Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Enkorafenib / Enkorafenib i lurazydon

Enkorafenib i lurazydon

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Lurazydonu nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A4, a enkorafenib do nich należy.

Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, aby mogli zmienić leczenie.

Połączenie przeciwwskazaneEnkorafenib+ LurazydonLurazydonu nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A4, a enkorafenib do nich należy.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, aby mogli zmienić leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, aby mogli zmienić leczenie.

Lek przeciwnowotworowy enkorafenib przyspiesza rozkład lurazydonu w organizmie. Przez to lurazydon może przestać działać, a objawy choroby psychicznej mogą wrócić. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. lęk, niepokój, bezsenność
  • pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
  • słyszenie głosów lub podejrzliwość
  • kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lurazydonu nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A4, a enkorafenib do nich należy[1][2][3][4]. U pacjenta, który musi rozpocząć leczenie enkorafenibem, lekarz prowadzący powinien we współpracy z psychiatrą zamienić lurazydon na lek przeciwpsychotyczny niemetabolizowany istotnie przez CYP3A4. Zwiększanie dawki lurazydonu w celu wyrównania indukcji nie jest właściwym rozwiązaniem. Przy doborze zamiennika warto uwzględnić, że enkorafenib może wydłużać odstęp QT, a lurazydon i inne leki przeciwpsychotyczne stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi QT[1].

Skutek kliniczny

Należy się spodziewać znacznego spadku stężenia lurazydonu i jego aktywnego metabolitu, co grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej i nawrotem objawów schizofrenii lub depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Po odstawieniu enkorafenibu indukcja stopniowo wygasa i stężenie lurazydonu rośnie, co może nasilić działania niepożądane, jeśli dawkę wcześniej zwiększono.

Mechanizm

Enkorafenib jest silnym induktorem CYP3A4[2]. Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a silny induktor ryfampicyna zmniejszył ekspozycję na lurazydon 6-krotnie[1]. Enkorafenib hamuje też BCRP, a lurazydon jest substratem BCRP in vitro[2][1]. Ten kierunek mógłby nieznacznie zwiększać ekspozycję na lurazydon, ale znaczenie BCRP dla lurazydonu in vivo nie jest jasne i przeważa silna indukcja metabolizmu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Enkorafenib – umiarkowany inhibitor BCRP[5], lurazydon – substrat BCRP[6]
  • Enkorafenib – inhibitor CYP3A4[5], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Enkorafenib – inhibitor P-gp[5], lurazydon – substrat P-gp[6]
  • Enkorafenib – silny induktor CYP3A4[5], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Lurazydon – słaby inhibitor CYP3A4[6], enkorafenib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lurazydon – inhibitor P-gp[6], enkorafenib – substrat P-gp[5]
  • Enkorafenib: umiarkowany inhibitor BCRP[5], umiarkowany inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT1[5], inhibitor OAT3[5], umiarkowany inhibitor OATP1B1[5], umiarkowany inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy psychotyczne i nastrój po zmianie leczenia
  • EKG (odstęp QT) przy doborze leku przeciwpsychotycznego
  • stężenie elektrolitów (potas, magnez)

