Przejdź do treści

Interakcje / Docetaksel / Docetaksel i klozapina

Docetaksel i klozapina

Wyślij e-mailem

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych.

Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.

Połączenie przeciwwskazaneDocetaksel+ KlozapinaNie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.

Klozapina i docetaksel mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, a wtedy nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Dlatego tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie, a decyzję o dalszym leczeniu podejmują wspólnie onkolog i psychiatra.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy infekcji, takie jak kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
  • silne osłabienie
  • nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych[1]. Nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[2]. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga docetakselu, decyzję o dalszym leczeniu przeciwpsychotycznym powinien podjąć onkolog wspólnie z psychiatrą przed rozpoczęciem chemioterapii, rozważając zmianę klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku mielosupresji. Jeśli w lekoopornej schizofrenii zespół uzna, że korzyść z kontynuacji klozapiny przeważa nad ryzykiem, jest to decyzja wbrew ChPL, która wymaga pisemnego uzasadnienia, konsultacji hematologicznej oraz morfologii z rozmazem przed każdym wlewem i częściej w okresie spodziewanego spadku neutrofilów. Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[3], dlatego po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpiku można wrócić do klozapiny pod rutynową kontrolą morfologii.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi ciężką neutropenią lub agranulocytozą, gorączką neutropeniczną i ciężkimi zakażeniami, w tym sepsą, które mogą zagrażać życiu. Przy spadku liczby neutrofilów trudno ustalić, który lek za niego odpowiada, co może wymusić przerwanie chemioterapii albo trwałe odstawienie klozapiny z ryzykiem nawrotu psychozy. W dniu wlewu możliwe jest też przejściowe nasilenie senności z powodu alkoholu zawartego w roztworze docetakselu.

Mechanizm

Klozapina i docetaksel sumują swoje hamujące działanie na szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej ChPL zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu mielosupresyjnym i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Docetaksel jest lekiem cytotoksycznym hamującym szpik, dlatego nie wolno go podawać przy liczbie neutrofilów poniżej 1500 komórek/mm3 oznaczonej przed podaniem[4]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ na stężenie klozapiny wpływają głównie inhibitory i induktory CYP1A2, a interakcje z inhibitorami CYP3A4 uznaje się za mało prawdopodobne[1]. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4[5]. Dodatkowo roztwór docetakselu zawiera alkohol, który może wpływać na działanie innych leków[5], a alkohol nasila działanie uspokajające klozapiny[1].

Metabolizm i transportery

  • Docetaksel: substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[7], substrat OATP1B3[7]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[8], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[8], substrat CYP3A4[8]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofilów przed każdym wlewem docetakselu i częściej między cyklami
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • stan psychiczny przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
  • nasilenie senności i ciśnienie tętnicze w dniu wlewu

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrisperydonolanzapinakwetiapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta w trakcie leczenia docetakselemkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyNie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy.
Po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpikuodstep · docetakselinne zalecenieGranulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do stosowania klozapiny, więc po zakończeniu chemioterapii i normalizacji morfologii można włączyć lub przywrócić klozapinę pod rutynową kontrolą krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Alkohol przy tych lekach

Docetaksel a alkohol: brak opisu w bazie.

Niekorzystna interakcjaKlozapinaa alkoholPacjentowi leczonemu klozapiną należy zalecić niespożywanie alkoholu przez cały okres leczenia.Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia klozapiną, a jeśli zdarzy się to mimo wszystko, nie prowadź pojazdów i poproś bliską osobę, aby zwróciła uwagę na Twoje samopoczucie.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia klozapiną, a jeśli zdarzy się to mimo wszystko, nie prowadź pojazdów i poproś bliską osobę, aby zwróciła uwagę na Twoje samopoczucie.

