Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Neostygmina

Neostygmina – interakcje

46 opisanych interakcji z lekami. Marki: Polstigminum.

38 niekorzystne · 5 niejasne · 1 nieistotne · 2 korzystne

Interakcje z innymi lekami 46

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja38

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ GalantaminaUnikaj jednoczesnego stosowania dwóch inhibitorów cholinesterazy.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz galantaminę, zanim dostaniesz neostygminę, i od razu zgłoś wolne tętno, duszność, zasłabnięcie lub nagłe osłabienie mięśni.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz galantaminę, zanim dostaniesz neostygminę, i od razu zgłoś wolne tętno, duszność, zasłabnięcie lub nagłe osłabienie mięśni.

Galantamina i neostygmina działają w podobny sposób, więc stosowane razem mogą wzajemnie nasilać swoje działanie. Może to spowolnić pracę serca, utrudnić oddychanie albo wywołać nudności, biegunkę, ślinotok i silne poty. Rzadziej pojawia się nagłe, duże osłabienie mięśni. Lekarz zwykle unika łączenia tych leków albo bardzo uważnie dobiera dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wolne tętno lub uczucie zasłabnięcia
  • zawroty głowy
  • duszność, świszczący oddech
  • nagłe, silne osłabienie mięśni
  • ślinotok, nadmierne pocenie się
  • nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj jednoczesnego stosowania dwóch inhibitorów cholinesterazy.[1] Gdy połączenie jest konieczne, na przykład przy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego u pacjenta leczonego galantaminą, stosuj najmniejsze skuteczne dawki i monitoruj czynność serca, oddech oraz objawy nadmiernej stymulacji cholinergicznej.[2] Przed podaniem dużych dawek neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie siarczanu atropiny, ale nie w jednej strzykawce.[1] Pamiętaj, że galantamina antagonizuje działanie atropiny i niedepolaryzujących środków zwiotczających, co trzeba uwzględnić przy doborze dawek.[2]

Skutek kliniczny

Sumowanie działania cholinergicznego zwiększa ryzyko bradykardii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, skurczu oskrzeli, nadmiernego wydzielania śliny i potu, nudności, wymiotów, biegunki, kolki jelitowej oraz zwężenia źrenic. Przy dużym nadmiarze acetylocholiny może dojść do przełomu cholinergicznego z narastającym osłabieniem mięśni, które łatwo pomylić z przełomem miastenicznym.[1]

Mechanizm

Galantamina i neostygmina są odwracalnymi inhibitorami esterazy acetylocholinowej, więc razem zwiększają stężenie acetylocholiny w synapsach i sumują działanie cholinergiczne. Przy łączeniu galantaminy z innymi cholinomimetykami może wystąpić działanie addycyjne.[2] Galantamina dodatkowo bezpośrednio pobudza receptory nikotynowe, a słabiej niż neostygmina wpływa na receptory muskarynowe.[2] Łączenie neostygminy z innymi inhibitorami cholinesterazy nasila efekty farmakologiczne i zwiększa toksyczność.[1]

Metabolizm i transportery

  • Galantamina: substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • częstość akcji serca i EKG (bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy)
  • ciśnienie tętnicze
  • czynność oddechowa i osłuchiwanie w kierunku skurczu oskrzeli
  • siła mięśniowa (przełom cholinergiczny)
  • objawy żołądkowo-jelitowe i nadmierne wydzielanie śliny oraz potu

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · neostygminaryzyko rośniePrzy dużych dawkach neostygminy rośnie ryzyko nadmiernej stymulacji cholinergicznej, a zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie atropiny, której działanie galantamina osłabia.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych z chorobami serca lub zaburzeniami rytmu ryzyko bradykardii i zaburzeń przewodzenia przy sumowaniu działania cholinergicznego jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nivalin 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nivalin-100047754/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nivalin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nivalin-100047754/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ PirydostygminaNie łączy się dwóch inhibitorów cholinesterazy w leczeniu przewlekłym.Przed każdym zabiegiem, znieczuleniem lub zastrzykiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz pirydostygminę, i podaj godzinę ostatniej dawki.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przed każdym zabiegiem, znieczuleniem lub zastrzykiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz pirydostygminę, i podaj godzinę ostatniej dawki.

Oba leki działają w ten sam sposób i wzmacniają przekazywanie sygnałów z nerwów do mięśni. Przyjęte razem mogą dać zbyt silne działanie, które objawia się m.in. ślinotokiem, poceniem, biegunką, wolnym tętnem, a nawet dużym osłabieniem mięśni i trudnościami w oddychaniu. Zwykle lekarz podaje jeden z nich zamiast drugiego, a nie oba naraz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nadmierny ślinotok lub pocenie
  • kurcze brzucha, biegunka, nudności
  • wolne bicie serca, zawroty głowy, omdlenie
  • świszczący oddech lub duszność
  • nagłe, silne osłabienie mięśni, trudności z przełykaniem lub mówieniem
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się dwóch inhibitorów cholinesterazy w leczeniu przewlekłym. Przy zmianie drogi podania, np. gdy pacjent z miastenią nie może przyjmować pirydostygminy doustnie, neostygminę podaje się zamiast pirydostygminy, a nie dodatkowo, z ostrożnym ustaleniem dawki pod kontrolą objawów. Gdy neostygmina jest potrzebna okołooperacyjnie u osoby leczonej pirydostygminą, anestezjolog musi znać dawkę i godzinę ostatniej dawki pirydostygminy. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie atropiny, ale nie w jednej strzykawce.[1] Atropina znosi działanie muskarynowe pirydostygminy.[2]

Skutek kliniczny

Grozi nasilenie objawów muskarynowych (ślinotok, nadmierne pocenie, kurcze brzucha, biegunka, bradykardia, skurcz oskrzeli) oraz przełom cholinergiczny z silnym osłabieniem mięśni, w tym oddechowych. Przełom cholinergiczny daje objawy podobne do przełomu miastenicznego i trzeba je odróżnić, bo leczenie jest przeciwne.[1]

Mechanizm

Pirydostygmina i neostygmina są odwracalnymi inhibitorami acetylocholinoesterazy i podane razem sumują swoje działanie, co zwiększa stężenie acetylocholiny w płytce nerwowo-mięśniowej i w synapsach muskarynowych.[3] Neostygmina działa krócej, ale szybciej i ma silniejsze działanie muskarynowe niż pirydostygmina.[2] Jednoczesne stosowanie innych inhibitorów cholinesterazy z neostygminą nie jest zalecane ze względu na nasilenie efektów farmakologicznych i wzrost toksyczności.[1]

Monitorować

  • siła mięśniowa i wydolność oddechowa
  • częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
  • objawy muskarynowe: ślinotok, pocenie, biegunka, kurcze brzucha, zwężenie źrenic
  • świszczący oddech i duszność, zwłaszcza u chorych z astmą
  • różnicowanie przełomu cholinergicznego i miastenicznego

Kiedy ocena się zmienia

Dożylniedroga podania · neostygminaryzyko rośnieNeostygmina podana dożylnie działa szybko, więc objawy nadmiaru acetylocholiny u osoby leczonej pirydostygminą mogą narastać w ciągu minut. Wymagane są gotowość do podania atropiny i monitorowanie oddechu oraz rytmu serca.
Duże dawkidawka · neostygminainne zaleceniePrzy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie atropiny, której nie miesza się z neostygminą w jednej strzykawce.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mestinon 60 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mestinon-100116797/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Stygmistanon 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stygmistanon-100475890/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ RywastygminaUnikaj łączenia neostygminy z rywastygminą, a gdy neostygmina jest niezbędna, stosuj ją pod ścisłą kontrolą objawów cholinergicznych i czynności serca.Przed każdym zabiegiem i przy każdym zastrzyku powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz rywastygminę.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przed każdym zabiegiem i przy każdym zastrzyku powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz rywastygminę.

Rywastygmina i neostygmina działają w podobny sposób, dlatego razem mogą zbyt mocno pobudzać układ nerwowy sterujący sercem, jelitami i mięśniami. Może to spowolnić bicie serca, wywołać nudności, biegunkę, ślinotok, poty albo duże osłabienie mięśni. Neostygminę podaje się najczęściej w zastrzyku, na przykład w szpitalu podczas znieczulenia do zabiegu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • silne nudności, wymioty lub biegunka
  • nadmierny ślinotok i poty
  • duże osłabienie mięśni
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia neostygminy z rywastygminą, a gdy neostygmina jest niezbędna, stosuj ją pod ścisłą kontrolą objawów cholinergicznych i czynności serca. Przy stosowaniu środków znieczulających trzeba zachować ostrożność i rozważyć dostosowanie dawki lub czasowe przerwanie rywastygminy[1]. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne wstrzyknięcie siarczanu atropiny, ale obu leków nie podaje się w jednej strzykawce[2]. Anestezjolog powinien wiedzieć, że pacjent przyjmuje rywastygminę, zwłaszcza gdy planuje sukcynylocholinę, której z neostygminą się nie łączy[2].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko objawów nadmiernego pobudzenia cholinergicznego – nudności, wymiotów, biegunki, ślinotoku, potów, bradykardii z możliwym omdleniem, skurczu oskrzeli i osłabienia mięśni aż do przełomu cholinergicznego. Bradykardia jest czynnikiem ryzyka częstoskurczu typu torsade de pointes[1]. Przełom cholinergiczny daje objawy podobne do przełomu miastenicznego, w obu przypadkach występuje bardzo silne osłabienie mięśni[2]. W okresie okołooperacyjnym połączenie może zmieniać przebieg blokady nerwowo-mięśniowej i jej odwracania.

Mechanizm

Rywastygmina i neostygmina hamują cholinoesterazy, więc razem zwiększają stężenie acetylocholiny w synapsach i sumują działanie cholinomimetyczne. Rywastygminy nie należy stosować równocześnie z innymi substancjami cholinomimetycznymi ze względu na możliwe działania addycyjne[1]. Jednoczesne stosowanie innych inhibitorów cholinesterazy z neostygminą nie jest zalecane ze względu na nasilenie efektów farmakologicznych i wzrost toksyczności[2]. Rywastygmina hamuje także butyrylocholinoesterazę i może nasilać działanie depolaryzujących środków zwiotczających, takich jak sukcynylocholina[1]. Neostygmina również może nasilić zwiotczenie wywołane przez sukcynylocholinę, a połączenie neostygminy z suksametonium jest przeciwwskazane z powodu możliwego wydłużenia bezdechu[2].

Monitorować

  • tętno i ciśnienie tętnicze
  • EKG przy bradykardii lub lekach wydłużających QT
  • objawy cholinergiczne (ślinotok, poty, nudności, biegunka)
  • siła mięśniowa i wydolność oddechowa
  • osłuchiwanie w kierunku skurczu oskrzeli u chorych z astmą

Bezpieczniejsze alternatywy

memantynasugammadeks

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnie w czasie znieczulenia ogólnegodroga podania · neostygminainne zaleceniePrzy jednorazowym podaniu neostygminy do odwrócenia blokady niedepolaryzacyjnej u osoby leczonej rywastygminą anestezjolog powinien uwzględnić sumowanie działania cholinergicznego, ryzyko bradykardii i ewentualne podanie atropiny. Rywastygmina może nasilać działanie sukcynylocholiny, a neostygminy nie łączy się z suksametonium.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimvastid 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimvastid-100209493/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ TobramycynaU pacjenta z miastenią leczonego neostygminą unikaj tobramycyny i stosuj ją tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy nie ma innej skutecznej opcji Jeżeli połączenie jest konieczne, dawkuj neostygminę wyjątkowo dokładnie i ostrożnie oraz ściśle obserwuj siłę mięśni i wydolność oddechową, szczególnie w pierwszych dniach terapii Przy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego u pacjenta otrzymującego tobramycynę monitoruj przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i bądź przygotowany na przedłużoną wentylację Pamiętaj, że przełom miasteniczny i przełom cholinergiczny z przedawkowania neostygminy dają podobne objawy, dlatego przed zwiększeniem dawki neostygminy trzeba je odróżnićNie zaczynaj tobramycyny bez rozmowy z lekarzem, który leczy twoją miastenię, a w razie nasilenia osłabienia mięśni lub duszności natychmiast szukaj pomocy.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie zaczynaj tobramycyny bez rozmowy z lekarzem, który leczy twoją miastenię, a w razie nasilenia osłabienia mięśni lub duszności natychmiast szukaj pomocy.

Tobramycyna to antybiotyk, który może osłabiać przekazywanie sygnałów z nerwów do mięśni. Neostygmina działa odwrotnie i wzmacnia mięśnie, więc tobramycyna może zmniejszyć jej działanie. Jeśli chorujesz na miastenię, osłabienie mięśni może się wtedy nasilić, a w ciężkich przypadkach mogą pojawić się kłopoty z oddychaniem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie osłabienia mięśni
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności z połykaniem lub mówieniem
  • duszność lub płytki oddech
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

U pacjenta z miastenią leczonego neostygminą unikaj tobramycyny i stosuj ją tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy nie ma innej skutecznej opcji[1] Jeżeli połączenie jest konieczne, dawkuj neostygminę wyjątkowo dokładnie i ostrożnie oraz ściśle obserwuj siłę mięśni i wydolność oddechową, szczególnie w pierwszych dniach terapii[1] Przy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego u pacjenta otrzymującego tobramycynę monitoruj przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i bądź przygotowany na przedłużoną wentylację[2] Pamiętaj, że przełom miasteniczny i przełom cholinergiczny z przedawkowania neostygminy dają podobne objawy, dlatego przed zwiększeniem dawki neostygminy trzeba je odróżnić[1]

Skutek kliniczny

U chorych na miastenię tobramycyna może wywołać pogorszenie niedowładu mięśni mimo leczenia neostygminą, z ryzykiem przełomu miastenicznego i niewydolności oddechowej[2][1] W okresie okołooperacyjnym aminoglikozyd nasila działanie leków zwiotczających i może sprawić, że odwrócenie bloku neostygminą będzie niepełne, z resztkowym zwiotczeniem i wydłużonym bezdechem.

Mechanizm

Tobramycyna, jak inne aminoglikozydy, osłabia przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – zmniejsza uwalnianie acetylocholiny z zakończeń nerwowych i słabo blokuje receptor nikotynowy płytki motorycznej. Neostygmina działa odwrotnie, bo hamując cholinoesterazę zwiększa ilość acetylocholiny w złączu. Leki działają więc przeciwstawnie na tę samą synapsę, a tobramycyna może osłabić efekt neostygminy i nasilić osłabienie mięśni[2][1]

Monitorować

  • siła mięśniowa, w tym mięśni opuszkowych i oddechowych
  • częstość oddechów i saturacja
  • monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego w okresie okołooperacyjnym
  • czynność nerek
  • stężenie tobramycyny w surowicy przy podaniu dożylnym

Bezpieczniejsze alternatywy

aztreonamceftazydym

Kiedy ocena się zmienia

Wziewnadroga podania · tobramycynaryzyko malejePrzy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na tobramycynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, ale nasilenie niedowładu u chorych na miastenię jest nadal możliwe i wymaga obserwacji
Dożylna lub domięśniowadroga podania · tobramycynaryzyko rośniePodanie pozajelitowe daje największą ekspozycję ogólnoustrojową i najsilniejszy wpływ na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
Niewydolność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieW niewydolności nerek tobramycyna kumuluje się, co nasila blokadę nerwowo-mięśniowa, a neostygminę u tych pacjentów stosuje się z ostrożnością
Odwracanie bloku nerwowo-mięśniowego w znieczuleniukolejność włączenia · neostygminainne zalecenieU pacjenta otrzymującego tobramycynę odwrócenie bloku niedepolaryzującego neostygminą może być niepełne, dlatego potrzebne jest monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego i gotowość do przedłużonej wentylacji

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ DonepezylUnikaj przewlekłego łączenia neostygminy z donepezylem.Przed każdym zabiegiem i w szpitalu powiedz lekarzowi, że przyjmujesz donepezyl.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przed każdym zabiegiem i w szpitalu powiedz lekarzowi, że przyjmujesz donepezyl.

Oba leki działają podobnie i wzmacniają ten sam przekaźnik w układzie nerwowym. Przyjmowane razem mogą za bardzo zwolnić pracę serca, wywołać duszność, silne ślinienie, nudności, biegunkę albo osłabienie mięśni. Neostygminę podaje się zwykle w szpitalu, najczęściej po operacji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • duszność lub świszczący oddech
  • silne ślinienie i pocenie się
  • nudności, wymioty, biegunka
  • nagłe, silne osłabienie mięśni
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj przewlekłego łączenia neostygminy z donepezylem[1]. Gdy neostygmina jest potrzebna, na przykład do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej po znieczuleniu, anestezjolog powinien wiedzieć o stosowaniu donepezylu, a dawkę neostygminy dobiera się ostrożnie przy monitorowaniu częstości rytmu serca. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie siarczanu atropiny, ale nie w jednej strzykawce[1]. Należy mieć przygotowany zestaw do leczenia wstrząsu[1].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko objawów nadmiernego pobudzenia cholinergicznego – bradykardii i zaburzeń przewodzenia w sercu, nadmiernego ślinienia, nudności, wymiotów, biegunki, skurczu oskrzeli oraz osłabienia mięśni aż do przełomu cholinergicznego. Przełom cholinergiczny daje objawy podobne do przełomu miastenicznego, czyli bardzo silne osłabienie mięśniowe, co utrudnia rozpoznanie[1]. Donepezyl wydłuża też odstęp QTc, a bradykardia może to ryzyko nasilać[2].

Mechanizm

Oba leki hamują cholinoesterazę i zwiększają stężenie acetylocholiny w synapsach, więc ich działanie cholinergiczne się sumuje. Jednoczesne stosowanie innych inhibitorów cholinesterazy u pacjentów leczonych neostygminą nie jest zalecane ze względu na nasilenie efektów farmakologicznych i wzrost toksyczności[1]. Donepezyl może działać synergistycznie z agonistami cholinergicznymi i lekami wpływającymi na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe[2].

Metabolizm i transportery

  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • częstość rytmu serca
  • EKG (odstęp QTc, przewodzenie)
  • ciśnienie tętnicze
  • siła mięśniowa i oddech
  • objawy cholinergiczne (ślinienie, nudności, biegunka, pocenie)

Bezpieczniejsze alternatywy

memantynasugammadeks

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowe podanie okołooperacyjneczas leczenia · neostygminainne zaleceniePrzy jednorazowym podaniu neostygminy w celu odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej połączenie bywa nie do uniknięcia. Wymaga wtedy ostrożnego dawkowania, monitorowania rytmu serca i gotowości do podania atropiny.
Duże dawkidawka · neostygminaryzyko rośnieDuże dawki neostygminy nasilają ryzyko objawów cholinergicznych i wymagają wcześniejszego lub jednoczesnego podania siarczanu atropiny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ HydrokortyzonPołączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji siły mięśniowej i ewentualnej korekty dawki neostygminy.Nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków i od razu powiedz lekarzowi, jeśli poczujesz większe osłabienie mięśni, trudność w połykaniu lub oddychaniu.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków i od razu powiedz lekarzowi, jeśli poczujesz większe osłabienie mięśni, trudność w połykaniu lub oddychaniu.