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinapaliperydon

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie enkorafenibu u pacjenta nadal przyjmującego lurazydonkolejność włączenia · enkorafenibinne zaleceniePo odstawieniu enkorafenibu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, więc stężenie lurazydonu rośnie z opóźnieniem. Jeśli dawkę lurazydonu wcześniej zwiększano, należy ją zredukować i obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/braftovi-100411220/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/braftovi-100411220/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuEnkorafeniba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki enkorafenibu, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości lub jego unikanie w okresach nasilonych działań niepożądanych.Ograniczaj alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a gdy masz nudności, biegunkę lub problemy z wątrobą, nie pij go wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ograniczaj alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a gdy masz nudności, biegunkę lub problemy z wątrobą, nie pij go wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Nie wiadomo, żeby alkohol zmieniał działanie tego leku. Lek często powoduje jednak nudności, biegunkę, zmęczenie i może obciążać wątrobę, a alkohol może te dolegliwości nasilać. Dlatego najlepiej pić alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale. Nie pij soku grejpfrutowego ani drinków z jego dodatkiem, bo może on zwiększać ilość leku w organizmie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone nudności lub wymioty
  • biegunka i oznaki odwodnienia, takie jak silne pragnienie, zawroty głowy czy mało moczu
  • zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
  • silne zmęczenie lub osłabienie
  • ból w prawym podżebrzu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki enkorafenibu, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości lub jego unikanie w okresach nasilonych działań niepożądanych. Pacjent z chorobą wątroby, podwyższonymi aminotransferazami, nudnościami, wymiotami lub biegunką powinien całkowicie zrezygnować z alkoholu. Przy leczeniu skojarzonym warto sprawdzić zapisy o alkoholu w charakterystyce drugiego leku.

Skutek kliniczny

Nie opisano klinicznie istotnych skutków łącznego stosowania enkorafenibu i alkoholu. Teoretycznie alkohol, zwłaszcza w większych ilościach lub przyjmowany regularnie, może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, zmęczenie i obciążenie wątroby, a utrata płynów i elektrolitów przy wymiotach lub biegunce może zwiększać ryzyko powikłań u pacjentów w trakcie leczenia przeciwnowotworowego.

Mechanizm

Brak udokumentowanej interakcji, a możliwe nakładanie się działań jest wyłącznie teoretyczne. ChPL enkorafenibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jedynym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze[1]. Enkorafenib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem tego enzymu, a przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie nasilać aktywność enzymów wątrobowych i zmniejszać ekspozycję na lek, czego jednak nie zbadano. Ważniejszy jest możliwy addycyjny wpływ farmakodynamiczny. Inhibitory BRAF stosowane w skojarzeniu z inhibitorem MEK lub przeciwciałem anty-EGFR często wywołują nudności, wymioty, biegunkę, zmęczenie i wzrost aktywności aminotransferaz, a alkohol może te działania nasilać i sprzyjać odwodnieniu oraz zaburzeniom elektrolitowym.

Metabolizm i transportery

  • Enkorafenib: umiarkowany inhibitor BCRP[2], umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2B6[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], umiarkowany inhibitor OATP1B1[2], umiarkowany inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C9[2], silny induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny w ramach rutynowej kontroli leczenia
  • objawy żołądkowo-jelitowe i stan nawodnienia
  • stężenia elektrolitów przy wymiotach lub biegunce

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe regularne picie lub nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby i nasilenia toksyczności leczenia, a teoretycznie może też zmieniać metabolizm enkorafenibu. W tej sytuacji należy zalecić abstynencję i ściślej kontrolować parametry wątrobowe.
Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieJednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu może nasilić nudności, wymioty i odwodnienie oraz zaburzenia elektrolitowe, co u pacjenta leczonego przeciwnowotworowo zwiększa ryzyko powikłań.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/braftovi-100411220/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/braftovi-100411220/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaLurazydona alkoholPacjentowi należy zalecić unikanie alkoholu przez cały okres leczenia lurazydonem.Nie pij alkoholu w czasie leczenia tym lekiem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia tym lekiem.

Ten lek działa na mózg i może powodować senność. Alkohol nasila to działanie, więc po połączeniu obu możesz być bardzo senny, mieć zawroty głowy i łatwiej się przewrócić. Alkohol może też pogorszyć objawy choroby, na którą przyjmujesz lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • chwiejny chód lub upadki
  • splątanie lub spowolnienie
  • nasilenie lęku, smutku lub myśli samobójczych
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjentowi należy zalecić unikanie alkoholu przez cały okres leczenia lurazydonem[1]. Jeśli pacjent mimo to spożywa alkohol, należy ograniczyć go do małych, okazjonalnych ilości, nie prowadzić pojazdów i uprzedzić o ryzyku senności oraz zawrotów głowy przy wstawaniu. Przy podejrzeniu nadużywania alkoholu warto skierować pacjenta do lekarza prowadzącego, ponieważ wpływa to na przebieg choroby i skuteczność leczenia.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koncentracji oraz zwiększone ryzyko upadków i wypadków, w tym podczas prowadzenia pojazdów. Możliwe jest niedociśnienie ortostatyczne z omdleniem. Alkohol pogarsza też przebieg schizofrenii i depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, zmniejsza przestrzeganie zaleceń i może nasilać myśli samobójcze.