W czasie leczenia klozapiną nie należy pić alkoholu. Oba działają uspokajająco i usypiająco, więc razem mogą wywołać bardzo silną senność, spowolnienie i zaburzenia równowagi. Mogą też wystąpić zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu, a po większej ilości alkoholu nawet zaburzenia oddychania. Picie alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę i zwiększać ryzyko drgawek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
  • wolny lub płytki oddech
  • drgawki
  • splątanie albo dezorientacja
  • zakrztuszenie się śliną lub wymiotami
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjentowi leczonemu klozapiną należy zalecić niespożywanie alkoholu przez cały okres leczenia.[1] Pacjenta trzeba poinformować o addycyjnym działaniu uspokajającym i odradzić mu prowadzenie pojazdów oraz obsługiwanie maszyn.[1] U osób, które mimo zaleceń piją alkohol, należy ustalić wzorzec picia, kontrolować sedację, ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i funkcję wątroby oraz pamiętać o ryzyku napadów drgawkowych w okresie odstawienia alkoholu. U pacjenta z psychozą alkoholową, czynną chorobą wątroby albo w stanie zahamowania OUN klozapina jest przeciwwskazana.[1]

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe oraz zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej.[1] Może to prowadzić do upadków i urazów oraz do wypadków podczas prowadzenia pojazdów. Możliwe są zawroty głowy i omdlenia przy zmianie pozycji ciała. Po większej ilości alkoholu mogą wystąpić głębokie zahamowanie OUN, depresja oddechowa i zachłyśnięcie, zwłaszcza że klozapina często powoduje nadmierne ślinienie. Opisane w ChPL ryzyko zapaści krążeniowo-oddechowej przy łączeniu klozapiny z innymi lekami hamującymi OUN wskazuje, że przy upojeniu alkoholowym należy liczyć się z podobnym zagrożeniem.[1]

Mechanizm

Klozapina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające, nasenne oraz upośledzające funkcje poznawcze i ruchowe sumuje się.[1] Klozapina działa też silnie alfa-adrenolitycznie, a alkohol rozszerza naczynia, co nasila niedociśnienie ortostatyczne. Oba czynniki mogą też obniżać próg drgawkowy. Klozapina sama w sobie wiąże się z zależnym od dawki ryzykiem napadów, a u osób pijących alkohol napady mogą pojawić się zwłaszcza w okresie odstawienia alkoholu. ChPL wszystkich ocenianych produktów klozapiny jednakowo zaleca, aby nie spożywać alkoholu w trakcie leczenia ze względu na nasilenie działania uspokajającego.[1] ChPL wymienia w przeciwwskazaniach psychozy alkoholowe, zahamowanie czynności OUN niezależnie od przyczyny oraz czynną lub postępującą chorobę wątroby i niewydolność wątroby. Przeciwwskazania te dotyczą stanu pacjenta, a nie samego spożycia alkoholu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • stopień sedacji i stan świadomości
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • częstość i głębokość oddechów po spożyciu alkoholu
  • napady drgawkowe, zwłaszcza w okresie odstawienia alkoholu
  • próby wątrobowe przy regularnym piciu alkoholu
  • ilość i częstość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Ilość wywołująca upojenie alkoholoweilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieUpojenie alkoholowe z zahamowaniem czynności OUN jest stanem, w którym ChPL przeciwwskazuje stosowanie klozapiny niezależnie od przyczyny zahamowania. Rośnie ryzyko depresji oddechowej, zapaści krążeniowej i zachłyśnięcia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z psychozą alkoholową oraz z czynną lub postępującą chorobą wątroby albo niewydolnością wątroby klozapina jest przeciwwskazana. U osób przewlekle pijących należy też brać pod uwagę ryzyko napadów drgawkowych w okresie odstawienia alkoholu.
Okres rozpoczynania leczenia i ustalania dawki klozapinyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieChPL wskazuje, że niedociśnienie oraz zapaść krążeniowo-oddechowa przy łączeniu klozapiny z innymi środkami hamującymi OUN są bardziej prawdopodobne na początku leczenia skojarzonego i w okresie ustalania dawki. W tym czasie spożycie alkoholu jest szczególnie niebezpieczne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 68

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlozapinaNie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.ChPL: przeciwwskazanenieznanyopisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o dalszym leczeniu i ewentualnym badaniu EKG.

Cytalopram i klozapina mogą razem wpływać na rytm serca i zwiększać ryzyko jego groźnych zaburzeń. Ulotka cytalopramu zabrania łączenia go z lekami, które w ten sposób działają na serce. Cytalopram może też nasilać działania niepożądane klozapiny i zwiększać skłonność do krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nadmierna senność lub osłabienie
  • nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy łączyć cytalopramu z klozapiną, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w sprawie zamiany cytalopramu na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, a pacjent nie powinien odstawiać żadnego z leków samodzielnie. Gdy psychiatra świadomie utrzymuje połączenie, konieczne jest EKG z oceną QTc, kontrola potasu i magnezu oraz obserwacja działań niepożądanych klozapiny. Przy zamianie leku przeciwdepresyjnego nie należy wybierać fluwoksaminy, która jako inhibitor CYP1A2 zwiększa stężenie klozapiny[2].

