Interakcje / Deksametazon / Deksametazon i larotrektynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Krótkie kursy deksametazonu, np. przeciwwymiotne, można stosować bez zmian.
Jeśli masz brać deksametazon dłużej niż kilka dni, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ LarotrektynibKrótkie kursy deksametazonu, np. przeciwwymiotne, można stosować bez zmian.Jeśli masz brać deksametazon dłużej niż kilka dni, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz brać deksametazon dłużej niż kilka dni, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Deksametazon przyjmowany długo i w większych dawkach może przyspieszać rozkład larotrektynibu w organizmie. Wtedy lek przeciwnowotworowy może działać słabiej. Krótkie stosowanie deksametazonu, np. przeciw nudnościom, zwykle nie stanowi problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie objawów choroby nowotworowej
- silniejsze zawroty głowy lub zmęczenie po odstawieniu deksametazonu
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Krótkie kursy deksametazonu, np. przeciwwymiotne, można stosować bez zmian. Przy planowanym długotrwałym lub wysokodawkowym leczeniu deksametazonem rozważ inny glikokortykosteroid albo najmniejszą skuteczną dawkę i najkrótszy czas stosowania. Larotrektynibu nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi induktorami CYP3A[1], dlatego przy przewlekłym skojarzeniu monitoruj odpowiedź na leczenie onkologiczne, a po odstawieniu deksametazonu – tolerancję larotrektynibu.
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie stężenia larotrektynibu i osłabienie działania przeciwnowotworowego przy długotrwałym leczeniu deksametazonem. Po odstawieniu deksametazonu indukcja stopniowo ustępuje i ekspozycja na larotrektynib wraca do wyjściowej, co może nasilić jego działania niepożądane.
Mechanizm
Deksametazon, zwłaszcza w dużych dawkach i przy dłuższym stosowaniu, indukuje CYP3A4. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP[1]. Silne i umiarkowane induktory CYP3A zmniejszają ekspozycję na larotrektynib, a ryfampicyna obniżała jego AUC o 81%[1]. Deksametazon jest induktorem słabszym, więc spodziewany spadek ekspozycji jest mniejszy, ale nie da się go wykluczyć. W drugą stronę larotrektynib jest słabym inhibitorem CYP3A[1] i może nieznacznie zwiększać stężenie deksametazonu, co nie ma zwykle znaczenia klinicznego.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odpowiedź nowotworu w badaniach obrazowych przy przewlekłym skojarzeniu
- aktywność ALT i AST po odstawieniu deksametazonu
- zawroty głowy, zmęczenie i inne działania niepożądane larotrektynibu po odstawieniu deksametazonu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Krótki kurs (kilka dni, np. przeciwwymiotnie)czas leczenia · deksametazon | ryzyko maleje | Indukcja CYP3A4 rozwija się stopniowo, więc krótki kurs deksametazonu nie powinien istotnie zmniejszyć ekspozycji na larotrektynib. |
| Duże dawki stosowane przewlekle (np. w obrzęku mózgu)dawka · deksametazon | ryzyko rośnie | Efekt indukcyjny deksametazonu zależy od dawki i czasu stosowania, więc przy przewlekłych dużych dawkach ryzyko obniżenia ekspozycji na larotrektynib jest największe. |
| Odstawienie po długotrwałym stosowaniukolejność włączenia · deksametazon | inne zalecenie | Po odstawieniu przewlekle stosowanego deksametazonu indukcja stopniowo ustępuje i stężenie larotrektynibu może wzrosnąć, dlatego obserwuj tolerancję leczenia przez kolejne tygodnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDeksametazona alkoholNa czas leczenia deksametazonem zalecaj niepicie alkoholu.Na czas kuracji zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie rób tego na pusty żołądek i obserwuj, czy nie pojawiają się dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Na czas kuracji zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie rób tego na pusty żołądek i obserwuj, czy nie pojawiają się dolegliwości żołądkowe.
