czasie chemioterapii może być mniejsza.
Mechanizm
Bleomycyna jest cytotoksycznym lekiem chemioterapeutycznym o działaniu immunosupresyjnym. Pod jej wpływem osłabiona odporność nie hamuje namnażania atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca z żywej szczepionki, co grozi uogólnionym zakażeniem szczepem szczepionkowym. Immunosupresja osłabia też odpowiedź immunologiczną na każdą szczepionkę, także nieżywą rekombinowaną.
Monitorować
- rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
- objawy uogólnionego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po omyłkowym podaniu żywej szczepionki
- gorączka i wysypka pęcherzykowa po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W czasie chemioterapii odpowiedź immunologiczna może być słabsza, dlatego termin szczepienia warto uzgodnić z onkologiem, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia lub poza okresem największej immunosupresji. |
| Zakończenie chemioterapii i odbudowa odpornościodstep · bleomycyna | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia bleomycyną decyzję o ewentualnym podaniu żywej szczepionki podejmuje lekarz prowadzący po ocenie stanu odporności pacjenta, szczególnie gdy choroba podstawowa sama osłabia odporność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bleomedac 15000 IU/fiolkę, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bleomedac-100165034/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
Połączenie przeciwwskazaneBudezonid+ Szczepionka przeciw półpaścowiBudezonidu donosowego ani wziewnego nie trzeba odstawiać przed szczepieniem przeciw półpaścowi ani zachowywać odstępu.Możesz się zaszczepić przeciw półpaścowi i nie przerywaj stosowania budezonidu, ale powiedz lekarzowi, jeśli bierzesz też sterydy w tabletkach lub inne leki obniżające odporność.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Możesz się zaszczepić przeciw półpaścowi i nie przerywaj stosowania budezonidu, ale powiedz lekarzowi, jeśli bierzesz też sterydy w tabletkach lub inne leki obniżające odporność.
Budezonid stosowany do nosa lub do inhalacji działa głównie w miejscu podania i nie osłabia odporności całego organizmu. Dlatego nie przeszkadza w szczepieniu przeciw półpaścowi. Znaczenie mogłyby mieć dopiero duże dawki sterydów w tabletkach lub zastrzykach.
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Budezonidu donosowego ani wziewnego nie trzeba odstawiać przed szczepieniem przeciw półpaścowi ani zachowywać odstępu. Żywa szczepionka przeciw półpaścowi nie jest przeciwwskazana u osób stosujących kortykosteroidy miejscowo lub wziewnie, małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym albo terapię zastępczą[1]. Jest natomiast przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie, w tym dużymi dawkami kortykosteroidów o działaniu ogólnym[1]. Szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem można podać bez względu na stosowanie budezonidu miejscowo[2].
Skutek kliniczny
Przy budezonidzie donosowym lub wziewnym nie należy oczekiwać osłabienia odpowiedzi na szczepionkę przeciw półpaścowi ani zwiększenia ryzyka działań niepożądanych szczepienia. Istotne znaczenie mogłaby mieć dopiero immunosupresja wywołana dużymi dawkami kortykosteroidów o działaniu ogólnym.
Mechanizm
Kortykosteroidy w dużych dawkach o działaniu ogólnym hamują odpowiedź immunologiczną, co teoretycznie może osłabiać odpowiedź na szczepienie, a w przypadku szczepionki żywej zwiększać ryzyko zakażenia szczepionkowym wirusem. Budezonid podawany donosowo lub w nebulizacji działa głównie miejscowo i w typowych dawkach nie powoduje istotnej immunosupresji ogólnoustrojowej.
Metabolizm i transportery
- Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki kortykosteroidu o działaniu ogólnym (leczenie immunosupresyjne)dawka · budezonid | ryzyko rośnie | Dotyczy wyłącznie żywej szczepionki przeciw półpaścowi. W leczeniu immunosupresyjnym, w tym dużymi dawkami kortykosteroidów o działaniu ogólnym, szczepienie żywą szczepionką jest przeciwwskazane. |
| Donosowa lub wziewnadroga podania · budezonid | ryzyko maleje | Kortykosteroidy miejscowe i wziewne nie są przeciwwskazaniem do podania żywej szczepionki przeciw półpaścowi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku.Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz busulfan, i zapytaj, czy dostajesz szczepionkę bez żywego wirusa.
