Interakcje / Degareliks / Degareliks i fingolimod
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Fingolimodu nie rozpoczyna się ani nie kontynuuje u chorego leczonego degareliksem z powodu aktywnego raka gruczołu krokowego.
Nie przyjmuj fingolimodu bez rozmowy z neurologiem i onkologiem, a jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Połączenie przeciwwskazaneDegareliks+ FingolimodFingolimodu nie rozpoczyna się ani nie kontynuuje u chorego leczonego degareliksem z powodu aktywnego raka gruczołu krokowego.Nie przyjmuj fingolimodu bez rozmowy z neurologiem i onkologiem, a jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj fingolimodu bez rozmowy z neurologiem i onkologiem, a jeśli już go stosujesz, nie odstawiaj go sam, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Lek na stwardnienie rozsiane, fingolimod, nie powinien być stosowany u osób z czynną chorobą nowotworową, a degareliks podaje się właśnie w leczeniu raka prostaty. Fingolimod osłabia odporność, co przy chorobie nowotworowej jest niebezpieczne. Oba leki mogą też wpływać na pracę serca – degareliks może zaburzać rytm serca, a fingolimod go zwalnia. Razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- kołatanie serca lub wyraźnie wolne bicie serca
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fingolimodu nie rozpoczyna się ani nie kontynuuje u chorego leczonego degareliksem z powodu aktywnego raka gruczołu krokowego.[1] Dalsze leczenie stwardnienia rozsianego ustala neurolog wspólnie z onkologiem. Jeśli mimo to oba leki są stosowane, potrzebna jest konsultacja kardiologiczna, wyjściowe EKG z oceną QTc i częstości akcji serca, wyrównanie potasu i magnezu oraz przedłużona obserwacja po rozpoczęciu fingolimodu.[2]
Skutek kliniczny
Stosowanie fingolimodu u chorego z aktywnym rakiem gruczołu krokowego może sprzyjać progresji nowotworu i zakażeniom. Sumowanie wydłużenia QTc i bradykardii zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu, zwłaszcza po pierwszej dawce fingolimodu.
Mechanizm
Degareliks stosuje się w zaawansowanym hormonozależnym raku gruczołu krokowego, czyli u chorego z aktywną chorobą nowotworową, a fingolimodu nie stosuje się u pacjentów z aktywnymi złośliwymi chorobami nowotworowymi.[1] Fingolimodu nie łączy się też z lekami przeciwnowotworowymi, immunomodulującymi ani immunosupresyjnymi ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny.[1] Dodatkowo blokada androgenowa wywołana degareliksem może wydłużać odstęp QTc[2], a fingolimod zwalnia czynność serca i może wywoływać zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zwłaszcza na początku leczenia.[1] Bradykardia nasila ryzyko częstoskurczu typu torsades de pointes przy wydłużonym QTc. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ degareliks nie jest substratem ani modulatorem CYP450.[2]
Metabolizm i transportery
- Fingolimod: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- częstość akcji serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe, zwłaszcza po pierwszej dawce fingolimodu
- stężenie potasu i magnezu
- objawy zakażeń i liczba limfocytów
- przebieg choroby nowotworowej (PSA)
Kiedy ocena się zmienia
| Rozpoczęcie fingolimodu u chorego już leczonego degareliksemkolejność włączenia · fingolimod | ryzyko rośnie | Największe ryzyko bradykardii i zaburzeń przewodzenia występuje po pierwszej dawce fingolimodu, gdy pacjent ma już wydłużony QTc w wyniku blokady androgenowej. Wymaga to co najmniej przedłużonej obserwacji z EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Degarelix Accord 80 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/degarelix-accord-100488496/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Alkohol przy tych lekach
Degareliks a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuFingolimoda alkoholNie trzeba zakazywać alkoholu, ale należy zalecić picie okazjonalne i w umiarkowanych ilościach.Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małych ilościach, nie pij go w dniu przyjęcia pierwszej dawki i regularnie wykonuj zlecone przez lekarza badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol tylko okazjonalnie i w małych ilościach, nie pij go w dniu przyjęcia pierwszej dawki i regularnie wykonuj zlecone przez lekarza badania krwi.