Skutek kliniczny

Połączenie może sumować wydłużenie odstępu QT i zwiększać ryzyko złośliwych komorowych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Możliwe jest też nasilenie działań niepożądanych klozapiny o niewyjaśnionym mechanizmie[3]. Dochodzi do tego zwiększone ryzyko krwawień[1].

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne[1]. ChPL klozapiny zaleca, tak jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc[2]. Zgłaszano też przypadki interakcji między cytalopramem i klozapiną zwiększającej ryzyko działań niepożądanych klozapiny, a jej podłoże nie zostało w pełni wyjaśnione[2]. Według ChPL cytalopramu jego podawanie z klozapiną jako substratem CYP1A2 nie powodowało klinicznie istotnych zmian farmakokinetycznych, więc mechanizm metaboliczny jest mało prawdopodobny[4]. ChPL cytalopramu zaleca ponadto ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na zwiększone ryzyko krwawień[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[5], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia skojarzonego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy działań niepożądanych klozapiny, w tym nadmierna senność, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia
  • objawy krwawienia, w tym siniaki i krwawienia z dziąseł lub nosa
  • stężenie klozapiny we krwi w razie nasilenia jej działań niepożądanych

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta już przyjmującego cytalopramkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieChPL klozapiny zaleca szczególną ostrożność przy rozpoczynaniu leczenia klozapiną u pacjentów otrzymujących inne leki psychotropowe ze względu na ryzyko zapaści krążeniowej. W tej sytuacji należy dodatkowo kontrolować ciśnienie tętnicze i tętno w okresie zwiększania dawki klozapiny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ EscytalopramPołączenie jest formalnie przeciwwskazane w ChPL escytalopramu ze względu na sumowanie wpływu na odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o badanie EKG.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków samodzielnie, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o badanie EKG.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem mogą ten wpływ wzmacniać. Rzadko może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Połączenie może też zwiększać ryzyko drgawek. Lekarz może zdecydować o takim leczeniu, ale wymaga ono regularnych badań EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
  • drgawki
  • silna senność lub osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie jest formalnie przeciwwskazane w ChPL escytalopramu ze względu na sumowanie wpływu na odstęp QT[1]. Preferowana jest zamiana escytalopramu na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT i bez istotnego hamowania CYP1A2. Jeśli psychiatra uzna skojarzenie za niezbędne, powinien wykonać EKG przed włączeniem i po ustabilizowaniu dawek, wyrównać stężenie potasu i magnezu, stosować najmniejszą skuteczną dawkę escytalopramu i odstawić go przy istotnym wydłużeniu QTc. ChPL klozapiny zaleca ostrożność i obserwację działań niepożądanych klozapiny przy łączeniu z cytalopramem, co należy odnieść również do escytalopramu[2].

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobie serca lub dużych dawkach. Możliwe jest także zwiększenie ryzyka napadów drgawkowych oraz nasilenie działań niepożądanych klozapiny, takich jak sedacja, tachykardia i spadki ciśnienia.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego łączenie z lekami wydłużającymi odstęp QT i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne[3]. ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe[2]. Oba leki obniżają też próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami obniżającymi ten próg, w tym z neuroleptykami[3]. Interakcja farmakokinetyczna jest prawdopodobnie słaba, ponieważ escytalopram nie należy do istotnych inhibitorów CYP1A2, głównego szlaku metabolizmu klozapiny, jednak ChPL klozapiny opisuje zgłoszenia interakcji z cytalopramem, racemicznym odpowiednikiem escytalopramu, zwiększającej ryzyko działań niepożądanych klozapiny, o niewyjaśnionym podłożu[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[6], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po ustabilizowaniu dawek
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
  • napady drgawkowe
  • nasilenie działań niepożądanych klozapiny (sedacja, tachykardia, hipotonia), w razie potrzeby stężenie klozapiny w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Kiedy ocena się zmienia

Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · escytalopramryzyko rośnieWpływ escytalopramu na odstęp QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach ryzyko zaburzeń rytmu w skojarzeniu z klozapiną jest większe.
Włączanie klozapiny u pacjenta leczonego escytalopramemkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieW okresie zwiększania dawki klozapiny należy ponownie ocenić QTc i nasilenie działań niepożądanych klozapiny, a także rozważyć wcześniejszą zamianę escytalopramu na alternatywę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ AzacytydynaNie łącz klozapiny z azacytydyną.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko od razu powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko od razu powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, przez co nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz klozapiny z azacytydyną. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania leków o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Przeciwwskazaniem jest też zaburzenie czynności szpiku kostnego, a leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[2][3]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga azacytydyny, decyzję o zmianie leku przeciwpsychotycznego lub o ewentualnym wyjątkowym kontynuowaniu klozapiny pod ścisłą kontrolą hematologiczną musi podjąć wspólnie psychiatra i hematolog. Ta decyzja wykracza poza zakres charakterystyki produktu.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z zagrażającymi życiu zakażeniami i posocznicą. Nakładanie się obu przyczyn utrudnia też ustalenie, który lek odpowiada za spadek liczby granulocytów, a więc i podjęcie właściwej decyzji o odstawieniu.

Mechanizm

Połączenie sumuje toksyczne działanie obu leków na szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a azacytydyna jest lekiem cytotoksycznym o działaniu mielosupresyjnym. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków hamujących czynność szpiku[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ w metabolizmie azacytydyny nie uczestniczą izoenzymy cytochromu P450, a jej klinicznie istotne działanie hamujące lub indukujące te enzymy jest mało prawdopodobne[4].

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • gorączka i inne objawy zakażenia
  • liczba płytek krwi i objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolrysperydonkwetiapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta leczonego azacytydynąkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyLeczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy. Włączenie klozapiny w trakcie terapii azacytydyną jest wykluczone.
Azacytydyna wymagana u pacjenta już leczonego klozapinąkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieU pacjenta stabilnego na klozapinie, który wymaga azacytydyny, ChPL klozapiny nadal zabrania jednoczesnego stosowania. Sposób zamiany leczenia przeciwpsychotycznego ustala psychiatra razem z hematologiem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ BortezomibNie należy rozpoczynać ani prowadzić leczenia klozapiną jednocześnie z bortezomibem.Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, tylko od razu powiedz psychiatrze i lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że przyjmujesz oba leki.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, tylko od razu powiedz psychiatrze i lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że przyjmujesz oba leki.

Klozapina i bortezomib mogą oba osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do niebezpiecznego spadku białych krwinek i ciężkich infekcji. Mogą też razem obniżać ciśnienie krwi i powodować silne zaparcia. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub inne objawy zakażenia
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • brak wypróżnienia przez kilka dni, ból i wzdęcie brzucha
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać ani prowadzić leczenia klozapiną jednocześnie z bortezomibem.[1][2][3] Jeśli pacjent przyjmujący klozapinę ma rozpocząć leczenie bortezomibem, psychiatra i hematolog lub onkolog powinni wspólnie zdecydować o zmianie leku przeciwpsychotycznego na taki, który nie hamuje czynności szpiku. Gdy odstawienie klozapiny wiąże się z dużym ryzykiem nawrotu psychozy, a zespół leczący świadomie decyduje się na kontynuację, wymagane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem przed każdą dawką bortezomibu i natychmiastowe przerwanie klozapiny przy narastającej neutropenii.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, przy czym trudno ustalić, który lek ją wywołał. Możliwe są też nasilone niedociśnienie ortostatyczne z omdleniami oraz ciężkie zaparcia aż do niedrożności porażennej jelit, która jest przeciwwskazaniem do stosowania klozapiny.[1]

Mechanizm

Klozapiny nie wolno łączyć z bortezomibem, ponieważ oba leki uszkadzają szpik kostny i ich działania mielotoksyczne się sumują. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne.[1] Bortezomib jako inhibitor proteasomu stosowany w chemioterapii często powoduje małopłytkowość i neutropenię, a klozapina sama w sobie niesie ryzyko neutropenii i agranulocytozy. Dodatkowo sumują się działanie hipotensyjne obu leków oraz ich wpływ na perystaltykę jelit, a ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z substancjami o działaniu hipotensyjnym.[1] Bortezomib jest słabym inhibitorem CYP1A2, głównej drogi metabolizmu klozapiny, ale wpływ ten nie powinien mieć istotnego znaczenia klinicznego.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Bortezomib – słaby inhibitor CYP1A2[5], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6]
  • Bortezomib – słaby inhibitor CYP2C19[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7]
  • Bortezomib – słaby inhibitor CYP2D6[5], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Bortezomib – słaby inhibitor CYP3A4[5], klozapina – substrat CYP3A4[7]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
  • Bortezomib: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i płytek krwi przed każdą dawką bortezomibu
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • częstość wypróżnień i objawy niedrożności jelit

