Interakcje / Dimetyl / Dimetyl i temozolomid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenia należy w miarę możliwości unikać, a decyzję o kontynuacji fumaranu dimetylu podczas chemioterapii temozolomidem powinni wspólnie podjąć onkolog i neurolog prowadzący stwardnienie rozsiane.
Nie odstawiaj ani nie łącz tych leków na własną rękę, tylko upewnij się, że onkolog i neurolog wiedzą o obu lekach, i wykonuj zlecone badania krwi.
Niekorzystna interakcjaDimetyl+ TemozolomidPołączenia należy w miarę możliwości unikać, a decyzję o kontynuacji fumaranu dimetylu podczas chemioterapii temozolomidem powinni wspólnie podjąć onkolog i neurolog prowadzący stwardnienie rozsiane.Nie odstawiaj ani nie łącz tych leków na własną rękę, tylko upewnij się, że onkolog i neurolog wiedzą o obu lekach, i wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj ani nie łącz tych leków na własną rękę, tylko upewnij się, że onkolog i neurolog wiedzą o obu lekach, i wykonuj zlecone badania krwi.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy i mogą obniżać liczbę białych krwinek. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń. Lekarz może zdecydować o przerwaniu lub zmianie leku na stwardnienie rozsiane na czas chemioterapii. W trakcie leczenia potrzebne są regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub duszność
- częste lub nawracające infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nowe lub nasilające się osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy, widzenia albo myślenia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy w miarę możliwości unikać, a decyzję o kontynuacji fumaranu dimetylu podczas chemioterapii temozolomidem powinni wspólnie podjąć onkolog i neurolog prowadzący stwardnienie rozsiane. Jeśli leki są stosowane razem, przed rozpoczęciem i regularnie w trakcie leczenia trzeba kontrolować morfologię krwi z rozmazem, ze szczególną oceną liczby limfocytów, neutrofili i płytek krwi. Przy ciężkiej mielosupresji temozolomid jest przeciwwskazany[1], a przy utrwalonej głębokiej limfopenii należy rozważyć przerwanie fumaranu dimetylu lub zmianę leczenia stwardnienia rozsianego na lek niehamujący odporności. Nowe objawy neurologiczne wymagają pilnej diagnostyki w kierunku PML, ponieważ jej podejrzenie wyklucza stosowanie fumaranu dimetylu[2].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest pogłębiona i przedłużona limfopenia oraz inne cytopenie, a w ich następstwie ciężkie zakażenia, w tym oportunistyczne, oraz teoretycznie większe ryzyko PML. U chorych na glejaka objawy PML mogą przypominać progresję guza, co utrudnia rozpoznanie. Ciężka mielosupresja jest przeciwwskazaniem do stosowania temozolomidu[1].
Mechanizm
Połączenie sumuje działanie hamujące układ odpornościowy i szpik, więc zwiększa ryzyko głębokiej limfopenii i zakażeń. Temozolomid działa mielosupresyjnie, a stosowanie go z innymi lekami mielosupresyjnymi może zwiększać prawdopodobieństwo mielosupresji[1]. Fumaran dimetylu obniża liczbę limfocytów, a podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) jest przeciwwskazaniem do jego stosowania[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ temozolomid nie jest metabolizowany w wątrobie i w małym stopniu wiąże się z białkami osocza[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
- bezwzględna liczba limfocytów
- liczba neutrofili i płytek krwi
- objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (diagnostyka w kierunku PML, rezonans magnetyczny)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Limfopenia obecna już przed włączeniem temozolomidukolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Jeśli fumaran dimetylu już wywołał limfopenię, dołączenie temozolomidu szczególnie zwiększa ryzyko głębokiej immunosupresji, więc przed rozpoczęciem chemioterapii należy rozważyć przerwanie lub zamianę fumaranu dimetylu. |
| Codzienne przyjmowanie temozolomidu przez wiele tygodni (np. równocześnie z radioterapią)czas leczenia · temozolomid | ryzyko rośnie | Długotrwałe, ciągłe podawanie temozolomidu sprzyja przedłużonej limfopenii, co nasila sumowanie działania z fumaranem dimetylu i wymaga częstszej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Temodal 5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/temodal-100095463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dimethyl fumarate Polpharma 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dimethyl-fumarate-polpharma-100468960/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDimetyla alkoholPacjent powinien unikać spożywania ponad 50 ml napojów zawierających ponad 30% alkoholu objętościowo w ciągu godziny od przyjęcia fumaranu dimetylu.Nie pij więcej niż kieliszek mocnego alkoholu, na przykład wódki, w ciągu godziny od przyjęcia leku.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij więcej niż kieliszek mocnego alkoholu, na przykład wódki, w ciągu godziny od przyjęcia leku.