Mechanizm

Lurazydon i alkohol sumują działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co nasila senność, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji. Charakterystyka produktu zaleca stosowanie lurazydonu z ostrożnością w skojarzeniu z alkoholem z powodu podstawowego działania leku na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Ulotka produktu oryginalnego idzie dalej i zaleca unikanie picia alkoholu w czasie leczenia, ponieważ alkohol nasila negatywne działanie leku[1]. Charakterystyki produktów odtwórczych w punkcie 4.5 ograniczają się do zalecenia ostrożności, a żaden z produktów nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach. Dodatkowo blokowanie receptorów alfa-1-adrenergicznych przez lurazydon może sumować się z rozszerzającym naczynia działaniem etanolu i zwiększać ryzyko niedociśnienia ortostatycznego. Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ lurazydon jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, na który etanol nie wpływa w istotny sposób[1].

Metabolizm i transportery

  • Lurazydon: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne
  • zaburzenia równowagi i upadki, zwłaszcza u osób starszych
  • nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych oraz myśli samobójcze
  • wzorzec spożywania alkoholu i przestrzeganie zaleceń

Kiedy ocena się zmienia

Duża ilość jednorazowo (upojenie alkoholowe)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużej jednorazowej dawce etanolu rośnie ryzyko głębokiej sedacji, niedociśnienia, aspiracji i urazów. Pacjenta należy wyraźnie ostrzec przed upijaniem się w czasie leczenia.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji i niedociśnienia ortostatycznego istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu pogarsza przebieg schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej oraz adherencję. Wymaga to konsultacji z lekarzem prowadzącym i rozważenia leczenia uzależnienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 768

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ LurazydonNie łącz cyzaprydu z lurazydonem.Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek na trawienie, a lurazydonu nie odstawiaj bez jego zgody.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek na trawienie, a lurazydonu nie odstawiaj bez jego zgody.

Cyzapryd i lurazydon razem mogą zaburzyć pracę serca i wywołać groźną, nieregularną akcję serca. Lurazydon może też nieco zwiększać ilość cyzaprydu we krwi. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • nagłe zawroty głowy
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyzaprydu z lurazydonem. Jeśli pacjent musi przyjmować lurazydon, odstaw cyzapryd i dobierz inny lek prokinetyczny w porozumieniu z lekarzem[1]. Gdy połączenie zostało już zastosowane, wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez, a pacjenta pouczyć o objawach arytmii[2].

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi zaburzeniami rytmu serca – częstoskurczem komorowym, torsade de pointes i migotaniem komór[1]. Ryzyko narasta przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i wrodzonym wydłużeniu QT[1].

Mechanizm

Cyzaprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT lub wywoływać częstoskurcz typu torsade de pointes, w tym z neuroleptykami[1][3][4]. Lurazydon jest lekiem przeciwpsychotycznym, a przy jego łączeniu z lekami wydłużającymi QT zaleca się ostrożność[2]. Dodatkowo lurazydon słabo hamuje CYP3A4 – z midazolamem zwiększał ekspozycję mniej niż 1,5-krotnie – a cyzapryd jako substrat CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym wymaga w tym połączeniu monitorowania[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i wzrost jego stężenia zwiększa ryzyko wydłużenia QT i ciężkich arytmii[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lurazydon – słaby inhibitor CYP3A4[5], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