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazololanzapinarysperydon

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina stosowana przewlekle przed rozpoczęciem bortezomibukolejność włączenia · klozapinainne zalecenieChPL klozapiny zabrania rozpoczynania klozapiny u pacjentów przyjmujących leki o znacznym ryzyku agranulocytozy. U pacjenta ustabilizowanego na klozapinie, u którego planuje się bortezomib, należy przed pierwszym podaniem omówić z psychiatrą zamianę leku przeciwpsychotycznego. Jeśli zespół świadomie decyduje o kontynuacji, wymagana jest kontrola morfologii z rozmazem przed każdą dawką bortezomibu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Hospira 3,5 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bortezomib-hospira-100381803/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Hospira. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bortezomib-hospira-100381803/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ DazatynibNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego dazatynib, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje rozpoczynanie terapii u osób przyjmujących substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy oraz w zaburzeniach czynności szpiku kostnego.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj zlecone badania krwi.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj zlecone badania krwi.

Klozapina i dazatynib mogą osłabiać pracę szpiku kostnego, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnego spadku liczby białych krwinek, co grozi ciężkimi zakażeniami. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą, a decyzję o leczeniu podejmuje psychiatra razem z lekarzem onkologiem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne lub inna infekcja
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego dazatynib, ponieważ ChPL klozapiny przeciwwskazuje rozpoczynanie terapii u osób przyjmujących substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy oraz w zaburzeniach czynności szpiku kostnego.[1][2][3] Jeśli dazatynib ma być włączony u pacjenta leczonego klozapiną, decyzję o dalszym postępowaniu powinni wspólnie podjąć psychiatra i hematolog lub onkolog, rozważając zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny. Gdy w wyjątkowej sytuacji klinicznej specjaliści uznają kontynuację klozapiny za konieczną, wymagane jest częste oznaczanie morfologii z rozmazem, kontrola EKG z oceną QTc i elektrolitów oraz natychmiastowa reakcja na objawy zakażenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, a także małopłytkowości i krwawień. Jednocześnie wywołana przez dazatynib mielosupresja uniemożliwia wiarygodną ocenę, czy spadek liczby neutrofilów wynika z klozapiny, co zaburza obowiązkowy nadzór hematologiczny nad leczeniem klozapiną. Możliwe jest też addycyjne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem zaburzeń rytmu serca.

Mechanizm

Głównym mechanizmem jest sumowanie działania hamującego czynność szpiku kostnego. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a dazatynib jako lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów kinaz tyrozynowych bardzo często powoduje mielosupresję z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością. ChPL klozapiny zakazuje jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia środki cytotoksyczne wśród leków, których nie należy łączyć z klozapiną.[1] Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, a ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi QTc.[1] Interakcja farmakokinetyczna ma znaczenie drugorzędne. Dazatynib hamuje CYP3A4 i zwiększał ekspozycję na symwastatynę o 20% (AUC)[4], a klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4, dlatego istotny wzrost jej stężenia jest mało prawdopodobny.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dazatynib – słaby inhibitor CYP3A4[5], klozapina – substrat CYP3A4[6]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Dazatynib: inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy zakażenia, w tym gorączka i ból gardła
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinakwetiapinaarypiprazolrisperydon

Kiedy ocena się zmienia

Dazatynib dołączony do wcześniej stosowanej i skutecznej klozapinykolejność włączenia · klozapinainne zaleceniePołączenie pozostaje przeciwwskazane, ale nagłe odstawienie klozapiny grozi nawrotem psychozy i objawami odstawiennymi. Psychiatra i onkolog powinni wspólnie ocenić zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny, a do czasu decyzji konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ImatynibNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.

