Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Eliglustat / Eliglustat i syrolimus

Eliglustat i syrolimus

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Przy włączaniu lub odstawianiu eliglustatu u pacjenta leczonego syrolimusem oznacz stężenie minimalne syrolimusa i w razie potrzeby skoryguj jego dawkę.

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie po przeszczepie, że przyjmujesz eliglustat, i wykonaj badanie stężenia syrolimusa w terminie, który wyznaczy po włączeniu lub odstawieniu eliglustatu.

Niekorzystna interakcjaEliglustat+ SyrolimusPrzy włączaniu lub odstawianiu eliglustatu u pacjenta leczonego syrolimusem oznacz stężenie minimalne syrolimusa i w razie potrzeby skoryguj jego dawkę.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie po przeszczepie, że przyjmujesz eliglustat, i wykonaj badanie stężenia syrolimusa w terminie, który wyznaczy po włączeniu lub odstawieniu eliglustatu.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie po przeszczepie, że przyjmujesz eliglustat, i wykonaj badanie stężenia syrolimusa w terminie, który wyznaczy po włączeniu lub odstawieniu eliglustatu.

Lek na chorobę Gauchera może zwiększyć ilość syrolimusa we krwi. Syrolimus działa dobrze tylko w wąskim zakresie stężeń, a jego nadmiar nasila działania niepożądane i osłabia odporność. Te leki można stosować razem, ale wymaga to dodatkowych badań krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub częste infekcje
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • duże zmęczenie lub bladość
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy włączaniu lub odstawianiu eliglustatu u pacjenta leczonego syrolimusem oznacz stężenie minimalne syrolimusa i w razie potrzeby skoryguj jego dawkę. Przy jednoczesnym stosowaniu syrolimusa z inhibitorem glikoproteiny P należy kontrolować stężenie syrolimusa we krwi, obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych i w razie konieczności zmodyfikować dawkę.[1] Kontrolę stężenia powtórz po osiągnięciu stanu stacjonarnego, ponieważ syrolimus ma długi okres półtrwania.

Skutek kliniczny

Możliwy wzrost stężenia syrolimusa, leku o wąskim indeksie terapeutycznym, z ryzykiem nasilenia jego działań niepożądanych, takich jak mielosupresja, zaburzenia lipidowe, obrzęki, zapalenie jamy ustnej i zwiększona podatność na zakażenia. Wielkość efektu dla tej pary nie została określona w badaniach klinicznych. Analogiczne hamowanie jelitowej glikoproteiny P przez inny inhibitor zwiększało narażenie na doustny inhibitor mTOR około 2,5-krotnie.[1]

Mechanizm

Eliglustat może zwiększać stężenie syrolimusa we krwi przez hamowanie jelitowej glikoproteiny P. Syrolimus jest substratem glikoproteiny P w jelicie cienkim i jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4, dlatego substancje wpływające na te białka zmieniają jego wchłanianie i eliminację.[1] Eliglustat hamuje glikoproteinę P w warunkach in vitro i może zwiększać stężenia jej substratów w osoczu.[2] Syrolimus nie hamuje istotnie CYP2D6 ani CYP3A, więc nie należy oczekiwać wzrostu stężenia eliglustatu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Eliglustat – słaby inhibitor P-gp[3], syrolimus – substrat P-gp[4]
  • Eliglustat: umiarkowany inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP2D6[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[3]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu eliglustatu
  • morfologia krwi
  • lipidogram
  • czynność nerek i białkomocz
  • objawy zakażeń, obrzęki, zapalenie jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

imiglucerazawelagluceraza alfamiglustat

Kiedy ocena się zmienia

Eliglustat włączany lub odstawiany u pacjenta na stabilnej dawce syrolimusakolejność włączenia · eliglustatinne zaleceniePrzy dołączeniu eliglustatu do ustabilizowanej terapii syrolimusem należy spodziewać się wzrostu stężenia syrolimusa, a po jego odstawieniu spadku stężenia. W obu sytuacjach oznacz stężenie minimalne syrolimusa i skoryguj dawkę.
Doustnadroga podania · syrolimusryzyko rośnieInterakcja dotyczy głównie jelitowej glikoproteiny P, więc jej znaczenie wynika z doustnego podawania syrolimusa.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga 84 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieEliglustata alkoholPrzy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia eliglustatem.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i drinków z sokiem grejpfrutowym.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i drinków z sokiem grejpfrutowym.

Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie wpływa w istotny sposób na działanie tego leku. Regularne picie dużych ilości alkoholu może jednak uszkodzić wątrobę, a wtedy lek dłużej utrzymuje się w organizmie i może obciążać serce. Grejpfruty i sok grejpfrutowy zwiększają ilość leku we krwi, dlatego nie pij drinków z ich dodatkiem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia eliglustatem. U pacjentów regularnie pijących duże ilości alkoholu należy ocenić czynność wątroby i uwzględnić ją przy kwalifikacji do leczenia oraz doborze dawki zgodnie z zaleceniami ChPL dotyczącymi zaburzeń czynności wątroby.[1] Należy unikać grejpfrutów i soku grejpfrutowego, także jako składnika drinków.[1]

Skutek kliniczny

Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno istotnie zmieniać stężenia ani działania eliglustatu. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu i rozwoju choroby wątroby rośnie ekspozycja na eliglustat, a duże stężenia leku mogą wydłużać odstępy PR, QRS i QT w EKG, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, nasilane dodatkowo przez samo upijanie się i zaburzenia elektrolitowe u osób nadużywających alkoholu.

Mechanizm

ChPL eliglustatu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Eliglustat jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4.[1] Etanol w dawkach spożywanych towarzysko nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tych izoenzymów, więc bezpośrednia interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Pośredni mechanizm jest możliwy przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu, ponieważ alkoholowe uszkodzenie wątroby zmniejsza klirens eliglustatu, a zaburzenia czynności wątroby w połączeniu z inhibitorami CYP2D6 lub CYP3A są w ChPL przeciwwskazaniem albo wymagają modyfikacji leczenia.[1] Osobną kwestią są napoje z sokiem grejpfrutowym, ponieważ produkty grejpfrutowe hamują CYP3A i mogą zwiększać stężenie eliglustatu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Eliglustat: umiarkowany inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • próby wątrobowe u osób nadużywających alkoholu
  • EKG przy objawach kardiologicznych lub chorobie serca
  • elektrolity (potas, magnez) przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu grozi uszkodzeniem wątroby, które zwiększa ekspozycję na eliglustat i przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP2D6 lub CYP3A może stanowić przeciwwskazanie. Należy ocenić czynność wątroby i rozważyć EKG.
Drinki z sokiem grejpfrutowympostać · pacjentinne zalecenieProdukty grejpfrutowe hamują CYP3A i mogą zwiększać stężenie eliglustatu, dlatego ChPL zaleca ich unikanie, także w postaci drinków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga 84 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • rany, które źle się goją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.

Skutek kliniczny

Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
  • próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
  • objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

Roztwór doustnypostać · alkoholinne zalecenieRoztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu.
Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 317

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
  • nagłe osłabienie i złe samopoczucie
  • nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
  • parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
  • objawy odrzucania przeszczepu
  • działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia

Bezpieczniejsze alternatywy

escytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejeDziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ EliglustatU słabych metabolizerów CYP2D6 połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj brać ketokonazolu w tabletkach, dopóki lekarz prowadzący leczenie eliglustatem nie potwierdzi, że to bezpieczne, i zapytaj go o inny lek przeciwgrzybiczy.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać ketokonazolu w tabletkach, dopóki lekarz prowadzący leczenie eliglustatem nie potwierdzi, że to bezpieczne, i zapytaj go o inny lek przeciwgrzybiczy.