Podczas leczenia deksametazonem lepiej nie pić alkoholu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą drażnić żołądek, a razem zwiększają ryzyko zgagi, bólu brzucha, a nawet owrzodzeń. Alkohol może też nasilać bezsenność i wahania poziomu cukru we krwi, które mogą wywołać także steroidy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub narastający ból w górnej części brzucha
- czarne lub smoliste stolce
- wymioty z krwią albo wyglądające jak fusy z kawy
- uporczywa zgaga lub nudności
- silne pragnienie, częste oddawanie moczu i osłabienie u osób z cukrzycą
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Na czas leczenia deksametazonem zalecaj niepicie alkoholu. Gdy pacjent mimo to sięgnie po alkohol, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie pić na pusty żołądek i zgłosić objawy ze strony przewodu pokarmowego. Szczególnej ostrożności wymagają osoby leczone dłużej niż kilka dni, w wyższych dawkach, z chorobą wrzodową, z cukrzycą lub przyjmujące jednocześnie NLPZ albo leki przeciwkrzepliwe.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie dolegliwości żołądkowych, zgagi, nudności i ryzyka owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego. Mogą też nasilić się wahania glikemii, zaburzenia snu i pobudzenie. Przy krótkim leczeniu i jednorazowym, niewielkim spożyciu ryzyko jest małe, rośnie przy dłuższej terapii, wyższych dawkach i regularnym piciu.
Mechanizm
Alkohol i glikokortykosteroidy działają niekorzystnie na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, dlatego ich działanie drażniące może się sumować. Oba czynniki sprzyjają też zaburzeniom gospodarki glukozowej, zatrzymaniu płynów i bezsenności, a przy długotrwałym stosowaniu dodatkowo obciążają kości. Nie wykazano interakcji farmakokinetycznej o znaczeniu klinicznym. Zalecenie producentów ma charakter ostrożnościowy i wynika głównie z profilu działań niepożądanych obu substancji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- dolegliwości żołądkowe: ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego: czarne stolce, wymioty z krwią
- glikemia u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją glukozy
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
- jakość snu i nastrój
Kiedy ocena się zmienia
| Terapia długotrwała (kilka tygodni lub dłużej)czas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dłuższym leczeniu glikokortykosteroidem rośnie ryzyko owrzodzeń, zaburzeń glikemii i utraty masy kostnej, a alkohol dodatkowo obciąża te same układy. Unikanie alkoholu należy traktować jako zdecydowane zalecenie. |
| Wysokie dawki deksametazonu, na przykład stosowane w schematach onkologicznych lub przy ostrych stanachdawka · pacjent | ryzyko rośnie | Przy wysokich dawkach nasilenie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i zaburzeń glikemii jest większe, więc alkohol należy wykluczyć. |
| Jednorazowa niewielka ilość przy krótkiej kuracjiilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Przy kilkudniowym stosowaniu i jednorazowym spożyciu niewielkiej ilości ryzyko poważnych następstw jest małe, co nie zmienia zalecenia, aby alkoholu unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Interakcja o niejasnym znaczeniuLarotrektyniba alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek może powodować zawroty głowy, zmęczenie i obciążać wątrobę. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą nasilać te objawy. Nie wiadomo, by mała ilość alkoholu była groźna, ale lepiej pić rzadko i niewiele albo wcale. Unikaj drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać ilość leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub chwiejny chód
- nadmierna senność lub zmęczenie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności lub wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia. Pacjent powinien unikać alkoholu w dniach, w których odczuwa zawroty głowy lub zmęczenie, i nie prowadzić pojazdów po wypiciu nawet niewielkiej ilości. Należy unikać napojów zawierających grejpfruta, w tym drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać stężenie larotrektynibu w osoczu[1]. U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby trzeba przekazać informację lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, senności i zmęczenia oraz zaburzeń chodu, co zwiększa ryzyko upadków i utrudnia prowadzenie pojazdów. Regularne lub obfite picie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest znanym działaniem niepożądanym larotrektynibu. Alkohol może też nasilać nudności i wymioty, częste w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Brak opisanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.