Mocny alkohol wypity w większej ilości wkrótce po przyjęciu tego leku może nasilić dolegliwości żołądkowe, takie jak ból brzucha, nudności czy biegunka. Może też dojść do podrażnienia i zapalenia błony śluzowej żołądka, szczególnie u osób, które mają skłonność do takich problemów. Niewielkie ilości alkoholu nie zmieniają działania leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub utrzymujący się ból brzucha
- nudności lub wymioty
- biegunka
- pieczenie lub ból w nadbrzuszu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjent powinien unikać spożywania ponad 50 ml napojów zawierających ponad 30% alkoholu objętościowo w ciągu godziny od przyjęcia fumaranu dimetylu[1]. Umiarkowane ilości alkoholu nie wymagają zmiany schematu leczenia, ale u osób z chorobami żołądka lub nasilonymi objawami żołądkowo-jelitowymi warto doradzić większą ostrożność. Przyjmowanie leku z posiłkiem pomaga ograniczyć dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem są nasilone dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak ból brzucha, nudności, wymioty i biegunka. ChPL wymienia możliwość wystąpienia nieżytu żołądka, zwłaszcza u osób podatnych na tę chorobę[1]. Nasilenie dolegliwości może pogarszać tolerancję leczenia i sprzyjać jego przerywaniu przez pacjenta.
Mechanizm
Duża ilość wysokoprocentowego alkoholu przyjęta krótko po fumaranie dimetylu może nasilać jego działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. ChPL fumaranu dimetylu podaje, że umiarkowane ilości alkoholu nie zmieniały ekspozycji na lek i nie nasilały działań niepożądanych[1]. Według tej samej charakterystyki spożycie dużych ilości napojów zawierających ponad 30% alkoholu objętościowo w ciągu godziny od przyjęcia leku może zwiększać częstość działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego[1]. Najbardziej prawdopodobne jest sumowanie się miejscowego drażniącego działania stężonego etanolu na błonę śluzową żołądka z dobrze znaną nietolerancją żołądkowo-jelitową fumaranu dimetylu. Zapisy charakterystyk różnią się między produktami – jedna zaleca unikanie wysokoprocentowego alkoholu w ciągu godziny od przyjęcia leku, a pozostałe ChPL fumaranu dimetylu nie wspominają o alkoholu.
Monitorować
- ból brzucha i dolegliwości ze strony żołądka
- nudności i wymioty
- biegunka
- objawy nieżytu żołądka u osób podatnych
Kiedy ocena się zmienia
| Umiarkowana ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | ChPL podaje, że umiarkowane ilości alkoholu nie zmieniały ekspozycji na fumaran dimetylu i nie nasilały działań niepożądanych. |
| odstep ≥ 1 hpacjent | ryzyko maleje | Ostrzeżenie w ChPL dotyczy wysokoprocentowego alkoholu spożytego w ciągu godziny od przyjęcia fumaranu dimetylu. Przy dłuższym odstępie ryzyko nasilenia dolegliwości żołądkowo-jelitowych jest mniejsze, choć nie zostało dokładnie określone. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dimethyl fumarate Mylan 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dimethyl-fumarate-mylan-100468847/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTemozolomida alkoholNie ma przeciwwskazania do ustalania z pacjentem zasad dotyczących alkoholu, ale ChPL nie nakazuje jego unikania.Nie pij alkoholu w dniach przyjmowania leku i gdy masz nudności lub czujesz się osłabiony, a ewentualne okazjonalne picie omów z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie pij alkoholu w dniach przyjmowania leku i gdy masz nudności lub czujesz się osłabiony, a ewentualne okazjonalne picie omów z lekarzem.
Nie ma badań, które pokazywałyby groźne połączenie tego leku z alkoholem, a w ulotce nie ma zakazu picia. Alkohol może jednak nasilić nudności, wymioty i zmęczenie, które i tak zdarzają się podczas leczenia. Może też dodatkowo obciążać wątrobę. Dlatego najlepiej w czasie leczenia pić jak najmniej albo wcale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne lub nasilające się nudności i wymioty
- wyraźne osłabienie i senność
- żółtaczka lub ciemny mocz
- gorączka, krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do ustalania z pacjentem zasad dotyczących alkoholu, ale ChPL nie nakazuje jego unikania. Zaleca się powstrzymanie od picia w dniach przyjmowania leku i gdy występują nudności, wymioty lub wyraźne osłabienie. Pacjent powinien omówić z lekarzem prowadzącym ewentualne okazjonalne spożycie, zwłaszcza przy nieprawidłowych wynikach morfologii lub prób wątrobowych.
