Interakcje / Docetaksel / Docetaksel i hydroksychlorochina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Ustal z onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie hydroksychlorochiną, czy jest ona niezbędna w okresie chemioterapii – decyzję o czasowym odstawieniu lub kontynuacji podejmują wspólnie, bo nagłe przerwanie leczenia może zaostrzyć chorobę podstawową.
Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydroksychlorochinę, nie odstawiaj jej samodzielnie i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.
Niekorzystna interakcjaDocetaksel+ HydroksychlorochinaUstal z onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie hydroksychlorochiną, czy jest ona niezbędna w okresie chemioterapii – decyzję o czasowym odstawieniu lub kontynuacji podejmują wspólnie, bo nagłe przerwanie leczenia może zaostrzyć chorobę podstawową.Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydroksychlorochinę, nie odstawiaj jej samodzielnie i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydroksychlorochinę, nie odstawiaj jej samodzielnie i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.
Docetaksel silnie zmniejsza liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, a hydroksychlorochina też może obniżać liczbę krwinek. Gdy bierzesz oba leki, to ryzyko może być większe. Oba leki mogą też w rzadkich przypadkach wpływać na wzrok.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- nietypowe siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
- duże osłabienie, bladość, duszność przy wysiłku
- nieostre widzenie, zniekształcony obraz lub mroczki przed oczami
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Ustal z onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie hydroksychlorochiną, czy jest ona niezbędna w okresie chemioterapii – decyzję o czasowym odstawieniu lub kontynuacji podejmują wspólnie, bo nagłe przerwanie leczenia może zaostrzyć chorobę podstawową. Jeśli leki są stosowane razem, oznaczaj morfologię z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru. Docetakselu nie podaje się przy liczbie neutrofilów poniżej 1500 komórek/mm3[1]. Pacjenta z nowymi zaburzeniami widzenia kieruj pilnie do okulisty.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie neutropenii i innych cytopenii z większym ryzykiem gorączki neutropenicznej i ciężkich zakażeń. Teoretycznie możliwe jest także niewielkie zwiększenie ekspozycji na docetaksel oraz sumowanie działań niepożądanych dotyczących narządu wzroku, ponieważ docetaksel może wywoływać torbielowaty obrzęk plamki, a hydroksychlorochina retinopatię.
Mechanizm
Główny problem to sumowanie działania hemotoksycznego, ponieważ docetaksel silnie hamuje czynność szpiku, a hydroksychlorochina również może obniżać liczbę krwinek. Hydroksychlorochiny należy w miarę możliwości unikać z lekami o działaniu hemotoksycznym lub toksycznym dla narządu wzroku ze względu na potencjalne działanie addytywne[2]. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4, a jednoczesne stosowanie inhibitorów tego enzymu spowalnia jego metabolizm i może zwiększać częstość działań niepożądanych[3]. Hydroksychlorochina hamuje CYP3A4 in vitro oraz glikoproteinę P w wysokich stężeniach, ale znaczenie tego w warunkach in vivo nie zostało zbadane[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem docetakselu i w okresie nadiru
- objawy zakażenia i gorączki neutropenicznej
- objawy krwawienia i niedokrwistości
- ostrość wzroku i badanie okulistyczne przy nowych zaburzeniach widzenia
- nasilenie działań niepożądanych docetakselu (zapalenie błon śluzowych, biegunka, neuropatia)
Kiedy ocena się zmienia
| Wieloletnie stosowanieczas leczenia · hydroksychlorochina | ryzyko rośnie | Ryzyko retinopatii po hydroksychlorochinie rośnie z czasem leczenia i dawką skumulowaną, więc u pacjentów leczonych długo nowe objawy oczne w trakcie chemioterapii docetakselem wymagają pilnej oceny okulistycznej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Docetaksel a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuHydroksychlorochinaa alkoholHydroksychlorochinę należy stosować ostrożnie u osób z chorobą alkoholową.Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli pijesz regularnie i dużo albo masz cukrzycę lub chorobę wątroby, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli pijesz regularnie i dużo albo masz cukrzycę lub chorobę wątroby, porozmawiaj o tym z lekarzem lub farmaceutą.