Ketokonazol w tabletkach mocno spowalnia usuwanie eliglustatu z organizmu, przez co jego ilość we krwi może wzrosnąć kilkukrotnie. Zbyt duża ilość eliglustatu może zaburzać pracę serca. U wielu osób tych leków w ogóle nie wolno łączyć, a u pozostałych tylko pod kontrolą lekarza. Ketokonazol w kremie lub szamponie nie stwarza tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

U słabych metabolizerów CYP2D6 połączenie jest przeciwwskazane.[1] U metabolizerów pośrednich i szybkich przyjmujących jednocześnie silny lub umiarkowany inhibitor CYP2D6 połączenie również jest przeciwwskazane.[1] U metabolizerów pośrednich i szybkich bez inhibitora CYP2D6 dopuszczalne jest tylko z dużą ostrożnością, ale w praktyce lepiej wybrać lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A.[1] Przed wydaniem ustal fenotyp CYP2D6 pacjenta, sprawdź pozostałe leki pod kątem inhibitorów CYP2D6 i czynność wątroby.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia eliglustatu zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od stężenia, przede wszystkim zaburzeń przewodzenia i rytmu serca. Ketokonazol sam w połączeniach z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450 wiąże się z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.[2]

Mechanizm

Eliglustat jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4, a ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A.[1] U osób bez słabego metabolizmu przez CYP2D6 ketokonazol 400 mg raz na dobę zwiększał Cmax i AUC0-12 eliglustatu odpowiednio 3,8- i 4,3-krotnie.[1] U słabych metabolizerów CYP2D6 przewiduje się wzrost Cmax i AUC0-12 odpowiednio 4,3- i 6,2-krotnie, a przy jednoczesnym inhibitorze CYP2D6 u metabolizerów pośrednich i szybkich nawet do 17- i 25-krotnie.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[3], eliglustat – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Ketokonazol – inhibitor P-gp[3], eliglustat – substrat P-gp[4]
  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]
  • Eliglustat: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • fenotyp CYP2D6 (PM, IM, EM) przed włączeniem ketokonazolu
  • inne leki hamujące CYP2D6 lub CYP3A na liście leków pacjenta
  • EKG przy dopuszczonym połączeniu u IM lub EM
  • czynność wątroby
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy, omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofunginamikafunginaanidulafunginanystatyna (w kandydozie jamy ustnej i przewodu pokarmowego)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazolryzyko malejeKetokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy osiąga pomijalne stężenia układowe i nie hamuje istotnie metabolizmu eliglustatu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga 84 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ EliglustatPrzed wydaniem mikonazolu osobie leczonej eliglustatem ustal postać mikonazolu i fenotyp CYP2D6 pacjenta.Zanim zaczniesz stosować mikonazol w jamie ustnej lub dopochwowo, powiedz farmaceucie lub lekarzowi, że przyjmujesz eliglustat.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaczniesz stosować mikonazol w jamie ustnej lub dopochwowo, powiedz farmaceucie lub lekarzowi, że przyjmujesz eliglustat.

Mikonazol może podnieść ilość eliglustatu we krwi, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. Dotyczy to głównie mikonazolu stosowanego w jamie ustnej, bo z tej postaci lek przechodzi do krwi. Krem lub aerozol na skórę są praktycznie bezpieczne, a tabletki dopochwowe wchłaniają się w niewielkim stopniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przed wydaniem mikonazolu osobie leczonej eliglustatem ustal postać mikonazolu i fenotyp CYP2D6 pacjenta. Mikonazol na skórę można stosować bez zmian. Mikonazol dopochwowo stosuj krótko i poinformuj pacjenta o objawach kardiologicznych. Mikonazolu do jamy ustnej nie łącz z eliglustatem u osób o słabym metabolizmie CYP2D6 oraz u osób przyjmujących jednocześnie inhibitor CYP2D6 – wybierz lek przeciwgrzybiczy niewchłaniający się, a u pozostałych pacjentów zachowaj ostrożność.

Skutek kliniczny

Wyższe stężenie eliglustatu nasila jego działania niepożądane, przede wszystkim ze strony serca – wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu. Ryzyko jest realne głównie przy postaciach mikonazolu wchłanianych ogólnoustrojowo, a przy postaciach na skórę jest znikome. Przy jednoczesnym inhibitorze CYP2D6 stężenie eliglustatu może wzrosnąć nawet 25-krotnie[1].