Picie niewielkich ilości alkoholu od czasu do czasu nie powinno przeszkadzać w leczeniu fingolimodem. Lek ten może jednak podrażniać wątrobę, a regularne picie większych ilości alkoholu dodatkowo ją obciąża. Częste picie dużych ilości alkoholu osłabia też odporność, a fingolimod również zwiększa podatność na infekcje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nudności, wymioty lub utrata apetytu
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe zmęczenie
- gorączka lub częste infekcje
- zawroty głowy, kołatanie serca lub bardzo wolne tętno
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zakazywać alkoholu, ale należy zalecić picie okazjonalne i w umiarkowanych ilościach. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby warto częściej kontrolować aktywność aminotransferaz i bilirubinę oraz rozważyć konsultację z neurologiem prowadzącym. Fingolimodu nie stosuje się u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopnia C wg Child-Pugh).[1] W dniu przyjęcia pierwszej dawki i w czasie obserwacji kardiologicznej rozsądne jest powstrzymanie się od alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy spodziewać się istotnych klinicznie skutków. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby i wyraźniejszy wzrost aktywności aminotransferaz, co może utrudniać ocenę hepatotoksyczności fingolimodu. Możliwe jest też zwiększone ryzyko zakażeń. W dniu podania pierwszej dawki alkohol może nasilać zawroty głowy i spadek ciśnienia towarzyszące przejściowej bradykardii.
Mechanizm
Umiarkowane spożycie alkoholu nie zmienia działania fingolimodu, a ryzyko dotyczy głównie przewlekłego nadużywania alkoholu. Charakterystyki produktów fingolimodu nie wymieniają alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach.[1] Etanol bezwodny występuje jedynie jako składnik tuszu na otoczce kapsułki 0,5 mg, a jego ilość jest śladowa i bez znaczenia klinicznego.[1] Fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4.[1] Nie ma danych, aby etanol istotnie zmieniał aktywność tych szlaków w stopniu wpływającym na ekspozycję na fingolimod. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i teoretyczny. Fingolimod często powoduje bezobjawowy wzrost aktywności aminotransferaz, a przewlekłe picie alkoholu samo uszkadza wątrobę, więc działania te mogą się sumować. Przewlekłe nadużywanie alkoholu osłabia też odporność, co może nakładać się na wywołaną przez fingolimod limfopenię i zwiększać ryzyko zakażeń. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby (stopnia C wg Child-Pugh) są przeciwwskazaniem do stosowania fingolimodu, co ma znaczenie u osób z alkoholową marskością wątroby.[1]
Metabolizm i transportery
- Fingolimod: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- aktywność ALT i AST
- stężenie bilirubiny
- objawy uszkodzenia wątroby
- objawy zakażeń
- tętno i samopoczucie w dniu pierwszej dawki
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu sumuje się ryzyko uszkodzenia wątroby i osłabienia odporności, dlatego należy częściej kontrolować ALT, AST i bilirubinę oraz skonsultować pacjenta z neurologiem prowadzącym. |
| Jednorazowe duże ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu dodatkowo obciąża wątrobę i może utrudniać interpretację wyników prób wątrobowych wykonanych w najbliższych dniach. |
| Dzień pierwszej dawki lub wznowienia leczeniaodstep · alkohol | inne zalecenie | Po pierwszej dawce fingolimodu występuje przejściowe zwolnienie czynności serca, dlatego w dniu rozpoczęcia lub wznowienia leczenia zaleca się powstrzymanie od alkoholu, który może nasilać zawroty głowy i spadek ciśnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Inne interakcje tych leków 381
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ DegareliksUnikaj łączenia amisulprydu z degareliksem.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz każdemu lekarzowi, że jesteś leczony degareliksem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz każdemu lekarzowi, że jesteś leczony degareliksem.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Razem to działanie się sumuje, co może prowadzić do groźnej arytmii. Tych leków zwykle się nie łączy, a lekarz może dobrać inny lek na objawy psychiczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia amisulprydu z degareliksem. Amisulprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Podczas leczenia degareliksem leki przeciwpsychotyczne dobiera się ostrożnie ze względu na ryzyko wydłużenia QTc[2]. Gdy pacjent leczony degareliksem wymaga leku przeciwpsychotycznego, wybierz substancję o małym wpływie na QT i wykonaj EKG przed włączeniem oraz po osiągnięciu stanu stacjonarnego. Wyrównaj przed leczeniem stężenie potasu i magnezu. Zamiana degareliksu na inny lek z grupy blokady androgenowej nie usuwa ryzyka, bo wydłużenie QTc jest efektem całej grupy.
Skutek kliniczny
Addycyjne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca i w podeszłym wieku, a więc w typowej populacji mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego.
Mechanizm
Amisulpryd wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki i może wywołać częstoskurcz typu torsade de pointes. Degareliks obniża stężenie testosteronu do poziomu kastracyjnego, a blokada androgenowa sama wydłuża odstęp QTc[2]. Oba działania sumują się. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa, bo degareliks nie jest substratem ani modulatorem izoenzymów CYP450[2].