Hydroksychlorochina nie ma udokumentowanej groźnej interakcji z alkoholem. Mimo to alkohol może nasilać niektóre jej działania niepożądane, na przykład dolegliwości żołądkowe, i obciążać wątrobę. U osób, które piją dużo lub mają chorobę alkoholową, lek wymaga większej ostrożności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne nudności lub wymioty
- osłabienie, drżenie rąk, nadmierne pocenie się lub uczucie głodu (możliwy niski poziom cukru)
- kołatanie serca, omdlenie lub nagłe zawroty głowy
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Hydroksychlorochinę należy stosować ostrożnie u osób z chorobą alkoholową.[1] U pozostałych pacjentów nie ma podstaw do bezwzględnego zakazu, ale warto ograniczyć picie do niewielkich ilości, a u osób z cukrzycą, chorobą wątroby lub zaburzeniami rytmu serca zalecić szczególną ostrożność.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym piciu małych ilości alkoholu nie opisano klinicznie istotnych skutków. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą alkoholową możliwe jest nasilenie działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego, wątroby i glikemii, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka także zaburzeń rytmu serca.
Mechanizm
Nie ma badań, które wykazałyby bezpośrednią interakcję hydroksychlorochiny z alkoholem, a rejestracyjna ChPL preparatu Accord nie wspomina o etanolu (alkohol poliwinylowy w punkcie 6.1 to tylko substancja pomocnicza). Ostrożność przy chorobie alkoholowej podaje ChPL Plaquenil.[1] Możliwe są wyłącznie addycyjne działania teoretyczne. Alkohol obciąża wątrobę, zaburza gospodarkę glukozą i może sprzyjać zaburzeniom rytmu serca. Hydroksychlorochina może nasilać hipoglikemię i w rzadkich przypadkach wydłuża odstęp QT, co przy nadużywaniu alkoholu może się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka)
- glikemia u pacjentów z cukrzycą lub przyjmujących leki przeciwcukrzycowe
- aktywność enzymów wątrobowych u osób nadużywających alkoholu
- kołatania serca, omdlenia lub zawroty głowy jako możliwe objawy zaburzeń rytmu
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | U osób z chorobą alkoholową ChPL zaleca ostrożne stosowanie hydroksychlorochiny. Należy rozważyć kontrolę enzymów wątrobowych, glikemii i czynników ryzyka zaburzeń rytmu (elektrolity, inne leki wydłużające QT). |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
Inne interakcje tych leków 228
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ DocetakselNie stosować jeżówki purpurowej w żadnej postaci w trakcie leczenia docetakselem ani w okresie immunosupresji po chemioterapii.Nie stosuj żadnych preparatów z jeżówką w trakcie leczenia docetakselem, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim zespołem onkologicznym.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj żadnych preparatów z jeżówką w trakcie leczenia docetakselem, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim zespołem onkologicznym.
Jeżówka purpurowa pobudza układ odpornościowy, a docetaksel jako lek przeciwnowotworowy osłabia odporność. Takie połączenie jest przeciwwskazane, bo jego skutki są nieprzewidywalne i może ono wpływać na bezpieczeństwo leczenia. Jeżówka może też zmieniać sposób, w jaki organizm rozkłada docetaksel.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- wysypka, świąd lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosować jeżówki purpurowej w żadnej postaci w trakcie leczenia docetakselem ani w okresie immunosupresji po chemioterapii[1][2]. Przy objawach infekcji pacjent powinien skontaktować się z zespołem onkologicznym, bo gorączka w trakcie chemioterapii może oznaczać gorączkę neutropeniczną. Ewentualne ponowne włączenie preparatów jeżówki po zakończeniu leczenia wymaga zgody onkologa.
Skutek kliniczny
Nieprzewidywalny wpływ immunostymulacji u pacjenta z immunosupresją polekową oraz potencjalna zmiana ekspozycji na docetaksel z ryzykiem nasilenia jego toksyczności lub osłabienia skuteczności. Jeżówka może też wywoływać reakcje nadwrażliwości, które w trakcie chemioterapii utrudniają ocenę działań niepożądanych.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, dlatego nie stosuje się jej w immunosupresji, w tym po leczeniu onkologicznym i w trakcie terapii cytostatykami[2][3][1]. Docetaksel jest cytostatykiem wywołującym mielosupresję z neutropenią, a więc stan, w którym jeżówka jest przeciwwskazana. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4, a leki indukujące lub hamujące ten enzym mogą zmieniać jego metabolizm[4]. Wpływ jeżówki na aktywność CYP3A4 jest niejednoznaczny, więc nie można wykluczyć zmiany ekspozycji na docetaksel.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- parametry czynności wątroby
- objawy nadwrażliwości skórnej i oddechowej
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia docetakselemczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obowiązuje także po zakończeniu chemioterapii, dopóki utrzymuje się immunosupresja. Decyzję o ewentualnym stosowaniu jeżówki podejmuje onkolog na podstawie stanu pacjenta i wyników morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ DocetakselNie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.
