Interakcje / Diltiazem / Diltiazem i insulina degludec
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez dodatkowych środków ostrożności.
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i mierz cukier według zaleceń lekarza.
Interakcja nieistotna klinicznieDiltiazem+ Insulina degludecLeki można stosować razem bez zmiany dawek i bez dodatkowych środków ostrożności.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i mierz cukier według zaleceń lekarza.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i mierz cukier według zaleceń lekarza.
Te dwa leki można bezpiecznie przyjmować razem. Lek na serce i ciśnienie nie zmienia działania insuliny i nie powinien wpływać na poziom cukru we krwi. Nie musisz zmieniać dawek ani pory przyjmowania żadnego z nich.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez dodatkowych środków ostrożności. Wystarczy rutynowa samokontrola glikemii, jak przy każdym leczeniu insuliną.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnej zmiany glikemii ani nasilenia działań niepożądanych któregokolwiek z leków.
Mechanizm
Klinicznie istotna interakcja między tymi lekami nie jest oczekiwana. Diltiazem jest metabolizowany przez CYP3A4 i hamuje ten izoenzym[1], natomiast insulina degludec nie jest substratem cytochromu P450, więc interakcja farmakokinetyczna nie występuje. Teoretycznie antagoniści kanału wapniowego mogą osłabiać wydzielanie insuliny endogennej przez komórki beta trzustki, ale u pacjenta leczonego insuliną egzogenną to działanie nie ma praktycznego znaczenia. Antagoniści wapnia nie należą do grup leków, które zwiększają lub zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę albo maskują objawy hipoglikemii[2].
Metabolizm i transportery
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDiltiazema alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale w trakcie leczenia diltiazemem, zwłaszcza w postaci o przedłużonym uwalnianiu, warto go unikać lub ograniczyć do minimum.Najlepiej unikać alkoholu w czasie leczenia, a jeśli ma być wypity, to w niewielkiej ilości i nie od razu po zażyciu tabletki.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej unikać alkoholu w czasie leczenia, a jeśli ma być wypity, to w niewielkiej ilości i nie od razu po zażyciu tabletki.
W ulotce leku nie ma ostrzeżenia dotyczącego alkoholu, ale alkohol może zaburzać działanie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Może też wzmacniać działanie diltiazemu na ciśnienie i pracę serca. Po większej ilości alkoholu możliwe są zawroty głowy, osłabienie lub zbyt wolne bicie serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdleje
- osłabienie, zbyt wolne lub nieregularne bicie serca
- omdlenie lub duże obniżenie ciśnienia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale w trakcie leczenia diltiazemem, zwłaszcza w postaci o przedłużonym uwalnianiu, warto go unikać lub ograniczyć do minimum. Należy unikać picia większych ilości alkoholu jednorazowo, szczególnie w czasie kilku godzin po zażyciu tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Pacjent powinien wiedzieć, że w razie zawrotów głowy, osłabienia lub wolnego tętna po alkoholu należy przerwać picie i skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.
Skutek kliniczny
Przy większej ilości alkoholu możliwe jest nasilenie działań diltiazemu, czyli zawrotów głowy, osłabienia, spadku ciśnienia tętniczego, zbyt wolnej akcji serca, a u wrażliwych osób także omdlenia. Dane o znaczeniu klinicznym są ograniczone i nie wiadomo, jak często taka sytuacja występuje w praktyce.
Mechanizm
ChPL diltiazemu nie wspomina o alkoholu[1]. Według piśmiennictwa alkohol może zwiększać szybkość uwalniania diltiazemu z preparatów o przedłużonym uwalnianiu, co teoretycznie może prowadzić do szybszego i wyższego wzrostu stężenia leku we krwi. Dodatkowo alkohol i diltiazem mogą niezależnie obniżać ciśnienie tętnicze i spowalniać pracę serca, więc ich działanie może się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i tętno, zwłaszcza po spożyciu alkoholu
- zawroty głowy, osłabienie i omdlenia
- nasilenie działań niepożądanych diltiazemu po okazjonalnym piciu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| O przedłużonym uwalnianiupostać · alkohol | ryzyko rośnie | Przy tabletkach o przedłużonym uwalnianiu alkohol może przyspieszać uwalnianie diltiazemu, więc ryzyko jest wyższe niż przy postaciach o natychmiastowym działaniu. |
| Większa ilość jednorazowoilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa jednorazowa ilość alkoholu zwiększa ryzyko sumowania działania hipotensyjnego i bradykardyzującego oraz zaburzenia uwalniania z preparatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Insulina degludec a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 349
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ IwabradynaNie łącz diltiazemu z iwabradyną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich – nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich – nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Diltiazem i iwabradyna zwalniają bicie serca, a diltiazem dodatkowo zwiększa ilość iwabradyny we krwi. Razem mogą zbyt mocno zwolnić serce, co grozi zawrotami głowy, omdleniem albo groźnymi zaburzeniami rytmu. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duże zmęczenie i osłabienie
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz diltiazemu z iwabradyną.[1][2][3][4][5][6] Jeśli pacjent leczony iwabradyną wymaga antagonisty wapnia, zamiast diltiazemu stosuje się pochodną dihydropirydyny, np. amlodypinę lub lacydypinę, które nie wchodzą z iwabradyną w istotne interakcje.[4] Jeżeli pacjent już przyjmuje oba leki, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym, sprawdzić częstość akcji serca i EKG oraz ustalić, który lek zostanie zamieniony.
