Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Donepezyl / Donepezyl i neostygmina

Donepezyl i neostygmina

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Unikaj przewlekłego łączenia neostygminy z donepezylem.

Przed każdym zabiegiem i w szpitalu powiedz lekarzowi, że przyjmujesz donepezyl.

Niekorzystna interakcjaDonepezyl+ NeostygminaUnikaj przewlekłego łączenia neostygminy z donepezylem.Przed każdym zabiegiem i w szpitalu powiedz lekarzowi, że przyjmujesz donepezyl.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przed każdym zabiegiem i w szpitalu powiedz lekarzowi, że przyjmujesz donepezyl.

Oba leki działają podobnie i wzmacniają ten sam przekaźnik w układzie nerwowym. Przyjmowane razem mogą za bardzo zwolnić pracę serca, wywołać duszność, silne ślinienie, nudności, biegunkę albo osłabienie mięśni. Neostygminę podaje się zwykle w szpitalu, najczęściej po operacji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • duszność lub świszczący oddech
  • silne ślinienie i pocenie się
  • nudności, wymioty, biegunka
  • nagłe, silne osłabienie mięśni
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj przewlekłego łączenia neostygminy z donepezylem[1]. Gdy neostygmina jest potrzebna, na przykład do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej po znieczuleniu, anestezjolog powinien wiedzieć o stosowaniu donepezylu, a dawkę neostygminy dobiera się ostrożnie przy monitorowaniu częstości rytmu serca. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie siarczanu atropiny, ale nie w jednej strzykawce[1]. Należy mieć przygotowany zestaw do leczenia wstrząsu[1].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko objawów nadmiernego pobudzenia cholinergicznego – bradykardii i zaburzeń przewodzenia w sercu, nadmiernego ślinienia, nudności, wymiotów, biegunki, skurczu oskrzeli oraz osłabienia mięśni aż do przełomu cholinergicznego. Przełom cholinergiczny daje objawy podobne do przełomu miastenicznego, czyli bardzo silne osłabienie mięśniowe, co utrudnia rozpoznanie[1]. Donepezyl wydłuża też odstęp QTc, a bradykardia może to ryzyko nasilać[2].

Mechanizm

Oba leki hamują cholinoesterazę i zwiększają stężenie acetylocholiny w synapsach, więc ich działanie cholinergiczne się sumuje. Jednoczesne stosowanie innych inhibitorów cholinesterazy u pacjentów leczonych neostygminą nie jest zalecane ze względu na nasilenie efektów farmakologicznych i wzrost toksyczności[1]. Donepezyl może działać synergistycznie z agonistami cholinergicznymi i lekami wpływającymi na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe[2].

Metabolizm i transportery

  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • częstość rytmu serca
  • EKG (odstęp QTc, przewodzenie)
  • ciśnienie tętnicze
  • siła mięśniowa i oddech
  • objawy cholinergiczne (ślinienie, nudności, biegunka, pocenie)

Bezpieczniejsze alternatywy

memantynasugammadeks

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowe podanie okołooperacyjneczas leczenia · neostygminainne zaleceniePrzy jednorazowym podaniu neostygminy w celu odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej połączenie bywa nie do uniknięcia. Wymaga wtedy ostrożnego dawkowania, monitorowania rytmu serca i gotowości do podania atropiny.
Duże dawkidawka · neostygminaryzyko rośnieDuże dawki neostygminy nasilają ryzyko objawów cholinergicznych i wymagają wcześniejszego lub jednoczesnego podania siarczanu atropiny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaDonepezyla alkoholZalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia donepezylem.Nie pij alkoholu podczas stosowania donepezylu, a jeśli już wypiłeś, obserwuj senność i zaburzenia równowagi oraz poinformuj lekarza lub farmaceutę, jeśli lek wydaje się działać słabiej.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu podczas stosowania donepezylu, a jeśli już wypiłeś, obserwuj senność i zaburzenia równowagi oraz poinformuj lekarza lub farmaceutę, jeśli lek wydaje się działać słabiej.