Hydrokortyzon może osłabiać działanie neostygminy. Jeśli chorujesz na miastenię, na początku leczenia hydrokortyzonem albo po zwiększeniu jego dawki twoje mięśnie mogą być słabsze niż zwykle. Lekarz może wtedy zmienić dawkę neostygminy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • większe niż zwykle osłabienie mięśni
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności w połykaniu lub mówieniu
  • duszność lub płytki oddech
  • skurcze mięśni
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji siły mięśniowej i ewentualnej korekty dawki neostygminy. Kortykosteroidy mogą osłabiać działanie neostygminy[1]. U chorych na miastenię kortykosteroid w większych dawkach włącza się stopniowo i pod kontrolą lekarza, pilnując wydolności oddechowej i stężenia potasu. Należy odróżnić osłabienie wynikające ze słabszego działania neostygminy od przełomu cholinergicznego, bo oba dają podobne objawy[1].

Skutek kliniczny

Słabsza odpowiedź na neostygminę. U chorych na miastenię możliwe nasilenie osłabienia mięśni, zwłaszcza na początku leczenia większymi dawkami kortykosteroidu, a w skrajnych przypadkach zaburzenia oddychania. Przy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego efekt neostygminy może być słabszy niż oczekiwany.

Mechanizm

Kortykosteroidy mogą osłabiać działanie neostygminy[1]. Glikokortykosteroidy mogą przejściowo upośledzać przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co przeciwdziała efektowi inhibitora cholinesterazy. Hydrokortyzon ma też działanie mineralokortykoidowe i może obniżać stężenie potasu, a hipokaliemia sama nasila osłabienie mięśni.

Metabolizm i transportery

  • Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • siła mięśniowa i objawy miastenii (opadanie powiek, podwójne widzenie, trudności w połykaniu)
  • wydolność oddechowa
  • stężenie potasu w surowicy
  • skuteczność odwrócenia bloku nerwowo-mięśniowego po znieczuleniu

Kiedy ocena się zmienia

Dawka zastępcza w niedoczynności nadnerczydawka · hydrokortyzonryzyko malejePrzy dawkach zastępczych hydrokortyzonu osłabienie działania neostygminy jest mało prawdopodobne, wystarczy standardowa obserwacja.
Dawki przeciwzapalne lub dużedawka · hydrokortyzonryzyko rośnieWiększe dawki hydrokortyzonu, zwłaszcza na początku leczenia, mogą przejściowo nasilić osłabienie mięśni u chorych na miastenię i wymagają ścisłej kontroli.
Hydrokortyzon dołączany do leczenia neostygminąkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieNajwiększe ryzyko dotyczy pierwszych dni po włączeniu lub zwiększeniu dawki kortykosteroidu, wtedy należy częściej oceniać siłę mięśniową i oddech.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ NeomycynaU chorego z miastenią neomycynę stosuje się tylko w wyjątkowych sytuacjach i w dokładnie określonych wskazaniach, a dawkowanie neostygminy musi być wtedy wyjątkowo dokładne i ostrożne.Jeśli bierzesz neostygminę na miastenię, zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk na skórę, a gdy musisz użyć neomycyny, stosuj ją tylko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Jeśli bierzesz neostygminę na miastenię, zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk na skórę, a gdy musisz użyć neomycyny, stosuj ją tylko na małą, nieuszkodzoną powierzchnię.

Neomycyna może osłabiać działanie neostygminy i nasilać osłabienie mięśni, zwłaszcza u osób z miastenią. Na małej, nieuszkodzonej powierzchni skóry lek wchłania się słabo, więc problem jest wtedy mało prawdopodobny. Ryzyko rośnie, gdy lek trafia na rany, owrzodzenia lub duże powierzchnie skóry.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie mięśni
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności w połykaniu lub mówieniu
  • duszność lub uczucie braku sił do oddychania
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

U chorego z miastenią neomycynę stosuje się tylko w wyjątkowych sytuacjach i w dokładnie określonych wskazaniach, a dawkowanie neostygminy musi być wtedy wyjątkowo dokładne i ostrożne.[1] Neomycyny w postaci aerozolu nie stosuje się na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące i owrzodzenia.[2] Jeśli leczenie miejscowe jest konieczne, preferuje się antybiotyk bez działania na złącze nerwowo-mięśniowe, a w razie nasilenia osłabienia mięśni należy odstawić neomycynę i skontaktować pacjenta z lekarzem.

Skutek kliniczny

U chorego na miastenię neomycyna może osłabić skuteczność neostygminy i nasilić osłabienie mięśni, łącznie z opadaniem powiek, zaburzeniami połykania i osłabieniem mięśni oddechowych. Po znieczuleniu ogólnym aminoglikozyd może utrudnić odwrócenie bloku nerwowo-mięśniowego przez neostygminę i wydłużyć zwiotczenie.

Mechanizm

Neomycyna, jak inne aminoglikozydy, wykazuje łagodne, ale wyraźne działanie blokujące złącze nerwowo-mięśniowe i nasila zwiotczenie mięśni prążkowanych, czyli działa przeciwnie do neostygminy.[1] Przy stosowaniu na nieuszkodzoną, niewielką powierzchnię skóry neomycyna wchłania się w małym stopniu, więc znaczący efekt ogólnoustrojowy jest mało prawdopodobny. Ryzyko rośnie, gdy lek trafia na uszkodzoną skórę, rany lub duże powierzchnie.

Monitorować

  • siła mięśniowa i objawy miastenii (opadanie powiek, podwójne widzenie, trudności w połykaniu i mówieniu)
  • wydolność oddechowa
  • przewodnictwo nerwowo-mięśniowe po znieczuleniu ogólnym z użyciem leków zwiotczających

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocynakwas fusydowy

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skórydroga podania · neomycynaryzyko malejePrzy krótkim stosowaniu aerozolu na małą, nieuszkodzoną powierzchnię skóry wchłanianie neomycyny jest niewielkie, a istotne nasilenie bloku nerwowo-mięśniowego mało prawdopodobne. Wystarczy poinformować pacjenta o objawach nasilenia osłabienia mięśni.
Na uszkodzoną skórę, rany, owrzodzenia lub duże powierzchniedroga podania · neomycynainterakcja nie dotyczyNeomycyny nie stosuje się na uszkodzone i duże powierzchnie skóry, zmiany sączące ani owrzodzenia żylakowate, a przy takim podaniu wchłanianie i ryzyko nasilenia bloku nerwowo-mięśniowego u pacjenta leczonego neostygminą znacząco rosną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ TriamcynolonPołączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji siły mięśniowej, zwłaszcza po włączeniu triamcynolonu lub zwiększeniu jego dawki u chorego na miastenię.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i od razu zgłoś lekarzowi każde nasilenie osłabienia mięśni.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i od razu zgłoś lekarzowi każde nasilenie osłabienia mięśni.

Triamcynolon może osłabiać działanie neostygminy. U osób z miastenią na początku leczenia triamcynolonem osłabienie mięśni może się na jakiś czas nasilić. Oba leki często stosuje się razem celowo, ale lekarz powinien wtedy uważnie obserwować twoją siłę mięśni.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie lub szybkie męczenie się mięśni
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności w połykaniu lub mówieniu
  • duszność lub trudności w oddychaniu
  • skurcze mięśni
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji siły mięśniowej, zwłaszcza po włączeniu triamcynolonu lub zwiększeniu jego dawki u chorego na miastenię. Leczenie kortykosteroidem u takich chorych najlepiej rozpoczynać od małej dawki i zwiększać ją stopniowo, a dawkę neostygminy dostosować do odpowiedzi klinicznej. Należy kontrolować stężenie potasu, bo hipokaliemia nasila osłabienie mięśni.

Skutek kliniczny

Słabsza odpowiedź na neostygminę i możliwe nasilenie osłabienia mięśni, u chorych na miastenię z ryzykiem zaostrzenia choroby, w tym zaburzeń połykania i oddychania.

Mechanizm

Kortykosteroidy mogą osłabiać działanie neostygminy[1]. Glikokortykosteroidy wpływają na przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe i u chorych na miastenię mogą przejściowo nasilać osłabienie mięśni, zwłaszcza na początku leczenia dużymi dawkami. Dodatkowo hipokaliemia i miopatia posteroidowa mogą pogłębiać osłabienie mięśni niezależnie od działania neostygminy.

Monitorować

  • siła mięśniowa i męczliwość
  • objawy opuszkowe (połykanie, mowa)
  • wydolność oddechowa
  • stężenie potasu w surowicy

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka początkowadawka · triamcynolonryzyko rośnieRozpoczęcie leczenia dużą dawką glikokortykosteroidu u chorego na miastenię zwiększa ryzyko przejściowego zaostrzenia osłabienia mięśni – zaleca się stopniowe zwiększanie dawki.
Triamcynolon dołączony do trwającego leczenia neostygminąkolejność włączenia · triamcynolonryzyko rośnieNajwiększe ryzyko dotyczy okresu po dołączeniu triamcynolonu do ustalonej dawki neostygminy – wtedy potrzebna jest najściślejsza obserwacja i ewentualna korekta dawki neostygminy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ DeksametazonPołączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji siły mięśniowej, zwłaszcza po włączeniu deksametazonu lub zwiększeniu jego dawki.Nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków i od razu powiedz lekarzowi, jeśli osłabienie mięśni się nasila.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków i od razu powiedz lekarzowi, jeśli osłabienie mięśni się nasila.

Deksametazon może osłabiać działanie neostygminy. Na początku leczenia deksametazonem możesz czuć większe osłabienie mięśni i szybciej się męczyć. U osób z miastenią takie pogorszenie bywa poważne. Lekarz zwykle stosuje oba leki razem celowo, ale uważnie obserwuje twoje samopoczucie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie lub męczliwość mięśni
  • opadanie powiek albo podwójne widzenie
  • trudności z połykaniem lub mówieniem
  • duszność lub trudności z oddychaniem – wezwij pomoc natychmiast
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji siły mięśniowej, zwłaszcza po włączeniu deksametazonu lub zwiększeniu jego dawki. U chorych na miastenię leczenie steroidem rozpoczyna się ostrożnie, najlepiej od mniejszej dawki stopniowo zwiększanej, a dawkę neostygminy dostosowuje się do odpowiedzi klinicznej. Należy kontrolować stężenie potasu i odróżniać pogorszenie miastenii od przełomu cholinergicznego przed zwiększeniem dawki neostygminy.

Skutek kliniczny

Osłabienie działania neostygminy może prowadzić do nasilenia męczliwości i osłabienia mięśni, a u chorych na miastenię do zaostrzenia choroby z objawami opuszkowymi i oddechowymi. Najwyższe ryzyko dotyczy okresu rozpoczynania leczenia deksametazonem w dużych dawkach.

Mechanizm

Kortykosteroidy mogą osłabiać działanie neostygminy[1]. Glikokortykosteroidy w dużych dawkach mogą przejściowo upośledzać przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, a hipokaliemia i miopatia posteroidowa dodatkowo nasilają osłabienie mięśni.

Metabolizm i transportery

  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • siła mięśniowa i męczliwość
  • objawy opuszkowe (dysfagia, dyzartria, opadanie powiek)
  • wydolność oddechowa
  • stężenie potasu w surowicy

Kiedy ocena się zmienia

Dawki duże (immunosupresyjne, pulsy)dawka · deksametazonryzyko rośnieDuże dawki deksametazonu wiążą się z większym ryzykiem przejściowego zaostrzenia miastenii i osłabienia działania neostygminy. Rozważ stopniowe zwiększanie dawki steroidu i hospitalizację na czas jego włączania u chorych z ciężką postacią choroby.
Deksametazon włączany u pacjenta już leczonego neostygminąkolejność włączenia · deksametazonryzyko rośnieNajwiększe ryzyko nasilenia osłabienia mięśni występuje w pierwszych dniach po włączeniu deksametazonu. W tym okresie konieczna jest ścisła obserwacja siły mięśniowej i wydolności oddechowej.
Miejscowa (krople do oczu, maści, preparaty do nosa)droga podania · deksametazonryzyko malejePrzy miejscowym stosowaniu deksametazonu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała i interakcja z neostygminą nie ma znaczenia klinicznego.
Jednorazowe podanie okołooperacyjne (odwracanie blokady nerwowo-mięśniowej)czas leczenia · neostygminaryzyko malejePrzy jednorazowym podaniu deksametazonu okołooperacyjnie i neostygminy do odwrócenia blokady znaczenie kliniczne interakcji jest prawdopodobnie małe. Wystarcza standardowe monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego przed ekstubacją.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ BetametazonBetametazon ogólnie u chorego na miastenię leczonego neostygminą włączaj pod kontrolą neurologa, najlepiej od małej dawki stopniowo zwiększanej.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie zmieniaj sam dawek i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli osłabienie mięśni się nasili.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie zmieniaj sam dawek i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli osłabienie mięśni się nasili.

Betametazon w tabletkach lub zastrzykach może osłabiać działanie neostygminy. U osób z miastenią na początku leczenia betametazonem mięśnie mogą się na jakiś czas bardziej męczyć. Betametazon w kremie na skórę nie wpływa na neostygminę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie mięśni
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności z połykaniem lub mówieniem
  • duszność lub płytki oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Betametazon ogólnie u chorego na miastenię leczonego neostygminą włączaj pod kontrolą neurologa, najlepiej od małej dawki stopniowo zwiększanej. W pierwszych tygodniach obserwuj siłę mięśni, połykanie i oddychanie, kontroluj stężenie potasu i w razie potrzeby dostosuj dawkę neostygminy. Kremy z betametazonem stosowane na skórę nie wymagają zmian w leczeniu.

Skutek kliniczny

U chorego na miastenię leczonego neostygminą włączenie betametazonu ogólnie może spowodować przejściowe nasilenie osłabienia mięśni, łącznie z zaburzeniami połykania i oddychania. Przy odwracaniu niedepolaryzacyjnego bloku nerwowo–mięśniowego słabsze działanie neostygminy może wydłużyć powrót siły mięśniowej.

Mechanizm

Kortykosteroidy podawane ogólnie osłabiają działanie neostygminy na przekaźnictwo nerwowo–mięśniowe.[1] Przy dużych dawkach mogą przejściowo pogarszać przewodzenie w złączu nerwowo–mięśniowym, a wywołana przez nie hipokaliemia dodatkowo nasila osłabienie mięśni.

Metabolizm i transportery

  • Betametazon: substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • siła mięśniowa i męczliwość
  • połykanie i mowa
  • wydolność oddechowa
  • stężenie potasu w surowicy

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · betametazonryzyko malejeBetametazon stosowany miejscowo na skórę w zalecany sposób nie osiąga stężeń ogólnych istotnych dla działania neostygminy.
Duża dawka ogólniedawka · betametazonryzyko rośnieDuże dawki kortykosteroidu podanego ogólnie częściej wywołują przejściowe nasilenie osłabienia mięśni u chorych na miastenię, dlatego zwykle zaczyna się od małej dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ PrednizolonPołączenie można stosować, ale wymaga ścisłego monitorowania siły mięśniowej, szczególnie w pierwszych tygodniach po włączeniu lub zwiększeniu dawki prednizolonu.Nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z tych leków i od razu powiedz lekarzowi, jeśli mięśnie słabną bardziej niż zwykle.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z tych leków i od razu powiedz lekarzowi, jeśli mięśnie słabną bardziej niż zwykle.

Prednizolon może osłabiać działanie neostygminy, czyli leku poprawiającego siłę mięśni. Na początku leczenia prednizolonem albo po zwiększeniu jego dawki osłabienie mięśni może się na jakiś czas nasilić. Prednizolon może też obniżać poziom potasu, co dodatkowo osłabia mięśnie. Te leki często stosuje się razem celowo, ale wymaga to obserwacji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie lub szybkie męczenie się mięśni
  • trudności z oddychaniem lub uczucie braku powietrza
  • trudności z połykaniem, mówieniem lub opadanie powiek
  • kurcze mięśni, kołatanie serca – możliwy niedobór potasu
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłego monitorowania siły mięśniowej, szczególnie w pierwszych tygodniach po włączeniu lub zwiększeniu dawki prednizolonu. U chorych na miastenię kortykosteroid włącza się stopniowo pod kontrolą lekarza, a dawkę neostygminy dostosowuje się do stanu klinicznego. Należy kontrolować stężenie potasu i wyrównywać jego niedobór. Po znieczuleniu z użyciem niedepolaryzujących leków zwiotczających u pacjenta leczonego prednizolonem należy obiektywnie potwierdzić ustąpienie bloku przed ekstubacją.

Skutek kliniczny

Słabsza odpowiedź na neostygminę, czyli nasilenie męczliwości i osłabienia mięśni, w tym mięśni opuszkowych i oddechowych u chorych na miastenię. Po znieczuleniu ogólnym odwrócenie bloku nerwowo-mięśniowego może być mniej skuteczne lub wolniejsze.

Mechanizm

Kortykosteroidy mogą osłabiać działanie neostygminy na złącze nerwowo-mięśniowe.[1] U chorych na miastenię włączenie lub zwiększenie dawki glikokortykosteroidu może przejściowo nasilić osłabienie mięśni, zanim pojawi się efekt immunosupresyjny. Do osłabienia siły mięśniowej może się dokładać niedobór potasu, ponieważ prednizolon zwiększa utratę potasu, zwłaszcza razem z lekami moczopędnymi lub przeczyszczającymi.[2] Prednizolon może też wydłużać zwiotczenie wywołane niedepolaryzującymi lekami zwiotczającymi, których działanie neostygmina odwraca.[2]

Metabolizm i transportery

  • Prednizolon: substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • siła mięśni i męczliwość, w tym mięśni oddechowych i opuszkowych
  • objawy przełomu miastenicznego i cholinergicznego
  • stężenie potasu w surowicy
  • stopień odwrócenia bloku nerwowo-mięśniowego po znieczuleniu

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie prednizolonu u pacjenta już leczonego neostygminąkolejność włączenia · prednizolonryzyko rośnieRyzyko przejściowego nasilenia osłabienia mięśni jest największe w pierwszych tygodniach po włączeniu lub zwiększeniu dawki kortykosteroidu u chorego na miastenię. W tym okresie potrzebna jest ścisła obserwacja, najlepiej przy stopniowym zwiększaniu dawki prednizolonu.
Dożylnie, odwrócenie bloku nerwowo-mięśniowego po znieczuleniudroga podania · neostygminainne zaleceniePrednizolon może wydłużać zwiotczenie wywołane niedepolaryzującymi lekami zwiotczającymi, a neostygmina może działać słabiej. Przed ekstubacją należy obiektywnie potwierdzić ustąpienie bloku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ AmikacynaU pacjenta leczonego neostygminą amikacynę stosuj tylko w wyjątkowych sytuacjach i w ściśle określonych wskazaniach, a dawkowanie neostygminy prowadź wyjątkowo dokładnie i ostrożnie.Jeśli chorujesz na miastenię lub przyjmujesz neostygminę, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia antybiotykiem i przed każdym zabiegiem.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Jeśli chorujesz na miastenię lub przyjmujesz neostygminę, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia antybiotykiem i przed każdym zabiegiem.