Klozapina i docetaksel mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, a wtedy nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Dlatego tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie, a decyzję o dalszym leczeniu podejmują wspólnie onkolog i psychiatra.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy infekcji, takie jak kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- silne osłabienie
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych[1]. Nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[2]. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga docetakselu, decyzję o dalszym leczeniu przeciwpsychotycznym powinien podjąć onkolog wspólnie z psychiatrą przed rozpoczęciem chemioterapii, rozważając zmianę klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku mielosupresji. Jeśli w lekoopornej schizofrenii zespół uzna, że korzyść z kontynuacji klozapiny przeważa nad ryzykiem, jest to decyzja wbrew ChPL, która wymaga pisemnego uzasadnienia, konsultacji hematologicznej oraz morfologii z rozmazem przed każdym wlewem i częściej w okresie spodziewanego spadku neutrofilów. Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[3], dlatego po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpiku można wrócić do klozapiny pod rutynową kontrolą morfologii.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką neutropenią lub agranulocytozą, gorączką neutropeniczną i ciężkimi zakażeniami, w tym sepsą, które mogą zagrażać życiu. Przy spadku liczby neutrofilów trudno ustalić, który lek za niego odpowiada, co może wymusić przerwanie chemioterapii albo trwałe odstawienie klozapiny z ryzykiem nawrotu psychozy. W dniu wlewu możliwe jest też przejściowe nasilenie senności z powodu alkoholu zawartego w roztworze docetakselu.
Mechanizm
Klozapina i docetaksel sumują swoje hamujące działanie na szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej ChPL zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu mielosupresyjnym i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Docetaksel jest lekiem cytotoksycznym hamującym szpik, dlatego nie wolno go podawać przy liczbie neutrofilów poniżej 1500 komórek/mm3 oznaczonej przed podaniem[4]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ na stężenie klozapiny wpływają głównie inhibitory i induktory CYP1A2, a interakcje z inhibitorami CYP3A4 uznaje się za mało prawdopodobne[1]. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4[5]. Dodatkowo roztwór docetakselu zawiera alkohol, który może wpływać na działanie innych leków[5], a alkohol nasila działanie uspokajające klozapiny[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofilów przed każdym wlewem docetakselu i częściej między cyklami
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- stan psychiczny przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
- nasilenie senności i ciśnienie tętnicze w dniu wlewu
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperydonolanzapinakwetiapina
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana u pacjenta w trakcie leczenia docetakselemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy. |
| Po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpikuodstep · docetaksel | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do stosowania klozapiny, więc po zakończeniu chemioterapii i normalizacji morfologii można włączyć lub przywrócić klozapinę pod rutynową kontrolą krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
Połączenie przeciwwskazaneKolchicyna+ HydroksychlorochinaPołączenie można stosować przy zachowanej czynności nerek i wątroby, pod warunkiem kontroli objawów toksyczności kolchicyny i uszkodzenia mięśni.Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił lekarz, i od razu skontaktuj się z nim, jeśli pojawi się biegunka, wymioty, ból lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił lekarz, i od razu skontaktuj się z nim, jeśli pojawi się biegunka, wymioty, ból lub osłabienie mięśni.