Alkohol może osłabiać działanie leku na donepezyl i pogarszać pamięć, uwagę oraz równowagę. U osób z chorobą Alzheimera zwiększa to ryzyko dezorientacji i upadków. Najlepiej nie pić alkoholu w trakcie leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie zapominania lub dezorientacji
  • wyraźna senność lub zawroty głowy
  • upadki lub chwiejny chód
  • wrażenie, że lek działa słabiej niż wcześniej
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi niespożywanie alkoholu w trakcie leczenia donepezylem. Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, ustal ilość i regularność. Przy regularnym piciu oceń skuteczność leczenia i nasilenie objawów otępienia, a przy braku oczekiwanego efektu rozważ wpływ alkoholu przed zmianą dawki leku.

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie działania donepezylu, czyli słabszy efekt na funkcje poznawcze. Alkohol może też sam pogarszać pamięć, orientację, uwagę i koordynację, co w otępieniu zwiększa ryzyko dezorientacji, upadków i urazów.

Mechanizm

Podczas leczenia donepezylem należy unikać alkoholu. ChPL wymienia alkohol wśród czynników pobudzających enzymy wątrobowe, które zmniejszają stężenie donepezylu, i zaleca ostrożność przy takich skojarzeniach, bo nasilenie tego efektu nie jest znane[1]. Dodatkowo etanol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i nasila zaburzenia pamięci, uwagi i równowagi. Są to objawy, którym donepezyl ma przeciwdziałać.

Metabolizm i transportery

  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • skuteczność leczenia (funkcje poznawcze, codzienne funkcjonowanie)
  • senność, dezorientacja, zaburzenia równowagi i upadki
  • ilość i regularność spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Regularne, długotrwałe spożywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe, regularne picie sprzyja pobudzeniu enzymów wątrobowych, o którym mowa w ChPL, więc spadek stężenia donepezylu jest bardziej prawdopodobny. Jednocześnie nasila zaburzenia poznawcze. Warto ocenić skuteczność leczenia i rozważyć konsultację z lekarzem.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych z otępieniem działanie depresyjne alkoholu na OUN i ryzyko upadków są większe, więc zalecenie unikania alkoholu jest szczególnie istotne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Neostygmina a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 261

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DonepezylNie łącz cytalopramu z donepezylem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który wystawił receptę, i powiedz mu, że przyjmujesz oba leki.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który wystawił receptę, i powiedz mu, że przyjmujesz oba leki.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Dlatego zwykle nie łączy się ich ze sobą. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca albo z niskim poziomem potasu lub magnezu. Lekarz może zamienić lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
  • silne zawroty głowy
  • bardzo wolne tętno
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z donepezylem. Cytalopram jest przeciwwskazany u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego donepezylem wybierz lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG, a w trakcie leczenia może być wymagane monitorowanie EKG[2]. Przed i w trakcie leczenia wyrównaj stężenie potasu i magnezu[3].

Skutek kliniczny

Ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się kołataniem serca, omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[3].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[3]. U pacjentów stosujących donepezyl występowały wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, a cytalopram należy do leków, przy których łączeniu z donepezylem trzeba zachować ostrożność[2]. Donepezyl działa wagotonicznie i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja arytmiom związanym z wydłużonym QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca (bradykardia)
  • omdlenia, zasłabnięcia, kołatanie serca

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ DonepezylNie łącz cyzaprydu z donepezylem.Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, jeśli bierzesz donepezyl, i zanim wprowadzisz jakąkolwiek zmianę, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować cyzaprydu, jeśli bierzesz donepezyl, i zanim wprowadzisz jakąkolwiek zmianę, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.

Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba mogą zaburzać pracę serca, a połączone zwiększają ryzyko groźnej, nieregularnej pracy serca, która może prowadzić do omdlenia. Lek na otępienie może też zwalniać tętno, co dodatkowo zwiększa to ryzyko.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • utrata przytomności
  • bardzo wolne tętno
  • nasilona biegunka lub kurcze brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyzaprydu z donepezylem.[1] Cyzaprydu nie stosuje się z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT lub wywoływać torsade de pointes, a donepezyl do nich należy.[1][2] U pacjenta leczonego donepezylem należy zrezygnować z cyzaprydu i dobrać leczenie objawów żołądkowo-jelitowych bez działania na QT, a jeśli leki były już stosowane razem, wskazane jest EKG z oceną QTc oraz kontrola potasu i magnezu.[2]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu – częstoskurczu komorowego, migotania komór i torsade de pointes.[1] Klinicznie istotna bradykardia, którą może nasilać donepezyl, sama w sobie wyklucza stosowanie cyzaprydu.[1] Możliwe są też nasilone dolegliwości jelitowe, takie jak biegunka i kurcze brzucha.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT i wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje.[1][2] Donepezyl jako inhibitor acetylocholinesterazy działa wagotonicznie i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja zaburzeniom rytmu przy wydłużonym QT. Cyzapryd nasila uwalnianie acetylocholiny w ścianie jelit, dlatego możliwe jest także sumowanie cholinergicznych objawów ze strony przewodu pokarmowego. Oba leki są metabolizowane przez CYP3A4, ale donepezyl nie jest inhibitorem tego enzymu, więc istotny wzrost stężenia cyzaprydu jest mało prawdopodobny.

Metabolizm i transportery

  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • omdlenia, zawroty głowy, kołatanie serca
  • objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka, kurcze brzucha)

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ DonepezylNie łącz difenhydraminy z donepezylem.Nie bierz difenhydraminy razem z donepezylem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz difenhydraminy razem z donepezylem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na sen lub alergię.

Difenhydramina, popularna w tabletkach na sen i na alergię, osłabia działanie donepezylu, czyli leku na pamięć. U osoby z otępieniem może nasilić splątanie, zaburzenia pamięci i spowodować dezorientację. Oba leki mogą też zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko rośnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcie lub omdlenie
  • bardzo wolne tętno, zawroty głowy
  • nagłe splątanie, dezorientacja lub widzenie rzeczy, których nie ma
  • trudność w oddaniu moczu
  • silna senność lub upadki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z donepezylem[1][2][3]. Przy objawach alergii wybierz lek przeciwhistaminowy bez istotnego działania antycholinergicznego, a przy bezsenności omów z lekarzem przyczynę zaburzeń snu zamiast sięgać po lek nasenny bez recepty. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, obserwuj go pod kątem kołatania serca, omdleń, splątania i zatrzymania moczu, a przy objawach sercowych wykonaj EKG[4].

Skutek kliniczny

Najważniejsze skutki to ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca oraz osłabienie leczenia otępienia. Antycholinergiczne działanie difenhydraminy u osoby z chorobą Alzheimera może nasilać splątanie, pogarszać pamięć i wywołać majaczenie, a także powodować zatrzymanie moczu, zaparcia i upadki. Sumowanie wpływu na odstęp QT i skłonność donepezylu do zwalniania rytmu serca zwiększają ryzyko torsade de pointes.

Mechanizm

Leki działają przeciwstawnie na przekaźnictwo cholinergiczne – difenhydramina blokuje receptory muskarynowe, a donepezyl hamuje acetylocholinoesterazę i zwiększa dostępność acetylocholiny. Donepezyl może zaburzać działanie leków antycholinergicznych, a lek antycholinergiczny osłabia działanie donepezylu[4]. Oba leki wiążą się z ryzykiem zaburzeń rytmu serca – u pacjentów przyjmujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[4], a difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes[1][2][3]. Dodatkowo difenhydramina hamuje CYP2D6[1], który w mniejszym stopniu uczestniczy w metabolizmie donepezylu[4], co może nieznacznie zwiększać jego stężenie.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[5], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • częstość akcji serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu
  • stan poznawczy i objawy majaczenia
  • oddawanie moczu i wypróżnienia
  • ryzyko upadków