Amikacyna to antybiotyk podawany w kroplówce lub zastrzyku, który może osłabiać przekazywanie sygnałów z nerwów do mięśni. Neostygmina działa odwrotnie i wzmacnia to przekazywanie, dlatego amikacyna może osłabić jej działanie. U osób z miastenią może to wywołać nagłe pogorszenie siły mięśni, a nawet kłopoty z oddychaniem. Po operacji może to opóźnić powrót pełnej siły mięśni.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie mięśni rąk, nóg lub szyi
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności z połykaniem, mówieniem lub żuciem
  • duszność, płytki lub utrudniony oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

U pacjenta leczonego neostygminą amikacynę stosuj tylko w wyjątkowych sytuacjach i w ściśle określonych wskazaniach, a dawkowanie neostygminy prowadź wyjątkowo dokładnie i ostrożnie[1]. U chorego na miastenię amikacyna jest przeciwwskazana[2]. Przed zabiegiem poinformuj anestezjologa, że pacjent otrzymuje amikacynę[3]. Przy blokadzie nerwowo-mięśniowej nasilonej przez aminoglikozyd, której neostygmina nie odwraca w pełni, blokadę może odwrócić wstrzyknięcie soli wapnia[3]. Wszystkie aminoglikozydy hamują przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, dlatego przy możliwości wyboru rozważ antybiotyk spoza tej grupy, dobrany do drobnoustroju i lekowrażliwości.

Skutek kliniczny

U chorego na miastenię leczonego neostygminą amikacyna może wywołać zaostrzenie osłabienia mięśni, aż do przełomu miastenicznego z niewydolnością oddechową. W okresie okołooperacyjnym amikacyna nasila blokadę wywołaną przez środki zwiotczające, co może doprowadzić do porażenia mięśni oddechowych[3]. Odwrócenie bloku neostygminą może być wtedy niepełne i może wystąpić ponowne zwiotczenie po ustąpieniu działania neostygminy.

Mechanizm

Amikacyna, jak inne aminoglikozydy, hamuje przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Zmniejsza presynaptyczne uwalnianie acetylocholiny przez konkurencję z jonami wapnia i w mniejszym stopniu osłabia odpowiedź receptora postsynaptycznego. Neostygmina działa przeciwnie, bo hamuje cholinoesterazę i zwiększa ilość acetylocholiny w szczelinie synaptycznej. Amikacyna osłabia więc efekt neostygminy na płytkę nerwowo-mięśniową, a neostygmina tylko częściowo odwraca blok wywołany przez aminoglikozyd. Antybiotyki aminoglikozydowe wykazują łagodną, ale wyraźną aktywność blokowania złącza nerwowo-mięśniowego i nasilają działanie zwiotczające[1].

Monitorować

  • siła mięśni i objawy opuszkowe (opadanie powiek, podwójne widzenie, zaburzenia połykania i mowy)
  • wydolność oddechowa – częstość oddechów, saturacja, pojemność życiowa u chorych na miastenię
  • monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego (TOF) w okresie okołooperacyjnym i po odwróceniu bloku
  • czynność nerek i stężenie amikacyny w surowicy
  • objawy przełomu cholinergicznego przy zwiększaniu dawki neostygminy

Kiedy ocena się zmienia

Amikacyna dołączona u pacjenta leczonego neostygminą z powodu miasteniikolejność włączenia · neostygminaryzyko rośnieMiastenia jest przeciwwskazaniem do stosowania amikacyny. U chorego na miastenię leczonego neostygminą połączenie grozi zaostrzeniem choroby i przełomem miastenicznym.
Niewydolność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zwiększa stężenie amikacyny, a neostygminę u pacjentów z niewydolnością nerek należy stosować z ostrożnością. Konieczne jest dostosowanie dawki amikacyny do czynności nerek i oznaczanie jej stężenia.
Inhalacja (nebulizacja liposomalna)droga podania · amikacynaryzyko malejePrzy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc ryzyko klinicznie istotnego antagonizmu wobec neostygminy jest niższe. U chorych na miastenię nadal zachowaj ostrożność i obserwuj siłę mięśni.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ MetyloprednizolonPołączenie można stosować, bo w miastenii jest często celowe, ale wymaga ścisłego monitorowania siły mięśni i oddechu, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia steroidem.Nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków i natychmiast skontaktuj się z lekarzem, jeśli poczujesz wyraźne osłabienie mięśni, trudności w połykaniu albo oddychaniu.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawek żadnego z leków i natychmiast skontaktuj się z lekarzem, jeśli poczujesz wyraźne osłabienie mięśni, trudności w połykaniu albo oddychaniu.

Metyloprednizolon może osłabiać działanie neostygminy. Jeśli chorujesz na miastenię, na początku leczenia sterydem osłabienie mięśni może się na jakiś czas nasilić. Lekarze często łączą te leki celowo, ale wymaga to obserwacji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie mięśni lub szybkie męczenie się
  • opadanie powiek albo podwójne widzenie
  • trudności w połykaniu, mówieniu lub żuciu
  • duszność lub płytki oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, bo w miastenii jest często celowe, ale wymaga ścisłego monitorowania siły mięśni i oddechu, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia steroidem. Metyloprednizolon u chorego na miastenię najlepiej włączać od małej dawki i zwiększać stopniowo albo rozpoczynać duże dawki pod nadzorem szpitalnym. Przy osłabieniu działania neostygminy lekarz może skorygować jej dawkę, pamiętając o odróżnieniu przełomu miastenicznego od cholinergicznego[1].

Skutek kliniczny

Słabsza odpowiedź na neostygminę i możliwe przejściowe nasilenie osłabienia mięśni u chorych na miastenię, zwłaszcza na początku leczenia metyloprednizolonem w dużej dawce. W skrajnych przypadkach może dojść do pogorszenia oddychania i połykania.

Mechanizm

Kortykosteroidy mogą osłabiać działanie neostygminy[1]. Glikokortykosteroidy zaburzają przekaźnictwo w złączu nerwowo-mięśniowym, co przeciwdziała wzrostowi stężenia acetylocholiny wywołanemu przez inhibitor cholinoesterazy. U chorych na miastenię rozpoczęcie leczenia steroidem w dużej dawce może przejściowo nasilić osłabienie mięśni.

Metabolizm i transportery

  • Metyloprednizolon: substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • siła mięśni, zwłaszcza opadanie powiek, podwójne widzenie, męczliwość
  • trudności w połykaniu i mówieniu
  • wydolność oddechowa
  • objawy przedawkowania neostygminy przy zwiększaniu dawki – ślinotok, biegunka, bradykardia

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka (np. pulsy dożylne)dawka · metyloprednizolonryzyko rośnieRozpoczęcie leczenia dużymi dawkami metyloprednizolonu u chorego na miastenię zwiększa ryzyko przejściowego nasilenia osłabienia mięśni i wymaga nadzoru, najlepiej szpitalnego.
Metyloprednizolon dołączany do trwającego leczenia neostygminąkolejność włączenia · metyloprednizoloninne zalecenieNajwiększe ryzyko dotyczy pierwszych tygodni po dołączeniu steroidu do leczenia neostygminą – wtedy monitorowanie siły mięśni i oddechu powinno być najściślejsze.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ GentamycynaU chorych na miastenię unikaj gentamycyny podawanej ogólnie i wybierz antybiotyk bez działania blokującego złącze nerwowo-mięśniowe.Jeśli chorujesz na miastenię, powiedz o tym lekarzowi przed podaniem gentamycyny i natychmiast zgłoś każde nasilenie osłabienia mięśni.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Jeśli chorujesz na miastenię, powiedz o tym lekarzowi przed podaniem gentamycyny i natychmiast zgłoś każde nasilenie osłabienia mięśni.

Gentamycyna może osłabiać działanie neostygminy, bo sama utrudnia przekazywanie sygnałów z nerwów do mięśni. U osób z miastenią może to nasilić osłabienie mięśni, w tym mięśni oddechowych. Lekarz zwykle wybiera wtedy inny antybiotyk albo bardzo dokładnie pilnuje dawek i obserwuje twój stan.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie mięśni
  • opadanie powiek
  • podwójne widzenie
  • trudności w połykaniu lub mówieniu
  • duszność lub płytki oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

U chorych na miastenię unikaj gentamycyny podawanej ogólnie i wybierz antybiotyk bez działania blokującego złącze nerwowo-mięśniowe. Aminoglikozydy stosuje się u chorych na miastenię tylko w wyjątkowych przypadkach i w dokładnie określonych wskazaniach, a dawkowanie neostygminy musi być wtedy wyjątkowo dokładne i ostrożne[1]. Miastenia jest przeciwwskazaniem do stosowania gentamycyny w infuzji[2]. Gdy gentamycynę podaje się w okresie okołooperacyjnym, monitoruj stopień zwiotczenia mięśni pod koniec znieczulenia[3] i nie polegaj wyłącznie na neostygminie przy odwracaniu bloku. Obserwuj pacjenta pod kątem nawrotu osłabienia mięśni i zaburzeń oddychania także po wybudzeniu.

Skutek kliniczny

Osłabienie działania neostygminy może u chorego na miastenię wywołać nasilenie osłabienia mięśni, aż do przełomu miastenicznego z niewydolnością oddechową. Po znieczuleniu ogólnym gentamycyna podana pozajelitowo lub dootrzewnowo może nasilać i przedłużać blok nerwowo-mięśniowy po lekach zwiotczających, a neostygmina może go odwracać niecałkowicie, z ryzykiem nawrotu zwiotczenia i bezdechu[3].

Mechanizm

Gentamycyna, jak inne aminoglikozydy, hamuje przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Zmniejsza uwalnianie acetylocholiny z zakończeń nerwowych i osłabia jej działanie na płytkę motoryczną. Neostygmina działa przeciwnie, ponieważ hamuje cholinoesterazę i zwiększa ilość acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym. Gentamycyna może więc osłabiać działanie neostygminy[3]. Aminoglikozydy wykazują łagodną, ale wyraźną aktywność blokowania złącza nerwowo-mięśniowego i nasilają zwiotczenie mięśni prążkowanych[1].

Monitorować

  • siła mięśniowa i objawy miastenii (opadanie powiek, dwojenie, zaburzenia połykania)
  • czynność oddechowa i saturacja
  • stopień zwiotczenia mięśni pod koniec znieczulenia (monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego)
  • stężenie gentamycyny w osoczu
  • czynność nerek

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa na skórę lub do oka (maść, krople)droga podania · gentamycynaryzyko malejePrzy stosowaniu gentamycyny na nieuszkodzoną skórę lub do oka wchłanianie ogólnoustrojowe jest minimalne i znaczący wpływ na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe jest mało prawdopodobny. Nie dotyczy to gąbki wszczepianej do rany ani stosowania na rozległe uszkodzenia skóry.
Dootrzewnowadroga podania · gentamycynaryzyko rośniePodanie dootrzewnowe aminoglikozydu wiąże się ze szczególnie silnym nasileniem blokady nerwowo-mięśniowej, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin B.Braun 1 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-b-braun-100223599/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ BetaksololPrzed podaniem neostygminy ustal, czy pacjent stosuje betaksolol, także w kroplach do oczu, i poinformuj o tym anestezjologa lub lekarza prowadzącego.Powiedz lekarzowi i anestezjologowi przed zabiegiem, że stosujesz betaksolol, także w kroplach do oczu, i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi i anestezjologowi przed zabiegiem, że stosujesz betaksolol, także w kroplach do oczu, i nie odstawiaj go samodzielnie.

Oba leki zwalniają pracę serca i mogą obniżać ciśnienie krwi. Stosowane razem mogą za bardzo spowolnić serce, co grozi zawrotami głowy lub omdleniem. Dotyczy to także betaksololu w kroplach do oczu. Neostygminę najczęściej podaje się w szpitalu, np. po znieczuleniu do operacji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • nagłe osłabienie
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przed podaniem neostygminy ustal, czy pacjent stosuje betaksolol, także w kroplach do oczu, i poinformuj o tym anestezjologa lub lekarza prowadzącego. Betaksololu nie odstawiaj nagle przed zabiegiem. Neostygminę podawaj dożylnie powoli, razem z lekiem przeciwmuskarynowym (atropiną lub glikopironium) albo po nim, i miej atropinę w gotowości. Monitoruj tętno, ciśnienie tętnicze i EKG w trakcie podania i przez co najmniej kilkadziesiąt minut po nim. Przy przewlekłym stosowaniu neostygminy, np. w miastenii, kontroluj regularnie tętno i ciśnienie i rozważ zmniejszenie dawki beta-adrenolityku, jeśli wystąpi objawowa bradykardia. Pacjentowi stosującemu krople zalecaj ucisk kąta przyśrodkowego oka po zakropleniu, co ogranicza wchłanianie ogólnoustrojowe.

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to nasilona bradykardia, w tym ciężka, oraz niedociśnienie tętnicze. Mogą wystąpić także zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, a w skrajnych przypadkach asystolia. Ryzyko jest największe po dożylnym podaniu neostygminy, np. przy odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej po znieczuleniu ogólnym. U chorych z nadreaktywnością oskrzeli możliwy jest skurcz oskrzeli. Opisywano ciężką bradykardię po neostygminie u osób przyjmujących beta-adrenolityki.

Mechanizm

Betaksolol blokuje receptory beta1-adrenergiczne w sercu. Zwalnia rytm zatokowy, wydłuża przewodzenie przedsionkowo-komorowe i obniża ciśnienie tętnicze. Neostygmina hamuje acetylocholinesterazę i zwiększa stężenie acetylocholiny, co pobudza receptory muskarynowe w sercu i nasila napięcie nerwu błędnego. Oba leki zwalniają więc czynność serca różnymi drogami, a ich działanie się sumuje. Betaksolol podany z lekami parasympatykomimetycznymi może wywołać addytywne niedociśnienie tętnicze i istotną klinicznie bradykardię[1]. Działania ogólnoustrojowe beta-adrenolityku mogą wystąpić także po podaniu go do oka[1]. Dodatkowo neostygmina zwiększa wydzielanie w oskrzelach i może wywołać skurcz oskrzeli. Betaksolol jest kardioselektywny, ale w większych dawkach również może zwiększać opór dróg oddechowych.

Monitorować

  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze
  • EKG (przewodzenie przedsionkowo-komorowe) przy dożylnym podaniu neostygminy
  • objawy skurczu oskrzeli (duszność, świszczący oddech)

Kiedy ocena się zmienia

Do okadroga podania · betaksololryzyko malejePo podaniu do oka ekspozycja ogólnoustrojowa na betaksolol jest mniejsza niż po podaniu doustnym, ale addytywna bradykardia i niedociśnienie z parasympatykomimetykami nadal mogą wystąpić. Zalecenia monitorowania pozostają bez zmian.
Dożylniedroga podania · neostygminaryzyko rośnieDożylne podanie neostygminy daje szybki i silny wzrost napięcia nerwu błędnego, co przy beta-blokadzie zwiększa ryzyko ciężkiej bradykardii. Podawaj z lekiem przeciwmuskarynowym i pod kontrolą EKG.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Betoptic S 2,5 mg/ml, krople do oczu, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/betoptic-s-100010018/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ KarteololPrzy podawaniu neostygminy pacjentowi stosującemu karteolol monitoruj częstość akcji serca i EKG oraz miej przygotowaną atropinę.Powiedz lekarzowi lub anestezjologowi, że stosujesz krople z karteololem, i nie odstawiaj ich samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi lub anestezjologowi, że stosujesz krople z karteololem, i nie odstawiaj ich samodzielnie.

Krople z karteololem na jaskrę i neostygmina mogą razem zbytnio zwolnić bicie serca. Choć krople działają głównie w oku, część leku dostaje się do krwi. Neostygminę podaje się zwykle w szpitalu, np. po zabiegu, dlatego lekarz musi wiedzieć o twoich kroplach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie omdlenia
  • duże osłabienie
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy podawaniu neostygminy pacjentowi stosującemu karteolol monitoruj częstość akcji serca i EKG oraz miej przygotowaną atropinę. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie siarczanu atropiny, ale nie w jednej strzykawce.[1] Leki obniżające częstość akcji serca, w tym leki antycholinesterazowe, łącznie z beta-adrenolitykiem wymagają uwzględnienia ryzyka bradykardii.[2] Anestezjolog powinien wiedzieć o stosowaniu kropli z beta-adrenolitykiem, a karteololu nie odstawia się nagle.[2]

Skutek kliniczny

Możliwa nadmierna bradykardia, a u osób predysponowanych także zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego i spadek ciśnienia tętniczego.[2] Ryzyko jest największe przy dożylnym podaniu neostygminy, np. przy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego po znieczuleniu. Oba leki mogą też nasilać skurcz oskrzeli u osób z chorobami dróg oddechowych.

Mechanizm

Oba leki zwalniają czynność serca. Karteolol blokuje receptory beta-adrenergiczne w sercu, a część dawki podanej do oka przenika do krwiobiegu.[2] Neostygmina hamuje cholinoesterazę i zwiększa stężenie acetylocholiny, co wzmaga napięcie nerwu błędnego. Leki antycholinesterazowe należą do leków, które mogą powodować bradykardię, a ich działanie sumuje się z działaniem beta-adrenolityku.[2] Beta-adrenolityk dodatkowo osłabia współczulną kompensację zwolnienia rytmu.

Monitorować

  • częstość akcji serca
  • EKG (przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy skurczu oskrzeli

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośnieDożylne podanie neostygminy, zwłaszcza w dużej dawce przy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego, daje najszybsze i najsilniejsze działanie wagotoniczne. Wymaga monitorowania EKG i dostępnej atropiny.
Krople do oczupostać · karteololryzyko malejePo podaniu do oka przenikanie karteololu do krwiobiegu jest niewielkie, ale ryzyko interakcji ogólnoustrojowych nadal istnieje.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Carteol LP 2% 20 mg/ml, krople do oczu o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carteol-lp-2-100145445/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ EsmololNeostygminę u pacjenta otrzymującego esmolol podaje się tylko pod ciągłym monitorowaniem EKG i ciśnienia tętniczego, z jednoczesnym lub wcześniejszym podaniem leku przeciwcholinergicznego (atropina lub glikopironium).Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi o wszystkich lekach na serce i ciśnienie, które przyjmujesz, a po zabiegu od razu zgłoś personelowi osłabienie, zawroty głowy lub uczucie omdlewania.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi o wszystkich lekach na serce i ciśnienie, które przyjmujesz, a po zabiegu od razu zgłoś personelowi osłabienie, zawroty głowy lub uczucie omdlewania.

Oba leki mogą zwalniać pracę serca i obniżać ciśnienie, a podane razem działają w tym kierunku silniej. Zwykle spotykają się w szpitalu, na przykład pod koniec operacji, gdy lekarz wybudza cię ze znieczulenia. Personel obserwuje wtedy twoje serce i ma pod ręką leki, które szybko przyspieszają jego pracę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie omdlewania
  • nagłe osłabienie, zimny pot
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Neostygminę u pacjenta otrzymującego esmolol podaje się tylko pod ciągłym monitorowaniem EKG i ciśnienia tętniczego, z jednoczesnym lub wcześniejszym podaniem leku przeciwcholinergicznego (atropina lub glikopironium). Esmolol należy stosować ostrożnie z lekami mogącymi powodować bradykardię lub niedociśnienie, bo jego działanie i te objawy mogą się nasilić[1]. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie atropiny, przy czym obu leków nie wolno łączyć w jednej strzykawce[2]. Neostygminę stosuje się ostrożnie u chorych z bradykardią lub innymi zaburzeniami rytmu[2]. Przy narastającej bradykardii należy zmniejszyć dawkę lub przerwać wlew esmololu, który działa krótko, a jeśli to możliwe – rozważyć odwrócenie blokady sugammadeksem zamiast neostygminy. Esmololu nie stosuje się w ciężkiej bradykardii zatokowej poniżej 50 skurczów na minutę ani w bloku przedsionkowo-komorowym II lub III stopnia bez stymulatora[1].