Hydroksychlorochina może nieco zwiększać ilość kolchicyny w organizmie, a oba leki mogą osłabiać mięśnie i rzadko obniżać liczbę krwinek. Razem można je przyjmować, ale łatwiej wtedy o działania niepożądane kolchicyny. Ryzyko jest większe u osób starszych oraz przy chorobach nerek lub wątroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- uporczywa biegunka, nudności lub wymioty
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
- drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
- ciemny mocz
- gorączka, ból gardła, częste infekcje
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować przy zachowanej czynności nerek i wątroby, pod warunkiem kontroli objawów toksyczności kolchicyny i uszkodzenia mięśni. Kolchicyny nie stosuje się przy eGFR < 50 ml/min ani w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby.[1] U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek lub wątroby kolchicyny nie łączy się z inhibitorami glikoproteiny P, a hydroksychlorochina wykazuje takie działanie.[2] Przy łączeniu hydroksychlorochiny z substratami glikoproteiny P o wąskim indeksie terapeutycznym należy monitorować działania niepożądane.[3] Przy podejrzeniu toksyczności kolchicyny trzeba niezwłocznie ocenić pacjenta i rozważyć przerwanie lub odstawienie kolchicyny.[1]
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko toksyczności kolchicyny, przede wszystkim miopatii lub neuromiopatii i zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Rzadziej może dojść do zahamowania czynności szpiku z leukopenią lub trombocytopenią. Hydroksychlorochiny nie należy, jeśli to możliwe, łączyć z lekami hemotoksycznymi ze względu na potencjalne działanie addytywne.[3] Ryzyko jest największe u osób starszych, przy upośledzonej czynności nerek lub wątroby i przy jednoczesnym stosowaniu innych leków miotoksycznych, np. statyn lub fibratów.[1]
Mechanizm
Hydroksychlorochina może zwiększać ekspozycję na kolchicynę i sumować się z nią w działaniu toksycznym. Kolchicyna jest substratem glikoproteiny P, a w jej metabolizmie główną rolę odgrywa CYP3A4.[1] Hydroksychlorochina hamuje glikoproteinę P w wysokich stężeniach i hamuje CYP3A4 in vitro, a badań interakcji in vivo z wrażliwymi substratami brakuje.[3] Nie jest silnym inhibitorem żadnej z tych dróg, więc wzrost stężenia kolchicyny powinien być umiarkowany. Oba leki mogą też uszkadzać mięśnie szkieletowe i nerwy obwodowe oraz hamować czynność szpiku, więc ich działania niepożądane mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- eGFR i kreatynina przed włączeniem i okresowo
- parametry czynności wątroby
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy miopatii – ból, tkliwość, osłabienie mięśni, CK przy objawach
- objawy żołądkowo-jelitowe – biegunka, nudności, wymioty
- objawy neuropatii obwodowej – drętwienie, mrowienie kończyn
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR lub zaburzenie czynności wątrobyeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek lub wątroby kolchicyny nie łączy się z inhibitorami glikoproteiny P, a przy eGFR < 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana niezależnie od innych leków. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje upośledzona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko toksyczności kolchicyny, dlatego obserwacja powinna być ściślejsza. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · kolchicyna | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym stosowaniu obu leków rośnie ryzyko addytywnej miopatii i neuromiopatii, które rozwijają się stopniowo, dlatego objawy mięśniowe należy oceniać przy każdej wizycie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
Połączenie przeciwwskazaneSakwinawir+ HydroksychlorochinaPołączenie jest przeciwwskazane i sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie należy stosować razem z hydroksychlorochiną.Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie, a dotychczasowych leków nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie, a dotychczasowych leków nie odstawiaj samodzielnie.
Sakwinawiru i hydroksychlorochiny nie wolno przyjmować razem. Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem to działanie się nasila. Może to wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie należy stosować razem z hydroksychlorochiną.[1] Należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwretrowirusowe i lekarzem zlecającym hydroksychlorochinę w celu zmiany jednego z leków – najczęściej schematu przeciwretrowirusowego na lek bez istotnego wpływu na QT. Jeśli zamiana została już przeprowadzona, przed jej zakończeniem pacjent wymaga oceny EKG i stężeń elektrolitów.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addytywnym wydłużeniem odstępu QT i PR oraz zagrażającymi życiu arytmiami komorowymi, w tym częstoskurczem typu torsade de pointes.[1] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca i przy innych lekach wydłużających QT.[2]
Mechanizm
Sakwinawiru nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR, ponieważ sakwinawir wzmocniony rytonawirem sam wydłuża te odstępy w sposób zależny od dawki, a ich działanie się sumuje.[1] Hydroksychlorochina również wydłuża odstęp QT i zwiększa ryzyko arytmii komorowych, a sakwinawir należy do leków, przy których wymagana jest szczególna ostrożność.[2] Dodatkowo hydroksychlorochina jest metabolizowana m.in. przez CYP3A4, a rytonawir stosowany do wzmocnienia sakwinawiru jest silnym inhibitorem CYP3A4, co może zwiększać ekspozycję na hydroksychlorochinę i jej działania niepożądane.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność serca (bradykardia, zaburzenia rytmu)
- objawy niepożądane hydroksychlorochiny (wzrok, zawroty głowy, hipoglikemia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.