Skutek kliniczny
U części pacjentów alkohol może nasilać nudności, wymioty, zmęczenie i senność w trakcie cyklu leczenia temozolomidem. Nie opisano w dostarczonych źródłach żadnego poważnego, potwierdzonego skutku tego połączenia.
Mechanizm
Brak bezpośrednich badań nad połączeniem temozolomidu z alkoholem, a ChPL w ogóle nie wspomina o alkoholu[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ temozolomid nie jest metabolizowany w wątrobie i w małym stopniu wiąże się z białkami osocza[1]. Możliwe jest natomiast nakładanie się działań niepożądanych obu substancji: nudności i wymiotów, zmęczenia oraz obciążenia wątroby. Alkohol może też nasilać ogólne osłabienie w okresie mielosupresji wywołanej leczeniem.
Monitorować
- nudności i wymioty oraz skuteczność leków przeciwwymiotnych
- morfologia krwi zgodnie z harmonogramem leczenia
- aktywność enzymów wątrobowych
- nasilenie zmęczenia i senności
Kiedy ocena się zmienia
| Picie ryzykowne lub regularne nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym lub ryzykownym piciu rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilenia nudności i pogorszenia stanu ogólnego w trakcie chemioterapii. Taki pacjent wymaga ścisłego monitorowania prób wątrobowych i morfologii oraz jednoznacznego zalecenia powstrzymania się od alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Temodal 5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/temodal-100095463/
Inne interakcje tych leków 23
Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ DimetylFingolimodu nie łączy się z fumaranem dimetylu – oba leki stosuje się wyłącznie w monoterapii.Nie przyjmuj tych dwóch leków razem, a jeśli lekarz zmienia ci jeden na drugi, zrób zlecone badanie krwi przed rozpoczęciem nowego leku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych dwóch leków razem, a jeśli lekarz zmienia ci jeden na drugi, zrób zlecone badanie krwi przed rozpoczęciem nowego leku.
Oba leki służą do leczenia stwardnienia rozsianego i oba osłabiają działanie układu odpornościowego. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno obniżyć odporność, przez co łatwiej o groźne zakażenia. Te leki nie są stosowane jednocześnie – jeden zastępuje drugi. Przy zmianie leku lekarz zleca badanie krwi i czeka, aż wyniki wrócą do normy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nowe lub nasilające się osłabienie, zaburzenia widzenia, mowy, myślenia lub równowagi
- przedłużające się zmęczenie i złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fingolimodu nie łączy się z fumaranem dimetylu – oba leki stosuje się wyłącznie w monoterapii.[1] Przy zmianie z fumaranu dimetylu na fingolimod należy zachować okres wypłukiwania, w czasie którego morfologia krwi wraca do stanu sprzed leczenia.[2] Przed pierwszą dawką fingolimodu wykonuje się pełne badanie krwi potwierdzające ustąpienie cytopenii.[3]
Skutek kliniczny
Sumowanie działania immunosupresyjnego zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, oraz pogłębionej limfopenii. Fingolimodu nie stosuje się u osób obecnie przyjmujących leki immunosupresyjne ani u pacjentów z odpornością zmniejszoną przez wcześniejsze leczenie.[1]
Mechanizm
Oba leki modyfikują przebieg stwardnienia rozsianego przez działanie na układ odpornościowy. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych, a fumaran dimetylu może powodować limfopenię, dlatego ich działania na układ immunologiczny się sumują. Leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie stosuje się jednocześnie z fingolimodem ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny.[1]
Metabolizm i transportery
- Fingolimod: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów, przed włączeniem fingolimodu po fumaranie dimetylu
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana leczenia z fumaranu dimetylu na fingolimod po okresie wypłukiwaniakolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Kolejne, a nie jednoczesne stosowanie jest dopuszczalne. Fingolimod włącza się po okresie wypłukiwania fumaranu dimetylu, gdy morfologia wróci do stanu sprzed leczenia, a przed pierwszą dawką wykonuje się pełne badanie krwi. Przy braku nieprawidłowości po wcześniejszym leczeniu lekarz może przestawić pacjenta bezpośrednio. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneTemozolomid+ FingolimodPołączenie jest przeciwwskazane – fingolimodu nie łączy się z temozolomidem.Nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków samodzielnie, tylko jak najszybciej powiedz neurologowi i onkologowi, że masz przepisane oba.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków samodzielnie, tylko jak najszybciej powiedz neurologowi i onkologowi, że masz przepisane oba.
