Interakcje / Diltiazem / Diltiazem i syrolimus
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować pod warunkiem monitorowania stężenia syrolimusu we krwi i dostosowania jego dawki w razie potrzeby.
Powiedz lekarzowi z poradni transplantacyjnej o każdym rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu diltiazemu, żeby mógł zlecić badanie poziomu syrolimusu we krwi.
Niekorzystna interakcjaDiltiazem+ SyrolimusPołączenie można stosować pod warunkiem monitorowania stężenia syrolimusu we krwi i dostosowania jego dawki w razie potrzeby.Powiedz lekarzowi z poradni transplantacyjnej o każdym rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu diltiazemu, żeby mógł zlecić badanie poziomu syrolimusu we krwi.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi z poradni transplantacyjnej o każdym rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu diltiazemu, żeby mógł zlecić badanie poziomu syrolimusu we krwi.
Diltiazem, lek na serce i ciśnienie, spowalnia rozkład syrolimusu w organizmie. Przez to we krwi może być więcej syrolimusu niż zwykle, co zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych. Gdy przestajesz brać diltiazem, poziom syrolimusu może z kolei spaść. Te leki można łączyć, ale lekarz musi kontrolować poziom syrolimusu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub twarzy
- owrzodzenia lub bolesne ranki w jamie ustnej
- gorączka, częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- silne zmęczenie, bladość
- zawroty głowy, bardzo wolne tętno
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem monitorowania stężenia syrolimusu we krwi i dostosowania jego dawki w razie potrzeby[1]. Stężenie syrolimusu należy oznaczyć po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu diltiazemu. Jeśli wskazaniem jest wyłącznie nadciśnienie, warto rozważyć bloker kanału wapniowego niehamujący istotnie CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia syrolimusu zwiększa ryzyko jego działań toksycznych, takich jak mielosupresja, hiperlipidemia, pogorszenie czynności nerek, obrzęki, owrzodzenia jamy ustnej i zakażenia. Odstawienie diltiazemu u pacjenta ze stabilną dawką syrolimusu może z kolei obniżyć stężenie immunosupresanta i zwiększyć ryzyko odrzucenia przeszczepu.
Mechanizm
Diltiazem hamuje izoenzym CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie, który intensywnie metabolizuje syrolimus[2][1]. Syrolimus jest też substratem glikoproteiny P w jelicie cienkim, a substancje wpływające na oba te białka zmieniają jego wchłanianie i eliminację[1]. Efektem jest zwiększenie biodostępności syrolimusu – Cmax, tmax i AUC wzrosły odpowiednio 1,4, 1,3 i 1,6 razy[1]. Syrolimus nie zmienia farmakokinetyki diltiazemu ani jego metabolitów – deacetylodiltiazemu i demetylodiltiazemu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- minimalne stężenie syrolimusu we krwi po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu diltiazemu
- morfologia krwi (leukocyty, płytki krwi)
- lipidogram
- kreatynina i białkomocz
- ciśnienie tętnicze i tętno
- objawy niepożądane syrolimusu (obrzęki, owrzodzenia jamy ustnej, zakażenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
amlodypinanifedypina
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie diltiazemu u pacjenta na stabilnej dawce syrolimusukolejność włączenia · diltiazem | inne zalecenie | Po włączeniu diltiazemu stężenie syrolimusu rośnie – należy je oznaczyć i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę syrolimusu. |
| Odstawienie diltiazemu u pacjenta na syrolimusiekolejność włączenia · diltiazem | inne zalecenie | Po odstawieniu diltiazemu stężenie syrolimusu może spaść poniżej zakresu terapeutycznego – należy je ponownie oznaczyć i w razie potrzeby zwiększyć dawkę syrolimusu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuDiltiazema alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale w trakcie leczenia diltiazemem, zwłaszcza w postaci o przedłużonym uwalnianiu, warto go unikać lub ograniczyć do minimum.Najlepiej unikać alkoholu w czasie leczenia, a jeśli ma być wypity, to w niewielkiej ilości i nie od razu po zażyciu tabletki.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej unikać alkoholu w czasie leczenia, a jeśli ma być wypity, to w niewielkiej ilości i nie od razu po zażyciu tabletki.