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki przeciwpsychotyczne (wysokie)dawka · amisulpryd | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd zależy od dawki, więc ryzyko interakcji jest największe przy dawkach stosowanych w leczeniu psychoz. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i jednoczesne stosowanie diuretyków, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Degarelix Accord 80 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/degarelix-accord-100488496/
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ FingolimodNie łącz azatiopryny z fingolimodem.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz drugi z nich, upewnij się u lekarza, że możesz już bezpiecznie przejść z jednego na drugi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz drugi z nich, upewnij się u lekarza, że możesz już bezpiecznie przejść z jednego na drugi.
Azatiopryna i fingolimod osłabiają układ odpornościowy, a razem robią to tak mocno, że tych leków się nie łączy. Przy takim połączeniu łatwo o ciężkie zakażenia, także wywołane przez drobnoustroje, które zwykle nie są groźne. Jeśli lekarz zamienia jeden lek na drugi, nowy lek zaczyna się zwykle dopiero po pewnej przerwie i badaniu krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo uporczywy kaszel
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- częste lub nietypowe zakażenia
- nowe osłabienie, zaburzenia mowy, widzenia lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz azatiopryny z fingolimodem[1]. Przy zmianie leczenia z azatiopryny na fingolimod rozpocznij fingolimod dopiero po ustąpieniu immunosupresji wywołanej azatiopryną, ponieważ fingolimodu nie stosuje się u pacjentów z odpornością obniżoną wcześniejszym leczeniem[1]. Przy przejściu z długotrwałego leczenia lekami wpływającymi na układ immunologiczny zachowaj szczególną ostrożność[1]. W okresie leczenia każdym z tych leków unikaj żywych szczepionek[2][1].
Skutek kliniczny
Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ fingolimodu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne ani u osób z odpornością obniżoną wcześniejszym leczeniem[1][3][4]. Sumowanie immunosupresji zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych, oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Azatiopryna może ponadto pogłębiać limfopenię wywołaną przez fingolimod.
Mechanizm
Oba leki osłabiają układ odpornościowy różnymi drogami, więc ich działanie się sumuje. Azatiopryna jako antymetabolit purynowy hamuje proliferację limfocytów i może działać mielosupresyjnie. Fingolimod jako modulator receptora S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i obniża ich liczbę we krwi. Fingolimodu nie stosuje się jednocześnie z lekami immunosupresyjnymi ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać.
Metabolizm i transportery
- Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów przed włączeniem fingolimodu po azatioprynie
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Kiedy ocena się zmienia
| Fingolimod włączany po zakończeniu leczenia azatioprynąkolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Po odstawieniu azatiopryny fingolimod można rozważyć dopiero po ustąpieniu immunosupresji i normalizacji morfologii, z zachowaniem ostrożności jak przy przejściu z długotrwałego leczenia immunosupresyjnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneBazyliksymab+ FingolimodNie należy rozpoczynać fingolimodu u pacjenta otrzymującego bazyliksymab ani podawać bazyliksymabu pacjentowi leczonemu fingolimodem.Jeśli otrzymałeś lub masz otrzymać jeden z tych leków, a lekarz zaleca drugi, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia i nie przyjmuj ich razem bez jego decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli otrzymałeś lub masz otrzymać jeden z tych leków, a lekarz zaleca drugi, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia i nie przyjmuj ich razem bez jego decyzji.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, a stosowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Zwiększa to ryzyko ciężkich zakażeń, także takich, które u zdrowych osób zdarzają się bardzo rzadko. Tych leków nie należy łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zmiany w zachowaniu lub myśleniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać fingolimodu u pacjenta otrzymującego bazyliksymab ani podawać bazyliksymabu pacjentowi leczonemu fingolimodem. Fingolimod jest przeciwwskazany u osób przyjmujących leki immunosupresyjne oraz u osób ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia[1]. Przy przechodzeniu z długotrwałego leczenia lekami wpływającymi na układ immunologiczny ChPL fingolimodu zaleca ostrożność[1]. Jeśli u pacjenta po przeszczepieniu narządu konieczne jest leczenie stwardnienia rozsianego, wybór terapii i czas jej rozpoczęcia powinien uzgodnić zespół transplantacyjny z neurologiem, uwzględniając aktualny stan odporności pacjenta.
Skutek kliniczny
Sumowanie działania immunosupresyjnego zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem zakażeń oportunistycznych oraz z podejrzaną lub potwierdzoną postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią[1]. Nie ma danych farmakokinetycznych dla tej pary, a interakcja metaboliczna jest mało prawdopodobna, bo bazyliksymab jest immunoglobuliną[2].
