Interakcje / Delafloksacyna / Delafloksacyna i enzalutamid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale trzeba ściśle obserwować, czy zakażenie ustępuje zgodnie z oczekiwaniami.
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz enzalutamid, i zgłoś się do niego, jeśli objawy zakażenia nie słabną lub się nasilają.
Niekorzystna interakcjaDelafloksacyna+ EnzalutamidPołączenie można stosować, ale trzeba ściśle obserwować, czy zakażenie ustępuje zgodnie z oczekiwaniami.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz enzalutamid, i zgłoś się do niego, jeśli objawy zakażenia nie słabną lub się nasilają.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz enzalutamid, i zgłoś się do niego, jeśli objawy zakażenia nie słabną lub się nasilają.
Enzalutamid może przyspieszać rozkładanie niektórych leków w organizmie, przez co antybiotyk delafloksacyna może działać słabiej. Oba leki mogą też w rzadkich przypadkach sprzyjać drgawkom. Nie przerywaj żadnego z nich na własną rękę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- utrzymująca się lub nawracająca gorączka
- narastające zaczerwienienie, obrzęk lub ból w miejscu zakażenia
- nasilający się kaszel lub duszność
- drgawki, utrata przytomności lub nagłe splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale trzeba ściśle obserwować, czy zakażenie ustępuje zgodnie z oczekiwaniami. Leków o ważnym działaniu terapeutycznym, których dawki nie da się łatwo dostosować na podstawie oceny skuteczności lub stężenia, należy unikać przy enzalutamidzie albo stosować je ostrożnie[1]. Wpływ enzalutamidu na enzymy może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu[1]. Przy braku poprawy klinicznej warto rozważyć antybiotyk wybrany zgodnie z antybiogramem, którego eliminacja nie zależy od glukuronidacji. U pacjentów z napadami drgawkowymi w wywiadzie lub innymi czynnikami ryzyka drgawek połączenie wymaga szczególnej ostrożności.
Skutek kliniczny
Możliwe jest zmniejszenie stężenia delafloksacyny i osłabienie jej działania przeciwbakteryjnego, co grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia i selekcją opornych szczepów. Skala tego efektu nie jest znana. Sumowanie działania obu leków na ośrodkowy układ nerwowy może zwiększać ryzyko drgawek, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi.
Mechanizm
Enzalutamid jest silnym induktorem enzymów i zwiększa syntezę między innymi glukuronozylotransferaz (UGT), możliwa jest też indukcja UGT1A1[1]. Delafloksacyna jest częściowo metabolizowana na drodze glukuronidacji z udziałem UGT, a w dużej części wydalana w postaci niezmienionej, dlatego indukcja UGT może obniżyć jej stężenie w osoczu, ale nie w pełnym zakresie. Dodatkowo oba leki mogą obniżać próg drgawkowy – enzalutamid wiąże się z ryzykiem napadów drgawkowych, a fluorochinolony mogą wywoływać drgawki i inne działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Delafloksacyna: substrat BCRP[3], substrat UGT1A1[3]
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[2], słaby inhibitor P-gp[2], induktor CYP2B6[2], umiarkowany induktor CYP2C19[4], umiarkowany induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], induktor UGT1A1[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia (gorączka, stan miejscowy zmian, parametry zapalne)
- objawy neurologiczne – drgawki, splątanie, zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≤ 1 miesiącenzalutamid | ryzyko maleje | Pełne działanie indukujące enzalutamidu może nie wystąpić przed upływem około miesiąca od rozpoczęcia leczenia, choć pewne efekty indukcji mogą ujawnić się wcześniej. W tym okresie spadek ekspozycji na delafloksacynę może być mniejszy. |
| odstep ≤ 1 miesiąc od odstawienia enzalutamiduenzalutamid | inne zalecenie | Ze względu na długi okres półtrwania enzalutamidu jego wpływ na enzymy może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po zakończeniu leczenia. Te same zalecenia dotyczą więc delafloksacyny włączonej w tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Quofenix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/quofenix-100429680/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieDelafloksacynaa alkoholNie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu.Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale w czasie leczenia infekcji lepiej ograniczyć picie, a jeśli masz cukrzycę, częściej sprawdzaj poziom cukru.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale w czasie leczenia infekcji lepiej ograniczyć picie, a jeśli masz cukrzycę, częściej sprawdzaj poziom cukru.