W ulotce leku nie ma ostrzeżenia dotyczącego alkoholu, ale alkohol może zaburzać działanie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Może też wzmacniać działanie diltiazemu na ciśnienie i pracę serca. Po większej ilości alkoholu możliwe są zawroty głowy, osłabienie lub zbyt wolne bicie serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdleje
- osłabienie, zbyt wolne lub nieregularne bicie serca
- omdlenie lub duże obniżenie ciśnienia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale w trakcie leczenia diltiazemem, zwłaszcza w postaci o przedłużonym uwalnianiu, warto go unikać lub ograniczyć do minimum. Należy unikać picia większych ilości alkoholu jednorazowo, szczególnie w czasie kilku godzin po zażyciu tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Pacjent powinien wiedzieć, że w razie zawrotów głowy, osłabienia lub wolnego tętna po alkoholu należy przerwać picie i skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.
Skutek kliniczny
Przy większej ilości alkoholu możliwe jest nasilenie działań diltiazemu, czyli zawrotów głowy, osłabienia, spadku ciśnienia tętniczego, zbyt wolnej akcji serca, a u wrażliwych osób także omdlenia. Dane o znaczeniu klinicznym są ograniczone i nie wiadomo, jak często taka sytuacja występuje w praktyce.
Mechanizm
ChPL diltiazemu nie wspomina o alkoholu[1]. Według piśmiennictwa alkohol może zwiększać szybkość uwalniania diltiazemu z preparatów o przedłużonym uwalnianiu, co teoretycznie może prowadzić do szybszego i wyższego wzrostu stężenia leku we krwi. Dodatkowo alkohol i diltiazem mogą niezależnie obniżać ciśnienie tętnicze i spowalniać pracę serca, więc ich działanie może się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i tętno, zwłaszcza po spożyciu alkoholu
- zawroty głowy, osłabienie i omdlenia
- nasilenie działań niepożądanych diltiazemu po okazjonalnym piciu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| O przedłużonym uwalnianiupostać · alkohol | ryzyko rośnie | Przy tabletkach o przedłużonym uwalnianiu alkohol może przyspieszać uwalnianie diltiazemu, więc ryzyko jest wyższe niż przy postaciach o natychmiastowym działaniu. |
| Większa ilość jednorazowoilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa jednorazowa ilość alkoholu zwiększa ryzyko sumowania działania hipotensyjnego i bradykardyzującego oraz zaburzenia uwalniania z preparatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- rany, które źle się goją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
- próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
- objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór doustnypostać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu. |
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Inne interakcje tych leków 618
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ IwabradynaNie łącz diltiazemu z iwabradyną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich – nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni jeden z nich – nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Diltiazem i iwabradyna zwalniają bicie serca, a diltiazem dodatkowo zwiększa ilość iwabradyny we krwi. Razem mogą zbyt mocno zwolnić serce, co grozi zawrotami głowy, omdleniem albo groźnymi zaburzeniami rytmu. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duże zmęczenie i osłabienie
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz diltiazemu z iwabradyną.[1][2][3][4][5][6] Jeśli pacjent leczony iwabradyną wymaga antagonisty wapnia, zamiast diltiazemu stosuje się pochodną dihydropirydyny, np. amlodypinę lub lacydypinę, które nie wchodzą z iwabradyną w istotne interakcje.[4] Jeżeli pacjent już przyjmuje oba leki, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym, sprawdzić częstość akcji serca i EKG oraz ustalić, który lek zostanie zamieniony.
Skutek kliniczny
Skojarzenie powoduje dodatkowe zmniejszenie częstości pracy serca o 5 uderzeń na minutę.[4][6] Zwiększone stężenia iwabradyny wiążą się z ryzykiem nasilonej bradykardii.[5] Diltiazem dodatkowo zwalnia przewodzenie przedsionkowo-komorowe, co zwiększa ryzyko objawowej bradykardii i zaburzeń przewodzenia.
Mechanizm
Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a iwabradyna jest metabolizowana wyłącznie przez ten izoenzym, dlatego diltiazem zwiększa AUC iwabradyny 2–3-krotnie.[4][5] Oba leki niezależnie zmniejszają częstość akcji serca, więc ich działanie bradykardyzujące się sumuje.[1][3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca w spoczynku
- EKG – rytm i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- ciśnienie tętnicze
- objawy bradykardii – zawroty głowy, omdlenia, nasilone zmęczenie
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem retard 90 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-retard-100019261/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oxycardil 60 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oxycardil-60-100226400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Corlentor 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/corlentor-100309310/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ivabradine Accord 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ivabradine-accord-100391871/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ KwetiapinaNie łącz kwetiapiny z diltiazemem, ponieważ jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jeden z nich można zamienić na inny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jeden z nich można zamienić na inny.