Leki osłabiające układ odpornościowy, takie jak fingolimod, teriflunomid, tofacytynib, natalizumab czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak paklitaksel, docetaksel i kabazytaksel, osłabiają odporność w różny sposób. Stosowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Dlatego lekarze często wstrzymują lek osłabiający odporność na czas chemioterapii albo bardzo dokładnie kontrolują wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- owrzodzenia w jamie ustnej
- wysypka z pęcherzykami, na przykład półpasiec
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- nasilone mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W praktyce przed rozpoczęciem chemioterapii zwykle wstrzymuje się lek immunosupresyjny, uwzględniając jego czas działania, zwłaszcza w przypadku natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, inebilizumabu i immunoglobuliny przeciw limfocytom T. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, dlatego przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po zakończeniu leczenia taksanem lek immunosupresyjny wznawia się dopiero po odbudowie liczby neutrofilów i limfocytów. Przed leczeniem warto wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B oraz rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z zaleceniami onkologicznymi. Szczepionki żywe są przeciwwskazane w czasie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym zakażeń oportunistycznych, gorączki neutropenicznej i posocznicy. Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i innych silnie limfotoksycznych lekach rośnie ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B czy półpasiec[1]. Możliwe jest pogłębienie i wydłużenie neutropenii oraz limfopenii, co może wymusić opóźnienie lub redukcję dawki chemioterapii. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie z paklitakselem możliwe jest też nasilenie typowych działań niepożądanych taksanu, takich jak neuropatia i mielosupresja.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego odporność. Taksany uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, a często także limfopenię, natomiast selektywne leki immunosupresyjne ograniczają liczbę lub czynność limfocytów, migrację komórek odpornościowych do tkanek, przekaźnictwo cytokin albo stężenie przeciwciał. Mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid i teriflunomid same mogą obniżać liczbę leukocytów, więc nasilają mielosupresję. Fingolimod, ozanimod i ponesimod zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, tofacytynib i tolebrutynib hamują przekaźnictwo wewnątrzkomórkowe, natalizumab blokuje przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, a immunoglobulina przeciw limfocytom T, belatacept, abatacept i inebilizumab usuwają lub wyłączają limfocyty[2]. Rawulizumab zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi, a efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał klasy IgG. Dodatkowo leflunomid i teriflunomid hamują CYP2C8 i białka transportowe, co może zwiększać ekspozycję na paklitaksel, metabolizowany głównie przez CYP2C8. Długi okres półtrwania niektórych leków grupy A sprawia, że ich działanie utrzymuje się przez tygodnie lub miesiące po odstawieniu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
- objawy neuropatii obwodowej przy paklitakselu łączonym z leflunomidem lub teriflunomidem
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończona procedura przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko maleje | Po przeprowadzeniu procedury przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzeniu niskiego stężenia teriflunomidu ryzyko sumowania działania i hamowania CYP2C8 przy paklitakselu istotnie maleje. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ciężka neutropenia po taksanach i cięższy przebieg zakażeń, a tofacytynib wiąże się u nich z większym ryzykiem poważnych zakażeń. |
| Lek immunosupresyjny włączany w trakcie lub krótko po chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Włączanie leku immunosupresyjnego przed odbudową liczby neutrofilów i limfocytów po taksanie pogłębia i wydłuża immunosupresję, dlatego należy odczekać na normalizację morfologii. |
| Schemat cotygodniowy paklitakselu w małej dawcedawka · taksany | ryzyko maleje | Schematy cotygodniowe paklitakselu w małej dawce zwykle wywołują płytszą neutropenię niż schematy podawane co trzy tygodnie, ale nie znoszą ryzyka sumowania immunosupresji. |
Źródła
- Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
- Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron) klasaLeku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem na arytmię z klasy III, chyba że lekarz świadomie to zalecił, i zawsze powiedz lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich lekach na serce, także tych odstawionych w ostatnich miesiącach.