Skutek kliniczny
Skojarzenie powoduje dodatkowe zmniejszenie częstości pracy serca o 5 uderzeń na minutę.[4][6] Zwiększone stężenia iwabradyny wiążą się z ryzykiem nasilonej bradykardii.[5] Diltiazem dodatkowo zwalnia przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co zwiększa ryzyko objawowej bradykardii i zaburzeń przewodzenia.
Mechanizm
Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a iwabradyna jest metabolizowana wyłącznie przez ten izoenzym, dlatego diltiazem zwiększa AUC iwabradyny 2–3-krotnie.[4][5] Oba leki niezależnie zmniejszają częstość akcji serca, więc ich działanie bradykardyzujące się sumuje.[1][3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca w spoczynku
- EKG – rytm i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- ciśnienie tętnicze
- objawy bradykardii – zawroty głowy, omdlenia, nasilone zmęczenie
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem retard 90 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-retard-100019261/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oxycardil 60 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oxycardil-60-100226400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Corlentor 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/corlentor-100309310/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ivabradine Accord 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ivabradine-accord-100391871/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ KwetiapinaNie łącz kwetiapiny z diltiazemem, ponieważ jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jeden z nich można zamienić na inny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jeden z nich można zamienić na inny.
Diltiazem, lek na serce i ciśnienie, spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie. Kwetiapina gromadzi się wtedy we krwi i działa silniej, niż powinna. Oba leki obniżają też ciśnienie, więc razem mogą powodować silne zawroty głowy, omdlenia i upadki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub upadek
- kołatanie serca albo bardzo wolne bicie serca
- uczucie dużego osłabienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz kwetiapiny z diltiazemem, ponieważ jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane[1][2][3]. Jeśli pacjent wymaga leku z grupy antagonistów wapnia, wybierz pochodną dihydropirydyny, która nie hamuje istotnie CYP3A4, a jeśli diltiazem służy kontroli częstości rytmu, rozważ z lekarzem beta-adrenolityk. Gdy lekarz uzna połączenie za niezbędne, kwetiapinę stosuje się w najmniejszej skutecznej dawce, a pacjenta ściśle monitoruje pod kątem sedacji, niedociśnienia ortostatycznego i zmian w EKG, zwłaszcza po włączeniu lub odstawieniu diltiazemu.
Skutek kliniczny
Większe stężenie kwetiapiny nasila jej działania zależne od dawki, czyli senność, sedację, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne, a także może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT. Sumowanie działania obniżającego ciśnienie zwiększa ryzyko omdleń i upadków, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Po odstawieniu diltiazemu stężenie kwetiapiny może się zmniejszyć, co grozi osłabieniem kontroli objawów psychiatrycznych.