Klozapiny i imatynibu zwykle nie łączy się, bo oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkich infekcji. Jeśli lekarze uznają, że musisz przyjmować oba leki, będziesz potrzebować częstych badań krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy przypominające grypę
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków. ChPL klozapiny ujmuje w przeciwwskazaniach jednoczesne stosowanie substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga imatynibu, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem powinien rozważyć zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny. Jeśli kontynuacja klozapiny jest niezbędna, decyzja jest indywidualna i wymaga zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem, oceny prób wątrobowych oraz jasnego ustalenia, który lek odstawia się przy spadku neutrofilów.

Skutek kliniczny

Najważniejszym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń. Spadek liczby neutrofilów u pacjenta przyjmującego oba leki utrudnia ustalenie przyczyny i może wymusić przerwanie skutecznej klozapiny albo leczenia przeciwnowotworowego. Możliwe jest też sumowanie działania hepatotoksycznego oraz niewielki wzrost stężenia klozapiny z nasileniem jej działań niepożądanych.

Mechanizm

Oba leki mogą hamować czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielosupresyjne sumuje się i zwiększa ryzyko neutropenii oraz agranulocytozy. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, a wśród leków o takim działaniu wymienia środki cytotoksyczne[1]. Według ChPL klozapiny leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy, a zaburzenia czynności szpiku kostnego są przeciwwskazaniem[2]. ChPL imatynibu wskazuje, że mielosupresja i hepatotoksyczność imatynibu mogą się nasilać w skojarzeniach z innymi lekami działającymi podobnie[3]. Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4 i CYP2D6, dlatego ChPL zaleca ostrożność przy substratach tych enzymów o wąskim indeksie terapeutycznym[3]. Klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a ChPL klozapiny określa interakcje z inhibitorami CYP3A4 jako mało prawdopodobne, choć opisywane[1], więc składowa farmakokinetyczna ma prawdopodobnie mniejsze znaczenie niż sumowanie mielotoksyczności.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Imatynib – słaby inhibitor CYP2D6[4], klozapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], klozapina – substrat CYP3A4[5]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Imatynib: inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła
  • stężenie klozapiny w surowicy, jeśli jest dostępne
  • objawy nasilonych działań niepożądanych klozapiny, takich jak senność i niedociśnienie

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaarypiprazolrisperidon

Kiedy ocena się zmienia

Imatynib włączany u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · imatynibinne zalecenieZakaz rozpoczynania klozapiny u pacjenta przyjmującego leki o znacznym ryzyku agranulocytozy dotyczy sytuacji, gdy imatynib jest już stosowany. Gdy imatynib trzeba włączyć u pacjenta skutecznie leczonego klozapiną, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem decyduje o zamianie leku przeciwpsychotycznego albo o kontynuacji klozapiny przy zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ BosutynibNie należy łączyć klozapiny z bosutynibem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba, aby mogli zmienić leczenie.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej powiedz psychiatrze i hematologowi, że przyjmujesz oba, aby mogli zmienić leczenie.

Klozapina i bosutynib mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem robią to znacznie silniej. Może to doprowadzić do bardzo małej liczby białych krwinek i groźnych zakażeń. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca i obciążać wątrobę. Dlatego tych leków zwykle nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • kołatanie serca, zawroty głowy albo omdlenie
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klozapiny z bosutynibem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjenta przyjmującego substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[2]. U pacjenta leczonego bosutynibem, który wymaga leku przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek z innej substancji o mniejszym ryzyku mielosupresji i wydłużenia odstępu QT. Jeśli klozapina jest jedyną skuteczną opcją w schizofrenii lekoopornej, decyzję o odstępstwie od ChPL powinni podjąć wspólnie psychiatra i hematolog, z częstą kontrolą morfologii z rozmazem, EKG, elektrolitów i prób wątrobowych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi zakażeniami, w tym posocznicą, a także ryzyko małopłytkowości z krwawieniami. Przy wystąpieniu neutropenii trudno ustalić, który lek ją wywołał, co ma znaczenie, bo agranulocytoza wywołana klozapiną w wywiadzie wyklucza jej ponowne stosowanie[1]. Sumowanie wpływu na odstęp QT może sprzyjać groźnym zaburzeniom rytmu serca, a łączne działanie na wątrobę może nasilać uszkodzenie tego narządu.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega przede wszystkim na sumowaniu działania hamującego czynność szpiku kostnego. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia w tej grupie środki cytotoksyczne[1]. Bosutynib jako inhibitor kinazy tyrozynowej często powoduje neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość, a klozapina sama może wywołać neutropenię i agranulocytozę. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT – ChPL klozapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QTc[1], a ChPL bosutynibu zaleca ostrożność u pacjentów przyjmujących substancje mogące wydłużyć odstęp QT[3]. Oba leki mogą też uszkadzać wątrobę, a niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania bosutynibu[3] i klozapiny[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ badania in vitro wskazują, że bosutynib nie hamuje ani nie indukuje w klinicznie istotnym stopniu metabolizmu substratów CYP1A2 i CYP3A4[3].