Diltiazem, lek na serce i ciśnienie, spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie. Kwetiapina gromadzi się wtedy we krwi i działa silniej, niż powinna. Oba leki obniżają też ciśnienie, więc razem mogą powodować silne zawroty głowy, omdlenia i upadki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub upadek
- kołatanie serca albo bardzo wolne bicie serca
- uczucie dużego osłabienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz kwetiapiny z diltiazemem, ponieważ jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane[1][2][3]. Jeśli pacjent wymaga leku z grupy antagonistów wapnia, wybierz pochodną dihydropirydyny, która nie hamuje istotnie CYP3A4, a jeśli diltiazem służy kontroli częstości rytmu, rozważ z lekarzem beta-adrenolityk. Gdy lekarz uzna połączenie za niezbędne, kwetiapinę stosuje się w najmniejszej skutecznej dawce, a pacjenta ściśle monitoruje pod kątem sedacji, niedociśnienia ortostatycznego i zmian w EKG, zwłaszcza po włączeniu lub odstawieniu diltiazemu.
Skutek kliniczny
Większe stężenie kwetiapiny nasila jej działania zależne od dawki, czyli senność, sedację, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne, a także może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT. Sumowanie działania obniżającego ciśnienie zwiększa ryzyko omdleń i upadków, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Po odstawieniu diltiazemu stężenie kwetiapiny może się zmniejszyć, co grozi osłabieniem kontroli objawów psychiatrycznych.
Mechanizm
Diltiazem hamuje CYP3A4, czyli główny enzym odpowiedzialny za metabolizm kwetiapiny, co prowadzi do zwiększenia jej stężenia w osoczu. Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i zwiększa stężenie jednocześnie stosowanych substratów tego enzymu[4]. Głównym izoenzymem metabolizującym kwetiapinę jest CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał AUC kwetiapiny 5- do 8-krotnie[1]. Do tego dochodzi addycja działania hipotensyjnego, bo diltiazem rozszerza naczynia, a kwetiapina blokuje receptory alfa1-adrenergiczne. Leki blokujące receptory alfa-adrenergiczne mogą wywołać lub nasilić niedociśnienie u osób przyjmujących diltiazem[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- częstość akcji serca
- EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- nasilenie senności i sedacji
- kontrola objawów psychiatrycznych po odstawieniu diltiazemu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, nadmiernej sedacji i upadków przy tym połączeniu jest większe, a diltiazem wymaga u nich szczególnej ostrożności przy łączeniu z lekami zwalniającymi rytm serca. |
| Odstawienie diltiazemu u pacjenta przyjmującego kwetiapinękolejność włączenia · diltiazem | inne zalecenie | Po odstawieniu diltiazemu stężenie kwetiapiny może się zmniejszyć, dlatego w kolejnych dniach należy obserwować kontrolę objawów psychiatrycznych, a ewentualną zmianę dawki kwetiapiny pozostawić lekarzowi. |
| Włączenie diltiazemu u pacjenta ustabilizowanego na kwetiapiniekolejność włączenia · diltiazem | ryzyko rośnie | Dołączenie diltiazemu do ustalonej dawki kwetiapiny stopniowo zwiększa jej ekspozycję, więc działania niepożądane mogą narastać przez kilka dni od włączenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ LefamulinaLefamuliny nie łączy się z diltiazemem.Nie zaczynaj antybiotyku i nie odstawiaj leku na serce na własną rękę – od razu powiedz lekarzowi albo farmaceucie, że przyjmujesz diltiazem.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj antybiotyku i nie odstawiaj leku na serce na własną rękę – od razu powiedz lekarzowi albo farmaceucie, że przyjmujesz diltiazem.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Lek na serce i ciśnienie zwiększa ilość antybiotyku we krwi, a oba leki razem mogą groźnie zaburzyć rytm serca. Lekarz powinien dobrać ci inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lefamuliny nie łączy się z diltiazemem.[1] U pacjenta leczonego diltiazemem należy wybrać inny antybiotyk o profilu odpowiednim do wskazania, bez działania wydłużającego QT i bez silnych interakcji przez CYP3A. Klarytromycyna i erytromycyna nie są dobrą alternatywą, bo również wchodzą w interakcję z diltiazemem i wydłużają QT. Odstawianie diltiazemu na czas antybiotykoterapii nie jest rozwiązaniem z wyboru, zwłaszcza gdy lek kontroluje częstość rytmu w migotaniu przedsionków.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lefamuliny zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu. Bradykardia wywołana diltiazemem dodatkowo sprzyja arytmiom zależnym od wydłużenia QT. Możliwy jest też wzrost stężenia diltiazemu z nasileniem bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowego i spadku ciśnienia.