Mechanizm
Nie należy spodziewać się istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A, P-gp ani BCRP, które decydują o losach larotrektynibu w organizmie. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, a jego stężenie zwiększają m.in. grejpfrut i inhibitory CYP3A[1]. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie farmakodynamiczne. Larotrektynib często wywołuje zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy neurologiczne oraz zwiększa aktywność aminotransferaz. Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i jest hepatotoksyczny, dlatego oba czynniki mogą się sumować. ChPL larotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
- zawroty głowy, zaburzenia chodu i nadmierna senność
- nudności i wymioty
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu jednorazowo istotnie nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko upadków oraz zaostrzenia nudności i wymiotów u pacjenta leczonego larotrektynibem. |
| Picie regularne lub codzienneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością larotrektynibu, dlatego wymaga ścisłej kontroli parametrów wątrobowych i poinformowania lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Inne interakcje tych leków 576
Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejPrzy dawkach immunosupresyjnych deksametazonu nie szczep żywą szczepionką przeciw ospie prawdziwej w trakcie leczenia, zgodnie z przeciwwskazaniem w ChPL deksametazonu.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi kwalifikującemu, że przyjmujesz deksametazon, w jakiej dawce i od jak dawna, i nie odstawiaj leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi kwalifikującemu, że przyjmujesz deksametazon, w jakiej dawce i od jak dawna, i nie odstawiaj leku samodzielnie.
Deksametazon osłabia działanie układu odpornościowego. Jeśli przyjmujesz go w większych dawkach lub przez dłuższy czas, szczepionka przeciw ospie prawdziwej i mpox może nie zadziałać tak dobrze, jak powinna. Przy takim leczeniu szczepienia tą szczepionką zwykle się nie wykonuje albo przesuwa się je na inny termin.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub złe samopoczucie utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
- rozległy, narastający odczyn, ropień lub wysypka w miejscu wkłucia lub poza nim
- objawy zakażenia po kontakcie z osobą chorą na mpox mimo szczepienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy dawkach immunosupresyjnych deksametazonu nie szczep żywą szczepionką przeciw ospie prawdziwej w trakcie leczenia, zgodnie z przeciwwskazaniem w ChPL deksametazonu[1]. Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia lub po jego zakończeniu, a gdy szczepienie jest pilne (np. po kontakcie z wirusem mpox), decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka. Przy krótkim leczeniu małymi dawkami lub stosowaniu miejscowym przeciwwskazanie z ChPL nie ma zastosowania, ale odpowiedź na szczepienie może być nieco słabsza. ChPL szczepionki nie wymienia kortykosteroidów, zaleca natomiast unikanie jednoczesnego podawania innych szczepionek i immunoglobuliny przeciw wirusowi krowianki[2].
Skutek kliniczny
Przy leczeniu deksametazonem w dawkach immunosupresyjnych szczepienie może wywołać słabszą lub niewystarczającą odporność przeciw ospie prawdziwej i mpox. ChPL deksametazonu przeciwwskazuje szczepienie żywymi szczepionkami u pacjentów leczonych dawkami immunosupresyjnymi[1]. Inna charakterystyka deksametazonu przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami w trakcie leczenia dużymi dawkami ze względu na możliwość wystąpienia infekcji wirusowej[3].
Mechanizm
Deksametazon działa immunosupresyjnie i hamuje odpowiedź limfocytów T i B, od której zależy wytworzenie odporności po szczepieniu. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara, czyli szczepionką żywą, dlatego obejmuje ją ostrzeżenie dotyczące żywych szczepionek w ChPL deksametazonu. Szczep Ankara nie namnaża się w organizmie człowieka, więc głównym praktycznym problemem jest osłabienie odpowiedzi immunologicznej, a nie zakażenie wirusem szczepionkowym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- dawka i czas trwania leczenia deksametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
- termin szczepienia względem rozpoczęcia lub zakończenia leczenia kortykosteroidem
- w razie zaszczepienia w trakcie immunosupresji – ocena, czy potrzebne jest dodatkowe postępowanie po kontakcie z zakażeniem
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka immunosupresyjnadawka · deksametazon | ryzyko rośnie | Przy dawkach immunosupresyjnych lub dużych dawkach terapeutycznych deksametazonu ChPL przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami. |
| Miejscowadroga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Deksametazon stosowany miejscowo (np. na skórę, do oka) w zwykłych dawkach nie daje istotnej immunosupresji układowej i nie wpływa w praktyce na odpowiedź na szczepienie. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem lub po zakończeniu leczeniaodstep · deksametazon | inne zalecenie | Jeśli sytuacja kliniczna na to pozwala, szczepienie najlepiej wykonać przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego albo po jego zakończeniu, a termin ustala lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz deksametazon i w jakiej dawce, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz deksametazon i w jakiej dawce, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.