Ten antybiotyk nie wchodzi w znaną, groźną interakcję z alkoholem i alkohol nie osłabia jego działania. Większa ilość alkoholu może jednak nasilić zawroty głowy, nudności czy biegunkę, które czasem pojawiają się po samym leku. Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę lub leki obniżające cukier, alkohol razem z antybiotykiem może łatwiej doprowadzić do zbyt niskiego cukru we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie oszołomienia
- drżenie, zimne poty, kołatanie serca, nagły głód lub splątanie mogące oznaczać zbyt niski cukier
- uporczywa, wodnista biegunka lub biegunka z krwią
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu. Warto zalecić umiar w piciu podczas antybiotykoterapii, zwłaszcza pacjentom z cukrzycą leczonym insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika oraz osobom, u których lek wywołuje zawroty głowy lub biegunkę.
Skutek kliniczny
Nie opisano klinicznie istotnych skutków łącznego stosowania delafloksacyny i alkoholu. Umiarkowane ilości alkoholu nie powinny zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa leczenia. Większe ilości mogą nasilać zawroty głowy i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, a u chorych na cukrzycę leczonych insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika zwiększać ryzyko hipoglikemii.
Mechanizm
Między delafloksacyną a etanolem nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna. Delafloksacyna jest metabolizowana głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, a tylko w niewielkim stopniu przez cytochrom P450, więc nie wpływa na rozkład alkoholu, a alkohol nie zmienia jej stężeń. ChPL delafloksacyny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w opisie interakcji[1]. Teoretycznie możliwe jest jedynie addycyjne nasilenie działań niepożądanych wspólnych dla obu substancji, czyli zawrotów i bólu głowy, nudności, biegunki oraz zaburzeń glikemii opisywanych dla fluorochinolonów.
Metabolizm i transportery
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużym spożyciu alkoholu rośnie ryzyko addycji działań niepożądanych, zwłaszcza zawrotów głowy, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i hipoglikemii u chorych na cukrzycę leczonych insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika. Należy poinformować pacjenta o objawach, na które powinien zwrócić uwagę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Quofenix 450 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/quofenix-100429680/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Quofenix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/quofenix-100429680/
Interakcja o niejasnym znaczeniuEnzalutamida alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale warto je ograniczyć do minimum i unikać upijania się.Jeśli w przeszłości zdarzały ci się drgawki, upadasz lub przewracasz się albo czujesz silne zmęczenie, nie pij alkoholu i porozmawiaj z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli w przeszłości zdarzały ci się drgawki, upadasz lub przewracasz się albo czujesz silne zmęczenie, nie pij alkoholu i porozmawiaj z lekarzem.
W ulotce leku nie ma zakazu picia alkoholu, a nie wykazano, że alkohol zmienia działanie enzalutamidu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą jednak powodować zmęczenie i zawroty głowy, więc razem mogą te objawy nasilać. Lek może też u niektórych osób zwiększać skłonność do drgawek, a duże ilości alkoholu mogą ją dodatkowo podnosić. Jeśli pijesz alkohol, lepiej rób to rzadko i w małych ilościach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zmęczenie lub senność
- zawroty głowy i chwiejność
- upadki lub urazy
- drgawki albo utrata przytomności
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale warto je ograniczyć do minimum i unikać upijania się. U pacjentów z drgawkami w wywiadzie, urazem lub guzem mózgu, przerzutami do OUN albo innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy zaleca się całkowitą abstynencję. Należy zwrócić uwagę na nasilenie zmęczenia i zawrotów głowy oraz na prowadzenie pojazdów.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zmęczenia, senności, zawrotów głowy i zaburzeń równowagi, a więc większe ryzyko upadków i urazów. Teoretycznie możliwy jest też dodatkowy wpływ na próg drgawkowy, szczególnie przy upojeniu albo nagłym odstawieniu alkoholu po dłuższym piciu. Brak badań i opisów przypadków dla tego połączenia.