Bezpieczniejsze alternatywy

loratadynadesloratadynafeksofenadyna

Kiedy ocena się zmienia

Żel lub krem na skórępostać · difenhydraminaryzyko malejeDifenhydramina stosowana miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry wchłania się w małym stopniu i nie stwarza istotnego ryzyka interakcji. Unikaj stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry, bo wtedy wchłanianie ogólnoustrojowe może być znaczące.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych z otępieniem działanie antycholinergiczne difenhydraminy szczególnie łatwo wywołuje majaczenie, zatrzymanie moczu i upadki, a choroby serca i zaburzenia elektrolitowe dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ EscytalopramNie łącz escytalopramu z donepezylem – escytalopramu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał te leki, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.nieznanyopisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał te leki, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.

Leku na pamięć donepezylu i leku przeciwdepresyjnego escytalopramu nie należy przyjmować razem. Oba leki mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lekarz zwykle zamienia wtedy lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy i mroczki przed oczami
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łącz escytalopramu z donepezylem – escytalopramu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U chorego z otępieniem wymagającego leczenia przeciwdepresyjnego wybierz lek o mniejszym wpływie na QT. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównaj stężenie potasu i magnezu oraz unikaj dokładania innych leków wydłużających QT[4].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się omdleniem lub nagłym zatrzymaniem krążenia. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobach serca oraz przy dołączeniu kolejnych leków wydłużających QT[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, a escytalopram jest wymieniany wśród leków przeciwdepresyjnych wydłużających QT[4]. Addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających QT nie można wykluczyć, dlatego takie skojarzenia są przeciwwskazane[1]. Donepezyl jako inhibitor cholinoesterazy nasila napięcie nerwu błędnego i może zwalniać rytm serca, a bradykardia dodatkowo sprzyja arytmii typu torsade de pointes.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • częstość akcji serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • omdlenia, zasłabnięcia, kołatania serca
  • przegląd pozostałych leków pod kątem wydłużania QT

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ MoksyfloksacynaNie łącz moksyfloksacyny z donepezylem i wybierz antybiotyk niewydłużający odstępu QT.Nie zaczynaj tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie przerywaj samodzielnie leku na pamięć – zapytaj o inny antybiotyk.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie przerywaj samodzielnie leku na pamięć – zapytaj o inny antybiotyk.

Lek na pamięć (donepezyl) i ten antybiotyk (moksyfloksacyna) mogą razem zaburzyć pracę serca. Każdy z nich może zmieniać rytm serca, a razem ryzyko groźnej arytmii jest wyraźnie większe. Ten lek na pamięć może też spowalniać serce, co dodatkowo zwiększa zagrożenie. Zwykle można zastosować inny antybiotyk, który jest bezpieczniejszy w tym połączeniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagła utrata przytomności
  • silne zawroty głowy
  • bardzo wolne tętno
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łącz moksyfloksacyny z donepezylem i wybierz antybiotyk niewydłużający odstępu QT. Moksyfloksacyny nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Przy łączeniu donepezylu z lekami wydłużającymi QTc należy zachować ostrożność i może być wymagane monitorowanie EKG[4][5][6]. Jeśli lekarz uzna moksyfloksacynę za niezbędną, przed włączeniem wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez, wyrównaj niedobory i powtarzaj EKG w trakcie kuracji. Moksyfloksacyna jest przeciwwskazana przy nieskorygowanej hipokaliemii, bradykardii o znaczeniu klinicznym i udokumentowanym wydłużeniu odstępu QT[1].