Mechanizm

Mikonazol wchłonięty do krwiobiegu hamuje CYP3A4 i CYP2C9[2]. Eliglustat jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4, więc zahamowanie CYP3A4 zwiększa jego stężenie w osoczu[1]. Po silnym inhibitorze CYP3A, takim jak ketokonazol, AUC eliglustatu u osób o pośrednim lub szybkim metabolizmie CYP2D6 wzrastało 4,3-krotnie, a u osób o słabym metabolizmie przewiduje się wzrost 6,2-krotny[1]. Po podaniu na skórę lub dopochwowo ekspozycja ogólnoustrojowa na mikonazol jest mała, dlatego istotne klinicznie interakcje występują rzadko[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Mikonazol – inhibitor CYP3A4[3], eliglustat – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP3A4[3]
  • Eliglustat: umiarkowany inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QT przy postaciach mikonazolu wchłanianych ogólnoustrojowo
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
  • inne przyjmowane inhibitory CYP2D6 i CYP3A4

Bezpieczniejsze alternatywy

nystatynanatamycynaklotrymazol (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejeMikonazol na nieuszkodzoną skórę wchłania się w znikomym stopniu i nie wpływa istotnie na metabolizm eliglustatu.
Dopochwowodroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu dopochwowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, a istotne interakcje występują rzadko. Przy krótkiej kuracji wystarczy poinformować pacjentkę o objawach kardiologicznych.
Do jamy ustnej (żel, tabletki podpoliczkowe)droga podania · mikonazolryzyko rośnieMikonazol w jamie ustnej wchłania się ogólnoustrojowo i działa jak inhibitor CYP3A4. U osób o słabym metabolizmie CYP2D6 oraz u osób przyjmujących jednocześnie inhibitor CYP2D6 połączenie z eliglustatem jest przeciwwskazane. U pozostałych pacjentów wymaga ostrożności i rozważenia nystatyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga 84 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.

Syrolimus osłabia działanie układu odpornościowego, żeby organizm nie odrzucał przeszczepu lub żeby leczyć niektóre choroby. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, ale może chronić nieco słabiej niż u osób zdrowych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
  • gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
  • silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
  • bolesna wysypka w jednym miejscu ciała, która może oznaczać półpasiec mimo szczepienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] U pacjenta przyjmującego syrolimus do ochrony przed półpaścem stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, aby uzyskać lepszą odpowiedź immunologiczną.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej syrolimusem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może być ciężkie. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie niesie tego ryzyka, ale wytworzona odporność może być słabsza niż u osób bez immunosupresji.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje proliferację i aktywację limfocytów T i B. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może namnażać się w sposób niekontrolowany. Jednocześnie osłabiona odpowiedź immunologiczna zmniejsza skuteczność każdej szczepionki przeciw półpaścowi, także rekombinowanej.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • rodzaj podawanej szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed jej wydaniem lub podaniem
  • objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym wysypka pęcherzykowa i gorączka po szczepieniu
  • objawy półpaśca mimo szczepienia ze względu na możliwą słabszą odpowiedź immunologiczną

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem wirusem szczepionkowym i może być podana pacjentowi leczonemu syrolimusem. Należy jednak liczyć się z osłabioną odpowiedzią immunologiczną i w miarę możliwości planować szczepienie przed rozpoczęciem immunosupresji.
Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowiinne zalecenieŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym syrolimusem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i nie przyjmuj żywej szczepionki.

Syrolimus osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze – mogłaby wywołać chorobę zamiast przed nią chronić. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej niż u osoby zdrowej. Przez godzinę przed i po jej przyjęciu nie bierz innych leków doustnych, nie jedz i nie pij.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka lub wodniste stolce po szczepieniu
  • wymioty lub objawy odwodnienia
  • gorączka
  • silny ból brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze osobie przyjmującej syrolimus[1]. Jeśli szczepienie jest wskazane, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje syrolimus w odstępie co najmniej 1 godziny przed lub po szczepieniu[2]. Pacjenta informuje się, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, i zaleca ścisłe przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży. Dawki syrolimusa nie zmienia się z powodu szczepienia.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem u pacjenta z osłabioną odpornością oraz brak skutecznej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza lub niepełna odpowiedź ochronna.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i proliferację limfocytów T i B, a przez to osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie. W przypadku szczepionki żywej, atenuowanej, zahamowanie odporności stwarza dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego. Szczepionka żywa przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną[1]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność u osoby przyjmującej syrolimus może być mniejsza. Szczepionka inaktywowana jest wrażliwa na kwas żołądkowy, dlatego przez 1 godzinę przed i po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych[2].