Mechanizm
ChPL enzalutamidu nie wspomina o alkoholu ani nie zawiera ostrzeżenia dotyczącego jego spożywania.[1] Nie opisano też żadnej interakcji farmakokinetycznej z etanolem, bo enzalutamid jest eliminowany głównie przez CYP2C8 i w niewielkim stopniu przez CYP3A4, a nie przez szlaki istotne dla metabolizmu alkoholu. Możliwe jest natomiast addytywne działanie ośrodkowe. Enzalutamid sam może powodować zmęczenie, zawroty głowy i obniżać próg drgawkowy, a alkohol nasila senność i zaburzenia równowagi oraz sam może sprzyjać drgawkom, zwłaszcza w okresie odstawienia po dłuższym piciu. Jest to wnioskowanie z profilu działań obu substancji, a nie wynik badań nad tym połączeniem.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie zmęczenia, senności i zawrotów głowy
- upadki i zaburzenia równowagi
- drgawki albo utraty przytomności w wywiadzie
- spożycie alkoholu i objawy odstawienia u osób pijących regularnie
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości jednorazowo (upojenie)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Upojenie alkoholowe razem z lekiem obniżającym próg drgawkowy i powodującym zawroty głowy zwiększa ryzyko upadków i drgawek, więc takie picie należy stanowczo odradzić. |
| Regularne, długotrwałe picieczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U osób pijących przewlekle nagłe odstawienie alkoholu może wywołać drgawki, a enzalutamid obniża próg drgawkowy. Należy omówić z lekarzem bezpieczny sposób ograniczenia picia i nie odstawiać alkoholu gwałtownie na własną rękę. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zawroty głowy, zmęczenie i zaburzenia równowagi częściej prowadzą do upadków i złamań, więc nawet małe ilości alkoholu warto ograniczyć do minimum. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 411
Połączenie przeciwwskazaneAtazanawir+ EnzalutamidNie łącz atazanawiru z enzalutamidem.Nie odstawiaj sam żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, aby zmienili jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj sam żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, aby zmienili jeden z nich.
Lek na raka prostaty enzalutamid sprawia, że organizm znacznie szybciej usuwa atazanawir. Stężenie leku na HIV spada wtedy tak bardzo, że może on przestać działać, a wirus może się uodpornić na leczenie. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost wiremii lub spadek CD4 w wynikach badań
- nawracające infekcje
- gorączka, nocne poty lub chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz atazanawiru z enzalutamidem. Gdy leczenie enzalutamidem jest konieczne, schemat przeciwwirusowy trzeba zmienić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV na taki, który nie traci skuteczności przy silnych induktorach CYP3A4. Gdy wybór dotyczy leczenia raka prostaty, warto rozważyć z onkologiem lek przeciwandrogenowy bez działania indukującego CYP3A4. Działanie indukujące enzalutamidu utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu, dlatego atazanawiru nie należy włączać od razu po zakończeniu terapii enzalutamidem.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia atazanawiru grozi utratą kontroli replikacji HIV, wzrostem wiremii i wyselekcjonowaniem szczepów opornych na inhibitory proteazy. Utrata skuteczności leczenia przeciwwirusowego może być nieodwracalna i ograniczać przyszłe opcje terapii.