itopryd

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LurazydonPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, także herbatek i suplementów, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, także herbatek i suplementów, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się lurazydonu. Lek przestaje wtedy dobrze działać i objawy choroby mogą wrócić. Gdy przestaniesz pić dziurawiec, poziom leku po pewnym czasie znów rośnie, co może nasilić jego działania uboczne. Tych dwóch środków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, smutku, dziwnych myśli
  • silna senność lub wewnętrzny niepokój i trudność z usiedzeniem w miejscu
  • drżenie, sztywność mięśni, spowolnione ruchy
  • pobudzenie, gorączka, poty, biegunka i szybkie bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1][2][3]. U pacjenta leczonego lurazydonem nie włącza się ziela dziurawca w żadnej postaci, także jako herbaty ani suplementu. Jeśli pacjent już przyjmuje oba środki, dziurawiec należy odstawić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym i przez kolejne tygodnie obserwować zarówno skuteczność, jak i tolerancję lurazydonu, bo jego stężenie będzie stopniowo rosło. W leczeniu obniżonego nastroju lub zaburzeń snu należy wybrać metodę uzgodnioną z psychiatrą zamiast preparatów dziurawca.

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest utrata skuteczności lurazydonu i ryzyko nawrotu psychozy lub epizodu depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Po odstawieniu dziurawca u pacjenta przyjmującego lurazydon indukcja stopniowo ustępuje, a stężenie lurazydonu rośnie, co może nasilić działania niepożądane, takie jak senność, akatyzja czy objawy pozapiramidowe. Dodatkowo istnieje teoretyczne ryzyko zespołu serotoninowego.

Mechanizm

Ziele dziurawca jest silnym induktorem CYP3A4, a lurazydon i jego aktywny metabolit są metabolizowane głównie przez CYP3A4[1]. Przyspieszony metabolizm obniża stężenie lurazydonu we krwi. Inny silny induktor CYP3A4 – ryfampicyna – zmniejszył ekspozycję na lurazydon 6-krotnie[1]. Lurazydon jest in vitro substratem glikoproteiny P, a ziele dziurawca może dodatkowo nasilać jej aktywność, choć znaczenie tego szlaku in vivo nie jest jasne[1]. Oba środki działają serotoninergicznie, a lurazydon stosuje się ostrożnie z innymi lekami serotoninergicznymi ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy nawrotu psychozy lub pogorszenia nastroju przy jednoczesnym stosowaniu
  • senność, akatyzja i objawy pozapiramidowe w tygodniach po odstawieniu dziurawca
  • objawy zespołu serotoninowego – pobudzenie, drżenie, gorączka, biegunka, przyspieszone tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Systematyczne przyjmowanieczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieIndukcja enzymów rozwija się przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, więc ryzyko utraty skuteczności lurazydonu rośnie z czasem stosowania.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia lurazydonemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja ustępuje stopniowo i stężenie lurazydonu rośnie, dlatego w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i w razie potrzeby skorygować dawkę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEnkorafenib+ LefamulinaNie stosuj lefamuliny u pacjenta leczonego enkorafenibem.Nie zaczynaj antybiotyku, tylko od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz lek przeciwnowotworowy, aby dobrali inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj antybiotyku, tylko od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz lek przeciwnowotworowy, aby dobrali inny antybiotyk.

Tych dwóch leków nie można przyjmować razem. Lek przeciwnowotworowy może osłabić działanie antybiotyku tak bardzo, że zakażenie nie zostanie wyleczone. Antybiotyk może też nasilać działania niepożądane leku przeciwnowotworowego, a oba leki razem mogą zaburzać rytm serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • utrzymująca się albo nasilająca się gorączka
  • nasilający się kaszel lub duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj lefamuliny u pacjenta leczonego enkorafenibem[1]. Wybierz antybiotyk, który nie zależy od metabolizmu CYP3A i nie wydłuża odstępu QT, na przykład antybiotyk beta-laktamowy. Nie przerywaj leczenia onkologicznego tylko po to, by podać lefamulinę – decyzję o leczeniu przeciwnowotworowym podejmuje onkolog.