Mechanizm
Diltiazem hamuje CYP3A4, czyli główny enzym odpowiedzialny za metabolizm kwetiapiny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w osoczu. Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i zwiększa stężenie jednocześnie stosowanych substratów tego enzymu[4]. Głównym izoenzymem metabolizującym kwetiapinę jest CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał AUC kwetiapiny 5- do 8-krotnie[1]. Do tego dochodzi addycja działania hipotensyjnego, bo diltiazem rozszerza naczynia, a kwetiapina blokuje receptory alfa1-adrenergiczne. Leki blokujące receptory alfa-adrenergiczne mogą wywołać lub nasilić niedociśnienie u osób przyjmujących diltiazem[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- częstość akcji serca
- EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- nasilenie senności i sedacji
- kontrola objawów psychiatrycznych po odstawieniu diltiazemu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, nadmiernej sedacji i upadków przy tym połączeniu jest większe, a diltiazem wymaga u nich szczególnej ostrożności przy łączeniu z lekami zwalniającymi rytm serca. |
| Odstawienie diltiazemu u pacjenta przyjmującego kwetiapinękolejność włączenia · diltiazem | inne zalecenie | Po odstawieniu diltiazemu stężenie kwetiapiny może się zmniejszyć, dlatego w kolejnych dniach należy obserwować kontrolę objawów psychiatrycznych, a ewentualną zmianę dawki kwetiapiny pozostawić lekarzowi. |
| Włączenie diltiazemu u pacjenta ustabilizowanego na kwetiapiniekolejność włączenia · diltiazem | ryzyko rośnie | Dołączenie diltiazemu do ustalonej dawki kwetiapiny stopniowo zwiększa jej ekspozycję, więc działania niepożądane mogą narastać przez kilka dni od włączenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ LefamulinaLefamuliny nie łączy się z diltiazemem.Nie zaczynaj antybiotyku i nie odstawiaj leku na serce na własną rękę – od razu powiedz lekarzowi albo farmaceucie, że przyjmujesz diltiazem.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj antybiotyku i nie odstawiaj leku na serce na własną rękę – od razu powiedz lekarzowi albo farmaceucie, że przyjmujesz diltiazem.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Lek na serce i ciśnienie zwiększa ilość antybiotyku we krwi, a oba leki razem mogą groźnie zaburzyć rytm serca. Lekarz powinien dobrać ci inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lefamuliny nie łączy się z diltiazemem.[1] U pacjenta leczonego diltiazemem należy wybrać inny antybiotyk o profilu odpowiednim do wskazania, bez działania wydłużającego QT i bez silnych interakcji przez CYP3A. Klarytromycyna i erytromycyna nie są dobrą alternatywą, bo również wchodzą w interakcję z diltiazemem i wydłużają QT. Odstawianie diltiazemu na czas antybiotykoterapii nie jest rozwiązaniem z wyboru, zwłaszcza gdy lek kontroluje częstość rytmu w migotaniu przedsionków.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lefamuliny zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu. Bradykardia wywołana diltiazemem dodatkowo sprzyja arytmiom zależnym od wydłużenia QT. Możliwy jest też wzrost stężenia diltiazemu z nasileniem bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego i spadku ciśnienia.
Mechanizm
Diltiazem hamuje CYP3A i glikoproteinę P, co zwiększa wchłanianie i stężenie lefamuliny w osoczu.[1] Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym, w tym antagonistów wapnia.[1] Diltiazem jest metabolizowany przez CYP3A4, więc jego stężenie także może wzrosnąć.[2] Do tego dochodzi nakładanie się działań na serce – lefamulina wydłuża odstęp QT, a diltiazem zwalnia rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli doszło do jednoczesnego podania
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinaceftriakson
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina degludecNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.
Fenylefryna to składnik wielu doustnych leków na przeziębienie i katar. Przy cukrzycy nie stosuje się jej w tabletkach ani kapsułkach, bo może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie insuliny. Może też podnosić ciśnienie i obciążać serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj krótkotrwale stosowany lek obkurczający śluzówkę nosa w postaci miejscowej oraz leczenie objawowe bez sympatykomimetyków. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zalecaj częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, a przy utrzymującej się hiperglikemii kontakt z lekarzem w sprawie dawki insuliny[3].
Skutek kliniczny
Fenylefryny doustnej nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. U pacjenta leczonego insuliną degludec można się spodziewać pogorszenia kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrostu ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy współistniejącym nadciśnieniu lub chorobie wieńcowej.
Mechanizm
Fenylefryna jako lek sympatykomimetyczny pobudza receptory adrenergiczne i może podnosić stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do insuliny. Leki sympatykomimetyczne mogą zwiększać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo lub do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym fenylefryna działa ogólnoustrojowo w znacznie mniejszym stopniu, więc wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny. U pacjentów z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową zachowaj ostrożność i ogranicz czas stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele.Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.
Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski. U osób z cukrzycą skóra stóp gorzej się goi i słabiej czuje ból, więc taki preparat może spowodować ranę, której długo nie zauważysz. Płyn z kwasem salicylowym na małą zmianę skóry, poza stopami, zwykle nie jest groźny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz, rana lub sączenie w miejscu stosowania
- ból, obrzęk lub ocieplenie stopy
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód – objawy niskiego cukru
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele[1]. Zmiany na stopach powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztwór kwasu salicylowego 2% można stosować tylko na małe, nieuszkodzone powierzchnie skóry, z dala od stóp, i nie na rozległe obszary ani zmiany sączące[2]. Przy dłuższym stosowaniu na większą powierzchnię warto częściej kontrolować glikemię.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy cukrzycowej z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia po preparatach na odciski. Przy dużej powierzchni aplikacji możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.
Mechanizm
Insulina degludec jest stosowana w cukrzycy, a u chorych na cukrzycę preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się[1]. Silne działanie złuszczające na stopie z zaburzonym czuciem i ukrwieniem grozi niezauważonym uszkodzeniem skóry, owrzodzeniem i zakażeniem. Salicylany mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Przy stosowaniu miejscowym na małą powierzchnię wchłanianie do krwi jest niewielkie, więc efekt hipoglikemizujący ma znaczenie głównie przy nakładaniu na rozległe powierzchnie skóry lub skórę uszkodzoną.
Monitorować
- stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęknięcia, owrzodzenia
- glikemia przy stosowaniu na większą powierzchnię skóry
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Preparaty keratolityczne z kwasem salicylowym na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę. |
| Roztwór 2% na małą powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy aplikacji na małą, nieuszkodzoną powierzchnię wchłanianie jest niewielkie, a wpływ na glikemię mało prawdopodobny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny.Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.
Propranolol może ukryć objawy zbyt niskiego cukru, takie jak kołatanie serca czy drżenie rąk. Niski cukier może wtedy trwać dłużej i być groźniejszy, zwłaszcza w nocy. Osoby leczone insuliną zwykle dostają inny lek z tej samej grupy, który mniej utrudnia rozpoznanie niedocukrzenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- poty, zwłaszcza zimne
- nagły silny głód
- osłabienie, senność lub nagłe zmęczenie
- splątanie, trudność ze skupieniem
- ból głowy lub zaburzenia widzenia
- niewyjaśnione nocne poty lub koszmary senne
- bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawia się propranololu nagle, tylko kieruje pacjenta do lekarza w celu zamiany na lek kardioselektywny z odpowiednim zmniejszaniem dawki. Do czasu zmiany należy częściej oznaczać glikemię i rozważyć redukcję dawki insuliny, ponieważ beta-adrenolityki zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1]. Pacjenta trzeba nauczyć, że pocenie się i głód mogą być jedynymi objawami niedocukrzenia.
Skutek kliniczny
Hipoglikemia może zostać rozpoznana późno, trwać dłużej i przebiegać ciężej. Długie działanie insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia. Podczas hipoglikemii u osoby przyjmującej nieselektywny beta-adrenolityk może dojść do wzrostu ciśnienia tętniczego i bradykardii. Propranololu nie stosuje się u osób z ryzykiem niewyrównania hipoglikemii, w tym z cukrzycą[2]. Propranolol jest przeciwwskazany u pacjentów podatnych na hipoglikemię[3][4].
Mechanizm
Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem i blokuje receptory beta1 i beta2. W ten sposób znosi adrenergiczne objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak kołatanie serca, tachykardia i drżenie. Blokada receptorów beta2 hamuje glikogenolizę i odpowiedź kontrregulacyjną na katecholaminy, co opóźnia powrót glikemii do normy. Beta-adrenolityki mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i maskować objawy hipoglikemii[1].
Metabolizm i transportery
- Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
Monitorować
- glikemia, najlepiej ciągłe monitorowanie glikemii z alarmami niskich wartości
- częstość epizodów hipoglikemii, zwłaszcza nocnych
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Aurovitas 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-aurovitas-100407483/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneNiedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – benzotiazepiny (np. diltiazem)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaBenzotiazepinowego blokera kanału wapniowego nie łączy się z prokinetykiem metabolizowanym przez CYP3A4 i wydłużającym odstęp QT – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj razem leku na serce z grupy diltiazemu i leku na pracę żołądka, który rozkłada się w wątrobie tym samym szlakiem i wpływa na rytm serca, a jeśli lekarz przepisał ci cyzapryd, a bierzesz diltiazem, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny zamiennik.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj razem leku na serce z grupy diltiazemu i leku na pracę żołądka, który rozkłada się w wątrobie tym samym szlakiem i wpływa na rytm serca, a jeśli lekarz przepisał ci cyzapryd, a bierzesz diltiazem, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny zamiennik.