Te dwa leki nie mogą być stosowane razem. Każdy z nich osłabia układ odpornościowy, a razem mogą bardzo zwiększyć ryzyko groźnych zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane nie jest też stosowany u osób, które mają aktywną chorobę nowotworową. O dalszym leczeniu musi zdecydować lekarz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- opryszczka, półpasiec lub inne zmiany na skórze
- nowe osłabienie, zaburzenia widzenia, mowy lub zmiany w zachowaniu
- siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – fingolimodu nie łączy się z temozolomidem[1][2][3]. U chorego na stwardnienie rozsiane, u którego rozpoznano nowotwór wymagający temozolomidu, fingolimod należy odstawić, a dalsze leczenie choroby demielinizacyjnej ustalić wspólnie z neurologiem i onkologiem. Fingolimodu nie należy też włączać po zakończeniu chemioterapii, dopóki utrzymuje się upośledzenie odporności wywołane wcześniejszym leczeniem[1]. Przy przejściu z jednego leczenia na drugie należy uwzględnić, że działanie fingolimodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu, a szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia[1].
Skutek kliniczny
Nasilone upośledzenie odporności z ciężką limfopenią i zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Samo wskazanie do temozolomidu, czyli aktywny nowotwór złośliwy, wyklucza stosowanie fingolimodu[1].
Mechanizm
Fingolimodu nie stosuje się jednocześnie z lekami przeciwnowotworowymi, immunomodulującymi ani immunosupresyjnymi ze względu na addycyjne działanie na układ immunologiczny[1]. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi obwodowej, a temozolomid działa mielosupresyjnie, a stosowanie go z innymi lekami mielosupresyjnymi może zwiększać prawdopodobieństwo mielosupresji[4]. Fingolimod jest ponadto przeciwwskazany u osób obecnie przyjmujących leki immunosupresyjne, u osób ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia oraz u chorych z aktywną chorobą nowotworową[1][2][3]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ temozolomid nie jest metabolizowany w wątrobie i w małym stopniu wiąże się z białkami osocza[4].
Metabolizm i transportery
- Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
- liczba płytek krwi i neutrofili przed każdym cyklem temozolomidu
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
- nowe objawy neurologiczne mogące sugerować postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Fingolimod włączany po zakończeniu leczenia temozolomidemkolejność włączenia · temozolomid | inne zalecenie | Fingolimod jest przeciwwskazany także u pacjentów ze zmniejszeniem odporności w wyniku wcześniejszego leczenia. Przed jego włączeniem po chemioterapii należy potwierdzić normalizację morfologii i zakończenie leczenia onkologicznego, a aktywny nowotwór wyklucza jego stosowanie. |
| Odstawienie fingolimodu przed rozpoczęciem temozolomiduodstep · fingolimod | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu jego działanie na układ odpornościowy utrzymuje się przez pewien czas, a szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Przy rozpoczynaniu temozolomidu wkrótce po odstawieniu fingolimodu należy ściśle kontrolować liczbę limfocytów i objawy zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Temodal 5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/temodal-100095463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Niekorzystna interakcjaMetotreksat+ TemozolomidPołączenie stosuj tylko w ramach zaplanowanego leczenia onkologicznego, ze ścisłą kontrolą morfologii krwi przed każdym cyklem i w jego trakcie.Wykonuj zlecone badania krwi w terminie i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych takich jak ibuprofen czy aspiryna.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wykonuj zlecone badania krwi w terminie i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych takich jak ibuprofen czy aspiryna.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, a przyjmowane razem robią to silniej. Może to zwiększać ryzyko zakażeń, siniaków i krwawień oraz powodować osłabienie. Lekarz może zlecić te leki razem, ale wymaga to regularnych badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu
- owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- nasilone zmęczenie, bladość, duszność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko w ramach zaplanowanego leczenia onkologicznego, ze ścisłą kontrolą morfologii krwi przed każdym cyklem i w jego trakcie. Charakterystyka temozolomidu zaleca uwzględnienie zwiększonego ryzyka mielosupresji przy skojarzeniu z innymi lekami mielosupresyjnymi[1]. Przy cechach mielosupresji metotreksatu nie należy podawać[2][3][4], a przy ciężkiej mielosupresji przeciwwskazany jest także temozolomid[1]. Należy sprawdzić czynność nerek i wątroby przed podaniem metotreksatu oraz unikać dodatkowych leków nasilających jego toksyczność, takich jak NLPZ, kotrimoksazol czy inhibitory pompy protonowej[2].