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana) przed wydaniem
  • zachowanie odstępu 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a dawką syrolimusa
  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki cholery)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie jest przeciwwskazana u pacjenta leczonego syrolimusem, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź ochronną. Wymagany jest odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu od innych leków doustnych.
Szczepionka żywa, atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeinterakcja nie dotyczyŻywa szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ LonafarnibNie łącz syrolimusa podawanego ogólnie z lonafarnibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, który przepisał syrolimus, ale żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jeszcze przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, który przepisał syrolimus, ale żadnego leku nie odstawiaj samodzielnie.

Lonafarnib bardzo silnie spowalnia rozkładanie syrolimusa w organizmie. Syrolimus może się wtedy gromadzić we krwi do niebezpiecznych stężeń. To grozi ciężkimi zakażeniami, spadkiem liczby krwinek i uszkodzeniem nerek. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • silne zmęczenie i bladość
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • obrzęki lub wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz syrolimusa podawanego ogólnie z lonafarnibem. Lonafarnibu nie stosuje się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4[1], a syrolimusa nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4[2]. Jeśli lonafarnib jest niezbędny, lekarz prowadzący powinien zastąpić syrolimus lekiem immunosupresyjnym niezależnym od CYP3A4. Hamowanie CYP3A4 przez lonafarnib ma charakter mechanizmowy, więc po jego odstawieniu aktywność enzymu wraca stopniowo i ponowne włączenie syrolimusa wymaga kontroli jego stężenia.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia syrolimusa grozi jego toksycznością – nadmierną immunosupresją z ciężkimi zakażeniami, mielosupresją, hiperlipidemią, zaburzeniami gojenia ran i uszkodzeniem nerek. Syrolimus ma wąski indeks terapeutyczny, więc nawet umiarkowany wzrost narażenia może być klinicznie istotny.

Mechanizm

Lonafarnib silnie hamuje CYP3A4 w mechanizmie zależnym od metabolizmu, a syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie. Lonafarnib w dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu, wzorcowego substratu CYP3A4, około 7,4-krotnie[1]. Syrolimus jest też substratem glikoproteiny P, a silne inhibitory CYP3A4 zwiększały jego AUC nawet około 11-krotnie[2]. Należy więc oczekiwać wielokrotnego wzrostu stężenia syrolimusa we krwi.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[3], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lonafarnib – inhibitor P-gp[3], syrolimus – substrat P-gp[5]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]
  • Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej (przy nieuniknionej ekspozycji lub po odstawieniu lonafarnibu)
  • morfologia krwi
  • kreatynina i eGFR
  • lipidogram
  • objawy zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylukwas mykofenolowyazatiopryna

Kiedy ocena się zmienia

Na skórę (żel)droga podania · syrolimusryzyko malejePrzy miejscowym stosowaniu syrolimusa ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc przeciwwskazanie dotyczy przede wszystkim postaci doustnych. Mimo to przy długim stosowaniu na dużą powierzchnię skóry nie można wykluczyć wzrostu stężenia we krwi, dlatego połączenie wymaga ostrożności.
Syrolimus włączany po odstawieniu lonafarnibukolejność włączenia · lonafarnibinne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez lonafarnib jest mechanizmowe, więc ustępuje stopniowo po jego odstawieniu. Syrolimus włączany wkrótce potem wymaga ostrożnego dawkowania i kontroli stężenia we krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ SyrolimusNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz urologowi, że przyjmujesz syrolimus, zanim dostaniesz wlew BCG, i nie odstawiaj syrolimusa na własną rękę.