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane w chorobach reumatycznych i w malarii, mogą zaburzać pracę serca. Amiodaron i dronedaron, czyli leki na zaburzenia rytmu serca, działają na serce podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźną, zagrażającą życiu arytmię. Amiodaron działa w organizmie jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu, więc ryzyko może utrzymywać się długo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne, nieregularne lub bardzo szybkie bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Leku z grupy aminochinolin nie łączy się z lekiem przeciwarytmicznym klasy III z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Dronedaronu nie stosuje się z lekami mogącymi wywołać torsade de pointes, a do tej grupy należą chlorochina i hydroksychlorochina. Amiodaronu również nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT o udokumentowanym ryzyku arytmii. Jeśli leczenie aminochinoliną jest konieczne, należy w porozumieniu z kardiologiem rozważyć zmianę leku przeciwarytmicznego albo wybrać inną terapię choroby podstawowej. Po odstawieniu amiodaronu interakcja może utrzymywać się nawet przez kilka miesięcy, a po odstawieniu chlorochiny lub hydroksychlorochiny przez wiele tygodni. W wyjątkowej sytuacji, gdy specjalista uzna połączenie za niezbędne, wymagane jest wyjściowe EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola EKG w trakcie leczenia, a przy QTc powyżej 500 ms lub wydłużeniu o ponad 60 ms od wartości wyjściowej jeden z leków należy odstawić.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi addycyjnym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko narasta przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, w starszym wieku i u kobiet. Aminochinoliny mogą też dodatkowo nasilać zaburzenia przewodzenia, w tym bloki przedsionkowo-komorowe, oraz kardiomiopatię przy długotrwałym stosowaniu.
Mechanizm
Główny mechanizm jest wspólny dla całej klasy i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Hydroksychlorochina i chlorochina blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór. Amiodaron i dronedaron działają w ten sam sposób, bo blokada prądu potasowego jest podstawą ich działania przeciwarytmicznego. Mechanizm farmakokinetyczny ma znaczenie drugorzędne. Amiodaron i dronedaron hamują CYP3A4 i CYP2D6, a dronedaron także glikoproteinę P, co może nieco zwiększać stężenie aminochinolin metabolizowanych częściowo przez CYP3A4, CYP2D6 i CYP2C8. Wszystkie cztery leki mają bardzo długi okres półtrwania i duże objętości dystrybucji, przez co ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu jednego z nich.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
- inne przyjmowane leki wydłużające odstęp QT
- funkcja nerek i wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Amiodaron odstawiony w ostatnich miesiącachkolejność włączenia · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić także po jego odstawieniu, dlatego przed włączeniem aminochinoliny należy uwzględnić leczenie amiodaronem w ostatnich miesiącach i wykonać EKG. |
| Dawki lecznicze stosowane w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wysokie dawki nasycające chlorochiny lub hydroksychlorochiny, stosowane w leczeniu malarii, silniej wydłużają odstęp QT niż dawki podtrzymujące w chorobach reumatycznych. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i upośledzona funkcja nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²aminochinoliny | ryzyko rośnie | Chlorochina i hydroksychlorochina są częściowo wydalane przez nerki, więc przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się i silniej wydłużają odstęp QT. |
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Butyrofenony (np. haloperydol) klasaAminochinoliny nie łączy się z butyrofenonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca.Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem z grupy butyrofenonów i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz oba leki, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku z grupy aminochinolin razem z lekiem z grupy butyrofenonów i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz oba leki, aby mogli dobrać bezpieczniejsze leczenie.
Leki z grupy aminochinolin, takie jak hydroksychlorochina i chlorochina, oraz lek przeciwpsychotyczny haloperydol mogą każdy osobno zaburzać pracę serca. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Hydroksychlorochina i chlorochina długo pozostają w organizmie, więc ryzyko trwa jeszcze przez kilka tygodni po ich odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- drgawki
- nadmierna senność, sztywność mięśni lub drżenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Aminochinoliny nie łączy się z butyrofenonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Haloperydolu nie stosuje się u pacjenta przyjmującego hydroksychlorochinę lub chlorochinę ani w ciągu kilku tygodni po ich odstawieniu. U pacjenta leczonego aminochinoliną z powodu tocznia lub reumatoidalnego zapalenia stawów zwykle lepiej zmienić lek przeciwpsychotyczny niż przerywać leczenie podstawowe. Jeśli w wyjątkowej sytuacji połączenie jest nieuniknione, przed jego rozpoczęciem wykonuje się EKG i wyrównuje stężenia potasu i magnezu, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę haloperydolu, unika się podania dożylnego i powtarza EKG w trakcie leczenia. Należy odstawić haloperydol przy wyraźnym wydłużeniu QTc lub pojawieniu się kołatania serca, omdleń albo zawrotów głowy.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy haloperydolu podawanym dożylnie lub w dużych dawkach, u osób starszych, przy zaburzeniach elektrolitowych, bradykardii, chorobie serca lub wrodzonym zespole długiego QT. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych haloperydolu, takich jak sedacja i objawy pozapiramidowe.
