Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Enzalutamid / Enzalutamid i pitolisant

Enzalutamid i pitolisant

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli skuteczności pitolisantu i gotowości do zmiany jego dawki.

Nie zmieniaj sam dawek, tylko powiedz lekarzowi, jeśli senność w ciągu dnia się nasili albo po odstawieniu enzalutamidu pojawi się bezsenność lub niepokój.

Niekorzystna interakcjaEnzalutamid+ PitolisantPołączenie można stosować pod warunkiem kontroli skuteczności pitolisantu i gotowości do zmiany jego dawki.Nie zmieniaj sam dawek, tylko powiedz lekarzowi, jeśli senność w ciągu dnia się nasili albo po odstawieniu enzalutamidu pojawi się bezsenność lub niepokój.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawek, tylko powiedz lekarzowi, jeśli senność w ciągu dnia się nasili albo po odstawieniu enzalutamidu pojawi się bezsenność lub niepokój.

Enzalutamid przyspiesza rozkładanie pitolisantu w organizmie, więc pitolisant może działać słabiej. Może to wrócić senność w ciągu dnia, zwykle stopniowo w ciągu pierwszego miesiąca leczenia. Po odstawieniu enzalutamidu ten wpływ słabnie powoli, przez kilka tygodni, i pitolisant może wtedy zacząć działać mocniej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona senność w ciągu dnia
  • nagłe zasypianie w nieodpowiednich sytuacjach
  • bezsenność, ból głowy lub niepokój po odstawieniu enzalutamidu
  • kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli skuteczności pitolisantu i gotowości do zmiany jego dawki. Pełne działanie indukujące enzalutamidu rozwija się w ciągu około miesiąca od rozpoczęcia leczenia, dlatego w tym czasie należy oceniać nasilenie senności i w razie potrzeby dostosować dawkę pitolisantu.[1][2] Ze względu na długi okres półtrwania enzalutamidu jego wpływ na enzymy może utrzymywać się miesiąc lub dłużej po odstawieniu, więc obserwację po zakończeniu leczenia trzeba prowadzić dłużej niż przy typowych induktorach.[1] Jeśli kontrola senności jest niewystarczająca, warto rozważyć lek przeciw nadmiernej senności niezależny od metabolizmu wątrobowego.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia pitolisantu może prowadzić do nawrotu nadmiernej senności w ciągu dnia i osłabienia kontroli objawów narkolepsji lub bezdechu sennego. Po odstawieniu enzalutamidu ekspozycja na pitolisant stopniowo wraca do wyjściowej, co przy wcześniej zwiększonej dawce może nasilić działania niepożądane, takie jak bezsenność, bóle głowy czy nudności.

Mechanizm

Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejszył AUC midazolamu o 86%.[1] Pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A, ale u osób przyjmujących induktory CYP3A udział CYP3A w jego metabolizmie znacząco rośnie.[2] Silny induktor CYP3A4 ryfampicyna zmniejszył Cmax pitolisantu około 0,6-krotnie i AUC około 0,5-krotnie, więc podobnego spadku ekspozycji należy oczekiwać przy enzalutamidzie.[2] Pitolisant jest jedynie słabym induktorem CYP3A, a CYP3A4 odgrywa niewielką rolę w eliminacji enzalutamidu, dlatego wpływ odwrotny nie ma znaczenia klinicznego.[2][1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[3], pitolisant – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[4], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[5], słaby inhibitor P-gp[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[3], umiarkowany induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], induktor UGT1A1[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nasilenie senności w ciągu dnia (np. skala senności Epworth) w pierwszym miesiącu leczenia enzalutamidem
  • objawy przedawkowania pitolisantu (bezsenność, bóle głowy, nudności, lęk) po odstawieniu enzalutamidu przy zwiększonej dawce pitolisantu
  • EKG z oceną odstępu QT przy dodatkowych czynnikach ryzyka

Bezpieczniejsze alternatywy

solriamfetoldarolutamid

Kiedy ocena się zmienia

Enzalutamid włączony u pacjenta stabilnie leczonego pitolisantemkolejność włączenia · enzalutamidinne zalecenieSpadek ekspozycji na pitolisant narasta przez około miesiąc od włączenia enzalutamidu, dlatego w tym okresie należy ocenić skuteczność pitolisantu i w razie potrzeby zwiększyć jego dawkę.
Odstawienie enzalutamiduczas leczenia · enzalutamidinne zaleceniePo odstawieniu enzalutamidu jego działanie indukujące może utrzymywać się miesiąc lub dłużej, a następnie ekspozycja na pitolisant rośnie, dlatego dawkę zwiększoną w trakcie leczenia należy stopniowo weryfikować przez dłuższy czas niż tydzień.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuEnzalutamida alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale warto je ograniczyć do minimum i unikać upijania się.Jeśli w przeszłości zdarzały ci się drgawki, upadasz lub przewracasz się albo czujesz silne zmęczenie, nie pij alkoholu i porozmawiaj z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli w przeszłości zdarzały ci się drgawki, upadasz lub przewracasz się albo czujesz silne zmęczenie, nie pij alkoholu i porozmawiaj z lekarzem.