Mechanizm
Diltiazem hamuje CYP3A i glikoproteinę P, co zwiększa wchłanianie i stężenie lefamuliny w osoczu.[1] Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym, w tym antagonistów wapnia.[1] Diltiazem jest metabolizowany przez CYP3A4, więc jego stężenie także może wzrosnąć.[2] Do tego dochodzi nakładanie się działań na serce – lefamulina wydłuża odstęp QT, a diltiazem zwalnia rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli doszło do jednoczesnego podania
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinaceftriakson
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ DantrolenDiltiazemu nie łączy się z dantrolenem podawanym we wlewie dożylnym.Przed każdym zabiegiem lub operacją powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz diltiazem, a jeśli lekarz przepisał ci dantrolen w tabletkach, zapytaj go, czy wie o twoim leku na serce.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem lub operacją powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz diltiazem, a jeśli lekarz przepisał ci dantrolen w tabletkach, zapytaj go, czy wie o twoim leku na serce.
Diltiazem to lek na serce i ciśnienie, a dantrolen rozluźnia mięśnie i jest podawany w szpitalu w kroplówce w nagłych stanach, na przykład podczas powikłań znieczulenia. Oba leki naraz mogą bardzo osłabić pracę serca i wywołać groźne zaburzenia jego rytmu. Dlatego lekarze nie podają ich razem w kroplówce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona duszność lub duszność w pozycji leżącej
- kołatanie serca, bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie
- obrzęki nóg
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Diltiazemu nie łączy się z dantrolenem podawanym we wlewie dożylnym[1]. Jednoczesne stosowanie dantrolenu z blokerami kanałów wapniowych nie jest zalecane[2]. U pacjenta leczonego dantrolenem dożylnie, na przykład w przełomie hipertermii złośliwej, nie podaje się diltiazemu ani innych antagonistów wapnia, a zaburzenia rytmu leczy się lekami z innych grup. Przed znieczuleniem ogólnym anestezjolog powinien wiedzieć, że pacjent przyjmuje diltiazem, aby w razie konieczności podania dantrolenu zapewnić ścisłe monitorowanie czynności serca.
Skutek kliniczny
Połączenie dożylnego dantrolenu z antagonistą wapnia może wywołać niewydolność serca, migotanie komór i zatrzymanie krążenia. U ludzi opisano pojedyncze przypadki niewydolności serca przy łączeniu dantrolenu z blokerami kanałów wapniowych, takimi jak werapamil i diltiazem[2].
Mechanizm
Diltiazem blokuje napływ wapnia przez kanały wapniowe typu L, a dantrolen hamuje uwalnianie wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej, więc oba leki ograniczają dostępność wapnia dla komórek mięśniowych i układu bodźcoprzewodzącego. Ich łączne działanie może prowadzić do ciężkiego osłabienia kurczliwości mięśnia sercowego i groźnych zaburzeń rytmu. Po jednoczesnym dożylnym podaniu werapamilu i dantrolenu zwierzętom laboratoryjnym zwykle obserwowano migotanie komór zakończone zgonem[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciągłe monitorowanie EKG
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- objawy niewydolności serca (duszność, obrzęki, spadek rzutu serca)
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · dantrolen | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy dantrolenu we wlewie dożylnym. Dla dantrolenu doustnego nie ma bezwzględnego zakazu, ale ze względu na wspólny mechanizm działania na gospodarkę wapniową połączenie wymaga ostrożności i obserwacji w kierunku niewydolności serca oraz zaburzeń rytmu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Agilus 120 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/agilus-100498730/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
Połączenie przeciwwskazaneDiltiazem+ LomitapidPołączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj diltiazemu, jeśli bierzesz lomitapid, i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał lomitapid.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj diltiazemu, jeśli bierzesz lomitapid, i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał lomitapid.