Skutek kliniczny

Największym zagrożeniem jest niepowodzenie leczenia zakażenia z powodu zbyt niskiego stężenia lefamuliny[1]. Możliwe jest też nasilenie działań toksycznych enkorafenibu[2] oraz sumowanie się wpływu obu leków na odstęp QT z ryzykiem groźnych zaburzeń rytmu serca.

Mechanizm

Enkorafenib jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm lefamuliny, co może znacząco obniżyć jej stężenie w osoczu[2]. Lefamuliny nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi induktorami CYP3A, ponieważ ryfampicyna zmniejszała AUC lefamuliny do około 0,28, a Cmax do około 0,43 wartości wyjściowej[1]. Jednocześnie lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i może zwiększać ekspozycję na enkorafenib, który jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[1]. Umiarkowany inhibitor CYP3A4 diltiazem zwiększał AUC enkorafenibu około dwukrotnie[2]. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a lefamuliny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT, w tym z substratami CYP3A o takim działaniu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Enkorafenib – inhibitor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Enkorafenib – inhibitor P-gp[3], lefamulina – substrat P-gp[4]
  • Enkorafenib – silny induktor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], enkorafenib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Enkorafenib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], umiarkowany inhibitor OATP1B1[3], umiarkowany inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • skuteczność leczenia zakażenia – gorączka, objawy ze strony układu oddechowego
  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli doszło do jednoczesnego podania
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • działania niepożądane enkorafenibu

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriakson

Kiedy ocena się zmienia

Enkorafenib przyjmowany przewlekle przed włączeniem lefamulinykolejność włączenia · enkorafenibinne zalecenieU pacjenta przewlekle leczonego enkorafenibem indukcja CYP3A4 jest już w pełni rozwinięta, więc obniżenie stężenia lefamuliny należy zakładać od pierwszej dawki antybiotyku. Po odstawieniu enkorafenibu efekt indukcji ustępuje stopniowo, dlatego lefamuliny nie należy włączać bezpośrednio po przerwaniu leczenia onkologicznego.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych, zwłaszcza z chorobą serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub przyjmujących inne leki wydłużające QT, ryzyko zaburzeń rytmu przy ewentualnym jednoczesnym podaniu jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/braftovi-100411220/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/braftovi-100411220/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEnkorafenib+ SomapacitanSomapacitanu nie łączy się z enkorafenibem.Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia enkorafenibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym lub onkologiem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia enkorafenibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym lub onkologiem.

Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Enkorafenib jest lekiem przeciwnowotworowym, a hormonu wzrostu nie podaje się w czasie aktywnej choroby nowotworowej i jej leczenia, bo może on sprzyjać wzrostowi guza. O ewentualnym powrocie do hormonu wzrostu po zakończeniu leczenia onkologicznego decyduje lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowe guzki lub powiększanie się zmian na skórze
  • nasilające się bóle głowy, zaburzenia widzenia
  • niewyjaśnione pogorszenie samopoczucia lub utrata masy ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Somapacitanu nie łączy się z enkorafenibem. U pacjenta, który zaczyna leczenie enkorafenibem, somapacitan należy odstawić[1]. Ewentualne ponowne włączenie hormonu wzrostu rozważa się dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego, gdy choroba nowotworowa jest nieaktywna, a decyzję podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z onkologiem[1]. Inne preparaty hormonu wzrostu nie stanowią alternatywy, ponieważ to ograniczenie dotyczy całej grupy.

Skutek kliniczny

Ryzyko pobudzenia wzrostu lub progresji nowotworu i osłabienia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Teoretycznie możliwe jest też zmniejszenie stężenia enkorafenibu.