Skutek kliniczny

Możliwa nasilona bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego i niedociśnienie, w skrajnych przypadkach ciężka bradykardia z zagrożeniem asystolią. Ryzyko jest największe przy dożylnym podaniu neostygminy w celu odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej u pacjenta, który otrzymuje esmolol we wlewie. U chorych z astmą oba leki mogą też sprzyjać skurczowi oskrzeli.

Mechanizm

Esmolol blokuje receptory beta-1 w sercu i zwalnia rytm zatokowy oraz przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Neostygmina hamuje cholinesterazę, zwiększa stężenie acetylocholiny i przez receptory muskarynowe wzmacnia napięcie nerwu błędnego, co także zwalnia czynność serca i obniża ciśnienie. Oba działania sumują się, a beta-adrenolityk dodatkowo osłabia odruchową odpowiedź współczulną na bradykardię i niedociśnienie.

Monitorować

  • ciągłe EKG – częstość rytmu i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
  • ciśnienie tętnicze
  • osłuchiwanie płuc i saturacja u chorych z astmą
  • stopień odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej

Bezpieczniejsze alternatywy

sugammadeks

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki stosowane do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowejdawka · neostygminaryzyko rośnieDuże dawki neostygminy silniej pobudzają receptory muskarynowe serca i zwiększają ryzyko ciężkiej bradykardii u pacjenta z blokadą beta. Należy wcześniej lub jednocześnie podać atropinę, nie w jednej strzykawce z neostygminą.
Istniejąca bradykardia, zaburzenia przewodzenia lub astmapostać · pacjentryzyko rośnieU chorych z bradykardią, zaburzeniami rytmu lub astmą oskrzelową neostygminę stosuje się ze szczególną ostrożnością. Esmolol jest przeciwwskazany w ciężkiej bradykardii zatokowej poniżej 50 skurczów na minutę, bloku przedsionkowo-komorowym II lub III stopnia bez stymulatora oraz w ostrym napadzie astmy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmocard 100 mg/10 ml 100 mg/10 ml (10 mg/ml), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmocard-100-mg-10-ml-100197583/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ FludrokortyzonPołączenie można stosować pod warunkiem monitorowania siły mięśniowej i stężenia potasu w surowicy, szczególnie w pierwszych tygodniach po włączeniu fludrokortyzonu lub zmianie jego dawki.Regularnie badaj poziom potasu we krwi i powiedz lekarzowi, jeśli po włączeniu fludrokortyzonu poczujesz większe osłabienie mięśni.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Regularnie badaj poziom potasu we krwi i powiedz lekarzowi, jeśli po włączeniu fludrokortyzonu poczujesz większe osłabienie mięśni.

Fludrokortyzon może osłabiać działanie neostygminy, czyli leku poprawiającego siłę mięśni. Może też obniżać poziom potasu we krwi, a to dodatkowo osłabia mięśnie. Te leki można stosować razem, ale lekarz powinien kontrolować twój potas i siłę mięśni.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • narastające osłabienie mięśni lub szybkie męczenie się
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności w połykaniu, mówieniu lub oddychaniu – wezwij pomoc natychmiast
  • skurcze mięśni lub kołatanie serca
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem monitorowania siły mięśniowej i stężenia potasu w surowicy, szczególnie w pierwszych tygodniach po włączeniu fludrokortyzonu lub zmianie jego dawki. Hipokaliemię należy wyrównać, a przy osłabieniu odpowiedzi na leczenie rozważyć modyfikację dawki neostygminy przez lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

U chorych na miastenię możliwe jest osłabienie odpowiedzi na neostygminę i nasilenie męczliwości mięśni, zwłaszcza przy współistniejącej hipokaliemii. Narastające osłabienie mięśni wymaga odróżnienia przełomu miastenicznego od cholinergicznego[1].

Mechanizm

Kortykosteroidy mogą osłabiać działanie neostygminy[1]. Fludrokortyzon nasila utratę potasu i może wywołać hipokaliemię[2], a niedobór potasu sam w sobie upośledza przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i siłę mięśni. Oba zjawiska działają przeciwnie do zamierzonego efektu neostygminy.

Metabolizm i transportery

  • Fludrokortyzon: substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy
  • siła mięśniowa i męczliwość (objawy opuszkowe, oddechowe)
  • ciśnienie tętnicze i obrzęki

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowe podanie w celu odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowejczas leczenia · neostygminaryzyko malejePrzy pojedynczym podaniu neostygminy w anestezjologii interakcja z przewlekle stosowanym fludrokortyzonem nie ma istotnego znaczenia klinicznego, o ile stężenie potasu jest prawidłowe.
Włączenie fludrokortyzonu u pacjenta stale leczonego neostygminąkolejność włączenia · fludrokortyzoninne zaleceniePo włączeniu fludrokortyzonu u chorego na miastenię skontroluj potas i siłę mięśniową w pierwszych tygodniach leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cortineff 100 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cortineff-100015978/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludrocortisone Adamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fludrocortisone-adamed-100430460/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ NetylmycynaU chorych z miastenią ogólnoustrojowe aminoglikozydy stosuje się tylko w wyjątkowych sytuacjach i w ściśle określonych wskazaniach, a dawkowanie neostygminy w tym czasie ustala się wyjątkowo dokładnie i ostrożnie.Jeśli chorujesz na miastenię, powiedz lekarzowi przepisującemu antybiotyk, że przyjmujesz neostygminę, i zgłoś się pilnie do lekarza, gdy poczujesz nasilenie osłabienia mięśni.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Jeśli chorujesz na miastenię, powiedz lekarzowi przepisującemu antybiotyk, że przyjmujesz neostygminę, i zgłoś się pilnie do lekarza, gdy poczujesz nasilenie osłabienia mięśni.

Netylmycyna to antybiotyk, który może osłabiać przekazywanie sygnałów z nerwów do mięśni. Neostygmina działa odwrotnie i wzmacnia siłę mięśni, dlatego antybiotyk może osłabić jej działanie. Ma to znaczenie głównie wtedy, gdy antybiotyk podaje się w zastrzykach lub kroplówce. Krople do oczu przenikają do krwi w małej ilości, więc ryzyko jest niewielkie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie mięśni lub szybkie męczenie się
  • opadanie powiek albo podwójne widzenie
  • trudności z połykaniem lub mówieniem
  • duszność lub płytki oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

U chorych z miastenią ogólnoustrojowe aminoglikozydy stosuje się tylko w wyjątkowych sytuacjach i w ściśle określonych wskazaniach, a dawkowanie neostygminy w tym czasie ustala się wyjątkowo dokładnie i ostrożnie[1]. Należy wtedy obserwować siłę mięśni i wydolność oddechową oraz w miarę możliwości wybrać antybiotyk spoza grupy aminoglikozydów. Przy krótkotrwałym stosowaniu netylmycyny w kroplach do oczu nie trzeba zmieniać leczenia neostygminą, ale warto poinformować chorego z miastenią o objawach nasilenia choroby.

Skutek kliniczny

U chorych z miastenią ogólnoustrojowe podanie netylmycyny może wywołać nasilenie osłabienia mięśni, opadanie powiek, zaburzenia połykania, a w ciężkich przypadkach niewydolność oddechową. Po znieczuleniu ogólnym aminoglikozyd może osłabić odwracanie bloku nerwowo-mięśniowego przez neostygminę i sprzyjać nawrotowi zwiotczenia. Przy podaniu netylmycyny do oka wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe i ryzyko istotnej klinicznie interakcji jest niskie.

Mechanizm

Antybiotyki aminoglikozydowe, do których należy netylmycyna, hamują przekaźnictwo w złączu nerwowo-mięśniowym i nasilają zwiotczenie mięśni prążkowanych[1]. Neostygmina jako inhibitor cholinesterazy zwiększa ilość acetylocholiny w płytce nerwowo-mięśniowej i działa przeciwnie. W efekcie aminoglikozyd osłabia działanie neostygminy, a u chorych z miastenią może nasilać osłabienie mięśni mimo leczenia.

Monitorować

  • siła mięśniowa i męczliwość
  • opadanie powiek i podwójne widzenie
  • połykanie i mowa
  • oddech i wydolność oddechowa
  • objawy nawrotu zwiotczenia po znieczuleniu ogólnym

Kiedy ocena się zmienia

Do okadroga podania · netylmycynaryzyko malejePo podaniu do worka spojówkowego wchłanianie ogólnoustrojowe netylmycyny jest małe, więc istotne osłabienie działania neostygminy jest mało prawdopodobne. U chorych z miastenią warto jednak poinformować o objawach nasilenia choroby.
Dożylnie lub domięśniowodroga podania · netylmycynaryzyko rośnieOgólnoustrojowe podanie aminoglikozydu u chorego z miastenią lub w okresie odwracania bloku nerwowo-mięśniowego wymaga szczególnej ostrożności przy dawkowaniu neostygminy oraz obserwacji siły mięśni i oddechu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ PrednizonPołączenie można stosować przy ścisłej obserwacji siły mięśni, szczególnie po włączeniu prednizonu lub zwiększeniu jego dawki.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie zmieniaj sam dawek i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli osłabienie mięśni się nasili.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie zmieniaj sam dawek i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli osłabienie mięśni się nasili.

Prednizon może sprawić, że neostygmina działa słabiej. U osób z miastenią w pierwszych tygodniach leczenia prednizonem albo po zwiększeniu jego dawki mięśnie mogą być przez jakiś czas słabsze. Lekarz może wtedy zmienić dawkowanie leków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie mięśni
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności z mówieniem lub połykaniem
  • duszność lub płytki oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować przy ścisłej obserwacji siły mięśni, szczególnie po włączeniu prednizonu lub zwiększeniu jego dawki. Przy nasileniu osłabienia trzeba ocenić skuteczność neostygminy i w razie potrzeby zmodyfikować jej dawkowanie. Przed zwiększeniem dawki neostygminy należy odróżnić przełom miasteniczny od cholinergicznego[1].

Skutek kliniczny

Neostygmina może słabiej przywracać siłę mięśni. U chorych na miastenię może to dać przejściowe nasilenie osłabienia mięśni, zwłaszcza na początku leczenia prednizonem lub po zwiększeniu jego dawki. Osłabienie może przypominać przełom miasteniczny albo cholinergiczny.

Mechanizm

Kortykosteroidy mogą osłabiać działanie neostygminy[1]. Prawdopodobnie upośledzają przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe i wywołują miopatię posteroidową, co przeciwdziała efektowi zahamowania cholinoesterazy.

Metabolizm i transportery

  • Prednizon: substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • siła mięśni szkieletowych i opuszkowych (mowa, połykanie, opadanie powiek)
  • wydolność oddechowa
  • objawy przełomu miastenicznego lub cholinergicznego
  • stężenie potasu w surowicy przy dłuższym leczeniu prednizonem

Kiedy ocena się zmienia

Prednizon włączany lub zwiększany u pacjenta już leczonego neostygminąkolejność włączenia · prednizonryzyko rośnieRyzyko przejściowego nasilenia osłabienia mięśni jest największe w pierwszych tygodniach po włączeniu prednizonu lub po zwiększeniu jego dawki. W tym okresie potrzebna jest częstsza ocena siły mięśni i wydolności oddechowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ OksybutyninaUnikaj łączenia oksybutyniny z neostygminą.Nie przyjmuj oksybutyniny razem z neostygminą bez rozmowy z lekarzem i powiedz mu, że stosujesz oba leki.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj oksybutyniny razem z neostygminą bez rozmowy z lekarzem i powiedz mu, że stosujesz oba leki.

Oksybutynina i neostygmina działają przeciwnie i mogą wzajemnie osłabiać swoje działanie. Neostygmina może wtedy gorzej pomagać na osłabienie mięśni, zaparcie albo trudności z oddaniem moczu. Oksybutyniny nie stosuje się u osób chorych na miastenię.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie osłabienia mięśni
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności z połykaniem lub oddychaniem
  • trudności z oddaniem moczu
  • zatrzymanie gazów i stolca lub wzdęty brzuch
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia oksybutyniny z neostygminą. U chorego na miastenię oksybutyninę należy odstawić i zastąpić lekiem bez działania antycholinergicznego. W pooperacyjnej atonii jelit lub zatrzymaniu moczu leczonym neostygminą oksybutyninę należy wstrzymać na czas leczenia. Gdy oba leki są jednak konieczne, oceniaj skuteczność neostygminy i objawy ze strony pęcherza oraz jelit.

Skutek kliniczny

Leki wzajemnie osłabiają swoje działanie na pęcherz moczowy i jelita. Neostygmina gorzej pobudza perystaltykę i opróżnianie pęcherza, a oksybutynina słabiej hamuje parcia naglące. Oksybutyniny nie stosuje się u chorych na miastenię[1][2][3]. Nie stosuje się jej też w niedrożności porażennej i atonii jelit ani przy zwężeniu odpływu z pęcherza grożącym zatrzymaniem moczu[1][2]. Są to stany, w których zwykle stosuje się neostygminę.

Mechanizm

Oksybutyninę i neostygminę zasadniczo się wyklucza, bo działają w przeciwnych kierunkach na układ przywspółczulny. Oksybutynina blokuje receptory muskarynowe, a neostygmina hamuje cholinesterazę i zwiększa stężenie acetylocholiny w synapsach. Stosowanie oksybutyniny razem z inhibitorami cholinesterazy może zmniejszać skuteczność inhibitorów cholinesterazy[1]. Antagonizm dotyczy działań muskarynowych, czyli pęcherza moczowego, jelit, serca i wydzielania. Działania neostygminy na płytkę nerwowo-mięśniową zależą od receptorów nikotynowych i oksybutynina ich bezpośrednio nie znosi.

Metabolizm i transportery

  • Oksybutynina: substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • siła mięśniowa i objawy miastenii (opadanie powiek, podwójne widzenie, zaburzenia połykania)
  • oddawanie moczu i objętość moczu zalegającego
  • perystaltyka jelit, oddawanie gazów i stolca
  • tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

mirabegron

Kiedy ocena się zmienia

Dożylna, jednorazowo w celu odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowejdroga podania · neostygminainne zaleceniePrzy jednorazowym podaniu neostygminy na zakończenie znieczulenia oksybutynina nie znosi odwrócenia blokady, bo to działanie zależy od receptorów nikotynowych. Może jednak osłabiać muskarynowe działania neostygminy, co anestezjolog powinien uwzględnić przy doborze leku antymuskarynowego podawanego razem z neostygminą. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie atropiny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Driptane 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/driptane-100195450/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ditropan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ditropan-100019812/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Uralex 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/uralex-100214548/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Driptane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/driptane-100195450/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ SotalolPołączenie można stosować przy ścisłym monitorowaniu częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego pod kątem niedociśnienia i znacznej bradykardii.Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz sotalol, a jeśli poczujesz silne zawroty głowy, kołatanie serca lub zasłabniesz, od razu wezwij pomoc.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz sotalol, a jeśli poczujesz silne zawroty głowy, kołatanie serca lub zasłabniesz, od razu wezwij pomoc.

Sotalol i neostygmina mogą razem zbyt mocno zwolnić pracę serca i obniżyć ciśnienie. Może to powodować zawroty głowy, osłabienie, a nawet omdlenie. Rzadko wolne tętno sprzyja groźnym zaburzeniom rytmu serca. Najczęściej dotyczy to neostygminy podawanej w zastrzyku, np. po operacji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować przy ścisłym monitorowaniu częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego pod kątem niedociśnienia i znacznej bradykardii[1]. Przed dożylnym podaniem neostygminy u chorego leczonego sotalolem należy ocenić tętno, odstęp QT i stężenie potasu oraz wyrównać hipokaliemię[1]. Przy większych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie atropiny, ale nie w jednej strzykawce[2]. U chorych z bradykardią lub zaburzeniami rytmu neostygminę stosuje się z ostrożnością[2].

Skutek kliniczny

Znaczna bradykardia, niedociśnienie i omdlenia[1]. U chorych z hipokaliemią lub wydłużonym odstępem QT bradykardia sprzyja komorowym zaburzeniom rytmu, w tym torsade de pointes[1]. Największe ryzyko dotyczy dożylnego podania neostygminy, np. przy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego po znieczuleniu.

Mechanizm

Sotalol zwalnia rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe przez blokadę receptorów beta i wydłuża repolaryzację jako lek przeciwarytmiczny klasy III. Neostygmina hamuje cholinoesterazę i nasila działanie acetylocholiny na receptory muskarynowe serca, co dodatkowo pobudza nerw błędny i zwalnia akcję serca. Oba działania sumują się, a bradykardia i hipokaliemia zwiększają ryzyko częstoskurczu torsade de pointes wywołanego przez sotalol[1]. Neostygminę zalicza się do substancji indukujących bradykardię, których łączenie z sotalolem wymaga ostrożności[3]. Teoretycznie możliwe jest także nasilenie skurczu oskrzeli, ponieważ blokada beta i pobudzenie cholinergiczne działają na oskrzela w tym samym kierunku.

Monitorować

  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze
  • EKG z oceną odstępu QT
  • stężenie potasu (i magnezu) w surowicy
  • objawy skurczu oskrzeli

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośnieDożylne podanie neostygminy, np. przy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego, daje szybki i silny efekt muskarynowy z ryzykiem nagłej bradykardii u chorego z blokadą beta. Należy przygotować atropinę i monitorować EKG.
Duże dawkidawka · neostygminainne zaleceniePrzy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie atropiny, nie w jednej strzykawce.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Biosotal 40 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biosotal-40-100010596/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ StreptomycynaU chorych na miastenię streptomycyny się nie stosuje.Jeśli chorujesz na miastenię albo przyjmujesz neostygminę, powiedz o tym lekarzowi, zanim dostaniesz streptomycynę.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Jeśli chorujesz na miastenię albo przyjmujesz neostygminę, powiedz o tym lekarzowi, zanim dostaniesz streptomycynę.

Streptomycyna to antybiotyk w zastrzykach, który może osłabiać pracę mięśni i przez to zmniejszać działanie neostygminy. Neostygminę często stosuje się w miastenii, a w tej chorobie streptomycyny się nie podaje. Połączenie tych leków może nasilić osłabienie mięśni, także tych, które pomagają oddychać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • narastające osłabienie mięśni
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności z połykaniem lub mówieniem
  • duszność lub płytki oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

U chorych na miastenię streptomycyny się nie stosuje[1]. Aminoglikozydy można podać pacjentowi z nużliwością mięśni tylko w wyjątkowych sytuacjach i w dokładnie określonych wskazaniach, a neostygminę dawkuje się wtedy wyjątkowo dokładnie i ostrożnie[2]. Pacjenta, który otrzymał streptomycynę wkrótce po lekach zwiotczających mięśnie lub środkach do znieczulenia ogólnego, należy obserwować[1]. Przy narastającym osłabieniu mięśni przed zmianą dawki neostygminy trzeba odróżnić przełom miasteniczny od cholinergicznego[2].