Diltiazem to lek na nadciśnienie, dławicę piersiową lub zaburzenia rytmu serca. Spowalnia on usuwanie z organizmu cyzaprydu – leku przyspieszającego pracę żołądka, przez co cyzapryd gromadzi się we krwi. To może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a nawet zatrzymanie krążenia. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie działają w ten sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Benzotiazepinowego blokera kanału wapniowego nie łączy się z prokinetykiem metabolizowanym przez CYP3A4 i wydłużającym odstęp QT – połączenie jest przeciwwskazane. U chorego leczonego diltiazemem nie należy włączać cyzaprydu, a gdy prokinetyk jest konieczny, wybiera się itopryd albo krótkotrwale metoklopramid. Jeżeli to cyzapryd jest niezbędny, diltiazem zastępuje się lekiem nieblokującym CYP3A4, na przykład amlodypiną, pamiętając, że hamowanie enzymu utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po odstawieniu diltiazemu. Gdy do jednoczesnego podania już doszło, należy odstawić cyzapryd, wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest największe u osób z bradykardią, hipokaliemią, hipomagnezemią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy prokinetyków – dotyczy cyzaprydu, a nie metoklopramidu ani itoprydu.
Mechanizm
Diltiazem i jego metabolit N-demetylowy hamują CYP3A4, częściowo w sposób zależny od mechanizmu, czyli nieodwracalnie inaktywując enzym. Cyzapryd jest niemal całkowicie metabolizowany przez CYP3A4, dlatego jego stężenie w osoczu rośnie. Cyzapryd w dużym stężeniu blokuje kanały potasowe hERG, co wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT. Bradykardia wywołana przez diltiazem dodatkowo sprzyja wystąpieniu częstoskurczu typu torsade de pointes.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość akcji serca (bradykardia)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie diltiazemu przed włączeniem cyzaprydukolejność włączenia · niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – benzotiazepiny | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez diltiazem ma częściowo charakter nieodwracalny, więc aktywność enzymu wraca dopiero po kilku dniach od odstawienia. Cyzapryd można rozważyć dopiero po tym czasie, a nie bezpośrednio po zamianie diltiazemu na inny lek. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu. |
Niekorzystna interakcjaAtorwastatyna+ DiltiazemJeśli to możliwe, z diltiazemem łączy się statynę niemetabolizowaną przez CYP3A4.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli pojawią się niewyjaśnione bóle, kurcze lub osłabienie mięśni albo ciemny mocz, szybko skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli pojawią się niewyjaśnione bóle, kurcze lub osłabienie mięśni albo ciemny mocz, szybko skontaktuj się z lekarzem.
Diltiazem, lek na serce i ciśnienie, może zwiększać ilość atorwastatyny w organizmie. Przez to rośnie ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni – od bólu i osłabienia aż do rzadkiego, ale groźnego uszkodzenia mięśni. Lekarz może zmniejszyć dawkę atorwastatyny albo zamienić ją na inny lek obniżający cholesterol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyjaśniony ból lub tkliwość mięśni
- osłabienie mięśni
- kurcze mięśni
- ciemny, brunatny mocz
- silne zmęczenie z bólem mięśni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, z diltiazemem łączy się statynę niemetabolizowaną przez CYP3A4[1]. Gdy atorwastatyna pozostaje w leczeniu, należy rozważyć niższą maksymalną dawkę atorwastatyny i monitorować pacjenta klinicznie[2]. Monitorowanie jest szczególnie ważne po rozpoczęciu leczenia diltiazemem lub po zmianie jego dawki[2].
Skutek kliniczny
Większe stężenie atorwastatyny zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy[1]. Objawy toksyczności statyny mogą pojawić się po rozpoczęciu leczenia diltiazemem albo po zwiększeniu jego dawki[2].
Mechanizm
Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i zwiększa stężenie atorwastatyny w osoczu[2]. Atorwastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, więc zahamowanie tego enzymu zwiększa ekspozycję na nią[2]. Diltiazem istotnie zwiększa AUC statyn metabolizowanych przez CYP3A4[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
- aktywność CK przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu
- czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
rosuwastatynaprawastatynafluwastatyna
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie diltiazemu lub zmiana jego dawki u pacjenta przyjmującego atorwastatynękolejność włączenia · diltiazem | inne zalecenie | Monitorowanie kliniczne jest zalecane po rozpoczęciu leczenia diltiazemem lub po dostosowaniu jego dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.