Syrolimus osłabia układ odpornościowy, a lek BCG podawany do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie. Gdy odporność jest obniżona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Leczenie BCG może też wtedy gorzej działać na nowotwór. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka powyżej 38,5°C lub dreszcze po wlewie
  • gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
  • silne osłabienie, kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • ból i obrzęk stawów, zaczerwienienie oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] Produktu nie stosuje się u osób z obniżoną odpornością, także wtedy, gdy jest ona wywołana leczeniem immunosupresyjnym.[2] Zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami wyklucza leczenie BCG.[3] Decyzję o sposobie leczenia raka pęcherza należy podjąć wspólnie przez urologa i lekarza prowadzącego leczenie immunosupresyjne, z rozważeniem leczenia dopęcherzowego nieopartego na żywych prątkach. Odstawienia syrolimusa nie wolno planować bez zgody lekarza prowadzącego, zwłaszcza u biorców przeszczepów.

Skutek kliniczny

U pacjenta leczonego syrolimusem rośnie ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym posocznicy. Jednocześnie można oczekiwać słabszej skuteczności leczenia raka pęcherza, ponieważ działanie BCG zależy od sprawnego układu odpornościowego.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje aktywację i namnażanie limfocytów T. Działanie dopęcherzowego BCG polega na wywołaniu miejscowej odpowiedzi immunologicznej przeciw komórkom nowotworowym przez żywe, atenuowane prątki. Zahamowanie odpowiedzi komórkowej przez syrolimus osłabia kontrolę nad prątkami i odpowiedź przeciwnowotworową.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • gorączka i dreszcze utrzymujące się po wlewie
  • objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG (osłabienie, duszność, kaszel, żółtaczka)
  • objawy zapalenia stawów, oczu lub skóry po wlewach BCG
  • stężenie syrolimusa we krwi, jeśli zmieniano leczenie immunosupresyjne

Kiedy ocena się zmienia

Śródskórna (szczepienie przeciwgruźlicze)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i u pacjenta leczonego syrolimusem należy z niej zrezygnować, ponieważ grozi uogólnionym zakażeniem.
Syrolimus włączony w trakcie cyklu wlewów BCGkolejność włączenia · syrolimusinne zalecenieWłączenie syrolimusa w trakcie cyklu BCG wymaga przerwania wlewów i ponownej oceny dalszego leczenia przez urologa.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ SyrolimusNie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu syrolimusem.Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu, gdy leczysz się syrolimusem, i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj kapsułek przeciw durowi brzusznemu, gdy leczysz się syrolimusem, i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.

Syrolimus osłabia odporność, żeby organizm nie odrzucił przeszczepu albo żeby wyciszyć chorobę. Kapsułki przeciw durowi brzusznemu zawierają żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie. Dlatego tych dwóch leków nie łączy się. Istnieje szczepionka w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka lub wymioty
  • silny ból brzucha
  • dreszcze i złe samopoczucie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu syrolimusem[1]. Jeżeli pacjent wymaga ochrony przed durem brzusznym, wybierz szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu i uprzedź, że jej skuteczność podczas immunosupresji może być mniejsza. Decyzję o szczepieniu pacjenta po przeszczepieniu narządu podejmuje lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne.

Skutek kliniczny

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ u osoby leczonej syrolimusem żywe bakterie szczepionkowe mogą nie zostać opanowane przez układ odpornościowy i wywołać zakażenie. Jednocześnie odpowiedź immunologiczna na szczepienie może być osłabiona, więc ochrona przed durem brzusznym może być niepełna.

Mechanizm

Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje szlak mTOR i blokuje proliferację limfocytów T oraz B. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane bakterie Salmonella Typhi szczep Ty 21a, których kontrola i wytworzenie odporności wymagają sprawnego układu odpornościowego. Szczepienie tą szczepionką jest przeciwwskazane u osób z nabytym niedoborem odporności, w tym otrzymujących leki immunosupresyjne[1].

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • gorączka po szczepieniu
  • biegunka, bóle brzucha, wymioty
  • objawy uogólnionego zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Vi do wstrzykiwańszczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana całokomórkowa do wstrzykiwań

Kiedy ocena się zmienia

Zawiesina do wstrzykiwań – szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuinne zalecenieSzczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii i nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale podczas leczenia syrolimusem odpowiedź immunologiczna może być słabsza. Termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym immunosupresję.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.