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ oba leki hamują odpowiedź immunologiczną limfocytów T innymi drogami i ich działanie się sumuje. Bazyliksymab jest immunoglobuliną stosowaną w immunosupresji po przeszczepieniu narządu, dlatego nie należy oczekiwać interakcji metabolicznych[2]. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym u osób obecnie przyjmujących leki immunosupresyjne lub ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia[1][3][4]. Leki immunosupresyjne nie powinny być stosowane jednocześnie z fingolimodem ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. ChPL bazyliksymabu nie wymienia fingolimodu[2].
Metabolizm i transportery
- Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba limfocytów
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Kiedy ocena się zmienia
| Bazyliksymab podany wcześniej, przed planowanym włączeniem fingolimodukolejność włączenia · bazyliksymab | inne zalecenie | Zakończenie podawania bazyliksymabu nie znosi przeciwwskazania, ponieważ fingolimod jest przeciwwskazany także u pacjentów ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia. Przed włączeniem fingolimodu należy ocenić stan odporności pacjenta i całe leczenie immunosupresyjne po przeszczepieniu. |
| Fingolimod odstawiony przed podaniem bazyliksymabukolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Działanie fingolimodu na układ immunologiczny utrzymuje się po odstawieniu, a ChPL wskazuje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Przed podaniem bazyliksymabu należy uwzględnić czas od odstawienia fingolimodu i aktualną liczbę limfocytów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Simulect 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/simulect-100125626/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DegareliksNie łącz cytalopramu z degareliksem.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku przeciwdepresyjnego.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku przeciwdepresyjnego.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca w podobny sposób i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Tych leków nie stosuje się razem. Ryzyko jest większe, gdy masz niski poziom potasu lub magnezu albo przyjmujesz inne leki działające na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagła duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z degareliksem. Cytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT.[1] Przy włączaniu degareliksu u pacjenta leczonego cytalopramem zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, ponieważ inne metody blokady androgenowej również mogą wydłużać QTc. Jeśli przejściowo leki są stosowane razem, wykonaj EKG z oceną QTc i wyrównaj stężenie potasu i magnezu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsades de pointes.[3] Ryzyko złośliwych arytmii rośnie dodatkowo przy hipokaliemii i hipomagnezemii.[2]
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie może się sumować. Cytalopram wydłuża odstęp QT, a efektu addytywnego z innymi lekami wydłużającymi QT nie można wykluczyć.[2] Degareliks może wydłużać odstęp QTc w wyniku blokady androgenowej.[3] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ degareliks nie jest substratem CYP450 i nie pobudza ani nie hamuje głównych izoenzymów CYP.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie serca, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Degarelix Accord 80 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/degarelix-accord-100488496/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ DegareliksNie stosuj cyzaprydu u pacjenta leczonego degareliksem.Nie przyjmuj cyzaprydu, jeśli jesteś leczony degareliksem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj cyzaprydu, jeśli jesteś leczony degareliksem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na dolegliwości żołądkowe.
Cyzapryd i degareliks mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cyzaprydu u pacjenta leczonego degareliksem. Cyzaprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Podczas leczenia degareliksem leki wydłużające QTc dobiera się ze szczególną ostrożnością[2]. Jeśli potrzebne jest leczenie prokinetyczne, wybierz lek bez istotnego wpływu na QT i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, takich jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i niewyrównanej niewydolności krążenia, które same w sobie wykluczają stosowanie cyzaprydu[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Cyzapryd sam wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, dlatego nie łączy się go z innymi lekami wydłużającymi QT[1]. Blokada androgenowa wywołana degareliksem może wydłużać odstęp QTc[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo degareliks nie jest substratem CYP450 i nie hamuje ani nie pobudza CYP3A4, przez który metabolizowany jest cyzapryd[2].