Skutek kliniczny

Addycyjne wydłużenie odstępu QT może prowadzić do zwiększenia ryzyka komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym zaburzeń typu torsade de pointes[1]. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobach serca, czyli u typowego pacjenta leczonego donepezylem.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działania się sumują. Moksyfloksacyna wydłuża odstęp QT, co obserwowano zarówno w badaniach nieklinicznych, jak i u ludzi[1]. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc i częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes[4]. Donepezyl jako inhibitor cholinoesterazy może dodatkowo zwalniać czynność serca, a bradykardia o znaczeniu klinicznym sama w sobie wyklucza stosowanie moksyfloksacyny[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo wystąpienie interakcji metabolicznych moksyfloksacyny związanych z układem cytochromu P-450 jest mało prawdopodobne[1].

Metabolizm i transportery

  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
  • częstość akcji serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej współistnieją bradykardia, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i leki obniżające potas, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu.
Dożylniedroga podania · moksyfloksacynainne zalecenieMoksyfloksacyna podawana dożylnie również wydłuża odstęp QT, więc zmiana drogi podania nie znosi przeciwwskazania. W warunkach szpitalnych, jeśli antybiotyk jest niezbędny, wymagane jest ciągłe monitorowanie EKG i kontrola elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Moloxin 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moloxin-100324030/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Moxifloxacin Aurovitas 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moxifloxacin-aurovitas-100353801/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Moxinea 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/moxinea-100364160/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z donepezylem.Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem kończą się omdleniem. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie – wezwij pomoc (112)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz zyprazydonu z donepezylem. Zyprazydon jest przeciwwskazany przy jednoczesnym leczeniu lekami wydłużającymi odstęp QT, a donepezyl do nich należy.[1] Przy stosowaniu donepezylu z innymi lekami wydłużającymi QTc zaleca się ostrożność i może być potrzebne monitorowanie EKG.[2][3][4] Jeśli pacjent z otępieniem wymaga leku przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QTc i przed włączeniem wykonaj EKG oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobach serca i u osób starszych.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[2] Zyprazydon nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego nie można wykluczyć.[1] Cholinomimetyczne działanie donepezylu może dodatkowo zwalniać rytm serca, co sprzyja wystąpieniu torsade de pointes. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – zyprazydon tylko w niewielkim stopniu hamuje CYP3A4 i CYP2D6 in vitro i nie wpływa w sposób klinicznie istotny na leki metabolizowane przez cytochrom P450.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[5], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[5], donepezyl – substrat CYP3A4[6]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują bradykardia, choroby serca i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ LefamulinaNie łącz lefamuliny z donepezylem.Zanim weźmiesz lefamulinę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz donepezyl, i nie odstawiaj sam leku na pamięć.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim weźmiesz lefamulinę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz donepezyl, i nie odstawiaj sam leku na pamięć.

Tych dwóch leków nie wolno brać razem. Antybiotyk lefamulina i lek na pamięć donepezyl mogą razem groźnie zaburzyć rytm serca. Antybiotyk może też zwiększyć ilość donepezylu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, zasłabnięcie albo omdlenie
  • bardzo wolne tętno
  • nasilone nudności, wymioty lub biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz lefamuliny z donepezylem. Lefamuliny nie podaje się z substratami CYP3A wydłużającymi odstęp QT ani z innymi lekami wydłużającymi QT[1]. W leczeniu zakażenia wybierz antybiotyk, który nie wydłuża QT i nie hamuje CYP3A. Jeśli lefamulina jest jedyną możliwą opcją, o czasowym odstawieniu donepezylu decyduje lekarz prowadzący, uwzględniając długi okres eliminacji donepezylu i kontrolę EKG.

Skutek kliniczny

Grozi wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, omdlenie i nagłe zatrzymanie krążenia. Wyższe stężenie donepezylu może też nasilać bradykardię, nudności, wymioty i biegunkę.