Skutek kliniczny

Streptomycyna może osłabić działanie neostygminy i nasilić osłabienie mięśni. U chorych na miastenię grozi to zaostrzeniem choroby aż do przełomu miastenicznego z niewydolnością oddechową. Po znieczuleniu ogólnym może dojść do ponownego zwiotczenia mięśni mimo odwrócenia bloku nerwowo-mięśniowego neostygminą.

Mechanizm

Streptomycyna, podobnie jak inne aminoglikozydy, w łagodny, ale wyraźny sposób blokuje złącze nerwowo-mięśniowe i nasila zwiotczenie mięśni prążkowanych[2]. Działa więc przeciwnie do neostygminy, która hamuje cholinoesterazę, zwiększa stężenie acetylocholiny w płytce motorycznej i poprawia przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Streptomycyna nasila też działanie leków zwiotczających mięśnie i środków wprowadzających do znieczulenia ogólnego[1].

Monitorować

  • siła mięśniowa i objawy opuszkowe (opadanie powiek, dysfagia, dyzartria)
  • czynność oddechowa i saturacja, zwłaszcza po znieczuleniu ogólnym
  • objawy przełomu miastenicznego i cholinergicznego
  • czynność nerek

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ TymololPrzed podaniem neostygminy ustal, czy pacjent stosuje krople z tymololem, i monitoruj częstość akcji serca, EKG oraz ciśnienie tętnicze w trakcie i po podaniu.Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że stosujesz krople z tymololem, zanim dostaniesz neostygminę.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że stosujesz krople z tymololem, zanim dostaniesz neostygminę.

Krople do oczu na jaskrę i neostygmina mogą razem zbyt mocno zwolnić pracę serca i obniżyć ciśnienie. Neostygminę podaje się najczęściej w szpitalu po znieczuleniu albo przy chorobie mięśni zwanej miastenią. Krople do oczu przenikają do krwi, dlatego działają nie tylko na oko.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • nagłe osłabienie
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przed podaniem neostygminy ustal, czy pacjent stosuje krople z tymololem, i monitoruj częstość akcji serca, EKG oraz ciśnienie tętnicze w trakcie i po podaniu. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie siarczanu atropiny, przy czym obu leków nie podaje się w jednej strzykawce[1]. U pacjentów z miastenią przewlekle przyjmujących inhibitor cholinoesterazy, u których pojawia się bradykardia, lekarz może rozważyć zamianę tymololu na krople przeciwjaskrowe bez działania β-adrenolitycznego.

Skutek kliniczny

Ryzyko znacznej bradykardii, zaburzeń przewodzenia i niedociśnienia, zwłaszcza po dożylnym podaniu neostygminy, np. przy odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej po znieczuleniu. Możliwy jest też skurcz oskrzeli u osób z nadreaktywnością dróg oddechowych. Neostygminę stosuje się ostrożnie u pacjentów z bradykardią, innymi zaburzeniami rytmu serca, hipotonią i astmą oskrzelową[1].

Mechanizm

Tymolol podany do oka wchłania się do krążenia ogólnego i blokuje receptory β-adrenergiczne w sercu i oskrzelach, a neostygmina hamuje cholinoesterazę i nasila działanie acetylocholiny, w tym napięcie nerwu błędnego. Jednoczesne stosowanie β-adrenolityków podawanych do oka z parasympatykomimetykami może nasilać działanie i powodować niedociśnienie lub znaczną bradykardię[2]. Oba leki mogą też zwężać oskrzela, dlatego ich działania na drogi oddechowe się sumują.

Metabolizm i transportery

  • Tymolol: substrat CYP2D6[3]

Monitorować

  • częstość akcji serca
  • EKG – przewodzenie przedsionkowo-komorowe
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy skurczu oskrzeli

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośniePo dożylnym podaniu neostygminy bradykardia narasta szybko i może być znaczna, dlatego konieczne jest ciągłe monitorowanie rytmu serca i gotowość do podania atropiny.
Duże dawkidawka · neostygminainne zaleceniePrzy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie siarczanu atropiny w osobnej strzykawce.
Krople do oczu z uciskiem kanalika łzowegopostać · tymololryzyko malejeUciśnięcie kąta przyśrodkowego oka i zamknięcie powiek po zakropleniu ogranicza wchłanianie ogólnoustrojowe tymololu, ale nie znosi ryzyka interakcji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Oftensin 2,5 mg/ml, krople do oczu, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oftensin-100048966/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Oftensin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oftensin-100048966/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ LasmidytanU pacjenta, który niedawno przyjął lasmidytan, przed podaniem neostygminy oceń częstość akcji serca i monitoruj ją po podaniu, mając przygotowaną atropinę.Jeśli przyjąłeś lek na migrenę, powiedz o tym lekarzowi lub pielęgniarce przed podaniem zastrzyku z neostygminy.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjąłeś lek na migrenę, powiedz o tym lekarzowi lub pielęgniarce przed podaniem zastrzyku z neostygminy.

Oba leki mogą zwalniać bicie serca, a razem to działanie może się nasilić. Może to dawać zawroty głowy, osłabienie albo uczucie omdlewania. Zagrożenie jest większe, jeśli masz chorobę serca lub bierzesz inne leki zwalniające tętno.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
  • zawroty głowy
  • uczucie omdlewania lub omdlenie
  • nagłe osłabienie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta, który niedawno przyjął lasmidytan, przed podaniem neostygminy oceń częstość akcji serca i monitoruj ją po podaniu, mając przygotowaną atropinę. U osób z bradykardią, zaburzeniami rytmu, chorobą wieńcową lub przyjmujących inne leki zwalniające rytm serca rozważ inny lek doraźny na migrenę.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilone zwolnienie akcji serca z zawrotami głowy, osłabieniem, spadkiem ciśnienia, a u osób z chorobą serca także z zaburzeniami rytmu lub omdleniem. Ryzyko jest największe tuż po dożylnym podaniu neostygminy.

Mechanizm

Neostygmina hamuje cholinoesterazę i nasila pobudzenie receptorów muskarynowych w sercu, co zwalnia czynność serca. Lasmidytan również zwalnia akcję serca, a w połączeniu z innym lekiem o takim działaniu efekt się sumuje.[1] Lasmidytan nie wpływa istotnie na enzymy metabolizujące leki, a neostygmina nie jest substratem szlaków, które mogłyby zmienić jego stężenie, więc interakcja ma charakter wyłącznie farmakodynamiczny.

Metabolizm i transportery

  • Lasmidytan: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor MATE2-K[2], inhibitor OCT2[2], słaby inhibitor P-gp[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze
  • EKG u pacjentów z chorobą serca lub zaburzeniami rytmu
  • objawy omdlenia i zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sumatryptanryzatryptanrymegepantibuprofennaproksen

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośniePo dożylnym podaniu neostygminy działanie zwalniające rytm serca pojawia się szybko i jest najsilniejsze, dlatego to sytuacja wymagająca monitorowania akcji serca.
Duża dawka podana z atropinądawka · neostygminaryzyko malejeWcześniejsze lub jednoczesne podanie atropiny przy dużych dawkach neostygminy ogranicza jej działanie zwalniające rytm serca, co zmniejsza ryzyko sumowania się z lasmidytanem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rayvow 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rayvow-100477568/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rayvow. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rayvow-100477568/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku antycholinoesterazowego i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu modulatora nie należy włączać bez oceny kardiologicznej i przedłużonego monitorowania tętna oraz EKG, bo oba leki zwalniają rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe.Jeśli przyjmujesz lek antycholinoesterazowy i masz zacząć leczenie modulatorem receptora S1P, powiedz o tym lekarzowi przed pierwszą dawką, nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków i zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz zawroty głowy, duszność albo zasłabniesz.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek antycholinoesterazowy i masz zacząć leczenie modulatorem receptora S1P, powiedz o tym lekarzowi przed pierwszą dawką, nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków i zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz zawroty głowy, duszność albo zasłabniesz.

Leki stosowane w miastenii, takie jak pirydostygmina czy distygmina, oraz leki takie jak siponimod (na stwardnienie rozsiane) czy etrasymod (na wrzodziejące zapalenie jelita grubego) zwalniają pracę serca. Przyjmowane razem mogą zwolnić tętno za bardzo albo zaburzyć przewodzenie w sercu. Najczęściej dzieje się to w pierwszych dniach przyjmowania siponimodu lub etrasymodu i po powrocie do leczenia po przerwie. Dlatego pierwsze dawki przyjmuje się zwykle pod kontrolą tętna i EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • bardzo wolne lub nierówne bicie serca
  • nagłe osłabienie lub zmęczenie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu leku antycholinoesterazowego i modulatora receptora sfingozyno-1-fosforanu modulatora nie należy włączać bez oceny kardiologicznej i przedłużonego monitorowania tętna oraz EKG, bo oba leki zwalniają rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Jeśli lek antycholinoesterazowy można bezpiecznie odstawić lub zastąpić, warto rozważyć taką zmianę przed włączeniem siponimodu lub etrasymodu. U chorych z miastenią pirydostygmina i distygmina są zwykle niezbędne, wtedy lepszym wyborem bywa lek na stwardnienie rozsiane lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego bez wpływu na rytm serca. Jeśli połączenie jest konieczne, pierwszą dawkę modulatora podaje się w warunkach umożliwiających monitorowanie EKG co najmniej przez kilka godzin, a przy bradykardii lub bloku AV obserwację przedłuża się do następnego dnia. Siponimod włącza się z pełnym stopniowym zwiększaniem dawki, a przerwa w leczeniu wymaga ponownego włączenia według tych samych zasad. Neostygminę podawaną dożylnie, na przykład do odwracania blokady nerwowo-mięśniowej, łączy się z lekiem przeciwmuskarynowym i podaje pod kontrolą EKG.

Skutek kliniczny

Połączenie może nasilić bradykardię i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, łącznie z blokiem AV drugiego stopnia, objawowym spadkiem ciśnienia, zawrotami głowy i omdleniem. Ryzyko jest największe w dniu włączenia modulatora S1P, w okresie zwiększania dawki i po ponownym włączeniu po przerwie. U pacjentów leczonych przewlekle modulatorem efekt na tętno słabnie, ale nie znika całkowicie.

Mechanizm

Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu pobudzają receptory S1P1 w komórkach przedsionków serca. Aktywują przez to kanały potasowe zależne od białek G, które są tymi samymi kanałami, przez które działa acetylocholina uwalniana z nerwu błędnego. Skutkiem jest zwolnienie rytmu zatokowego i spowolnienie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, najsilniejsze w pierwszych godzinach i dniach leczenia. Leki antycholinoesterazowe hamują rozkład acetylocholiny i nasilają napięcie przywspółczulne w węźle zatokowym i przedsionkowo-komorowym. Oba efekty sumują się w tym samym punkcie końcowym. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków obu grup. Brak części par w bazach interakcji wynika z braku danych, a nie z odmiennej farmakologii distygminy czy etrasymodu.

Monitorować

  • EKG przed włączeniem modulatora S1P z oceną częstości rytmu, odstępu PR i QTc
  • tętno i ciśnienie tętnicze co godzinę przez co najmniej 6 godzin po pierwszej dawce modulatora S1P i w dniach zwiększania dawki
  • EKG po zakończeniu obserwacji pierwszej dawki, z przedłużeniem obserwacji przy bradykardii lub bloku AV
  • objawy bradykardii: zawroty głowy, osłabienie, duszność, omdlenie
  • tętno po ponownym włączeniu modulatora po przerwie i po zwiększeniu dawki leku antycholinoesterazowego

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub ponowne włączenie modulatora S1P u pacjenta już przyjmującego lek antycholinoesterazowykolejność włączenia · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanuryzyko rośnieSpadek częstości rytmu i opóźnienie przewodzenia AV są największe w pierwszych godzinach po pierwszej dawce modulatora, w okresie zwiększania dawki siponimodu oraz po przerwie w leczeniu. W tym okresie wymagane jest monitorowanie EKG i tętna, a przy bradykardii lub bloku AV przedłużona obserwacja.
Ponad miesiąc stałego leczenia bez przerwczas leczenia · modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanuryzyko malejePrzy przewlekłym leczeniu modulatorem S1P wpływ na częstość rytmu słabnie. Dołączenie leku antycholinoesterazowego u pacjenta stabilnie leczonego modulatorem niesie mniejsze ryzyko niż sytuacja odwrotna, nadal jednak wymaga kontroli tętna i EKG po włączeniu lub zwiększeniu dawki leku antycholinoesterazowego.
Dożylnadroga podania · leki antycholinoesterazoweryzyko rośnieDożylna neostygmina, na przykład do odwracania blokady nerwowo-mięśniowej, wywołuje szybki i silny wzrost napięcia przywspółczulnego. U pacjenta leczonego modulatorem S1P podaje się ją łącznie z lekiem przeciwmuskarynowym, takim jak glikopironium lub atropina, pod kontrolą EKG. Anestezjolog powinien wiedzieć o leczeniu modulatorem.
eGFR ≤ 30leki antycholinoesterazoweryzyko rośniePirydostygmina, distygmina i neostygmina są wydalane głównie przez nerki. Przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się, co nasila działanie cholinergiczne i ryzyko bradykardii przy jednoczesnym leczeniu modulatorem S1P. Wymagane jest ostrożne dawkowanie leku antycholinoesterazowego i częstsza kontrola tętna.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ Pikosiarczan soduUnikaj rutynowego dodawania pikosiarczanu sodu u pacjenta, który otrzymuje neostygminę, zwłaszcza gdy neostygmina jest podawana w celu pobudzenia perystaltyki.Nie przyjmuj tego środka przeczyszczającego na własną rękę, gdy dostajesz neostygminę – najpierw zapytaj lekarza lub farmaceutę.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj tego środka przeczyszczającego na własną rękę, gdy dostajesz neostygminę – najpierw zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Oba leki pobudzają pracę jelit, więc razem mogą działać zbyt silnie. Może to wywołać silną biegunkę, bolesne skurcze brzucha i odwodnienie. Przy dużej utracie wody organizm traci też potas, co może osłabiać mięśnie i zaburzać pracę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna lub częsta biegunka
  • bolesne skurcze brzucha
  • duże pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu
  • nasilone osłabienie mięśni
  • kurcze mięśni
  • kołatanie serca lub wyraźnie wolne bicie serca
  • zawroty głowy
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj rutynowego dodawania pikosiarczanu sodu u pacjenta, który otrzymuje neostygminę, zwłaszcza gdy neostygmina jest podawana w celu pobudzenia perystaltyki. Przed podaniem któregokolwiek z leków wyklucz mechaniczną niedrożność przewodu pokarmowego, ponieważ jest ona przeciwwskazaniem dla obu substancji[1][2]. Jeśli połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę pikosiarczanu, kontroluj liczbę i charakter stolców, stan nawodnienia oraz stężenie potasu w surowicy. Przy wystąpieniu silnej biegunki lub kolki odstaw środek przeczyszczający i wyrównaj płyny oraz elektrolity.

Skutek kliniczny

Możliwe są nasilone kurczowe bóle brzucha, biegunka, odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemia. Utrata potasu może nasilać osłabienie mięśni u chorych na miastenię i sprzyjać zaburzeniom rytmu serca, a neostygmina sama może powodować bradykardię. Pikosiarczan sodu w nadmiernych dawkach, zwłaszcza z lekami moczopędnymi lub kortykosteroidami, zwiększa ryzyko zaburzeń równowagi elektrolitowej[2].

Mechanizm

Neostygmina hamuje cholinesterazę i przez nasilenie działania acetylocholiny zwiększa napięcie i perystaltykę jelit. Pikosiarczan sodu po aktywacji przez bakterie jelita grubego pobudza perystaltykę okrężnicy i wydzielanie wody oraz elektrolitów do światła jelita. Oba leki działają w tym samym kierunku na motorykę przewodu pokarmowego, więc ich działania przeczyszczające i kurczowe mogą się sumować.

Monitorować

  • liczba i charakter stolców
  • bóle brzucha i kolka
  • objawy odwodnienia
  • stężenie potasu i sodu w surowicy
  • częstość rytmu serca
  • siła mięśniowa u chorych na miastenię

Bezpieczniejsze alternatywy

makrogol

Kiedy ocena się zmienia

Dawka większa niż zalecanadawka · pikosiarczan soduryzyko rośnieNadmierne dawki pikosiarczanu sodu zwiększają ryzyko zaburzeń równowagi elektrolitowej, które dodatkowo pogłębia pobudzenie perystaltyki przez neostygminę.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych odwodnienie i hipokaliemia rozwijają się szybciej i częściej mają poważne następstwa, dlatego monitorowanie powinno być ściślejsze.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pikopil 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pikopil-100361960/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ AcebutololPołączenie można stosować, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności serca i ciśnienia tętniczego.Przed każdym zabiegiem powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz acebutolol, i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Przed każdym zabiegiem powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz acebutolol, i nie odstawiaj go samodzielnie.

Acebutolol i neostygmina mogą razem zbyt mocno zwolnić pracę serca i obniżyć ciśnienie. Najczęściej dotyczy to sytuacji, gdy neostygminę podaje się w zastrzyku, np. podczas zabiegu w znieczuleniu. Lekarz zwykle podaje wtedy dodatkowy lek chroniący serce i obserwuje tętno.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silne osłabienie
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności serca i ciśnienia tętniczego. Przy dożylnym podaniu neostygminy u pacjenta leczonego acebutololem należy jednocześnie lub wcześniej podać lek przeciwcholinergiczny, np. atropinę. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejszą lub jednoczesną iniekcję siarczanu atropiny, ale nie w jednej strzykawce[1]. Anestezjolog powinien wiedzieć, że pacjent przyjmuje beta-adrenolityk[2]. W razie wyjściowej bradykardii lub zaburzeń przewodzenia rozważ inne postępowanie.

Skutek kliniczny

Możliwa nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, niedociśnienie, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie czynności serca, najczęściej po dożylnym podaniu neostygminy, np. przy odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej po znieczuleniu ogólnym. U osób z astmą lub POChP możliwy jest skurcz oskrzeli.

Mechanizm

Acebutolol blokuje receptory beta-adrenergiczne serca, zwalnia rytm zatokowy i przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Neostygmina hamuje cholinoesterazę, zwiększa stężenie acetylocholiny i nasila napięcie nerwu błędnego, co także zwalnia czynność serca i przewodzenie w węźle przedsionkowo-komorowym. Oba działania sumują się, a beta-adrenolityk osłabia odruchowe przyspieszenie rytmu, które mogłoby zrównoważyć działanie cholinergiczne. Dodatkowo oba leki mogą sprzyjać skurczowi oskrzeli u osób z nadreaktywnością dróg oddechowych.

Monitorować

  • częstość akcji serca
  • EKG (przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy skurczu oskrzeli u pacjentów z astmą lub POChP

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośnieDożylne podanie neostygminy, zwłaszcza przy odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej, niesie największe ryzyko ciężkiej bradykardii u pacjenta przyjmującego beta-adrenolityk. Konieczne jest jednoczesne podanie leku przeciwcholinergicznego i monitorowanie EKG.
Duża dawkadawka · neostygminaryzyko rośniePrzy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejszą lub jednoczesną iniekcję siarczanu atropiny. U pacjenta leczonego acebutololem jest to szczególnie istotne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acebutolol Gedeon Richter 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acebutolol-gedeon-richter-100060364/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ BiperydenUnikaj łączenia biperydenu z neostygminą podawaną w celu pobudzenia perystaltyki lub opróżnienia pęcherza, a jeśli połączenie jest konieczne, oceniaj efekt kliniczny neostygminy.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz biperyden, i zgłoś mu zaparcie, trudności z oddawaniem moczu albo narastające osłabienie mięśni.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz biperyden, i zgłoś mu zaparcie, trudności z oddawaniem moczu albo narastające osłabienie mięśni.