Busulfan osłabia odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może u ciebie wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej podawać w czasie leczenia. Istnieje szczepionka bez żywego wirusa, którą można stosować, choć w trakcie leczenia może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała po szczepieniu
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się po szczepieniu
- silne osłabienie, kaszel lub duszność po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem ani osobom z białaczką lub inną chorobą szpiku[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed półpaścem, stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub hematologiczne, najlepiej przed rozpoczęciem terapii albo w okresie możliwie najmniejszej immunosupresji.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki pacjentowi leczonemu busulfanem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może zagrażać życiu. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwe zmniejszenie skuteczności szczepienia.
Mechanizm
Busulfan działa cytotoksycznie i hamuje czynność szpiku, co prowadzi do immunosupresji. Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w stanach niedoboru odporności, w tym w białaczce i innych chorobach szpiku, ani w trakcie leczenia immunosupresyjnego[1]. U pacjentów w immunosupresji nie zaleca się szczepienia żywymi szczepionkami[2]. Osłabiona odporność sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz zmniejsza odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, ale odpowiedź na nią w trakcie immunosupresji może być słabsza.
Monitorować
- objawy zakażenia po szczepieniu, zwłaszcza rozsiana wysypka pęcherzykowa i gorączka
- morfologia krwi z rozmazem jako ocena stopnia immunosupresji przed planowanym szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa i nie grozi zakażeniem szczepionkowym. W trakcie leczenia busulfanem odpowiedź na szczepienie może być osłabiona, dlatego termin podania warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne lub hematologiczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/
Połączenie przeciwwskazaneCertolizumab pegol+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol.Zanim zaszczepisz się przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się wyłącznie szczepionką bez żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaszczepisz się przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz ten lek, i zaszczep się wyłącznie szczepionką bez żywego wirusa.
Lek, który przyjmujesz, osłabia działanie układu odpornościowego. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywy, osłabiony wirus może w takiej sytuacji wywołać groźne zakażenie, dlatego nie wolno jej przyjmować w czasie leczenia. Istnieje szczepionka przeciw półpaścowi bez żywego wirusa, którą można bezpiecznie podać, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na dużej powierzchni ciała
- gorączka po szczepieniu
- silne osłabienie lub złe samopoczucie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol. U pacjentów leczonych lub planujących leczenie certolizumabem pegol do ochrony przed półpaścem stosuj szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem. Gdy to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia biologicznego, a decyzję o terminie podania żywej szczepionki w okresie przed włączeniem lub po odstawieniu leku pozostaw lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki pacjentowi leczonemu certolizumabem pegol grozi rozsianym zakażeniem szczepem szczepionkowym wirusa ospy wietrznej i półpaśca, które może być ciężkie. Odpowiedź na szczepienie może być ponadto słabsza niż u osoby z prawidłową odpornością. W przypadku szczepionki rekombinowanej głównym problemem jest możliwe osłabienie odpowiedzi immunologicznej, bez ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym.
Mechanizm
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw półpaścowi nie wolno podawać osobom w trakcie leczenia immunosupresyjnego, a certolizumab pegol jako inhibitor TNF-alfa osłabia odpowiedź immunologiczną. ChPL żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia leczenie immunosupresyjne oraz niedobory odporności komórkowej wśród przeciwwskazań[1]. Zahamowanie TNF-alfa może ułatwić namnażanie się atenuowanego szczepu wirusa ospy wietrznej i półpaśca z vaccine oraz osłabić odpowiedź poszczepienną. Rekombinowana szczepionka z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, a jej ChPL nie wymienia certolizumabu pegol ani leków immunosupresyjnych wśród przeciwwskazań[2]. ChPL certolizumabu pegol nie wymienia szczepionki przeciw półpaścowi[3].
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed podaniem
- objawy rozsianego zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po omyłkowym podaniu żywej szczepionki (wysypka pęcherzykowa poza jednym dermatomem, gorączka)
- odczyny poszczepienne po szczepionce rekombinowanej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie przeciwwskazuje jej u pacjentów leczonych immunosupresyjnie. Możliwe jest jedynie słabsze wytworzenie odporności w trakcie leczenia certolizumabem pegol. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia certolizumabem pegolkolejność włączenia · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepienie przed włączeniem leczenia biologicznego pozwala uzyskać lepszą odpowiedź poszczepienną. O dopuszczalności i terminie podania żywej szczepionki przed rozpoczęciem terapii decyduje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cimzia 200 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cimzia-100206939/
Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG do pęcherza moczowego chorym leczonym dakarbazyną ani innymi cytostatykami.Jeśli jesteś leczony dakarbazyną i masz zaplanowane podanie BCG, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed zabiegiem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli jesteś leczony dakarbazyną i masz zaplanowane podanie BCG, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed zabiegiem.