Deksametazon w większych dawkach osłabia odporność. Jeśli w tym czasie dostaniesz szczepionkę zawierającą żywego, osłabionego wirusa, wirus ten może wywołać zakażenie. Szczepionka nieżywa (rekombinowana) jest bezpieczna, ale przy leczeniu deksametazonem może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza rozległa lub w wielu miejscach ciała
- wyraźnie złe samopoczucie w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu[1][2]. U takiego pacjenta wybierz szczepionkę rekombinowaną (nieżywą), a jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem steroidoterapii lub po jej zakończeniu, przy czym odstęp ustala lekarz prowadzący. Przy małych dawkach ogólnych, terapii zastępczej lub kortykosteroidach miejscowych i wziewnych żywa szczepionka nie jest przeciwwskazana[2].
Skutek kliniczny
Żywa szczepionka podana pacjentowi przyjmującemu immunosupresyjne dawki deksametazonu może wywołać rozsiane zakażenie szczepionkowym szczepem wirusa ospy wietrznej i półpaśca. W przypadku obu rodzajów szczepionki immunosupresja może osłabić odpowiedź immunologiczną i zmniejszyć ochronę przed półpaścem.
Mechanizm
Deksametazon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odporność komórkową, która kontroluje namnażanie żywego, atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca zawartego w żywej szczepionce. ChPL deksametazonu przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami w trakcie leczenia dużymi dawkami ze względu na możliwość wystąpienia infekcji wirusowej[3]. Charakterystyka żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia leczenie immunosupresyjne, w tym duże dawki kortykosteroidów, wśród przeciwwskazań[2]. Immunosupresja osłabia też odpowiedź na antygeny szczepionki rekombinowanej, przy czym ChPL tej szczepionki nie wymienia kortykosteroidów[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- dawka i czas trwania leczenia deksametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
- rodzaj szczepionki (żywa czy rekombinowana)
- objawy zakażenia po szczepieniu – gorączka, wysypka pęcherzykowa, zwłaszcza rozsiana
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw półpaścowi rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów. Można ją podać, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź, dlatego warto zaplanować szczepienie przed rozpoczęciem lub po zakończeniu steroidoterapii, jeśli stan pacjenta na to pozwala. |
| Mała dawka ogólnoustrojowa lub terapia zastępczadawka · deksametazon | ryzyko maleje | ChPL żywej szczepionki nie przeciwwskazuje jej u osób przyjmujących małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym ani w terapii zastępczej, np. w niewydolności nadnerczy. Poinformuj pacjenta o objawach, które powinny skłonić do kontaktu z lekarzem. |
| Miejscowo lub wziewniedroga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie stanowią przeciwwskazania do żywej szczepionki przeciw półpaścowi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ RylpiwirynaNie łącz rylpiwiryny z deksametazonem podawanym ogólnie, z wyjątkiem dawki jednorazowej.Jeśli przyjmujesz rylpiwirynę, a lekarz przepisze ci deksametazon w tabletkach lub zastrzykach na dłużej niż jedną dawkę, nie zaczynaj go brać i powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz rylpiwirynę, a lekarz przepisze ci deksametazon w tabletkach lub zastrzykach na dłużej niż jedną dawkę, nie zaczynaj go brać i powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.