Te dwa leki działają w przeciwnych kierunkach. Biperyden może osłabiać działanie neostygminy na jelita i pęcherz, przez co zaparcie lub trudności z oddawaniem moczu mogą się utrzymywać. Jeśli chorujesz na miastenię, biperyden może ukrywać pierwsze sygnały, że dawka neostygminy jest za duża.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • brak wypróżnienia lub gazów mimo leczenia
  • trudności z oddawaniem moczu
  • narastające osłabienie mięśni
  • trudności z oddychaniem lub połykaniem
  • wolne bicie serca
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia biperydenu z neostygminą podawaną w celu pobudzenia perystaltyki lub opróżnienia pęcherza, a jeśli połączenie jest konieczne, oceniaj efekt kliniczny neostygminy. U chorych na miastenię przyjmujących biperyden obserwuj siłę mięśniową i nie polegaj na objawach muskarynowych jako sygnale przedawkowania neostygminy. Bardzo istotne jest odróżnienie przełomu miastenicznego od cholinergicznego wywołanego przedawkowaniem neostygminy[1].

Skutek kliniczny

Słabsze działanie neostygminy w atonii jelit i zatrzymaniu moczu, a biperyden dodatkowo sam nasila zaparcie i zaleganie moczu. U chorych na miastenię biperyden może maskować wczesne objawy przedawkowania neostygminy (ślinotok, pocenie, biegunka, bradykardia), przez co przełom cholinergiczny rozpoznaje się później, gdy dominuje już osłabienie mięśni.

Mechanizm

Biperyden blokuje receptory muskarynowe, a neostygmina hamuje cholinesterazę i zwiększa ilość acetylocholiny w synapsach, więc oba leki działają przeciwstawnie na obwodowe receptory muskarynowe. Leki przeciwcholinergiczne zmniejszają skuteczność leków pobudzających perystaltykę przewodu pokarmowego[2]. Biperyden nie znosi działania neostygminy na receptory nikotynowe płytki nerwowo-mięśniowej, ale tłumi muskarynowe objawy jej nadmiaru. Duże dawki neostygminy łączy się celowo z atropiną, aby ograniczyć objawy muskarynowe[1].

Monitorować

  • perystaltyka, oddawanie gazów i stolca
  • oddawanie moczu i zaleganie w pęcherzu
  • siła mięśniowa, oddychanie i połykanie u chorych na miastenię
  • tętno

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowe podanie okołooperacyjneczas leczenia · neostygminaryzyko malejePojedyncza dawka neostygminy stosowana do odwrócenia blokady niedepolaryzacyjnej działa głównie na receptory nikotynowe, których biperyden nie blokuje, a jego działanie muskarynolityczne może łagodzić bradykardię i ślinotok. Wystarczy rutynowy nadzór anestezjologiczny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Akineton SR 4 mg 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/akineton-sr-4-mg-100102660/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ BisoprololPołączenie można stosować, ale wymaga ścisłego monitorowania rytmu serca i ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy dożylnym podaniu neostygminy.Przed zabiegiem powiedz lekarzowi, że bierzesz bisoprolol, nie odstawiaj go na własną rękę i zgłoś się do lekarza, jeśli tętno jest bardzo wolne albo masz zawroty głowy.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Przed zabiegiem powiedz lekarzowi, że bierzesz bisoprolol, nie odstawiaj go na własną rękę i zgłoś się do lekarza, jeśli tętno jest bardzo wolne albo masz zawroty głowy.

Bisoprolol i neostygmina mogą razem za bardzo zwolnić bicie serca i obniżyć ciśnienie. Neostygminę podaje się najczęściej w szpitalu, np. po operacji, i wtedy lekarze pilnują pracy serca. Jeśli bierzesz neostygminę na stałe, na przykład z powodu miastenii, zwracaj uwagę na zawroty głowy i bardzo wolne tętno.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silne osłabienie
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłego monitorowania rytmu serca i ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy dożylnym podaniu neostygminy. Przy odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej neostygminę podaje się razem z lekiem antycholinergicznym (atropina lub glikopironium), a atropina powinna być przygotowana do natychmiastowego użycia. Nie odstawia się nagle bisoprololu przed zabiegiem, bo grozi to nasileniem choroby wieńcowej i zaburzeniami rytmu.

Skutek kliniczny

Możliwa nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, niedociśnienie, a w skrajnych przypadkach asystolia, najczęściej po dożylnym podaniu neostygminy w celu odwrócenia zwiotczenia mięśni. U pacjentów z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc może wystąpić skurcz oskrzeli. Bisoprolol jest przeciwwskazany w objawowej bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowym II i III stopnia bez stymulatora oraz w objawowym niedociśnieniu tętniczym[1].

Mechanizm

Neostygmina hamuje cholinoesterazę i nasila działanie acetylocholiny także w sercu, co wzmacnia wpływ nerwu błędnego na węzeł zatokowy i przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Bisoprolol blokuje receptory beta1 i znosi współczulną kompensację, dlatego oba leki sumują działanie zwalniające rytm serca i przewodzenie. Obie substancje mogą też sprzyjać skurczowi oskrzeli u osób z nadreaktywnością dróg oddechowych.

Monitorować

  • częstość akcji serca
  • EKG (przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
  • ciśnienie tętnicze
  • drożność oskrzeli i saturacja

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośnieDożylne podanie neostygminy daje szybki i silny efekt cholinergiczny na serce, dlatego ryzyko ciężkiej bradykardii i asystolii u pacjenta leczonego bisoprololem jest największe. Konieczne jest jednoczesne podanie leku antycholinergicznego i monitorowanie EKG.
Doustnadroga podania · neostygminaryzyko malejePrzy przewlekłym doustnym stosowaniu neostygminy działanie na serce narasta wolniej i jest słabsze, wystarczy kontrola tętna i ciśnienia po zmianie dawki któregokolwiek leku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Concor Cor 7,5 7,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/concor-cor-7-5-100099969/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ KarwedylolNie odstawia się karwedylolu przed zabiegiem bez decyzji lekarza.Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz karwedylol, zanim dostaniesz neostygminę, i nie odstawiaj karwedylolu bez ich zgody.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz karwedylol, zanim dostaniesz neostygminę, i nie odstawiaj karwedylolu bez ich zgody.

Karwedylol i neostygmina mogą razem zbyt mocno zwolnić pracę serca i obniżyć ciśnienie. Neostygminę podaje się zwykle w zastrzyku, najczęściej w szpitalu, np. po znieczuleniu do operacji. Lekarz może wtedy podać dodatkowy lek chroniący serce i obserwować tętno. Nie przerywaj przyjmowania karwedylolu na własną rękę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silne osłabienie
  • duszność lub świszczący oddech
  • ból w klatce piersiowej
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie odstawia się karwedylolu przed zabiegiem bez decyzji lekarza. Przed podaniem neostygminy należy ocenić częstość rytmu serca i ciśnienie. Neostygminę podaje się powoli, pod kontrolą EKG, z wcześniejszym lub jednoczesnym podaniem atropiny, którą zaleca się przy większych dawkach neostygminy[1]. Atropiny i neostygminy nie miesza się w jednej strzykawce[1]. U chorych z bradykardią lub zaburzeniami przewodzenia neostygminę stosuje się z ostrożnością[1]. Do odwracania blokady rokuronium lub wekuronium warto rozważyć sugammadeks, który nie działa cholinergicznie.

Skutek kliniczny

Możliwa nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, niedociśnienie, a u osób predysponowanych skurcz oskrzeli. Ryzyko jest największe po dożylnym podaniu neostygminy, np. przy odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej po znieczuleniu ogólnym. Opisywano przypadki ciężkiej bradykardii, a nawet asystolii po neostygminie u chorych przyjmujących beta-adrenolityki.

Mechanizm

Oba leki zwalniają czynność serca i spowalniają przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Karwedylol robi to przez blokadę receptorów beta-adrenergicznych, a neostygmina przez nasilenie działania acetylocholiny na nerw błędny i receptory muskarynowe serca. Działania sumują się. Dodatkowo oba leki mogą obniżać ciśnienie tętnicze i sprzyjać skurczowi oskrzeli. Karwedylol jest przeciwwskazany w astmie i stanach skurczowych oskrzeli, a neostygminę u chorych z astmą stosuje się ze szczególną ostrożnością[2][1].

Metabolizm i transportery

  • Karwedylol: inhibitor P-gp[3], substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C9[3], substrat CYP2D6[3], substrat CYP2E1[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • częstość rytmu serca
  • EKG (przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
  • ciśnienie tętnicze
  • oddech i objawy skurczu oskrzeli

Bezpieczniejsze alternatywy

sugammadeks

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośnieDożylne podanie neostygminy, zwłaszcza przy odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej, daje najszybszy i najsilniejszy efekt bradykardyzujący. Konieczne monitorowanie EKG i podanie atropiny.
Duże dawkidawka · neostygminainne zaleceniePrzy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejszą lub jednoczesną iniekcję siarczanu atropiny, podawanej w osobnej strzykawce.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Coryol 6,25 mg 6,25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/coryol-6-25-mg-100112434/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Coryol 6,25 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/coryol-6-25-mg-100112434/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ MetoprololNie odstawiaj metoprololu przed zabiegiem, ale podawaj neostygminę pod kontrolą EKG, częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego.Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz metoprolol, nie odstawiaj go sam przed zabiegiem i od razu zgłoś osłabienie, zawroty głowy lub duszność.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz metoprolol, nie odstawiaj go sam przed zabiegiem i od razu zgłoś osłabienie, zawroty głowy lub duszność.

Oba leki mogą zwalniać pracę serca, a razem robią to silniej. Może to wywołać zbyt wolne tętno, spadek ciśnienia, zawroty głowy lub omdlenie. Neostygminę podaje się zwykle w szpitalu, na przykład po zabiegu w znieczuleniu, i wtedy lekarze kontrolują pracę serca. Jeśli chorujesz na astmę, możesz też odczuć większą duszność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • duże osłabienie
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie odstawiaj metoprololu przed zabiegiem, ale podawaj neostygminę pod kontrolą EKG, częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego. Przy dużych dawkach neostygminy podaj wcześniej lub jednocześnie siarczan atropiny, ale nie w jednej strzykawce[1]. U chorych na metoprololu rozważ zawsze osłonę lekiem przeciwmuskarynowym (atropina lub glikopironium) i miej przygotowaną atropinę do podania w razie bradykardii. Gdy zwiotczenie wywołano rokuronium lub wekuronium, u chorych z wyjściową bradykardią lub zaburzeniami przewodzenia rozważ odwrócenie bloku sugammadeksem zamiast neostygminy. Przy przewlekłym stosowaniu neostygminy (np. w miastenii, atonii jelit lub pęcherza) kontroluj tętno i ciśnienie po włączeniu leku i po zmianie dawki.

Skutek kliniczny

Możliwa nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, niedociśnienie, a w skrajnych przypadkach zahamowanie zatokowe lub asystolia, opisywane głównie po dożylnym podaniu neostygminy w celu odwrócenia zwiotczenia u chorych przyjmujących beta-adrenolityki. U chorych z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc możliwe nasilenie skurczu oskrzeli.

Mechanizm

Neostygmina hamuje acetylocholinoesterazę i zwiększa stężenie acetylocholiny także w sercu, co przez receptory muskarynowe zwalnia czynność węzła zatokowego i przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Metoprolol blokuje receptory beta-1 i znosi kompensacyjne pobudzenie współczulne, więc oba leki addytywnie zwalniają rytm serca i wydłużają przewodzenie. Neostygmina wymaga ostrożności u chorych z bradykardią, innymi zaburzeniami rytmu, hipotonią i astmą oskrzelową[1]. Metoprolol jest przeciwwskazany w objawowej bradykardii, bloku przedsionkowo-komorowym drugiego i trzeciego stopnia oraz niedociśnieniu[2]. Dodatkowo oba leki mogą nasilać skurcz oskrzeli – neostygmina przez działanie cholinergiczne, a metoprolol przez blokadę receptorów beta, choć słabiej niż niewybiórcze beta-adrenolityki.

Metabolizm i transportery

  • Metoprolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3]

Monitorować

  • częstość akcji serca
  • EKG (odstęp PQ, zaburzenia przewodzenia)
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy skurczu oskrzeli u chorych z astmą lub POChP

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośniePo dożylnym podaniu neostygminy, zwłaszcza przy odwracaniu zwiotczenia, ryzyko nagłej ciężkiej bradykardii i asystolii jest największe. Konieczne jest monitorowanie EKG i osłona lekiem przeciwmuskarynowym.
Duże dawkidawka · neostygminainne zaleceniePrzy dużych dawkach neostygminy podaje się wcześniej lub jednocześnie siarczan atropiny, nie w jednej strzykawce.
Wyjściowa bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, astma lub POChPpostać · pacjentryzyko rośnieU chorych z wyjściową bradykardią lub zaburzeniami przewodzenia ryzyko bloku i asystolii rośnie, a u chorych z astmą lub POChP dochodzi ryzyko skurczu oskrzeli. Przy zwiotczeniu rokuronium lub wekuronium rozważ sugammadeks.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Beto 200 ZK 190 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/beto-200-zk-100135978/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ PropranololPrzy podawaniu neostygminy pacjentowi leczonemu propranololem podaj wcześniej lub jednocześnie lek przeciwmuskarynowy i monitoruj EKG, częstość rytmu serca oraz ciśnienie tętnicze.Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz propranolol, i nie przerywaj jego stosowania na własną rękę.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz propranolol, i nie przerywaj jego stosowania na własną rękę.

Propranolol i neostygmina mogą razem mocno zwolnić pracę serca i obniżyć ciśnienie. Neostygmina może też zwężać oskrzela, a propranolol to działanie nasila. Neostygminę podaje się zwykle w szpitalu, gdzie lekarze mogą temu zapobiec, jeśli wiedzą o propranololu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • silne osłabienie
  • duszność lub świszczący oddech
  • nasilenie osłabienia mięśni przy miastenii
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy podawaniu neostygminy pacjentowi leczonemu propranololem podaj wcześniej lub jednocześnie lek przeciwmuskarynowy i monitoruj EKG, częstość rytmu serca oraz ciśnienie tętnicze. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejszą lub jednoczesną iniekcję siarczanu atropiny, przy czym obu leków nie podaje się w jednej strzykawce[1]. Należy poinformować anestezjologa, że pacjent otrzymuje beta-adrenolityk, i unikać nagłego przerywania jego stosowania[2]. U chorych na miastenię obserwuj siłę mięśniową po włączeniu propranololu.

Skutek kliniczny

Możliwa ciężka bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, niedociśnienie, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie krążenia, najczęściej po dożylnym podaniu neostygminy w czasie odwracania blokady nerwowo-mięśniowej. Możliwy skurcz oskrzeli, zwłaszcza u osób z nadreaktywnością oskrzeli. U chorych na miastenię możliwe pogorszenie siły mięśniowej.

Mechanizm

Neostygmina hamuje cholinoesterazę i nasila działanie acetylocholiny na receptory muskarynowe serca i oskrzeli, co zwalnia rytm serca i może zwężać oskrzela. Propranolol blokuje receptory beta-1 i beta-2, przez co znosi współczulną kompensację tych efektów. Oba leki sumują działanie zwalniające czynność serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe oraz działanie skurczające oskrzela. Blokada beta może też osłabiać przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i częściowo przeciwdziałać neostygminie u chorych na miastenię.

Metabolizm i transportery

  • Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3]

Monitorować

  • częstość rytmu serca
  • EKG (przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy skurczu oskrzeli
  • siła mięśniowa u chorych na miastenię

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośnieDożylne podanie neostygminy, zwłaszcza przy odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej, niesie największe ryzyko nagłej ciężkiej bradykardii u pacjenta z blokadą beta – podaj lek przeciwmuskarynowy przed neostygminą lub razem z nią i monitoruj EKG.
Dużadawka · neostygminainne zaleceniePrzy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejszą lub jednoczesną iniekcję siarczanu atropiny w osobnej strzykawce.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ SolifenacynaUnikaj łączenia solifenacyny z neostygminą stosowaną przewlekle.Jeśli stale przyjmujesz neostygminę, nie zaczynaj brać solifenacyny bez rozmowy z lekarzem i powiedz mu o obu lekach.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli stale przyjmujesz neostygminę, nie zaczynaj brać solifenacyny bez rozmowy z lekarzem i powiedz mu o obu lekach.

Lek na nadreaktywny pęcherz i neostygmina działają przeciwnie i mogą nawzajem osłabiać swoje działanie. Lek na pęcherz może też nasilać objawy miastenii i utrudniać oddawanie moczu, czyli problemy, z powodu których często podaje się neostygminę. Jednorazowe podanie neostygminy podczas znieczulenia zwykle nie stanowi problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie mięśni, opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności w oddawaniu moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
  • brak poprawy objawów pęcherza mimo leczenia
  • silne zaparcia lub wzdęcia brzucha
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia solifenacyny z neostygminą stosowaną przewlekle. U chorego z miastenią solifenacyna jest przeciwwskazana z powodu samej choroby[1], a u chorego leczonego neostygminą z powodu zatrzymania moczu lub atonii jelit również jest przeciwwskazana albo działa przeciwnie do celu leczenia[1]. Gdy pęcherz nadreaktywny wymaga leczenia u chorego otrzymującego neostygminę, rozważ lek o innym mechanizmie działania i sprawdź, czy objawy pęcherzowe nie są działaniem niepożądanym neostygminy. Jednorazowe podanie neostygminy w celu odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej u chorego przyjmującego solifenacynę nie wymaga zmian leczenia, ale anestezjolog powinien wiedzieć o przyjmowanym leku antycholinergicznym.

Skutek kliniczny

Spodziewane jest wzajemne osłabienie działania – mniejsza skuteczność solifenacyny w leczeniu pęcherza nadreaktywnego oraz słabsze działanie neostygminy w atonii jelit lub pęcherza. Połączenie może też świadczyć o kaskadzie przepisywania, gdy parcia naglące lub nietrzymanie moczu wywołane przez neostygminę leczy się solifenacyną. Główne wskazania neostygminy pokrywają się z przeciwwskazaniami solifenacyny – solifenacyna jest przeciwwskazana w miastenii i zatrzymaniu moczu[1][2][3].

Mechanizm

Solifenacyna i neostygmina działają przeciwstawnie na przekaźnictwo cholinergiczne. Solifenacyna blokuje receptory muskarynowe, a neostygmina hamuje cholinoesterazę i zwiększa ilość acetylocholiny w synapsach, przez co pobudza między innymi receptory muskarynowe pęcherza moczowego i jelit. Działanie terapeutyczne solifenacyny może się zmniejszać przy jednoczesnym stosowaniu leków pobudzających układ cholinergiczny[1]. Solifenacyna może też osłabiać działanie leków nasilających perystaltykę przewodu pokarmowego[1], co dotyczy również neostygminy stosowanej w atonii jelit.