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest nasilona mielosupresja – leukopenia z neutropenią, małopłytkowość i niedokrwistość, a w konsekwencji ciężkie zakażenia i krwawienia. Metotreksat jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami układu krwiotwórczego, także po wcześniejszej chemioterapii[2], oraz przy istniejących schorzeniach krwi, takich jak hipoplazja szpiku, leukopenia, małopłytkowość lub istotna niedokrwistość[3][4]. Temozolomid jest przeciwwskazany w ciężkiej mielosupresji[1][5][6].
Mechanizm
Połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi, ponieważ oba leki działają toksycznie na szpik kostny i ich działania się sumują. Charakterystyka temozolomidu podaje, że stosowanie go z innymi lekami o działaniu mielosupresyjnym może zwiększać prawdopodobieństwo mielosupresji[1]. Metotreksat jako antagonista kwasu foliowego hamuje podziały komórek szpiku, a temozolomid jako lek alkilujący uszkadza DNA szybko dzielących się komórek, więc obie drogi prowadzą do zahamowania hematopoezy. Temozolomid nie jest metabolizowany w wątrobie i w małym stopniu wiąże się z białkami osocza, dlatego wpływ na farmakokinetykę innych leków jest mało prawdopodobny[1]. Charakterystyki metotreksatu nie wymieniają temozolomidu.
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[7]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (leukocyty, neutrofile, płytki krwi, hemoglobina) przed każdym cyklem i w jego trakcie
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy skazy krwotocznej
- zapalenie i owrzodzenia jamy ustnej
- czynność nerek (klirens kreatyniny) i wątroby przed podaniem metotreksatu
Kiedy ocena się zmienia
| Metotreksat po chemioterapii temozolomidem z istniejącymi zaburzeniami morfologii krwikolejność włączenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Metotreksat jest przeciwwskazany przy zaburzeniach układu krwiotwórczego, także po wcześniejszej chemioterapii, oraz przy istniejącej leukopenii, małopłytkowości lub istotnej niedokrwistości. |
| Poniżej 30 ml/mineGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min są przeciwwskazaniem do małych dawek metotreksatu (poniżej 100 mg/m2 pc.), a kumulacja metotreksatu dodatkowo nasila mielosupresję. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Temodal 5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/temodal-100095463/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trexan Neo 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trexan-neo-100349455/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methofill 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methofill-100380815/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Temomedac 5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/temomedac-100244160/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Temozolomide Accord 5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/temozolomide-accord-100254430/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAdalimumab+ DimetylNależy unikać jednoczesnego stosowania obu leków i przed włączeniem drugiego z nich skonsultować decyzję z prowadzącym neurologiem oraz lekarzem prowadzącym leczenie biologiczne.Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku bez rozmowy z neurologiem i lekarzem prowadzącym leczenie biologiczne, a jeśli stosujesz oba, regularnie rób zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku bez rozmowy z neurologiem i lekarzem prowadzącym leczenie biologiczne, a jeśli stosujesz oba, regularnie rób zlecone badania krwi.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, więc razem mocniej zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, także rzadkich i groźnych. Adalimumab może też pogarszać przebieg stwardnienia rozsianego, które leczy się fumaranem dimetylu. Takie połączenie wymaga decyzji obu lekarzy i regularnych badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub uporczywy kaszel
- nocne poty i niezamierzona utrata masy ciała
- częste lub długo niegojące się infekcje
- nowe zaburzenia widzenia, mowy lub równowagi
- osłabienie lub drętwienie rąk albo nóg
- zmiany w myśleniu, pamięci lub zachowaniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania obu leków i przed włączeniem drugiego z nich skonsultować decyzję z prowadzącym neurologiem oraz lekarzem prowadzącym leczenie biologiczne. Jeżeli skojarzenie jest konieczne, przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia trzeba regularnie oznaczać morfologię z rozmazem i liczbę limfocytów oraz wykluczyć gruźlicę utajoną. Pacjenta należy uczulić na objawy zakażenia i nowe objawy neurologiczne, które wymagają pilnej oceny lekarskiej. U chorych na stwardnienie rozsiane należy rozważyć leczenie choroby zapalnej lekiem spoza grupy antagonistów TNF.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji gruźlicy oraz zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). U chorych na stwardnienie rozsiane adalimumab może wywołać rzut albo zaostrzenie choroby demielinizacyjnej. Adalimumab jest przeciwwskazany w czynnej gruźlicy i innych ciężkich zakażeniach, takich jak posocznica i zakażenia oportunistyczne[1]. Fumaran dimetylu jest przeciwwskazany przy podejrzeniu lub rozpoznaniu PML[2].