Mechanizm

Enkorafenib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza czynną chorobę nowotworową i trwające leczenie przeciwnowotworowe. Somapacitanu nie wolno stosować w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed rozpoczęciem terapii somapacitanem[1]. Hormon wzrostu może sprzyjać wzrostowi guza i w ten sposób przeciwdziałać leczeniu przeciwnowotworowemu. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Enkorafenib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[2], więc teoretycznie jego ekspozycja mogłaby się zmniejszyć. Somapacitan jako białko nie jest metabolizowany przez CYP3A4, dlatego indukcja tego enzymu przez enkorafenib nie powinna wpływać na jego stężenie.

Metabolizm i transportery

  • Enkorafenib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], umiarkowany inhibitor OATP1B1[3], umiarkowany inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • aktywność choroby nowotworowej i objawy progresji guza
  • pełna lista leków pacjenta pod kątem preparatów hormonu wzrostu po rozpoznaniu nowotworu

Kiedy ocena się zmienia

Enkorafenib włączany u pacjenta już leczonego somapacitanemkolejność włączenia · somapacitaninne zalecenieRozpoznanie nowotworu i rozpoczęcie leczenia enkorafenibem wymaga odstawienia somapacitanu. Należy upewnić się, że lekarz prowadzący terapię hormonem wzrostu wie o nowym leczeniu.
Zakończenie leczenia przeciwnowotworowego i nieaktywna choroba nowotworowaodstep · enkorafenibinne zaleceniePo zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie można rozważyć leczenie somapacitanem, ale decyzję podejmuje lekarz z uwzględnieniem ryzyka nawrotu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/braftovi-100411220/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/braftovi-100411220/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEnkorafenib+ LonafarnibNie łącz enkorafenibu z lonafarnibem.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Tych dwóch leków nie przyjmuje się razem. Enkorafenib może sprawić, że lonafarnib przestanie działać. Lonafarnib może z kolei zwiększyć ilość enkorafenibu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilone nudności, wymioty lub biegunka
  • nowa wysypka albo inne zmiany na skórze
  • silne zmęczenie
  • bóle stawów lub mięśni
  • nawrót lub nasilenie objawów choroby, na którą przyjmujesz lonafarnib
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz enkorafenibu z lonafarnibem. Lonafarnibu nie stosuje się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4[1]. Należy też unikać łączenia lonafarnibu z induktorami CYP3A i szukać alternatywnych metod leczenia[1]. Enkorafenibu nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Jeśli nie da się tego uniknąć, pacjenta trzeba uważnie kontrolować pod kątem bezpieczeństwa[2]. Inne inhibitory BRAF również indukują CYP3A4, więc nie są prostym zamiennikiem. Leczenie nowotworu u pacjenta przyjmującego lonafarnib należy zaplanować wspólnie z onkologiem i lekarzem prowadzącym terapię lonafarnibem.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest utrata skuteczności lonafarnibu na skutek przyspieszenia jego metabolizmu[1]. Możliwe jest też zwiększenie ekspozycji na enkorafenib i nasilenie jego działań toksycznych[2].

Mechanizm

Interakcja działa w obu kierunkach przez CYP3A. Enkorafenib jest silnym induktorem CYP3A4[2], a lonafarnib jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP3A5[1]. Silny induktor CYP3A (ryfampicyna) zmniejszył Cmax lonafarnibu 12,5-krotnie, a AUC 50-krotnie[1]. Z drugiej strony lonafarnib in vivo silnie hamuje CYP3A w mechanizmie zależnym od metabolizmu[1], a enkorafenib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[2]. Silne inhibitory CYP3A4 zwiększały AUC enkorafenibu około 3-krotnie (pozakonazol), a według modelowania nawet około 5-krotnie (ketokonazol)[2]. Wypadkowa zmiana stężeń obu leków podawanych razem nie była badana.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Enkorafenib – inhibitor CYP3A4[3], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Enkorafenib – inhibitor P-gp[3], lonafarnib – substrat P-gp[4]
  • Enkorafenib – silny induktor CYP3A4[3], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lonafarnib – słaby inhibitor CYP2C19[4], enkorafenib – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3]
  • Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], enkorafenib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lonafarnib – inhibitor P-gp[4], enkorafenib – substrat P-gp[3]
  • Enkorafenib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], umiarkowany inhibitor OATP1B1[3], umiarkowany inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • skuteczność leczenia lonafarnibem (przebieg choroby podstawowej)
  • objawy toksyczności enkorafenibu (nudności, wymioty, biegunka, zmiany skórne, zmęczenie, bóle stawów)
  • pełna lista leków pod kątem innych inhibitorów i induktorów CYP3A