Metabolizm i transportery

  • Solifenacyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • skuteczność leczenia pęcherza – częstość parć naglących i epizodów nietrzymania moczu
  • objawy miastenii – osłabienie mięśni, opadanie powiek, podwójne widzenie, trudności w połykaniu
  • oddawanie moczu i wypróżnienia – zatrzymanie moczu, zaparcia
  • objawy nadmiernej stymulacji cholinergicznej – ślinotok, biegunka, bradykardia

Bezpieczniejsze alternatywy

mirabegron

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowo – odwrócenie blokady nerwowo-mięśniowejczas leczenia · neostygminaryzyko malejeJednorazowe dożylne podanie neostygminy w celu odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej u chorego przyjmującego solifenacynę nie wymaga zmian leczenia, a neostygminę i tak podaje się zwykle z lekiem antycholinergicznym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Solifenacin PMCS 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/solifenacin-pmcs-100313411/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesisol 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesisol-100317159/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ TolterodynaUnikaj łączenia tolterodyny z neostygminą, bo leki działają przeciwstawnie i żaden nie osiąga pełnego efektu.Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, aby mógł dobrać inny lek na pęcherz.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, aby mógł dobrać inny lek na pęcherz.

Tolterodyna uspokaja pęcherz moczowy, a neostygmina działa odwrotnie i pobudza pęcherz oraz jelita. Przyjmowane razem mogą się wzajemnie osłabiać, więc żaden z leków nie zadziała tak, jak powinien. Tolterodyny nie stosuje się u osób z miastenią ani u osób, które mają kłopot z oddaniem moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawrót częstego parcia na mocz lub popuszczania moczu
  • trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
  • nasilenie osłabienia mięśni, opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • zaparcie albo wzdęcia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia tolterodyny z neostygminą, bo leki działają przeciwstawnie i żaden nie osiąga pełnego efektu. U chorego z miastenią leczonego neostygminą tolterodyny się nie stosuje[1], a nadreaktywny pęcherz należy leczyć lekiem bez działania przeciwmuskarynowego. Jeśli neostygmina jest podawana w celu pobudzenia pęcherza lub jelit, tolterodynę należy odstawić. Jednorazowe podanie neostygminy w anestezjologii nie wymaga zwykle zmian w leczeniu tolterodyną, ale warto poinformować anestezjologa o jej przyjmowaniu.

Skutek kliniczny

Można oczekiwać osłabienia działania tolterodyny na nadreaktywny pęcherz oraz osłabienia muskarynowych efektów neostygminy, takich jak pobudzenie perystaltyki i skurcz wypieracza. Tolterodyna jest przeciwwskazana w miastenii, która jest głównym wskazaniem do przewlekłego stosowania neostygminy[1][2][3]. Tolterodyna jest też przeciwwskazana w zatrzymaniu moczu[1], w którym neostygmina bywa stosowana, a oba leki działają wtedy w przeciwnych kierunkach.

Mechanizm

Tolterodyna i neostygmina działają przeciwstawnie na receptory muskarynowe. Tolterodyna blokuje receptory muskarynowe, a jej działanie terapeutyczne może być osłabione przez leki pobudzające te receptory[1]. Neostygmina hamuje cholinesterazę, zwiększa stężenie acetylocholiny w synapsach i w ten sposób pośrednio pobudza receptory muskarynowe, między innymi w pęcherzu moczowym i jelitach. Oba leki znoszą się więc nawzajem w obrębie działania muskarynowego.

Metabolizm i transportery

  • Tolterodyna: wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • skuteczność leczenia nadreaktywnego pęcherza (częstość parć, epizody nietrzymania moczu)
  • oddawanie moczu i objętość moczu zalegającego
  • perystaltyka jelit i wypróżnienia
  • siła mięśniowa u chorych z miastenią

Bezpieczniejsze alternatywy

mirabegronwibegron

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowe podanie w anestezjologii (odwracanie bloku nerwowo-mięśniowego)czas leczenia · neostygminaryzyko malejePojedyncze podanie neostygminy do odwrócenia niedepolaryzacyjnego bloku nerwowo-mięśniowego ma niewielkie znaczenie przy przewlekłym stosowaniu tolterodyny. Muskarynowe objawy neostygminy mogą być nieco słabsze, a samo odwrócenie bloku nie jest osłabiane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Uroflow 1 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/uroflow-1-100194410/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranolteril 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranolteril-100224015/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ DaryfenacynaUnikaj jednoczesnego stosowania w leczeniu przewlekłym.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Te dwa leki działają w przeciwnych kierunkach. Lek na pęcherz nadreaktywny rozluźnia pęcherz i spowalnia jelita, a neostygmina pobudza pęcherz i jelita do pracy. Przyjmowane razem mogą osłabiać swoje działanie, więc któryś z nich może pomagać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • trudność w oddawaniu moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
  • zaparcie lub wzdęcia
  • powrót częstego, naglącego parcia na mocz
  • nasilenie osłabienia mięśni przy miastenii
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj jednoczesnego stosowania w leczeniu przewlekłym. Gdy neostygmina jest potrzebna z powodu zatrzymania moczu lub atonii jelit, rozważ odstawienie daryfenacyny jako możliwej przyczyny objawów. Gdy oba leki są konieczne, oceniaj skuteczność każdego z nich.

Skutek kliniczny

Można się spodziewać słabszego działania neostygminy w zatrzymaniu moczu, atonii jelit i miastenii oraz słabszego działania daryfenacyny w pęcherzu nadreaktywnym. Jednoczesne stosowanie obu leków jest zwykle terapeutycznie sprzeczne i może wskazywać na kaskadę przepisywania – zatrzymanie moczu lub zaparcie wywołane przez daryfenacynę leczone neostygminą.

Mechanizm

Daryfenacyna blokuje receptory muskarynowe M3 w mięśniu wypieracza pęcherza i w przewodzie pokarmowym. Neostygmina hamuje acetylocholinesterazę i zwiększa stężenie acetylocholiny w synapsach, co pobudza te same receptory. Oba leki działają więc na tym samym układzie w przeciwnych kierunkach i mogą wzajemnie osłabiać swoje działanie.

Metabolizm i transportery

  • Daryfenacyna: umiarkowany inhibitor CYP2D6[1], inhibitor CYP3A4[1], inhibitor P-gp[1], substrat CYP2D6[1], wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[1]

Monitorować

  • objętość zalegającego moczu i oddawanie moczu
  • perystaltyka jelit i wypróżnienia
  • objawy pęcherza nadreaktywnego (parcia naglące, częstomocz)
  • siła mięśni u pacjentów z miastenią

Bezpieczniejsze alternatywy

mirabegron

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowo do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowejczas leczenia · neostygminaryzyko malejeJednorazowe podanie neostygminy w anestezjologii, zwykle razem z lekiem przeciwmuskarynowym, ma niewielkie znaczenie dla tej interakcji i nie wymaga odstawiania daryfenacyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ NebiwololNie odstawia się nebiwololu przed zabiegiem, ale przy podawaniu neostygminy trzeba ściśle monitorować czynność serca i ciśnienie tętnicze.Powiedz anestezjologowi lub lekarzowi, że bierzesz nebiwolol, i nie odstawiaj go samodzielnie przed zabiegiem.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Powiedz anestezjologowi lub lekarzowi, że bierzesz nebiwolol, i nie odstawiaj go samodzielnie przed zabiegiem.

Oba leki mogą zwalniać pracę serca, a razem robią to silniej. Neostygminę podaje się najczęściej podczas znieczulenia, gdy lekarz ma cię pod stałą kontrolą. Przy dłuższym leczeniu neostygminą możesz odczuwać osłabienie, zawroty głowy lub bardzo wolne tętno.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub świszczący oddech
  • silne osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie odstawia się nebiwololu przed zabiegiem, ale przy podawaniu neostygminy trzeba ściśle monitorować czynność serca i ciśnienie tętnicze. Neostygminę dożylną podaje się razem z atropiną lub glikopironium albo poprzedza ich podaniem, a w razie bradykardii zwiększa się dawkę leku przeciwcholinergicznego. U pacjentów z wolnym rytmem wyjściowym lub zaburzeniami przewodzenia warto rozważyć odwrócenie blokady nerwowo-mięśniowej sugammadeksem, jeśli zastosowano rokuronium lub wekuronium.

Skutek kliniczny

Nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy i spadek ciśnienia tętniczego, w skrajnych przypadkach zatrzymanie krążenia, zwłaszcza po dożylnym podaniu neostygminy bez leku przeciwcholinergicznego. Rzadziej możliwy skurcz oskrzeli u osób z chorobą obturacyjną płuc.

Mechanizm

Neostygmina hamuje acetylocholinoesterazę i nasila pobudzenie receptorów muskarynowych, co zwalnia rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Nebiwolol blokuje receptory beta1 w sercu i również zwalnia rytm oraz przewodzenie. Oba działania sumują się, a beta-adrenolityk osłabia odruchową kompensację współczulną. Nasilenie napięcia oskrzeli przez neostygminę może się dodatkowo nakładać na blokadę receptorów beta, choć nebiwolol jako lek kardioselektywny działa na oskrzela słabiej niż leki nieselektywne.

Metabolizm i transportery

  • Nebiwolol: wrażliwy substrat CYP2D6[1]

Monitorować

  • częstość rytmu serca
  • EKG (przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy skurczu oskrzeli

Bezpieczniejsze alternatywy

sugammadeks

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośniePo szybkim podaniu dożylnym neostygminy ryzyko nagłej bradykardii i bloku przedsionkowo-komorowego jest największe, dlatego należy podawać ją powoli razem z lekiem przeciwcholinergicznym i przy monitorowaniu EKG.

Źródła

  1. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaNeostygmina+ IwabradynaPołączenie jest dopuszczalne pod warunkiem kontroli częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego.Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz iwabradynę, i mierz tętno, a jeśli poczujesz zawroty głowy lub osłabienie, usiądź lub połóż się i niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz iwabradynę, i mierz tętno, a jeśli poczujesz zawroty głowy lub osłabienie, usiądź lub połóż się i niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.

Oba leki zwalniają pracę serca. Razem mogą spowolnić tętno za bardzo, co może dawać zawroty głowy, osłabienie albo omdlenie. Neostygminę podaje się zwykle w szpitalu, na przykład po znieczuleniu ogólnym, i wtedy lekarze kontrolują pracę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy
  • nagłe osłabienie
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność
  • ból w klatce piersiowej
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem kontroli częstości akcji serca i ciśnienia tętniczego. Przy odwracaniu blokady nerwowo-mięśniowej neostygminę podaje się razem z atropiną lub glikopironium i monitoruje EKG. Przy przewlekłym stosowaniu neostygminy u pacjenta przyjmującego iwabradynę należy kontrolować tętno spoczynkowe i przy objawowej bradykardii rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie iwabradyny.

Skutek kliniczny

Możliwa nasilona bradykardia zatokowa, a u osób z zaburzeniami przewodzenia także spowolnienie przewodzenia przedsionkowo-komorowego z niedociśnieniem, zawrotami głowy lub omdleniem. Ryzyko jest największe po dożylnym podaniu neostygminy bez jednoczesnego leku przeciwcholinergicznego.

Mechanizm

Przy jednoczesnym stosowaniu należy kontrolować częstość akcji serca, bo oba leki ją zwalniają. Iwabradyna wybiórczo hamuje prąd If w węźle zatokowym i w ten sposób zwalnia rytm zatokowy. Neostygmina hamuje acetylocholinesterazę, zwiększa stężenie acetylocholiny i nasila działanie nerwu błędnego na serce, co zwalnia rytm zatokowy i przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Działania obu leków na częstość rytmu sumują się.

Metabolizm i transportery

  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[1], wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze
  • EKG przy dożylnym podaniu neostygminy
  • objawy bradykardii – zawroty głowy, osłabienie, omdlenie

Bezpieczniejsze alternatywy

sugammadeks

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · neostygminaryzyko rośnieDożylne podanie neostygminy daje szybki i silny efekt wagotoniczny, więc ryzyko nasilonej bradykardii u pacjenta przyjmującego iwabradynę jest największe. Konieczne jest monitorowanie EKG i gotowość do podania atropiny.
Neostygmina podana z atropiną lub glikopironiumkolejność włączenia · pacjentryzyko malejeJednoczesne podanie leku przeciwcholinergicznego ogranicza muskarynowe działanie neostygminy na serce i zmniejsza ryzyko bradykardii, choć nie znosi wpływu iwabradyny na węzeł zatokowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniu5

Interakcja o niejasnym znaczeniuNeostygmina+ Niskoosmolarne jodowe środki kontrastowe (np. jomeprol, joheksol, joversol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu niskoosmolarnego jodowego środka kontrastowego i leku antycholinoesterazowego nie trzeba odstawiać żadnego z leków, ale u chorego na miastenię należy przez dobę po badaniu obserwować siłę mięśni i wydolność oddechową.Jeśli przyjmujesz lek na miastenię i masz mieć badanie z kontrastem jodowym, powiedz o tym personelowi pracowni, nie odstawiaj swojego leku i przez dobę po badaniu obserwuj, czy osłabienie mięśni się nie nasila.szybki (godziny)opisy przypadków

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli przyjmujesz lek na miastenię i masz mieć badanie z kontrastem jodowym, powiedz o tym personelowi pracowni, nie odstawiaj swojego leku i przez dobę po badaniu obserwuj, czy osłabienie mięśni się nie nasila.

Kontrast z jodem podawany do żyły przy tomografii lub angiografii, np. joheksol albo jodiksanol, może u niektórych chorych na miastenię na krótko nasilić osłabienie mięśni. Leki na miastenię, takie jak pirydostygmina czy distygmina, mogą wtedy działać słabiej niż zwykle. Zdarza się to rzadko, a nowoczesne kontrasty są pod tym względem bezpieczniejsze od dawnych. Nie ma potrzeby rezygnować z badania ani z leków, ale personel musi wiedzieć o twojej chorobie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności z połykaniem, krztuszenie się
  • niewyraźna, „nosowa” mowa
  • wyraźne osłabienie rąk, nóg lub mięśni szyi
  • duszność lub uczucie braku powietrza – wezwij pomoc natychmiast
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu niskoosmolarnego jodowego środka kontrastowego i leku antycholinoesterazowego nie trzeba odstawiać żadnego z leków, ale u chorego na miastenię należy przez dobę po badaniu obserwować siłę mięśni i wydolność oddechową. Pirydostygminy ani distygminy nie odstawia się przed badaniem, a dawki przyjmuje się o zwykłych porach. Badanie z kontrastem u chorego ze źle kontrolowaną miastenią lub w trakcie zaostrzenia warto odroczyć, o ile nie jest pilne, albo rozważyć metodę obrazowania bez kontrastu jodowego. Personel pracowni powinien wiedzieć o miastenii przed podaniem kontrastu. Należy zapewnić możliwość szybkiego leczenia przełomu miastenicznego, w tym podania neostygminy i wsparcia oddechowego.

Skutek kliniczny

U części chorych na miastenię w ciągu kilku do kilkudziesięciu godzin po podaniu jodowego środka kontrastowego opisywano zaostrzenie osłabienia mięśni. Pojawiały się opadanie powiek, podwójne widzenie, zaburzenia połykania i mowy, a w pojedynczych przypadkach niewydolność oddechowa wymagająca wentylacji. Większość opisów dotyczy starszych, wysokoosmolarnych środków jonowych. Dane dla środków niskoosmolarnych są sprzeczne i nie wszystkie obserwacje potwierdzają częstsze zaostrzenia. U osób bez miastenii, np. po podaniu neostygminy w celu odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej, nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku.

Mechanizm

Jodowe środki kontrastowe mogą przejściowo osłabiać przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Prawdopodobnie zaburzają działanie receptora acetylocholinowego i wiążą jony wapnia w okolicy płytki nerwowo-mięśniowej. U chorych z miastenią, którzy przyjmują leki antycholinoesterazowe, może to osłabić efekt leczenia i nasilić objawy choroby. W badaniach laboratoryjnych opisywano też słabe hamowanie cholinoesterazy przez środki kontrastowe, ale jego znaczenie kliniczne jest wątpliwe. Mechanizm uznaje się za wspólny dla całej grupy niskoosmolarnych środków jodowych. Leki antycholinoesterazowe działają tym samym mechanizmem, więc dotyczy to wszystkich leków obu grup.

Monitorować

  • siła mięśni, opadanie powiek i podwójne widzenie przez 24 godziny po podaniu kontrastu
  • połykanie i mowa
  • wydolność oddechowa (duszność, w razie potrzeby pojemność życiowa lub saturacja)
  • czynność nerek przed badaniem u osób z grupy ryzyka

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 30pacjentryzyko rośniePrzy ciężkiej niewydolności nerek jodowy środek kontrastowy wydala się wolniej, więc jego działanie na płytkę nerwowo-mięśniową może trwać dłużej. Jednocześnie kumulują się pirydostygmina i neostygmina, które również wydalają się przez nerki. Utrudnia to ocenę, czy objawy wynikają z osłabienia przewodnictwa, czy z przedawkowania leku cholinergicznego. Obserwację warto wydłużyć, a przy pogorszeniu różnicować przełom miasteniczny z cholinergicznym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuNeostygmina+ MakrogolPołączenie można stosować, informując pacjenta o możliwej nasilonej biegunce i bólach brzucha.Pij więcej płynów, a jeśli pojawi się silna biegunka lub ból brzucha, przerwij makrogol i zapytaj lekarza lub farmaceutę.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij więcej płynów, a jeśli pojawi się silna biegunka lub ból brzucha, przerwij makrogol i zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Oba leki pobudzają pracę jelit, więc razem mogą działać silniej niż osobno. Może to dać luźniejsze stolce, częstsze wypróżnienia albo kurczowy ból brzucha. Zwykle nie jest to groźne, ale obfita biegunka może prowadzić do odwodnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna lub długotrwała biegunka
  • kurczowy ból brzucha
  • zawroty głowy, suchość w ustach lub mało oddawanego moczu
  • wzdęty, bolesny brzuch bez wypróżnień i gazów
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, informując pacjenta o możliwej nasilonej biegunce i bólach brzucha. Przed podaniem któregokolwiek z leków należy wykluczyć mechaniczną niedrożność jelit i ból brzucha o nieustalonej przyczynie[1][2]. Przy obfitej biegunce warto zmniejszyć dawkę makrogolu lub go odstawić i ocenić nawodnienie.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie biegunki, kurczowych bólów brzucha i parcia na stolec, a przy obfitej biegunce ryzyko odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u osób starszych. Poważne skutki nie są opisywane. Oba leki są przeciwwskazane w niedrożności mechanicznej jelit[1][2].

Mechanizm

Makrogol zatrzymuje wodę w świetle jelita i zwiększa objętość stolca, a neostygmina hamuje cholinoesterazę i nasila perystaltykę jelit. Oba efekty sumują się, przez co działanie przeczyszczające może być silniejsze niż przy każdym z leków osobno. Makrogol może przejściowo zmniejszać wchłanianie innych leków doustnych[1], co nie dotyczy neostygminy podawanej we wstrzyknięciu.