Mechanizm
Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm atazanawiru, który jest substratem tego izoenzymu. Prowadzi to do istotnego spadku stężenia atazanawiru we krwi. Atazanawiru nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A4 ze względu na możliwość utraty działania terapeutycznego i rozwoju oporności.[1] Hamowanie CYP3A4 przez atazanawir może dodatkowo umiarkowanie zwiększać ekspozycję na enzalutamid, ale ma to mniejsze znaczenie kliniczne niż indukcja.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Atazanawir – inhibitor CYP3A4[2], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
- Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[4], atazanawir – wrażliwy substrat CYP3A4[2]
- Atazanawir: inhibitor CYP3A4[2], wrażliwy substrat CYP3A4[2]
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[3], słaby inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[4], umiarkowany induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po każdej zmianie leczenia
- liczba limfocytów CD4
- skuteczność leczenia przeciwnowotworowego (PSA) po ewentualnej zmianie leku przeciwandrogenowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir włączany wkrótce po odstawieniu enzalutamidukolejność włączenia · enzalutamid | inne zalecenie | Działanie indukujące enzalutamidu utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu, dlatego po zakończeniu terapii stężenie atazanawiru może być początkowo obniżone. Zaplanuj odstęp przed włączeniem atazanawiru i skontroluj wiremię po zmianie leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Krka 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atazanavir-krka-100402296/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDanazol+ EnzalutamidDanazolu nie stosuje się u chorego leczonego enzalutamidem, ponieważ jest przeciwwskazany w nowotworze zależnym od hormonów androgennych.Nie przyjmuj danazolu razem z enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który leczy twój nowotwór, ale nie odstawiaj enzalutamidu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj danazolu razem z enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który leczy twój nowotwór, ale nie odstawiaj enzalutamidu na własną rękę.
Danazolu nie łączy się z enzalutamidem. Danazol działa podobnie do męskich hormonów, a enzalutamid blokuje ich działanie w leczeniu raka prostaty, więc danazol może osłabić leczenie nowotworu. Enzalutamid może też sprawić, że danazol będzie działał słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub nasilone bóle kości
- pogorszenie oddawania moczu
- powrót objawów choroby, z powodu której przepisano ci danazol
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Danazolu nie stosuje się u chorego leczonego enzalutamidem, ponieważ jest przeciwwskazany w nowotworze zależnym od hormonów androgennych[1]. Wskazanie do danazolu należy omówić z lekarzem prowadzącym i dobrać leczenie bez działania androgennego. Wpływ enzalutamidu na enzymy może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu[2]. Enzalutamidu nie odstawia się z powodu danazolu bez decyzji onkologa.
Skutek kliniczny
Działanie androgenne danazolu może osłabiać hormonalne leczenie raka gruczołu krokowego i sprzyjać progresji choroby. Indukcja enzymów przez enzalutamid może dodatkowo zmniejszać skuteczność danazolu we wskazaniu, w którym go włączono.
Mechanizm
Danazol i enzalutamid działają przeciwstawnie na receptor androgenowy. Danazol jest pochodną etisteronu o działaniu androgennym, a enzalutamid ten receptor blokuje. Danazolu nie stosuje się w nowotworze zależnym od hormonów androgennych[1]. Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejsza stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym[2]. Danazol jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego stężenie i działanie mogą się zmniejszyć. CYP3A4 odgrywa niewielką rolę w metabolizmie enzalutamidu, więc istotny wpływ danazolu na jego stężenie jest mało prawdopodobny[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- PSA i objawy progresji raka gruczołu krokowego, jeśli oba leki były już przyjmowane razem
- kontrola choroby, z powodu której włączono danazol, po jego zamianie na inny lek
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Danazol Polfarmex 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/danazol-polfarmex-100106860/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ EnzalutamidNie łącz wzmocnionego darunawiru z enzalutamidem, bo silne induktory CYP3A są przeciwwskazane zarówno przy wzmocnieniu rytonawirem, jak i kobicystatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.
Lek na raka prostaty (enzalutamid) przyspiesza rozkład leku na HIV (darunawiru) w organizmie. Przez to darunawir może przestać skutecznie hamować wirusa, a wirus może się na niego uodpornić. Ten wpływ narasta przez kilka tygodni i utrzymuje się jeszcze długo po odstawieniu enzalutamidu. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa we krwi
- nawracające infekcje
- długo utrzymująca się gorączka lub nocne poty
- niezamierzona utrata masy ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz wzmocnionego darunawiru z enzalutamidem, bo silne induktory CYP3A są przeciwwskazane zarówno przy wzmocnieniu rytonawirem, jak i kobicystatem.[1][2][3] Decyzję o zmianie leczenia przeciwandrogenowego albo schematu przeciwretrowirusowego podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Pełna indukcja pojawia się po około miesiącu stosowania enzalutamidu, a ze względu na okres półtrwania około 5,8 dnia jego wpływ na enzymy może się utrzymywać miesiąc lub dłużej po odstawieniu.[4] Po odstawieniu enzalutamidu nie zakładaj, że darunawir od razu osiąga właściwe stężenia, i kontroluj wiremię.