Mechanizm
Oba leki osłabiają odpowiedź immunologiczną różnymi drogami. Adalimumab blokuje czynnik martwicy nowotworów (TNF-α), a fumaran dimetylu zmniejsza liczbę limfocytów we krwi obwodowej. Ich działania sumują się i zwiększają podatność na zakażenia, w tym oportunistyczne. Dodatkowo antagoniści TNF mogą wywoływać lub nasilać choroby demielinizacyjne, co może osłabiać efekt leczenia stwardnienia rozsianego fumaranem dimetylu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba limfocytów
- objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, utrata masy ciała
- badanie w kierunku gruźlicy przed i w trakcie leczenia
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (podejrzenie PML lub rzutu demielinizacyjnego)
- enzymy wątrobowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe leczenie z utrzymującą się limfopeniączas leczenia · dimetyl | ryzyko rośnie | Ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym PML, rośnie przy długotrwałej i utrzymującej się limfopenii wywołanej fumaranem dimetylu, a dołączenie antagonisty TNF dodatkowo je zwiększa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Humira 40 mg, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/humira-100087630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dimethyl fumarate Polpharma 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dimethyl-fumarate-polpharma-100468960/
Niekorzystna interakcjaAdalimumab+ TemozolomidDecyzję o kontynuacji adalimumabu w czasie chemioterapii temozolomidem podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie biologiczne.Powiedz onkologowi, że przyjmujesz adalimumab, nie przerywaj ani nie zmieniaj leczenia na własną rękę i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz onkologowi, że przyjmujesz adalimumab, nie przerywaj ani nie zmieniaj leczenia na własną rękę i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.
Oba leki osłabiają odporność organizmu. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko poważnych zakażeń oraz spadku liczby krwinek. Onkolog i lekarz prowadzący leczenie biologiczne powinni wspólnie zdecydować, czy w czasie chemioterapii kontynuować zastrzyki z adalimumabem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- nocne poty i chudnięcie bez powodu
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- duże osłabienie i bladość
- pieczenie przy oddawaniu moczu lub zmiany skórne z zaczerwienieniem i bólem
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Decyzję o kontynuacji adalimumabu w czasie chemioterapii temozolomidem podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie biologiczne. Często rozważa się wstrzymanie adalimumabu na czas leczenia przeciwnowotworowego. Jeśli oba leki są stosowane razem, należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i liczbę limfocytów oraz ocenić wskazania do profilaktyki zakażeń oportunistycznych, w tym pneumocystozowego zapalenia płuc. Przed włączeniem leczenia trzeba wykluczyć czynną gruźlicę i inne ciężkie zakażenia[1]. Każda gorączka lub objaw zakażenia wymaga pilnej oceny lekarskiej.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych i reaktywacji gruźlicy, a także ryzyko pogłębionej cytopenii. Ciężkie zakażenie, takie jak posocznica lub zakażenie oportunistyczne, wyklucza dalsze podawanie adalimumabu[1]. Ciężka mielosupresja wyklucza podanie temozolomidu[2].
Mechanizm
Oba leki osłabiają odporność, każdy w inny sposób, więc ich działanie immunosupresyjne się sumuje. Adalimumab blokuje czynnik martwicy nowotworów (TNF), który jest kluczowy w obronie przed gruźlicą i zakażeniami oportunistycznymi. Temozolomid hamuje czynność szpiku i wywołuje limfopenię. Leczenie skojarzone z innymi lekami hamującymi szpik może zwiększać prawdopodobieństwo mielosupresji[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo temozolomid nie jest metabolizowany w wątrobie i w małym stopniu wiąże się z białkami osocza[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- liczba limfocytów
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy gruźlicy i zakażeń oportunistycznych
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Humira 40 mg, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/humira-100087630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Temodal 5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/temodal-100095463/
Niekorzystna interakcjaDazatynib+ DimetylPołączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i uzgodnienia leczenia między hematologiem a neurologiem.Powiedz hematologowi i neurologowi, że przyjmujesz oba leki, regularnie rób zlecone badania krwi i nie przerywaj leczenia samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz hematologowi i neurologowi, że przyjmujesz oba leki, regularnie rób zlecone badania krwi i nie przerywaj leczenia samodzielnie.