Diltiazem bardzo silnie zwiększa ilość lomitapidu w organizmie. Może to uszkodzić wątrobę i nasilić dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty
- ból brzucha
- biegunka
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1][2][3] Jeśli leczenie diltiazemem jest konieczne, lomitapid należy odstawić na czas jego stosowania.[3] Jeśli to możliwe, zamiast diltiazemu należy wybrać lek, który nie hamuje CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lomitapidu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby z podwyższeniem aktywności aminotransferaz.[1] Można się też spodziewać nasilenia zależnych od dawki działań niepożądanych lomitapidu ze strony przewodu pokarmowego.
Mechanizm
Diltiazem jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i hamuje metabolizm lomitapidu, który jest wrażliwym substratem tego enzymu.[1] Oczekuje się, że umiarkowane inhibitory CYP3A4 zwiększą narażenie na lomitapid 4–10 razy, a silny inhibitor ketokonazol zwiększył AUC lomitapidu około 27-krotnie i Cmax około 15-krotnie.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Diltiazem – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lomitapid – słaby inhibitor CYP3A4[4], diltiazem – substrat CYP3A4[5]
- Diltiazem: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[6], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- aktywność ALT i AST
- stężenie bilirubiny
- objawy ze strony przewodu pokarmowego
- stężenie LDL-C po zmianie leczenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard 120 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem retard 90 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dilzem-retard-100019261/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dilzem 120 retard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dilzem-120-retard-100093850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.
Mechanizm
Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
- parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
- objawy odrzucania przeszczepu
- działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia
Bezpieczniejsze alternatywy
escytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Dziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.
Syrolimus osłabia działanie układu odpornościowego, żeby organizm nie odrzucał przeszczepu lub żeby leczyć niektóre choroby. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, ale może chronić nieco słabiej niż u osób zdrowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
- silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
- bolesna wysypka w jednym miejscu ciała, która może oznaczać półpasiec mimo szczepienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] U pacjenta przyjmującego syrolimus do ochrony przed półpaścem stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, aby uzyskać lepszą odpowiedź immunologiczną.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej syrolimusem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może być ciężkie. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie niesie tego ryzyka, ale wytworzona odporność może być słabsza niż u osób bez immunosupresji.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje proliferację i aktywację limfocytów T i B. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może namnażać się w sposób niekontrolowany. Jednocześnie osłabiona odpowiedź immunologiczna zmniejsza skuteczność każdej szczepionki przeciw półpaścowi, także rekombinowanej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj podawanej szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed jej wydaniem lub podaniem
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym wysypka pęcherzykowa i gorączka po szczepieniu
- objawy półpaśca mimo szczepienia ze względu na możliwą słabszą odpowiedź immunologiczną
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem wirusem szczepionkowym i może być podana pacjentowi leczonemu syrolimusem. Należy jednak liczyć się z osłabioną odpowiedzią immunologiczną i w miarę możliwości planować szczepienie przed rozpoczęciem immunosupresji. |
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym syrolimusem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Syrolimus osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze – mogłaby wywołać chorobę zamiast przed nią chronić. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej niż u osoby zdrowej. Przez godzinę przed i po jej przyjęciu nie bierz innych leków doustnych, nie jedz i nie pij.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka lub wodniste stolce po szczepieniu
- wymioty lub objawy odwodnienia
- gorączka
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus[1]. Jeśli szczepienie jest wskazane, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje syrolimus w odstępie co najmniej 1 godziny przed lub po szczepieniu[2]. Pacjenta informuje się, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, i zaleca ścisłe przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży. Dawki syrolimusa nie zmienia się z powodu szczepienia.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem u pacjenta z osłabioną odpornością oraz brak skutecznej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza lub niepełna odpowiedź ochronna.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i proliferację limfocytów T i B, a przez to osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie. W przypadku szczepionki żywej, atenuowanej, zahamowanie odporności stwarza dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego. Szczepionka żywa przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną[1]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność u osoby przyjmującej syrolimus może być mniejsza. Szczepionka inaktywowana jest wrażliwa na kwas żołądkowy, dlatego przez 1 godzinę przed i po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana) przed wydaniem
- zachowanie odstępu 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a dawką syrolimusa
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki cholery)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie jest przeciwwskazana u pacjenta leczonego syrolimusem, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź ochronną. Wymagany jest odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu od innych leków doustnych. |
| Szczepionka żywa, atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Żywa szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.