Skutek kliniczny
Spadek stężeń darunawiru i wzmacniacza grozi utratą kontroli zakażenia HIV i rozwojem oporności wirusa.[1] Darunawir wzmocniony kobicystatem jest na indukcję CYP3A jeszcze bardziej wrażliwy niż darunawir wzmocniony rytonawirem.[1]
Mechanizm
Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 oraz umiarkowanym induktorem CYP2C9 i CYP2C19, a w badaniu u pacjentów zmniejszał AUC midazolamu o 86%.[4] Darunawir, rytonawir i kobicystat są metabolizowane przez CYP3A, więc indukcja tego enzymu zwiększa ich klirens i obniża stężenia w osoczu.[1] Wpływ wzmocnionego darunawiru na enzalutamid jest mało istotny, bo CYP3A4 odgrywa niewielką rolę w jego metabolizmie, a silny inhibitor CYP3A4 zwiększał AUC enzalutamidu o 41% bez potrzeby zmiany dawki.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Darunawir – inhibitor CYP3A4[5], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
- Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[7], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Darunawir: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor P-gp[6], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[7], umiarkowany induktor CYP2C9[7], silny induktor CYP3A4[7], induktor UGT1A1[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA)
- liczba limfocytów CD4
- skuteczność leczenia raka gruczołu krokowego (PSA) po ewentualnej zmianie leku przeciwandrogenowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie enzalutamidu przed włączeniem darunawirukolejność włączenia · enzalutamid | inne zalecenie | Wpływ indukujący enzalutamidu może się utrzymywać miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu, dlatego darunawir włączany w tym okresie może osiągać zbyt niskie stężenia i wymaga kontroli wiremii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z enzalutamidem.Nie przerywaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zmienić lek przeciwpsychotyczny na bezpieczniejszy.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zmienić lek przeciwpsychotyczny na bezpieczniejszy.
Enzalutamid przyspiesza rozkład kariprazyny w organizmie. Kariprazyna może wtedy działać dużo słabiej i objawy choroby psychicznej mogą wrócić. Tych leków nie stosuje się razem, a efekt enzalutamidu może się utrzymywać nawet przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie omamów, urojeń albo podejrzliwości
- narastający niepokój, bezsenność lub rozdrażnienie
- wyraźne pogorszenie nastroju lub zachowania zauważone przez bliskich
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z enzalutamidem[1]. Przy konieczności leczenia enzalutamidem należy we współpracy z psychiatrą zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, którego eliminacja nie zależy od CYP3A4, i zaplanować zmianę przed włączeniem enzalutamidu. Po odstawieniu enzalutamidu jego wpływ na enzymy może się utrzymywać przez miesiąc lub dłużej, więc w tym okresie kariprazyna nadal może działać słabiej[2].
Skutek kliniczny
Spodziewane jest znaczące obniżenie stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów, co grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej i nawrotem objawów psychozy[1]. Pełne działanie indukujące enzalutamidu rozwija się w ciągu około miesiąca od rozpoczęcia leczenia i może się utrzymywać przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu[2].
Mechanizm
Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejsza AUC midazolamu, wzorcowego substratu tego enzymu, o 86%[2]. Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4 z niewielkim udziałem CYP2D6[1]. Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 mogą znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na kariprazynę, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[5], słaby inhibitor P-gp[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[3], umiarkowany induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], induktor UGT1A1[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- kontrola objawów psychotycznych i ryzyka nawrotu po włączeniu lub odstawieniu enzalutamidu
- ocena skuteczności i tolerancji nowego leku przeciwpsychotycznego po zamianie
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Enzalutamid odstawiony, kariprazyna planowanakolejność włączenia · enzalutamid | inne zalecenie | Wpływ indukujący enzalutamidu może się utrzymywać przez miesiąc lub dłużej po zakończeniu leczenia, dlatego kariprazyny nie należy włączać od razu, a w tym okresie trzeba się liczyć z jej słabszym działaniem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ LefamulinaLefamuliny nie podaje się pacjentom przyjmującym enzalutamid ani przez co najmniej miesiąc po jego odstawieniu.Jeśli przyjmujesz enzalutamid albo odstawiłeś go w ostatnim miesiącu, nie zaczynaj lefamuliny i od razu powiedz o tym lekarzowi, który przepisał antybiotyk.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz enzalutamid albo odstawiłeś go w ostatnim miesiącu, nie zaczynaj lefamuliny i od razu powiedz o tym lekarzowi, który przepisał antybiotyk.