Mechanizm
Aminochinoliny i butyrofenony niezależnie od siebie wydłużają odstęp QT, głównie przez hamowanie kanałów potasowych hERG odpowiedzialnych za repolaryzację komór, więc ich działanie na serce się sumuje. Dotyczy to w tym samym stopniu hydroksychlorochiny i chlorochiny oraz haloperydolu, dlatego interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Dodatkowo chlorochina i hydroksychlorochina słabo hamują CYP2D6, który uczestniczy w metabolizmie haloperydolu, co może podwyższać jego stężenie i nasilać działanie na serce. Aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania, więc ich wpływ na QT utrzymuje się przez wiele tygodni po odstawieniu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- czynność serca i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)
- nadmierna senność i objawy pozapiramidowe
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Haloperydol podawany dożylnie silniej i szybciej wydłuża odstęp QT, więc u pacjenta przyjmującego aminochinolinę ryzyko torsade de pointes jest wtedy największe. |
| Duża dawkadawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na odstęp QT zależy od dawki i stężenia, dlatego duże dawki w połączeniu z aminochinoliną szczególnie zwiększają ryzyko arytmii. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. U starszych pacjentów z otępieniem haloperydol dodatkowo zwiększa ryzyko zgonu. |
| Kilka tygodni od odstawienia aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Hydroksychlorochina i chlorochina mają bardzo długi okres półtrwania, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się przez kilka tygodni po ich odstawieniu i w tym czasie haloperydol również wymaga zachowania ostrożności oraz kontroli EKG. |
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Pochodne difenylometanu (np. hydroksyzyna) klasaNie należy łączyć aminochinoliny z hydroksyzyną, bo hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z hydroksychlorochiną ani chlorochiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z hydroksychlorochiną ani chlorochiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane m.in. w toczniu i reumatoidalnym zapaleniu stawów, mogą zaburzać rytm serca. Hydroksyzyna, stosowana na świąd, lęk i problemy ze snem, działa podobnie. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a nawet utratę przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- uczucie bliskiego omdlenia lub omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć aminochinoliny z hydroksyzyną, bo hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT. Dotyczy to zarówno hydroksychlorochiny, jak i chlorochiny. U pacjenta leczonego hydroksychlorochiną lub chlorochiną z powodu świądu, lęku albo bezsenności należy wybrać lek bez wpływu na QT. Chlorochina i hydroksychlorochina bardzo długo utrzymują się w organizmie, dlatego ryzyko interakcji trwa jeszcze przez kilka tygodni po ich odstawieniu. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG i elektrolitów, z kontrolą EKG w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Łączne stosowanie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT, w podeszłym wieku i przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Aminochinoliny i hydroksyzyna wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Aminochinoliny blokują kanały potasowe hERG i inne prądy jonowe kardiomiocytów. Przy długim stosowaniu mogą też uszkadzać mięsień sercowy i powodować zaburzenia przewodzenia. Hydroksyzyna również blokuje kanały hERG. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy, czyli zarówno hydroksychlorochiny, jak i chlorochiny w połączeniu z hydroksyzyną. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest znana.
Monitorować
- EKG z oceną skorygowanego odstępu QT przed włączeniem i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- przegląd innych przyjmowanych leków wydłużających QT
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka tygodni po odstawieniu aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Chlorochina i hydroksychlorochina mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach. Po ich odstawieniu wpływ na QT może utrzymywać się kilka tygodni, dlatego hydroksyzyny nie należy włączać od razu po zakończeniu leczenia aminochinoliną. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co dodatkowo zwiększa ryzyko torsade de pointes. Hydroksyzyna u osób starszych nasila też ryzyko upadków i splątania. |
| Długotrwałe leczenieczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie aminochinolin może prowadzić do kardiomiopatii i zaburzeń przewodzenia, co zwiększa podatność na proarytmiczne działanie hydroksyzyny. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.