Monitorować

  • liczba i konsystencja stolców
  • bóle brzucha i wzdęcia
  • objawy odwodnienia
  • stężenie potasu i sodu przy długotrwałej lub obfitej biegunce

Kiedy ocena się zmienia

Doustnapostać · neostygminainne zaleceniePrzy doustnej postaci neostygminy makrogol może przejściowo zmniejszać jej wchłanianie. Warto zachować odstęp między przyjęciem obu leków i obserwować, czy nie słabnie kontrola objawów miastenii.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych biegunka szybciej prowadzi do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, dlatego warto zacząć od mniejszej dawki makrogolu i kontrolować nawodnienie oraz elektrolity.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Forlax 10 g 10 g, proszek do sporządzania roztworu doustnego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/forlax-10-g-100145161/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuNeostygmina+ BudezonidPrzy budezonidzie donosowym lub wziewnym nie trzeba zmieniać leczenia.Stosuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz większe osłabienie mięśni albo duszność.opóźniony (dni)opisy przypadków

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Stosuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz większe osłabienie mięśni albo duszność.

Budezonid do nosa lub do inhalacji można zwykle stosować razem z neostygminą. Tylko w rzadkich przypadkach leki sterydowe przyjmowane w tabletkach mogą osłabiać działanie neostygminy u osób z miastenią. Jeśli masz astmę, neostygmina może czasem nasilić duszność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone osłabienie lub szybkie męczenie się mięśni
  • opadanie powiek lub podwójne widzenie
  • trudności z mówieniem lub połykaniem
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy budezonidzie donosowym lub wziewnym nie trzeba zmieniać leczenia. Przy budezonidzie doustnym u chorego na miastenię obserwuj siłę mięśni w pierwszych tygodniach i w razie pogorszenia skonsultuj z neurologiem dawkowanie neostygminy.

Skutek kliniczny

Możliwe przejściowe nasilenie osłabienia mięśni i słabsza odpowiedź na neostygminę u chorych na miastenię, zwłaszcza na początku leczenia steroidem ogólnoustrojowym. Przy budezonidzie miejscowym skutek kliniczny jest wątpliwy.

Mechanizm

Glikokortykosteroidy działające ogólnoustrojowo mogą osłabiać przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe i zmniejszać skuteczność inhibitorów acetylocholinoesterazy, co opisywano głównie u chorych na miastenię leczonych dużymi dawkami steroidów doustnych lub dożylnych. Budezonid podawany donosowo lub wziewnie ma niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc to działanie jest w tej postaci mało prawdopodobne.

Metabolizm i transportery

  • Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[1]

Monitorować

  • siła mięśni i męczliwość u chorych na miastenię
  • objawy opuszkowe (mowa, połykanie)
  • duszność i świszczący oddech u chorych na astmę

Kiedy ocena się zmienia

Donosowa lub wziewnadroga podania · budezonidryzyko malejeBudezonid podany miejscowo ma małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc osłabienie działania neostygminy jest mało prawdopodobne.
Doustnadroga podania · budezonidinne zaleceniePrzy budezonidzie doustnym u chorego na miastenię obserwuj siłę mięśni na początku leczenia i w razie pogorszenia rozważ z neurologiem korektę dawki neostygminy.

Źródła

  1. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuNeostygmina+ TramadolPołączenie można stosować bez zmiany dawek, obserwując pacjenta pod kątem nudności, wymiotów i bradykardii.Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz tramadol, i zgłoś nudności, wymioty, zawroty głowy albo wolne bicie serca.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz tramadol, i zgłoś nudności, wymioty, zawroty głowy albo wolne bicie serca.

Tramadol i neostygmina zwykle mogą być stosowane razem. Oba leki mogą wywoływać nudności i wymioty, więc razem mogą je nasilić. Tramadol może też osłabiać działanie neostygminy na pracę jelit i pęcherza. Jeśli chorujesz na padaczkę, lekarz powinien o tym wiedzieć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne nudności lub wymioty
  • bardzo wolne bicie serca lub omdlenie
  • brak wypróżnienia lub trudność w oddawaniu moczu
  • drgawki
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek, obserwując pacjenta pod kątem nudności, wymiotów i bradykardii. U chorych z padaczką stosuj najmniejszą skuteczną dawkę tramadolu i obserwuj pacjenta. Przy stosowaniu dużych dawek neostygminy zaleca się wcześniejszą lub jednoczesną iniekcję siarczanu atropiny[1] Jeśli neostygmina ma przywrócić perystaltykę jelit lub mikcję, a efekt jest słaby, rozważ ograniczenie opioidu.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie nudności i wymiotów, zwłaszcza w okresie pooperacyjnym. Możliwe osłabienie działania neostygminy stosowanej w pooperacyjnej atonii jelit lub zatrzymaniu moczu. Teoretycznie możliwe zwiększenie ryzyka drgawek u chorych z padaczką. Nie opisano poważnych skutków klinicznych tego połączenia.

Mechanizm

Interakcja ma charakter wyłącznie farmakodynamiczny i teoretyczny. Tramadol obniża próg drgawkowy i może wywoływać napady drgawek[2] Neostygminę stosuje się z ostrożnością u chorych na padaczkę, z bradykardią, zaburzeniami rytmu serca i hipotonią[1] Neostygmina jako czwartorzędowa amina słabo przenika do ośrodkowego układu nerwowego, dlatego sumowanie działania drgawkotwórczego jest mało prawdopodobne. Oba leki mogą wywoływać nudności i wymioty, co może się sumować. Opioidy hamują perystaltykę jelit i opróżnianie pęcherza, a neostygmina je pobudza, więc działania te mogą się częściowo znosić.

Metabolizm i transportery

  • Tramadol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nudności i wymioty
  • częstość akcji serca
  • perystaltyka jelit i oddawanie moczu
  • drgawki u chorych z padaczką

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · neostygminainne zaleceniePrzy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejszą lub jednoczesną iniekcję siarczanu atropiny, oba leki podaje się w osobnych strzykawkach
Padaczkadawka · pacjentryzyko rośnieU chorych z padaczką ryzyko drgawek wynika głównie z tramadolu stosuj najmniejszą skuteczną dawkę i obserwuj pacjenta.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tramal Retard 50 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tramal-retard-50-100227137/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tramal Retard 50. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tramal-retard-50-100227137/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuNeostygmina+ KlozapinaPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale przy podawaniu neostygminy pacjentowi leczonemu klozapiną należy ocenić, czy uzyskano oczekiwany efekt, oraz obserwować ciśnienie tętnicze, czynność serca i nasilenie ślinienia.Zanim dostaniesz neostygminę, powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz klozapinę, i nie przerywaj leczenia klozapiną na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Zanim dostaniesz neostygminę, powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz klozapinę, i nie przerywaj leczenia klozapiną na własną rękę.

Klozapina i neostygmina działają na ten sam układ nerwowy, ale w przeciwnych kierunkach. Klozapina może przez to osłabiać działanie neostygminy na jelita i pęcherz. Oba leki mogą też nasilać ślinienie i powodować spadki ciśnienia. Poważne problemy przy tym połączeniu nie zostały opisane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone ślinienie
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • bardzo wolne lub nierówne bicie serca
  • drgawki
  • brak poprawy wypróżnień lub oddawania moczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale przy podawaniu neostygminy pacjentowi leczonemu klozapiną należy ocenić, czy uzyskano oczekiwany efekt, oraz obserwować ciśnienie tętnicze, czynność serca i nasilenie ślinienia. Neostygminę stosuje się ostrożnie u chorych na padaczkę, z bradykardią lub innymi zaburzeniami rytmu serca oraz z hipotonią[1]. Klozapina jest przeciwwskazana w niekontrolowanej padaczce oraz w niedrożności porażennej jelit[2]. Ze względu na działanie przeciwcholinergiczne klozapiny przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na układ cholinergiczny konieczna jest ostrożność[2].

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie działania neostygminy na przewód pokarmowy i pęcherz moczowy, np. w pooperacyjnej atonii jelit lub zatrzymaniu moczu. Możliwe nasilenie ślinotoku i spadków ciśnienia tętniczego. U chorych z padaczką teoretycznie zwiększone ryzyko napadów. Brak udokumentowanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.

Mechanizm

Klozapina blokuje receptory muskarynowe, a neostygmina hamuje cholinoesterazę i zwiększa ilość acetylocholiny w synapsach, więc oba leki działają przeciwstawnie na obwodowe efekty muskarynowe, takie jak perystaltyka jelit, napięcie pęcherza moczowego i czynność serca. Na złączu nerwowo-mięśniowym, gdzie neostygmina działa przez receptory nikotynowe, przeciwstawne działanie klozapiny nie jest oczekiwane. Jednocześnie oba leki mogą sumować niektóre działania niepożądane, takie jak nadmierne ślinienie, spadki ciśnienia tętniczego i obniżenie progu drgawkowego.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • skuteczność neostygminy (perystaltyka jelit, oddawanie moczu)
  • ciśnienie tętnicze
  • częstość akcji serca
  • ślinotok
  • napady drgawkowe u chorych z padaczką

Kiedy ocena się zmienia

Pojedyncza dawka do odwrócenia zwiotczenia mięśni po znieczuleniuczas leczenia · neostygminaryzyko malejePrzy jednorazowym podaniu neostygminy w celu odwrócenia niedepolaryzacyjnego bloku nerwowo-mięśniowego efekt działa przez receptory nikotynowe, a neostygminę zwykle łączy się z lekiem przeciwmuskarynowym, więc interakcja z klozapiną nie ma praktycznego znaczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznie1

Interakcja nieistotna klinicznieNeostygmina+ BupropionPołączenie nie wymaga zmiany dawek ani dodatkowego monitorowania.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a w razie niepokojących objawów zapytaj farmaceutę lub lekarza.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a w razie niepokojących objawów zapytaj farmaceutę lub lekarza.

Bupropion i neostygmina nie wpływają na siebie w istotny sposób. Możesz stosować je razem zgodnie z zaleceniami lekarza. Każdy z tych leków może jednak dawać własne działania niepożądane.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie nie wymaga zmiany dawek ani dodatkowego monitorowania. Należy prowadzić standardową obserwację wynikającą z każdego leku osobno.

Skutek kliniczny

Nie należy się spodziewać klinicznie istotnego skutku. Brak opisów przypadków ani badań wskazujących na nasilenie działań niepożądanych lub osłabienie skuteczności któregokolwiek z leków.

Mechanizm

Nie ma znanego mechanizmu, który prowadziłby do klinicznie istotnej interakcji. Bupropion jest metabolizowany głównie przez CYP2B6 i hamuje CYP2D6[1], a neostygmina nie jest substratem tych izoenzymów. Neostygmina jest czwartorzędowym związkiem amoniowym, który w niewielkim stopniu przenika do ośrodkowego układu nerwowego, dlatego nie należy oczekiwać sumowania się jej działania z obniżaniem progu drgawkowego przez bupropion. Hamowanie przez bupropion neuronalnych receptorów nikotynowych nie przekłada się w dawkach terapeutycznych na osłabienie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.

Metabolizm i transportery

  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], wrażliwy substrat CYP2B6[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Korzystna interakcja2

Korzystna interakcjaNeostygmina+ AtropinaAtropinę podaje się dożylnie w dawce 0,6–1,2 mg kilka minut przed neostygminą w dawce 0,5–2 mg albo jednocześnie z nią, zawsze w oddzielnych strzykawkach.Nic nie musisz robić, ale jeśli chorujesz na miastenię, powiedz lekarzowi o każdym leku z atropiną, także o kroplach do oczu.szybki (godziny)rozległe badania

Korzystna interakcja

Nic nie musisz robić, ale jeśli chorujesz na miastenię, powiedz lekarzowi o każdym leku z atropiną, także o kroplach do oczu.

Te dwa leki często podaje się razem celowo, najczęściej po zabiegu w znieczuleniu ogólnym. Neostygmina pomaga mięśniom szybciej odzyskać siłę, a atropina chroni przed jej działaniami niepożądanymi, takimi jak zbyt wolne bicie serca, ślinotok czy skurcz oskrzeli. Leki podaje personel medyczny, który kontroluje pracę serca i oddech.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub bardzo szybkie bicie serca
  • bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • duszność lub świszczący oddech
  • nasilone osłabienie mięśni, trudność w przełykaniu lub oddychaniu
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Atropinę podaje się dożylnie w dawce 0,6–1,2 mg kilka minut przed neostygminą w dawce 0,5–2 mg albo jednocześnie z nią, zawsze w oddzielnych strzykawkach.[1] Przy dużych dawkach neostygminy atropinę podaje się wcześniej lub jednocześnie, a obu leków nie miesza się w jednej strzykawce.[2] Podczas podawania należy monitorować czynność serca i oddech. U chorych na miastenię atropinę stosuje się tylko w celu opanowania działań niepożądanych leków cholinomimetycznych.[1]

Skutek kliniczny

Połączenie jest celowe – atropina zapobiega bradykardii, ślinotokowi, skurczowi oskrzeli i nadmiernej perystaltyce wywołanym przez neostygminę, zwłaszcza przy odwracaniu niedepolaryzacyjnego bloku nerwowo-mięśniowego. Różnice w czasie początku działania obu leków mogą dawać przejściową tachykardię albo bradykardię i zaburzenia rytmu. U chorych na miastenię przewlekłe stosowanie atropiny może maskować muskarynowe objawy przedawkowania neostygminy i utrudniać rozpoznanie przełomu cholinergicznego.

Mechanizm

Neostygmina hamuje acetylocholinoesterazę i zwiększa stężenie acetylocholiny zarówno w złączu nerwowo-mięśniowym, jak i w receptorach muskarynowych. Atropina blokuje receptory muskarynowe, więc znosi obwodowe objawy cholinergiczne neostygminy (bradykardię, nadmierne wydzielanie, skurcz oskrzeli, wzmożoną perystaltykę), nie osłabiając jej działania na płytkę nerwowo-mięśniową, gdzie działają receptory nikotynowe.

Monitorować

  • częstość i rytm serca (EKG)
  • ciśnienie tętnicze
  • czynność oddechowa i skurcz oskrzeli
  • stopień odwrócenia bloku nerwowo-mięśniowego
  • wydzielanie śliny i oskrzeli

Kiedy ocena się zmienia

Krople do oczupostać · atropinainne zalecenieAtropina w kroplach do oczu nie służy do osłabiania działań neostygminy, a jej wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie. U chorych na miastenię leczonych neostygminą lub pirydostygminą możliwe jest jednak osłabienie lub maskowanie działania tych leków.
Duże dawkidawka · neostygminainne zaleceniePrzy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejszą lub jednoczesną iniekcję siarczanu atropiny w oddzielnej strzykawce.
Kilka minut przed neostygminą lub jednocześniekolejność włączenia · atropinainne zalecenieAtropinę podaje się kilka minut przed neostygminą albo jednocześnie z nią, w oddzielnych strzykawkach, aby wyprzedzić muskarynowe działanie neostygminy.
Przewlekłe leczenie miasteniiczas leczenia · pacjentinne zalecenieU chorych na miastenię atropinę stosuje się tylko do leczenia działań niepożądanych środków cholinomimetycznych. Stałe łączenie może maskować objawy przedawkowania neostygminy i utrudniać odróżnienie przełomu cholinergicznego od miastenicznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atropinum sulfuricum WZF 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atropinum-sulfuricum-wzf-100100069/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/

Pełny opis tej pary

Korzystna interakcjaNeostygmina+ GlikopironiumPrzy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego podawaj glikopironium przed neostygminą albo jednocześnie z nią, w oddzielnych strzykawkach, i monitoruj czynność serca.Jeśli leczysz się neostygminą z powodu miastenii, nie używaj glikopironium na pocenie i powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.szybki (godziny)rozległe badania

Korzystna interakcja

Jeśli leczysz się neostygminą z powodu miastenii, nie używaj glikopironium na pocenie i powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Te dwa leki działają przeciwstawnie i w szpitalu często podaje się je razem celowo. Glikopironium chroni wtedy przed zbyt wolnym biciem serca i nadmiernym ślinieniem, które może wywołać neostygmina. Jeśli jednak chorujesz na miastenię i leczysz się neostygminą, kremu z glikopironium na pocenie nie wolno ci stosować.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • nasilone osłabienie mięśni, opadanie powiek, trudności z połykaniem lub oddychaniem
  • silne ślinienie, pocenie, skurcze brzucha lub biegunka
  • suchość w ustach, zaparcie lub trudność w oddaniu moczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy odwracaniu bloku nerwowo-mięśniowego podawaj glikopironium przed neostygminą albo jednocześnie z nią, w oddzielnych strzykawkach, i monitoruj czynność serca. Przy dużych dawkach neostygminy zaleca się wcześniejsze lub jednoczesne podanie leku antycholinergicznego, przy czym nie wolno mieszać obu leków w jednej strzykawce[1]. Gdy neostygmina ma pobudzać perystaltykę lub opróżnianie pęcherza, unikaj dołączania glikopironium bez wyraźnego wskazania. U chorego na miastenię leczonego neostygminą nie stosuj glikopironium na skórę, ponieważ miastenia jest przeciwwskazaniem do jego stosowania[2].

Skutek kliniczny

Przy podaniu pozajelitowym połączenie jest celowe i rutynowo stosowane przy odwracaniu niedepolaryzacyjnego bloku nerwowo-mięśniowego – glikopironium zapobiega bradykardii i nadmiernemu wydzielaniu, które wywołuje sama neostygmina. Niepożądanym skutkiem może być osłabienie działania neostygminy na jelita i pęcherz moczowy, gdy jest stosowana w porażennej niedrożności jelit lub w zatrzymaniu moczu. Lek antycholinergiczny może też maskować wczesne muskarynowe objawy przedawkowania neostygminy, przez co przełom cholinergiczny ujawnia się dopiero jako osłabienie mięśni i niewydolność oddechowa.

Mechanizm

Neostygmina hamuje cholinoesterazę i zwiększa ilość acetylocholiny zarówno w złączu nerwowo-mięśniowym (receptory nikotynowe), jak i w narządach unerwionych przywspółczulnie (receptory muskarynowe). Glikopironium jest czwartorzędowym antagonistą receptorów muskarynowych, który słabo przenika do ośrodkowego układu nerwowego. Blokuje więc obwodowe działania muskarynowe neostygminy, takie jak bradykardia, nadmierne wydzielanie śliny i śluzu oskrzelowego, skurcz oskrzeli i wzmożona perystaltyka, nie osłabiając jej działania na mięśnie szkieletowe. Ten sam antagonizm działa w drugą stronę – neostygmina odwraca obwodowe działanie antycholinergiczne glikopironium i w ciężkim przedawkowaniu glikopironium bywa stosowana jako odtrutka[2].

Monitorować

  • częstość akcji serca i rytm (EKG)
  • ciśnienie tętnicze
  • wydzielanie śliny i oskrzelowe
  • siła mięśniowa i wydolność oddechowa (przy odwracaniu bloku – monitorowanie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego)
  • perystaltyka i oddawanie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · glikopironiuminne zalecenieGlikopironium stosowane na skórę nie służy do osłony muskarynowej neostygminy, a przewlekła neostygmina jest zwykle stosowana w miastenii, która jest przeciwwskazaniem do tej postaci glikopironium. Unikaj tego połączenia i skieruj pacjenta do lekarza w sprawie innego leczenia nadpotliwości.
Dożylnie (odwracanie bloku nerwowo-mięśniowego)droga podania · neostygminainne zalecenieGlikopironium podaj przed neostygminą lub razem z nią, w oddzielnych strzykawkach, i monitoruj czynność serca.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Polstigminum 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/polstigminum-100204998/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Axhidrox 2,2 mg/dozę, krem. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/axhidrox-100474509/

Pełny opis tej pary

Alkohol

Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.

Oznaczenia na tej stronie

  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.