Deksametazon w tabletkach lub zastrzykach może przyspieszać usuwanie rylpiwiryny z organizmu. Wtedy lek na HIV słabiej działa, a wirus może się namnażać i uodpornić na leczenie. Pojedyncza dawka deksametazonu nie stanowi problemu, ale dłuższego leczenia nie łączy się z rylpiwiryną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- lekarz przepisał ci deksametazon w tabletkach lub zastrzykach na kilka dni lub dłużej
- wynik badania wiremii HIV jest gorszy niż wcześniej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz rylpiwiryny z deksametazonem podawanym ogólnie, z wyjątkiem dawki jednorazowej[1]. Należy rozważyć alternatywne leczenie, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu glikokortykosteroidu[2]. Jeśli pacjent wymaga ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu przez dłuższy czas, wybierz inny lek z tej grupy albo – gdy deksametazon jest niezbędny – skonsultuj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu przeciwretrowirusowego.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężeń rylpiwiryny może prowadzić do utraty jej działania terapeutycznego[1]. Klinicznie oznacza to ryzyko niepowodzenia wirusologicznego leczenia zakażenia HIV i rozwoju oporności na leki z grupy nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy.
Mechanizm
Deksametazon podawany ogólnie indukuje CYP3A, a rylpiwiryna jest metabolizowana głównie przy udziale CYP3A. Należy spodziewać się zależnego od dawki zmniejszenia stężeń rylpiwiryny w osoczu[1]. Połączenia nie badano, a spodziewany efekt wynika z mechanizmu indukcji enzymatycznej[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- miano RNA HIV (wiremia), jeśli doszło do jednoczesnego stosowania dłuższego niż jednorazowa dawka deksametazonu
- droga podania i planowany czas leczenia deksametazonem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka jednorazowadawka · deksametazon | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka deksametazonu podawanego ogólnie nie jest objęta przeciwwskazaniem. |
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu, maści, kremy)droga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy wyłącznie deksametazonu podawanego ogólnoustrojowo. Przy podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc istotna indukcja CYP3A jest mało prawdopodobna. |
| Więcej niż jedna dawkaczas leczenia · deksametazon | ryzyko rośnie | Ryzyko utraty skuteczności rylpiwiryny rośnie przy długotrwałym stosowaniu deksametazonu, dlatego wtedy szczególnie należy rozważyć alternatywne leczenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego REKAMBYS 600 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rekambys-100445800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/
Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka BCGNie podaje się wlewów BCG do pęcherza w trakcie ogólnoustrojowego leczenia deksametazonem.Zanim zaczniesz brać deksametazon, powiedz urologowi o tym leku, a lekarzowi, który go przepisuje – o wlewach BCG, i nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz brać deksametazon, powiedz urologowi o tym leku, a lekarzowi, który go przepisuje – o wlewach BCG, i nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę.
Deksametazon w tabletkach lub zastrzykach osłabia odporność. Leczenie BCG polega na podaniu do pęcherza żywych, osłabionych prątków, które pobudzają odporność do walki z nowotworem. Gdy odporność jest osłabiona, leczenie działa gorzej, a prątki mogą wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Deksametazon w maściach, kremach czy kroplach nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się wlewów BCG do pęcherza w trakcie ogólnoustrojowego leczenia deksametazonem[1][2]. Jeśli deksametazon jest niezbędny, decyzję o odroczeniu wlewów BCG albo o zmianie planu leczenia podejmuje urolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie kortykosteroidem. Deksametazon stosowany miejscowo nie jest przeszkodą w terapii BCG[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zmniejsza skuteczność leczenia raka pęcherza moczowego i zwiększa ryzyko uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu.
Mechanizm
Deksametazon podawany ogólnie hamuje komórkową odpowiedź immunologiczną, od której zależy przeciwnowotworowe działanie żywych prątków BCG podanych do pęcherza moczowego. Osłabiona odporność sprzyja też namnażaniu się prątków i ich rozsiewowi poza pęcherz.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy uogólnionego zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie
- objawy ze strony płuc i wątroby wskazujące na rozsiew prątków
- harmonogram wlewów BCG względem okresu leczenia deksametazonem
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowadroga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo nie stanowią przeciwwskazania do terapii BCG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu.Nie przyjmuj szczepionki w kapsułkach w czasie leczenia deksametazonem i przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że go stosujesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj szczepionki w kapsułkach w czasie leczenia deksametazonem i przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że go stosujesz.