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Bosutynib: słaby inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor OAT1[6], słaby inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor OATP1B1[6], słaby inhibitor OATP1B3[6], słaby inhibitor OCT2[6], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta już leczonego bosutynibemkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieRozpoczynanie leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego substancję o znacznym ryzyku agranulocytozy jest wprost ujęte w przeciwwskazaniach ChPL klozapiny, dlatego w tej sytuacji należy od początku wybrać inny lek przeciwpsychotyczny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ KapecytabinaNie należy łączyć klozapiny z kapecytabiną, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko upewnij się, że twój psychiatra i onkolog wiedzą o obu lekach, a przy gorączce lub bólu gardła od razu zgłoś się do lekarza.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko upewnij się, że twój psychiatra i onkolog wiedzą o obu lekach, a przy gorączce lub bólu gardła od razu zgłoś się do lekarza.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą bardzo obniżyć ich liczbę, a wtedy nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Tych leków zwykle się nie łączy, a jeśli lekarze uznają to za konieczne, potrzebne są bardzo częste badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia lub ranki w jamie ustnej
  • objawy przypominające grypę
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • silne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klozapiny z kapecytabiną, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Leczenia klozapiną nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje związane ze znacznym ryzykiem agranulocytozy[2]. Jeśli u pacjenta stabilnie leczonego klozapiną konieczna jest chemioterapia kapecytabiną, decyzję o dalszym postępowaniu powinni podjąć wspólnie psychiatra i onkolog, z uwzględnieniem zmiany leku przeciwpsychotycznego albo innego schematu onkologicznego. Gdy mimo przeciwwskazania leki są stosowane razem, konieczna jest zaostrzona kontrola morfologii z rozmazem i natychmiastowa diagnostyka przy gorączce lub objawach zakażenia. Klozapiny nie należy odstawiać nagle bez decyzji psychiatry.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, w tym posocznicy. Może też dojść do pogłębienia małopłytkowości i krwawień. Wystąpienie ciężkiej neutropenii jest jednocześnie przeciwwskazaniem do dalszego stosowania kapecytabiny[3].

Mechanizm

Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a kapecytabina jako lek cytotoksyczny powoduje leukopenię, neutropenię i małopłytkowość. ChPL klozapiny wymienia środki cytotoksyczne wśród leków o działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, których nie wolno stosować jednocześnie z klozapiną[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ kapecytabina zmniejsza aktywność izoenzymu 2C9, ale nie wpływa na izoenzymy 1A2 i 3A4[3], a klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2[1].

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Kapecytabina: inhibitor CYP2C9[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • stan psychiczny przy ewentualnej zmianie leczenia przeciwpsychotycznego

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkwetiapinaolanzapina

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana u pacjenta w trakcie leczenia kapecytabinąkolejność włączenia · klozapinainne zalecenieRozpoczynanie klozapiny u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy jest wprost ujęte w przeciwwskazaniach ChPL klozapiny. Gdy to pacjent leczony klozapiną wymaga kapecytabiny, ChPL nadal zabrania łączenia, a ewentualne odstępstwo wymaga wspólnej decyzji psychiatry i onkologa oraz zaostrzonej kontroli morfologii.
Po zakończeniu leczenia kapecytabiną i powrocie prawidłowej morfologiiodstep · kapecytabinaryzyko malejeGranulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do leczenia klozapiną. Po zakończeniu chemioterapii i normalizacji morfologii klozapinę można rozważyć przy standardowym monitorowaniu hematologicznym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Capecitabine Accord 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/capecitabine-accord-100307480/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Capecitabine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/capecitabine-accord-100307480/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.