Mechanizm

Lefamulina wydłuża odstęp QT i jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A[1]. Donepezyl jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a w mniejszym stopniu przez CYP2D6, dlatego inhibitory CYP3A mogą hamować jego metabolizm i zwiększać jego stężenie[2]. U pacjentów stosujących donepezyl występowało wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[2]. Działanie obu leków na repolaryzację serca się sumuje, a wyższe stężenie donepezylu i jego działanie zwalniające rytm serca dodatkowo zwiększają to ryzyko.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], donepezyl – substrat CYP3A4[4]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca
  • objawy nadmiernego działania cholinergicznego (nudności, wymioty, biegunka, bradykardia)

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinacefuroksymceftriakson

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · lefamulinaryzyko malejeZwiększenie stężenia substratów CYP3A opisano dla lefamuliny doustnej, więc przy podaniu dożylnym składowa farmakokinetyczna może być słabsza. Sumowanie działania wydłużającego QT pozostaje i połączenie nadal jest przeciwwskazane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ EfawirenzPołączenia należy unikać.Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza – jeśli masz przepisane oba, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez decyzji lekarza – jeśli masz przepisane oba, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca – spowalniać ją i zaburzać jej rytm. Przyjmowane razem zwiększają to ryzyko, a takie zaburzenia rytmu mogą być groźne dla życia. Lek na HIV może też osłabiać działanie leku na pamięć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub zasłabnięcie
  • silne zawroty głowy
  • bardzo wolne tętno
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • pogorszenie pamięci lub orientacji
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia należy unikać. Efawirenzu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QTc[1], a donepezyl należy do leków, przy których zgłaszano wydłużenie QTc i torsade de pointes[2]. U pacjenta wymagającego obu terapii zmianę schematu przeciwretrowirusowego na lek bez działania proarytmicznego i bez indukcji enzymatycznej należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli połączenie jest już stosowane, do czasu zmiany leczenia konieczne są kontrola EKG z oceną QTc, kontrola tętna i wyrównanie zaburzeń elektrolitowych[2]. Po odstawieniu efawirenzu należy obserwować pacjenta pod kątem działań cholinergicznych donepezylu, ponieważ ustępuje indukcja jego metabolizmu.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to sumowanie się działania proarytmicznego, czyli wydłużenie QTc z ryzykiem torsade de pointes, a także nasilenie bradykardii i zaburzeń przewodzenia z omdleniami. Indukcja enzymatyczna przez efawirenz może dodatkowo zmniejszać stężenie donepezylu i osłabiać jego działanie na objawy otępienia, a po odstawieniu efawirenzu stężenie donepezylu może wzrosnąć.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, a u pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[2]. Efawirenzu nie stosuje się jednocześnie z lekami, które mogą wydłużać odstęp QTc lub wywoływać torsade de pointes[1]. Donepezyl może działać synergistycznie z lekami wpływającymi na układ przewodzący serca[2], a efawirenzu nie stosuje się u pacjentów z klinicznie istotną bradykardią[1]. Efawirenz indukuje in vivo CYP3A4[1], który odpowiada za metabolizm donepezylu, a leki indukujące ten izoenzym zmniejszają stężenie donepezylu[2]. In vitro efawirenz hamuje też CYP3A4, więc na początku leczenia teoretycznie może przejściowo zwiększać narażenie na substraty tego izoenzymu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Efawirenz – inhibitor CYP2D6[3], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
  • Efawirenz – inhibitor CYP3A4[3], donepezyl – substrat CYP3A4[4]
  • Efawirenz – umiarkowany induktor CYP3A4[5], donepezyl – substrat CYP3A4[4]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Efawirenz: inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], umiarkowany induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2B6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • częstość akcji serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • omdlenia i zasłabnięcia
  • skuteczność donepezylu w zakresie funkcji poznawczych
  • objawy cholinergiczne po odstawieniu efawirenzu

Bezpieczniejsze alternatywy

dorawirynadolutegrawirraltegrawir

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie efawirenzu przy kontynuacji donepezylukolejność włączenia · efawirenzinne zaleceniePo odstawieniu efawirenzu ustępuje indukcja CYP3A4, więc stężenie donepezylu może wzrosnąć. Należy obserwować pacjenta pod kątem bradykardii i objawów cholinergicznych, takich jak nudności, wymioty i biegunka.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.