Dakarbazyna to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Dlatego tych leków nie stosuje się w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- nasilające się osłabienie i zmęczenie
- nocne poty
- kaszel lub duszność
- ból przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się BCG do pęcherza moczowego chorym leczonym dakarbazyną ani innymi cytostatykami.[1][2][3] Żywych szczepionek należy unikać w trakcie leczenia dakarbazyną, a gdy to możliwe, wybiera się szczepionkę inaktywowaną.[4] Termin rozpoczęcia lub wznowienia leczenia BCG po zakończeniu chemioterapii ustala onkolog z urologiem po ocenie odporności i morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Ryzyko zagrażającego życiu uogólnionego zakażenia prątkami BCG oraz osłabienie skuteczności leczenia BCG. Żywych szczepionek unika się w trakcie leczenia dakarbazyną z powodu ryzyka zagrażającej życiu choroby układowej, większego u chorych, u których choroba już wcześniej obniżyła odporność.[4]
Mechanizm
Dakarbazyna jest cytostatykiem uszkadzającym szpik kostny i osłabia odporność, a szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki. U chorego z osłabioną odpornością prątki BCG mogą namnażać się bez kontroli i szerzyć się poza miejsce podania, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy przeciwnowotworowe działanie BCG podawanego do pęcherza.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, płytki krwi) przed decyzją o leczeniu BCG
- temperatura ciała i objawy zakażenia ogólnoustrojowego
- objawy ze strony układu moczowego i oddechowego
- ocena ryzyka czynnej gruźlicy przed leczeniem BCG
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ KlozapinaPołączenie jest przeciwwskazane.Powiedz onkologowi, że bierzesz klozapinę, i nie odstawiaj jej sam – o zmianie leku zdecyduje psychiatra razem z onkologiem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi, że bierzesz klozapinę, i nie odstawiaj jej sam – o zmianie leku zdecyduje psychiatra razem z onkologiem.
Dakarbazyna i klozapina mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek chroniących przed zakażeniami i płytek krwi chroniących przed krwawieniem. To może prowadzić do groźnych infekcji. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nawracające infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienie z nosa i dziąseł
- nagłe silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane. Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z lekami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym z cytostatykami[1]. Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy ani przy zaburzeniach czynności szpiku[2][3]. Dakarbazyny nie podaje się przy leukopenii lub małopłytkowości[4]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga dakarbazyny, psychiatra i onkolog powinni wspólnie zaplanować zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny przed rozpoczęciem chemioterapii.
Skutek kliniczny
Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z zagrażającymi życiu zakażeniami, a także małopłytkowość z krwawieniami. Przy obniżeniu liczby neutrofili trudno też ustalić, który lek odpowiada za powikłanie, co utrudnia dalsze leczenie przeciwnowotworowe i przeciwpsychotyczne.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają szpik kostny, więc ich działania hamujące wytwarzanie krwinek sumują się. Dakarbazyna jako cytostatyk wywołuje leukopenię i małopłytkowość, a do leczenia szpikotoksycznego dołącza się ryzyko interakcji mielotoksycznych[4]. Klozapina może wywołać agranulocytozę i nie wolno jej łączyć z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi[1]. Dodatkowo dakarbazyna jest metabolizowana przez CYP1A2, który jest główną drogą przemian klozapiny, co teoretycznie może zmieniać stężenie klozapiny[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- liczba płytek krwi
- gorączka i objawy zakażenia
- objawy krwawienia
- stan psychiczny po odstawieniu lub zamianie klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana po zakończeniu chemioterapii dakarbazyną i powrocie prawidłowej morfologiikolejność włączenia · dakarbazyna | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie wyklucza późniejszego leczenia klozapiną. Klozapinę można rozważyć dopiero po zakończeniu chemioterapii i normalizacji morfologii, przy ścisłej kontroli liczby neutrofili. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.