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/braftovi-100411220/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/braftovi-100411220/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ LurazydonNie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.

Fenobarbital sprawia, że organizm bardzo szybko pozbywa się lurazydonu. Lurazydon może wtedy przestać działać i objawy choroby, na którą go przyjmujesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie należy przyjmować jednocześnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, słyszenie głosów, podejrzliwość
  • pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
  • silna senność, spowolnienie, trudności z koncentracją
  • napad padaczkowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.[1][2][3] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpadaczkowego lub uspokajającego, należy wybrać lek niebędący induktorem CYP3A4 albo zmienić lek przeciwpsychotyczny po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów padaczkowych i zespołu odstawiennego, a po jego odstawieniu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego przez kolejne tygodnie trzeba obserwować skuteczność i tolerancję lurazydonu.

Skutek kliniczny

Stężenie lurazydonu i jego aktywnego metabolitu spada do wartości prawdopodobnie nieskutecznych, co grozi utratą kontroli objawów schizofrenii lub depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, w tym nawrotem psychozy. Dodatkowo możliwe jest nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego.

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm wielu leków.[4] Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego indukcja tego enzymu silnie zmniejsza ekspozycję na oba związki.[1] Po podaniu lurazydonu z silnym induktorem CYP3A4 ryfampicyną ekspozycja na lurazydon zmniejszyła się 6-krotnie.[1] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co może sumować się w postaci nadmiernej sedacji.[4][1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[5]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • skuteczność lurazydonu – nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych
  • nadmierna senność i spowolnienie
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie lub odstawianiu fenobarbitalu
  • działania niepożądane lurazydonu w tygodniach po odstawieniu fenobarbitalu

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Fenobarbital dołączony do stabilnego leczenia lurazydonemkolejność włączenia · fenobarbitalinne zalecenieDołączenie fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na lurazydonie grozi stopniową utratą skuteczności i nawrotem choroby w ciągu kolejnych dni do tygodni, w miarę narastania indukcji enzymatycznej. Należy wybrać inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający.
Odstawienie fenobarbitalu przy kontynuacji lurazydonukolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na lurazydon rośnie. Jeśli dawkę lurazydonu zwiększano, aby skompensować indukcję, w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i rozważyć jej korektę. Fenobarbital odstawia się stopniowo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ EnkorafenibNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego enkorafenibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.

Maści z fenylobutazonem nie stosuje się u osób przyjmujących leki przeciwnowotworowe, takie jak enkorafenib. Oba leki mogą niekorzystnie wpływać na szpik kostny, który wytwarza krwinki. Może to zwiększyć ryzyko zakażeń, niedokrwistości i krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nietypowe zmęczenie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego enkorafenibem[1]. Jeśli potrzebny jest miejscowy lek przeciwzapalny, wybierz inny niesteroidowy lek przeciwzapalny do stosowania na skórę i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował obie substancje, odstaw maść i zleć kontrolę morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie zaburzeń czynności szpiku kostnego, czyli niedokrwistości, spadku liczby białych krwinek i płytek krwi, a przez to zwiększenie ryzyka zakażeń i krwawień u pacjenta leczonego onkologicznie.