Metabolizm i transportery
- Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Degarelix Accord 80 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/degarelix-accord-100488496/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ FingolimodNie łącz cyzaprydu z fingolimodem.Nie zaczynaj cyzaprydu, jeśli bierzesz fingolimod, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zaproponuje inny lek na dolegliwości żołądkowe.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj cyzaprydu, jeśli bierzesz fingolimod, i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zaproponuje inny lek na dolegliwości żołądkowe.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Oba wpływają na pracę serca – fingolimod zwalnia jego rytm, a cyzapryd może zaburzać przewodzenie w sercu. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- ból w klatce piersiowej
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z fingolimodem.[1] U pacjenta leczonego fingolimodem zastąp cyzapryd lekiem prokinetycznym bez istotnego wpływu na odstęp QT, a jeśli to cyzapryd jest niezbędny, rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie stwardnienia rozsianego zmianę terapii modyfikującej przebieg choroby. Nie rozpoczynaj fingolimodu u pacjenta, który nadal przyjmuje cyzapryd.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko bradykardii, wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu – częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i migotania komór.[1]
Mechanizm
Cyzapryd wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, dlatego nie łączy się go z lekami wydłużającymi QT i nie stosuje w klinicznie istotnej bradykardii ani w innych istotnych zaburzeniach rytmu.[1] Fingolimod zwalnia czynność serca, najsilniej na początku leczenia, a zwolnienie rytmu sprzyja arytmiom zależnym od wydłużonego QT.[2] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo fingolimod nie zmienia ekspozycji na substraty CYP3A4.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość akcji serca
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub wznowienie fingolimodu u pacjenta przyjmującego cyzaprydkolejność włączenia · fingolimod | ryzyko rośnie | Największe zwolnienie rytmu serca występuje na początku leczenia fingolimodem, dlatego ryzyko arytmii jest wtedy najwyższe. Nie rozpoczynaj fingolimodu, dopóki pacjent przyjmuje cyzapryd. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ FingolimodFingolimodu nie łączy się z dakarbazyną.Jeśli masz przepisane oba leki, nie zmieniaj leczenia sam, tylko od razu powiedz o tym neurologowi i onkologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przepisane oba leki, nie zmieniaj leczenia sam, tylko od razu powiedz o tym neurologowi i onkologowi.
Tych leków nie stosuje się razem. Dakarbazyna to lek przeciwnowotworowy, a fingolimod to lek na stwardnienie rozsiane i oba osłabiają odporność. Razem mogą tak mocno ją obniżyć, że łatwo o ciężkie zakażenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- pęcherzyki lub bolesna wysypka na skórze (np. półpasiec, opryszczka)
- nowe osłabienie, zaburzenia mowy, widzenia lub myślenia
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fingolimodu nie łączy się z dakarbazyną. U chorego ze stwardnieniem rozsianym, który wymaga chemioterapii dakarbazyną, decyzję o odstawieniu fingolimodu i dalszym leczeniu choroby podstawowej podejmują wspólnie neurolog i onkolog. Wpływ fingolimodu na odporność utrzymuje się po odstawieniu, a szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia[1]. Fingolimodu nie należy też włączać po zakończonej chemioterapii, dopóki odporność pozostaje zmniejszona w wyniku wcześniejszego leczenia[1]. W czasie stosowania obu leków unika się żywych szczepionek, a szczepionka przeciwko żółtej gorączce jest przy dakarbazynie przeciwwskazana[2][1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi głęboką immunosupresją z ciężkimi zakażeniami, w tym oportunistycznymi. Fingolimodu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne, u osób ze zmniejszoną odpornością po wcześniejszym leczeniu ani u osób z aktywną chorobą nowotworową[1][3][4]. Spadek liczby limfocytów wywołany fingolimodem może też uniemożliwić podanie dakarbazyny, której nie stosuje się przy leukopenii lub małopłytkowości[2].
Mechanizm
Oba leki osłabiają odporność i ich działanie się sumuje. Dakarbazyna jest cytostatykiem o działaniu mielotoksycznym, a jej działanie na szpik nasilają inne leki uszkadzające szpik[2]. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi obwodowej. Leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie stosuje się jednocześnie z fingolimodem ze względu na addycyjne działanie na układ immunologiczny[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo dakarbazyna jest metabolizowana przez CYP1A1, CYP1A2 i CYP2E1[2], a fingolimod głównie przez CYP4F2 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (liczba limfocytów, neutrofili i płytek krwi)
- objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych i półpaśca
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Kiedy ocena się zmienia
| Fingolimod włączany po zakończonej chemioterapii dakarbazynąkolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Fingolimodu nie włącza się, dopóki odporność pozostaje zmniejszona po wcześniejszym leczeniu ani gdy choroba nowotworowa jest aktywna. Przed włączeniem potrzebna jest ocena morfologii i decyzja neurologa z onkologiem. |
| odstep ≤ 2 miesiące od ostatniej dawki fingolimodufingolimod | inne zalecenie | Działanie fingolimodu na układ odpornościowy utrzymuje się po odstawieniu, a szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Rozpoczęcie dakarbazyny w tym okresie wymaga ścisłej kontroli morfologii i objawów zakażenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.