Oba leki osłabiają odporność i mogą obniżać liczbę krwinek białych. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko poważnych zakażeń. Dlatego lekarze prowadzący muszą wiedzieć o obu lekach i regularnie zlecać badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- częste lub długo trwające infekcje
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- nowe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia widzenia, mowy lub myślenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i uzgodnienia leczenia między hematologiem a neurologiem. Przed włączeniem drugiego leku należy oznaczyć pełną morfologię z rozmazem i bezwzględną liczbę limfocytów, a w trakcie leczenia powtarzać badania regularnie. Przy utrzymującej się głębokiej limfopenii lub istotnej neutropenii należy rozważyć przerwanie fumaranu dimetylu i zmianę leczenia stwardnienia rozsianego na lek o mniejszym działaniu mielotoksycznym. Pacjenta należy uczulić na objawy zakażenia i nowe objawy neurologiczne.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest addycyjne upośledzenie odporności z cięższą lub dłużej trwającą cytopenią, zwłaszcza limfopenią i neutropenią, oraz większa podatność na ciężkie zakażenia bakteryjne, wirusowe i oportunistyczne. ChPL fumaranu dimetylu wymienia podejrzenie lub rozpoznanie postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii jako przeciwwskazanie[1], a głęboka limfopenia nasilona przez drugi lek mielotoksyczny może to ryzyko zwiększać.
Mechanizm
Oba leki działają hamująco na układ odpornościowy i mogą się w tym działaniu sumować. Dazatynib często powoduje mielosupresję z neutropenią i małopłytkowością, a fumaran dimetylu wywołuje limfopenię, która sprzyja zakażeniom oportunistycznym, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. ChPL dazatynibu nie wymienia fumaranu dimetylu ani innych leków immunomodulujących w opisie interakcji[2]. Fumaran dimetylu jest metabolizowany przez esterazy, a nie przez CYP3A4, dlatego istotna interakcja farmakokinetyczna z dazatynibem jest mało prawdopodobna.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba limfocytów
- bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Dazatynib dołączany u pacjenta z już istniejącą limfopenią po fumaranie dimetylukolejność włączenia · dimetyl | ryzyko rośnie | Utrzymująca się limfopenia przed włączeniem dazatynibu zwiększa ryzyko głębokiego upośledzenia odporności. Należy ocenić bezwzględną liczbę limfocytów i rozważyć zmianę leczenia stwardnienia rozsianego przed rozpoczęciem terapii dazatynibem. |
| Długotrwałe stosowanie obu lekówczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko zakażeń oportunistycznych rośnie wraz z czasem trwania limfopenii, dlatego kontrola morfologii powinna być prowadzona przez cały okres łącznego leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dimethyl fumarate Polpharma 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dimethyl-fumarate-polpharma-100468960/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ DimetylPołączenie można stosować, ale wymaga kontroli liczby limfocytów i czujności w kierunku zakażeń, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu deksametazonem.Powiedz neurologowi, że przyjmujesz deksametazon, rób zlecone badania krwi i nie przyjmuj żywych szczepionek bez konsultacji z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz neurologowi, że przyjmujesz deksametazon, rób zlecone badania krwi i nie przyjmuj żywych szczepionek bez konsultacji z lekarzem.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, a razem robią to silniej. Może to zwiększyć ryzyko zakażeń. Krótkie leczenie deksametazonem jest zwykle bezpieczne, ale przy dłuższym stosowaniu lekarz powinien częściej sprawdzać twoje wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- nowe lub nasilające się osłabienie, zaburzenia widzenia, mowy, równowagi albo splątanie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale wymaga kontroli liczby limfocytów i czujności w kierunku zakażeń, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu deksametazonem. Krótkie kursy kortykosteroidu, np. w leczeniu rzutu stwardnienia rozsianego, są w praktyce stosowane u chorych leczonych fumaranem dimetylu i niosą mniejsze ryzyko niż przewlekła steroidoterapia. Przy przewlekłym stosowaniu deksametazonu w dawkach immunosupresyjnych należy częściej wykonywać morfologię z rozmazem i omówić z neurologiem dalsze leczenie fumaranem dimetylu, jeśli limfopenia się pogłębia. Szczepienia żywymi szczepionkami są przeciwwskazane u chorych leczonych deksametazonem w dawkach immunosupresyjnych.[1][2]
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest pogłębienie limfopenii i większa podatność na zakażenia, w tym zakażenia oportunistyczne. Przy długotrwałej, głębokiej limfopenii u chorych leczonych fumaranem dimetylu rośnie ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, której podejrzenie lub rozpoznanie jest przeciwwskazaniem do stosowania fumaranu dimetylu.[3]
Mechanizm