Deksametazon w większych dawkach osłabia odporność. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i w czasie takiego leczenia może nie zadziałać albo wywołać zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- bóle brzucha
- wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu[1][2]. Szczepienie odrocz do zakończenia leczenia immunosupresyjnego i powrotu odporności albo – gdy wyjazd nie pozwala czekać – rozważ szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań, pamiętając o możliwej słabszej odpowiedzi. Decyzję o terminie szczepienia podejmuje lekarz po ocenie dawki i czasu trwania leczenia.
Skutek kliniczny
Możliwy brak ochrony przed durem brzusznym po szczepieniu oraz teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym u osoby z obniżoną odpornością. W przypadku szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań ryzyko zakażenia nie występuje, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza.
Mechanizm
Deksametazon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odpowiedź komórkową i humoralną. Osłabia to odpowiedź na szczepienie i zmniejsza zdolność organizmu do kontrolowania żywego, atenuowanego szczepu Salmonella typhi Ty21a zawartego w szczepionce doustnej. Żywych szczepionek nie podaje się pacjentom leczonym immunosupresyjnymi dawkami kortykosteroidów[3][2]. Doustnej żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- dawka i czas trwania leczenia deksametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po ewentualnym przypadkowym podaniu szczepionki żywej
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu do wstrzykiwań
Kiedy ocena się zmienia
| Inaktywowana zawiesina do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna u pacjenta na immunosupresyjnych dawkach deksametazonu może być słabsza. Rozważ szczepienie po zakończeniu leczenia, jeśli czas na to pozwala. |
| Dawka nieimmunosupresyjnadawka · deksametazon | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy dawek immunosupresyjnych. Przy małych dawkach decyzję o podaniu żywej szczepionki podejmuje lekarz po indywidualnej ocenie stanu odporności. |
| Miejscowa (na skórę, do oka, do ucha, wziewna)droga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Deksametazon stosowany miejscowo nie powoduje istotnej immunosupresji układowej i nie stanowi przeszkody do szczepienia. |
| Po zakończeniu leczenia immunosupresyjnego i powrocie odpornościodstep · pacjent | inne zalecenie | Żywą szczepionkę doustną można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia immunosupresyjnego, a odstęp ustala lekarz zależnie od dawki i czasu trwania terapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom leczonym deksametazonem w dawkach immunosupresyjnych.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz deksametazon, i nie przyjmuj tabletek przez godzinę przed szczepionką i godzinę po niej.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz deksametazon, i nie przyjmuj tabletek przez godzinę przed szczepionką i godzinę po niej.
Deksametazon osłabia układ odpornościowy. Jedna ze szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby przyjmującej deksametazon może wywołać zakażenie zamiast chronić. Druga szczepionka nie zawiera żywych bakterii, ale może działać słabiej, a w godzinie przed jej przyjęciem i godzinie po nie można połykać żadnych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- gorączka po szczepieniu
- bóle brzucha lub wymioty po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom leczonym deksametazonem w dawkach immunosupresyjnych.[1] Szczepienia żywymi szczepionkami są przeciwwskazane w trakcie leczenia immunosupresyjnymi lub dużymi dawkami deksametazonu.[2][3] U takich pacjentów rozważa się szczepionkę inaktywowaną, pamiętając o możliwej słabszej odpowiedzi i o tym, że przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po jej podaniu nie przyjmuje się leków doustnych, w tym tabletek deksametazonu.[4] Decyzję o terminie szczepienia po zakończeniu leczenia deksametazonem podejmuje lekarz.
Skutek kliniczny
Przy szczepionce żywej istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym i niedostatecznej ochrony przed cholerą. Przy szczepionce inaktywowanej możliwa jest słabsza odpowiedź immunologiczna i mniejsza skuteczność szczepienia.