Enzalutamid przyspiesza rozkład lefamuliny w organizmie. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zapalenia płuc. Tych leków nie wolno łączyć, a działanie enzalutamidu utrzymuje się jeszcze przez około miesiąc po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, która nie spada po 2–3 dniach antybiotyku
- nasilający się kaszel lub duszność
- pogorszenie samopoczucia mimo leczenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Lefamuliny nie podaje się pacjentom przyjmującym enzalutamid ani przez co najmniej miesiąc po jego odstawieniu[1][2]. Zakażenie należy leczyć antybiotykiem, którego skuteczność nie zależy od metabolizmu przez CYP3A, z uwzględnieniem lokalnej oporności i wyników posiewów. Enzalutamidu nie odstawia się w celu włączenia lefamuliny, bo efekt indukcji utrzymuje się długo po zakończeniu leczenia[2].
Skutek kliniczny
Stężenie lefamuliny może spaść tak bardzo, że antybiotyk przestanie skutecznie leczyć zakażenie, co grozi niepowodzeniem terapii pozaszpitalnego zapalenia płuc i rozwojem oporności[1]. Hamowanie CYP2C8 przez lefamulinę może przejściowo zwiększyć ekspozycję na enzalutamid i nasilić jego działania niepożądane.
Mechanizm
Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejszył AUC midazolamu o 86%[2]. Lefamulina jest metabolizowana przez CYP3A i jej podawanie z umiarkowanymi lub silnymi induktorami tego enzymu jest przeciwwskazane[1]. Silny induktor CYP3A (ryfampicyna) zmniejszył AUC lefamuliny do 0,28, a Cmax do 0,43 wartości wyjściowej[1]. Dodatkowo lefamulina hamuje CYP2C8, który odgrywa ważną rolę w eliminacji enzalutamidu i tworzeniu jego aktywnego metabolitu, więc możliwy jest też wzrost ekspozycji na enzalutamid[1][2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Enzalutamid – słaby inhibitor P-gp[3], lefamulina – substrat P-gp[4]
- Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[5], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lefamulina – inhibitor CYP2C8[4], enzalutamid – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3]
- Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[3], słaby inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[5], umiarkowany induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
- Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na antybiotykoterapię (gorączka, objawy oddechowe, CRP) po zmianie antybiotyku
- wywiad o przyjmowaniu enzalutamidu w ostatnich tygodniach przed włączeniem lefamuliny
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriakson
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 1 miesiąc od odstawienia enzalutamiduenzalutamid | inne zalecenie | Wpływ indukcyjny enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po zakończeniu leczenia, dlatego nawet po tym czasie lefamulinę włącza się ostrożnie i z oceną odpowiedzi klinicznej. |
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Przeciwwskazanie łączenia z induktorami CYP3A dotyczy lefamuliny niezależnie od drogi podania, ponieważ indukcja przyspiesza także eliminację ogólnoustrojową. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ SomapacitanNie włączaj somapacitanu u pacjenta leczonego enzalutamidem.Nie zaczynaj stosowania somapacitanu w trakcie leczenia enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, jeśli masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj stosowania somapacitanu w trakcie leczenia enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, jeśli masz przepisane oba leki.