Połączenie sumuje działanie immunosupresyjne obu leków. Fumaran dimetylu obniża liczbę limfocytów, a deksametazon działa immunosupresyjnie i również zmniejsza liczbę krążących limfocytów. Interakcja farmakokinetyczna nie jest opisana – ChPL deksametazonu nie wymienia fumaranu dimetylu ani leków immunomodulujących w punkcie dotyczącym interakcji.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – bezwzględna liczba limfocytów
- objawy zakażenia (gorączka, kaszel, ból gardła, zakażenia dróg moczowych, półpasiec)
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Bezpieczniejsze alternatywy
glatiramerinterferon beta
Kiedy ocena się zmienia
| Krótki kurs (kilka dni, np. leczenie rzutu)czas leczenia · deksametazon | ryzyko maleje | Krótkotrwałe podanie deksametazonu powoduje przemijające działanie immunosupresyjne i nie wymaga zwykle zmiany leczenia fumaranem dimetylu, wystarczy obserwacja w kierunku zakażeń. |
| Przewlekłe leczenie dawkami immunosupresyjnymiczas leczenia · deksametazon | ryzyko rośnie | Długotrwała steroidoterapia w dawkach immunosupresyjnych nasila ryzyko głębokiej limfopenii i zakażeń oportunistycznych. Wymaga częstszej kontroli limfocytów i konsultacji z neurologiem w sprawie kontynuacji fumaranu dimetylu. |
| Miejscowa (na skórę, do oka, wziewnie)droga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu deksametazonu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała i sumowanie działania immunosupresyjnego nie ma znaczenia klinicznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dimethyl fumarate Polpharma 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dimethyl-fumarate-polpharma-100468960/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Niekorzystna interakcjaLenalidomid+ DimetylPrzed włączeniem lenalidomidu u pacjenta leczonego fumaranem dimetylu należy ocenić morfologię z rozmazem, w tym bezwzględną liczbę limfocytów i neutrofili, a decyzję o kontynuacji leczenia stwardnienia rozsianego podjąć wspólnie z neurologiem i hematologiem.Regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz zarówno hematologowi, jak i neurologowi, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz zarówno hematologowi, jak i neurologowi, że przyjmujesz oba leki.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, każdy w trochę inny sposób. Przyjmowane razem mogą mocniej obniżać liczbę białych krwinek i zwiększać ryzyko poważnych infekcji. Dlatego lekarz będzie częściej zlecać badania krwi i może zmienić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo inne objawy infekcji
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nowe osłabienie jednej strony ciała, niezgrabność ruchów
- zaburzenia widzenia, mowy, pamięci lub zachowania
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed włączeniem lenalidomidu u pacjenta leczonego fumaranem dimetylu należy ocenić morfologię z rozmazem, w tym bezwzględną liczbę limfocytów i neutrofili, a decyzję o kontynuacji leczenia stwardnienia rozsianego podjąć wspólnie z neurologiem i hematologiem. W trakcie skojarzenia trzeba częściej kontrolować morfologię niż przy monoterapii i rozważyć przerwanie fumaranu dimetylu przy utrzymującej się limfopenii lub ciężkim zakażeniu. Przy nowych objawach neurologicznych należy pilnie wykluczyć PML.
Skutek kliniczny
Głębsza i dłużej utrzymująca się cytopenia, zwłaszcza łączna neutropenia i limfopenia, ze zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i oportunistycznych, w tym reaktywacji półpaśca i PML.
Mechanizm
Połączenie wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi z rozmazem z powodu sumowania działania mielosupresyjnego i immunosupresyjnego obu leków. Lenalidomid często powoduje neutropenię, trombocytopenię i niedokrwistość oraz zwiększa podatność na zakażenia. Fumaran dimetylu obniża liczbę limfocytów, a utrzymująca się limfopenia wiąże się z ryzykiem zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). Podejrzenie lub rozpoznanie PML jest przeciwwskazaniem do stosowania fumaranu dimetylu[1]. Nie oczekuje się istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ lenalidomid nie jest induktorem enzymów cytochromu P450 i nie hamuje glikoproteiny P[2]. ChPL lenalidomidu nie wymienia fumaranu dimetylu[2], a ChPL fumaranu dimetylu nie wymienia lenalidomidu[1].
Metabolizm i transportery
- Lenalidomid: substrat P-gp[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba limfocytów
- bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanie z utrzymującą się limfopeniączas leczenia · dimetyl | ryzyko rośnie | Utrzymująca się limfopenia wywołana fumaranem dimetylu przed włączeniem lenalidomidu istotnie zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych i PML, dlatego należy rozważyć przerwanie lub zmianę leczenia stwardnienia rozsianego. |
| Skojarzenie z deksametazonem lub innymi lekami mielosupresyjnymikolejność włączenia · lenalidomid | ryzyko rośnie | Jednoczesne stosowanie deksametazonu lub innych leków mielosupresyjnych w schemacie z lenalidomidem dodatkowo nasila immunosupresję i ryzyko zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dimethyl fumarate Polpharma 120 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dimethyl-fumarate-polpharma-100468960/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord 2,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.