Mechanizm
Deksametazon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odpowiedź odpornościową komórkową i humoralną. Przy szczepionce żywej, atenuowanej osłabiona odporność może nie ograniczyć namnażania szczepu szczepionkowego, a przy szczepionce inaktywowanej może zmniejszyć wytwarzanie przeciwciał ochronnych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- biegunka, gorączka lub złe samopoczucie po szczepieniu żywą szczepionką
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze i dawka oraz czas leczenia deksametazonem przed szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza, a leki doustne podaje się co najmniej 1 godzinę przed lub 1 godzinę po szczepieniu. |
| Dawka nieimmunosupresyjnadawka · deksametazon | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy dawek immunosupresyjnych lub dużych dawek terapeutycznych deksametazonu. Przy mniejszych dawkach o szczepieniu żywą szczepionką decyduje lekarz po ocenie stanu odporności pacjenta. |
| Miejscowa (na skórę, do oka, wziewna)droga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Deksametazon stosowany miejscowo zwykle nie powoduje immunosupresji ogólnoustrojowej, dlatego ryzyko związane ze szczepionką żywą jest znacznie mniejsze. |
| Po zakończeniu terapii immunosupresyjnejodstep · deksametazon | inne zalecenie | Po odstawieniu immunosupresyjnych dawek deksametazonu szczepienie żywą szczepionką jest możliwe po odstępie ustalonym przez lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LarotrektynibNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz larotrektynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, niedokrwistości i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie się lub krwawienia z nosa czy dziąseł
- nietypowa bladość, osłabienie lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny miejscowy niesteroidowy lek przeciwzapalny i uzgodnij to z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw maść z fenylobutazonem i rozważ kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z neutropenią, niedokrwistością lub małopłytkowością, a w konsekwencji zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Zaburzenia te mogą utrudnić kontynuowanie leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który może obniżać liczbę krwinek, a fenylobutazon sam ma znany potencjał uszkadzania szpiku, więc ich działanie mielotoksyczne może się sumować. Przy dłuższym stosowaniu maści fenylobutazon wchłania się na tyle, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej w obrębie dróg eliminacji larotrektynibu się nie oczekuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- objawy skazy krwotocznej (siniaki, krwawienia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko działania mielotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneLarotrektynib+ SomapacitanNie łącz somapacitanu z larotrektynibem.Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.
Lek z hormonem wzrostu nie może być stosowany w czasie leczenia nowotworu. Hormon wzrostu pobudza wzrost tkanek i mógłby sprzyjać rozwojowi guza. Może też osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego. Hormon wzrostu można rozważyć dopiero wtedy, gdy leczenie nowotworu się zakończy, a choroba nie jest aktywna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub narastające guzki albo zgrubienia
- nasilające się bóle głowy, wymioty lub zaburzenia widzenia
- nowe bóle w miejscu wcześniejszego guza
- niezamierzona utrata masy ciała lub przewlekłe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz somapacitanu z larotrektynibem. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie nowotworowej, w tym nieaktywnych guzach wewnątrzczaszkowych[1]. Jeśli pacjent leczony somapacitanem wymaga włączenia larotrektynibu, somapacitan należy odstawić. Decyzję o ewentualnym późniejszym włączeniu hormonu wzrostu podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Ryzyko pobudzenia wzrostu lub nawrotu nowotworu oraz możliwe osłabienie działania larotrektynibu. Leczenie somapacitanem należy przerwać w przypadku objawów wzrostu guza[1].
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie nowotworu. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi terapii larotrektynibem. Hormon wzrostu może też zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450[1]. Larotrektynib jest substratem CYP3A, a zmniejszenie jego ekspozycji obniża skuteczność leczenia[2]. Ten drugi mechanizm jest teoretyczny i ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej w badaniach kontrolnych
- objawy wzrostu lub nawrotu guza po ewentualnym późniejszym włączeniu somapacitanu
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie larotrektynibem zakończone, choroba nowotworowa nieaktywnakolejność włączenia · larotrektynib | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie somapacitan można rozważyć, ale wymaga to ścisłej obserwacji w kierunku wzrostu lub nawrotu guza, a leczenie przerywa się przy objawach progresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.