Leku z hormonem wzrostu nie stosuje się, gdy trwa leczenie nowotworu. Enzalutamid leczy raka prostaty, a hormon wzrostu może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt tego leczenia. Dlatego te dwa leki nie powinny być przyjmowane razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub nasilające się bóle kości
- trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
- niezamierzona utrata masy ciała i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj somapacitanu u pacjenta leczonego enzalutamidem[1]. Jeżeli u pacjenta stosującego somapacitan rozpoznano nowotwór i planowane jest leczenie enzalutamidem, somapacitan należy odstawić[1]. O ewentualnym wznowieniu leczenia hormonem wzrostu po zakończeniu terapii przeciwnowotworowej i potwierdzeniu braku czynnej choroby decyduje endokrynolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Ryzyko pobudzenia wzrostu nowotworu i osłabienia kontroli choroby podczas leczenia enzalutamidem. Teoretycznie możliwe jest też niewielkie zmniejszenie stężenia enzalutamidu o nieznanym znaczeniu klinicznym.
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Enzalutamid jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w czynnym raku gruczołu krokowego, więc samo wskazanie do enzalutamidu wyklucza leczenie somapacitanem. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi leczenia enzalutamidem. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Enzalutamid jest eliminowany głównie z udziałem CYP2C8, a w mniejszym stopniu CYP3A4[2]. Somapacitan jako białko nie jest substratem enzymów indukowanych przez enzalutamid, więc enzalutamid nie powinien istotnie zmieniać jego ekspozycji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej (PSA, badania obrazowe) przy jakiejkolwiek wcześniejszej ekspozycji na hormon wzrostu
- objawy wzrostu guza
Kiedy ocena się zmienia
| Somapacitan stosowany przed rozpoznaniem nowotworukolejność włączenia · somapacitan | inne zalecenie | Jeżeli nowotwór rozpoznano w trakcie leczenia somapacitanem, lek należy odstawić przed rozpoczęciem terapii enzalutamidem. |
| Po zakończeniu leczenia enzalutamidem i potwierdzeniu braku czynnej choroby nowotworowejodstep · enzalutamid | ryzyko maleje | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie włączenie somapacitanu jest możliwe wyłącznie po decyzji specjalistów. Działanie indukujące enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLurazydon+ EnzalutamidNie należy łączyć lurazydonu z enzalutamidem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby lekarz zamienił lurazydon na inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby lekarz zamienił lurazydon na inny lek.
Lek na raka prostaty enzalutamid sprawia, że organizm bardzo szybko usuwa lurazydon. Lurazydon może wtedy przestać działać, a objawy choroby psychicznej mogą wrócić. Ten efekt narasta przez kilka tygodni i utrzymuje się jeszcze około miesiąca po odstawieniu enzalutamidu. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót niepokoju, lęku lub bezsenności
- słyszenie głosów lub dziwne, natrętne myśli
- nagłe pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
- silne pobudzenie lub drażliwość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć lurazydonu z enzalutamidem. ChPL lurazydonu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z silnymi induktorami CYP3A4.[1][2][3] Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4, a jego ChPL wymienia leki przeciwpsychotyczne wśród leków, które należy stosować ostrożnie lub ich unikać.[4] Leczenia enzalutamidem zwykle nie da się zastąpić, dlatego w porozumieniu z psychiatrą należy zamienić lurazydon na lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4, dobrany do wskazania. Zmianę leku psychiatrycznego najlepiej przeprowadzić przed włączeniem enzalutamidu lub niezwłocznie po jego włączeniu, a po odstawieniu enzalutamidu nie wracać do lurazydonu wcześniej niż po około miesiącu.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest utrata działania przeciwpsychotycznego lub normotymicznego lurazydonu i ryzyko nawrotu psychozy albo epizodu depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Ryzyko dotyczy zarówno włączenia enzalutamidu u pacjenta ustabilizowanego na lurazydonie, jak i włączenia lurazydonu w ciągu około miesiąca po odstawieniu enzalutamidu. Zwiększanie dawki lurazydonu nie jest uznanym sposobem kompensacji przy silnej indukcji.