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Enkorafenib jest lekiem przeciwnowotworowym, dlatego zakaz obejmuje to połączenie. Mechanizm polega na możliwym sumowaniu się niekorzystnego wpływu obu leków na krwiotworzenie. Podczas stosowania maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po stosowaniu ogólnym fenylobutazonu[1]. Interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami nie opisano.

Metabolizm i transportery

  • Enkorafenib: umiarkowany inhibitor BCRP[2], umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2B6[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], umiarkowany inhibitor OATP1B1[2], umiarkowany inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C9[2], silny induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
  • objawy krwawienia (siniaki, wybroczyny, krwawienie z dziąseł)

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenak (żel)ibuprofen (żel)naproksen (żel)

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym. Połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od czasu stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/braftovi-100411220/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneGrazoprewir+ EnkorafenibGrazoprewiru nie łączy się z enkorafenibem, ponieważ enkorafenib należy zarówno do induktorów CYP3A, jak i do inhibitorów OATP1B, a obie te grupy są przeciwwskazane z grazoprewirem.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie wątroby oraz z onkologiem.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie wątroby oraz z onkologiem.

Lek przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu C zawierający grazoprewir nie może być przyjmowany razem z enkorafenibem stosowanym w leczeniu nowotworu. Enkorafenib zmienia sposób, w jaki organizm przetwarza grazoprewir, przez co leczenie wątroby może nie zadziałać albo lek może działać nieprzewidywalnie. Lekarze muszą wspólnie wybrać inne rozwiązanie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból w prawym podżebrzu
  • nasilone zmęczenie lub brak apetytu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Grazoprewiru nie łączy się z enkorafenibem, ponieważ enkorafenib należy zarówno do induktorów CYP3A, jak i do inhibitorów OATP1B, a obie te grupy są przeciwwskazane z grazoprewirem[1]. Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego grazoprewiru z elbaswirem[1]. Wybór innego schematu leczenia HCV albo przesunięcie terapii przeciwwirusowej na czas po zakończeniu leczenia enkorafenibem należy ustalić wspólnie z hepatologiem i onkologiem, z osobną weryfikacją interakcji każdego rozważanego leku z enkorafenibem. Po odstawieniu enkorafenibu efekt indukcji wygasa stopniowo, dlatego terapii grazoprewirem nie należy rozpoczynać bezpośrednio po jego odstawieniu bez konsultacji.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia grazoprewiru może osłabić skuteczność leczenia przeciwwirusowego HCV i sprzyjać niepowodzeniu terapii[1]. Zwiększenie stężenia grazoprewiru w wyniku hamowania OATP1B jest z kolei powodem przeciwwskazania jego łączenia z inhibitorami tego transportera[1].

Mechanizm

Enkorafenib jest silnym induktorem CYP3A4[2], a grazoprewir jest substratem CYP3A i P-gp, więc indukcja może zmniejszyć jego stężenie w osoczu[1]. Jednocześnie enkorafenib hamuje in vivo OATP1B1, OATP1B3 i/lub BCRP[2], a grazoprewir jest substratem OATP1B i hamowanie tego transportera może istotnie zwiększyć jego stężenie w osoczu[1]. Oba mechanizmy działają w przeciwnych kierunkach, dlatego wypadkowa zmiana ekspozycji na grazoprewir jest nieprzewidywalna. Grazoprewir jest jedynie słabym inhibitorem CYP3A i nie powoduje znaczącego klinicznie zwiększenia ekspozycji na substraty CYP3A[1], więc istotny wpływ na enkorafenib jest mało prawdopodobny.

Metabolizm i transportery

  • Enkorafenib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], umiarkowany inhibitor OATP1B1[3], umiarkowany inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • pełny przegląd leków przed rozpoczęciem terapii HCV
  • aktywność ALT i AST
  • odpowiedź wirusologiczna (HCV RNA), jeśli doszło do równoczesnego stosowania

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepatier 50 mg + 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepatier-100376883/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/braftovi-100411220/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Braftovi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/braftovi-100411220/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.