Mechanizm
Enzalutamid silnie indukuje CYP3A4 i może znacznie przyspieszyć rozkład lurazydonu oraz jego aktywnego metabolitu. Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4.[1] Badania in vivo wykazały, że enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4, a w dawce 160 mg raz na dobę zmniejszał AUC midazolamu o 86%.[4] Inny silny induktor CYP3A4, ryfampicyna, spowodował 6-krotne zmniejszenie ekspozycji na lurazydon.[1] Pełne działanie indukujące enzalutamidu może pojawić się dopiero po około miesiącu leczenia, a ze względu na okres półtrwania wynoszący 5,8 dnia może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po odstawieniu.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lurazydon – słaby inhibitor CYP3A4[5], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
- Enzalutamid – słaby inhibitor P-gp[6], lurazydon – substrat P-gp[5]
- Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[7], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Lurazydon: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[5]
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor P-gp[6], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[7], umiarkowany induktor CYP2C9[7], silny induktor CYP3A4[7], induktor UGT1A1[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- objawy nawrotu psychozy lub zaostrzenia choroby afektywnej po włączeniu enzalutamidu
- stan psychiczny przez pierwszy miesiąc po zamianie leku przeciwpsychotycznego
- odstęp QT w EKG przy wyborze leku zastępczego wydłużającego QT, zwłaszcza u pacjentów po terapii antyandrogenowej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Lurazydon włączany po odstawieniu enzalutamidukolejność włączenia · enzalutamid | inne zalecenie | Ze względu na okres półtrwania enzalutamidu wynoszący 5,8 dnia jego wpływ na enzymy może utrzymywać się miesiąc lub dłużej po odstawieniu, dlatego lurazydonu nie należy włączać wcześniej niż po około miesiącu. |
| Pierwszy miesiąc leczenia enzalutamidemczas leczenia · enzalutamid | inne zalecenie | Pełna indukcja może nie wystąpić przed upływem około miesiąca od rozpoczęcia enzalutamidu, choć pewne efekty mogą ujawnić się wcześniej, więc utrata skuteczności lurazydonu może narastać stopniowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ EnzalutamidNie łącz testosteronu z enzalutamidem.Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.
Enzalutamid leczy raka prostaty, blokując działanie męskiego hormonu – testosteronu. Przyjmowanie testosteronu w tym samym czasie działa odwrotnie i może sprawić, że leczenie przestanie działać, a choroba zacznie postępować. Dlatego mężczyźni z rakiem prostaty nie stosują testosteronu w żadnej postaci – ani w zastrzykach, ani w żelu. Spadek libido, zmęczenie czy uderzenia gorąca w czasie leczenia omów z onkologiem, bo da się je łagodzić w inny sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lub nasilający się ból kości
- trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
- wzrost PSA w badaniach kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z enzalutamidem. Testosteron jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego[1]. Jeśli pacjent leczony enzalutamidem otrzymał receptę na testosteron albo stosuje go samodzielnie, wstrzymaj wydanie i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Objawy niedoboru androgenów wywołane leczeniem (uderzenia gorąca, spadek libido, zmęczenie) leczy się bez testosteronu w porozumieniu z onkologiem.
Skutek kliniczny
Osłabienie lub utrata skuteczności leczenia przeciwnowotworowego z ryzykiem szybszej progresji raka gruczołu krokowego, wzrostu PSA i nasilenia objawów choroby, w tym przerzutów do kości.
Mechanizm
Enzalutamid blokuje receptor androgenowy i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego[2]. Testosteron jest naturalnym agonistą tego receptora i działa dokładnie przeciwnie. Z tego powodu testosteronu nie stosuje się u mężczyzn z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego[3]. U chorych leczonych enzalutamidem razem z deprywacją androgenową celem terapii jest utrzymanie kastracyjnego stężenia testosteronu[4]. Podanie testosteronu z zewnątrz znosi ten efekt i konkuruje z enzalutamidem o receptor.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- PSA
- stężenie testosteronu w surowicy u chorych na deprywacji androgenowej
- objawy progresji choroby (bóle kostne, dolegliwości ze strony dróg moczowych)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki suprafizjologiczne w ramach badania klinicznego (bipolarna terapia androgenowa)dawka · testosteron | inne zalecenie | Testosteron w dużych dawkach bywa stosowany w raku gruczołu krokowego opornym na kastrację wyłącznie w protokołach badań klinicznych, często w sekwencji z enzalutamidem. Poza takim protokołem połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xtandi 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xtandi-100302608/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.