W ulotce leku nie ma zakazu picia alkoholu, a nie wykazano, że alkohol zmienia działanie enzalutamidu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą jednak powodować zmęczenie i zawroty głowy, więc razem mogą te objawy nasilać. Lek może też u niektórych osób zwiększać skłonność do drgawek, a duże ilości alkoholu mogą ją dodatkowo podnosić. Jeśli pijesz alkohol, lepiej rób to rzadko i w małych ilościach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zmęczenie lub senność
  • zawroty głowy i chwiejność
  • upadki lub urazy
  • drgawki albo utrata przytomności
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale warto je ograniczyć do minimum i unikać upijania się. U pacjentów z drgawkami w wywiadzie, urazem lub guzem mózgu, przerzutami do OUN albo innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy zaleca się całkowitą abstynencję. Należy zwrócić uwagę na nasilenie zmęczenia i zawrotów głowy oraz na prowadzenie pojazdów.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie zmęczenia, senności, zawrotów głowy i zaburzeń równowagi, a więc większe ryzyko upadków i urazów. Teoretycznie możliwy jest też dodatkowy wpływ na próg drgawkowy, szczególnie przy upojeniu albo nagłym odstawieniu alkoholu po dłuższym piciu. Brak badań i opisów przypadków dla tego połączenia.

Mechanizm

ChPL enzalutamidu nie wspomina o alkoholu ani nie zawiera ostrzeżenia dotyczącego jego spożywania.[1] Nie opisano też żadnej interakcji farmakokinetycznej z etanolem, bo enzalutamid jest eliminowany głównie przez CYP2C8 i w niewielkim stopniu przez CYP3A4, a nie przez szlaki istotne dla metabolizmu alkoholu. Możliwe jest natomiast addytywne działanie ośrodkowe. Enzalutamid sam może powodować zmęczenie, zawroty głowy i obniżać próg drgawkowy, a alkohol nasila senność i zaburzenia równowagi oraz sam może sprzyjać drgawkom, zwłaszcza w okresie odstawienia po dłuższym piciu. Jest to wnioskowanie z profilu działań obu substancji, a nie wynik badań nad tym połączeniem.

Metabolizm i transportery

  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[2], słaby inhibitor P-gp[2], induktor CYP2B6[2], umiarkowany induktor CYP2C19[3], umiarkowany induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], induktor UGT1A1[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nasilenie zmęczenia, senności i zawrotów głowy
  • upadki i zaburzenia równowagi
  • drgawki albo utraty przytomności w wywiadzie
  • spożycie alkoholu i objawy odstawienia u osób pijących regularnie

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości jednorazowo (upojenie)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieUpojenie alkoholowe razem z lekiem obniżającym próg drgawkowy i powodującym zawroty głowy zwiększa ryzyko upadków i drgawek, więc takie picie należy stanowczo odradzić.
Regularne, długotrwałe picieczas leczenia · pacjentinne zalecenieU osób pijących przewlekle nagłe odstawienie alkoholu może wywołać drgawki, a enzalutamid obniża próg drgawkowy. Należy omówić z lekarzem bezpieczny sposób ograniczenia picia i nie odstawiać alkoholu gwałtownie na własną rękę.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych zawroty głowy, zmęczenie i zaburzenia równowagi częściej prowadzą do upadków i złamań, więc nawet małe ilości alkoholu warto ograniczyć do minimum.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuPitolisanta alkoholNie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów.Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, bo może on osłabiać działanie leku na senność w ciągu dnia. Ten lek pomaga ci nie zasypiać, a alkohol działa odwrotnie – usypia i pogarsza koncentrację. Alkohol wypity wieczorem pogarsza też sen w nocy oraz nasila chrapanie i przerwy w oddychaniu podczas snu. Po alkoholu nie prowadź samochodu, bo senność może wrócić niespodziewanie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagła senność lub zasypianie w ciągu dnia
  • nasilone chrapanie lub przerwy w oddychaniu podczas snu
  • bezsenność, niepokój lub obniżony nastrój
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów. U pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym należy szczególnie zniechęcać do picia alkoholu przed snem, ponieważ nasila on bezdechy i osłabia efekt leczenia. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest słabsza kontrola nadmiernej senności w ciągu dnia i większe ryzyko zaśnięcia w niebezpiecznych sytuacjach, na przykład podczas prowadzenia pojazdu. Alkohol może też nasilać bezsenność, niepokój, nudności i bóle głowy, które są typowymi działaniami niepożądanymi pitolisantu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania pitolisantu[1].

Mechanizm

Interakcja ma charakter czynnościowy i opiera się na przesłankach teoretycznych. Pitolisant pobudza ośrodkowy układ histaminergiczny i zwiększa czuwanie, a alkohol hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc może osłabiać efekt leczenia nadmiernej senności. ChPL pitolisantu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, i w tym zakresie produkty stosowane w narkolepsji oraz w obturacyjnym bezdechu sennym się nie różnią[1]. Ulotka produktu stosowanego w obturacyjnym bezdechu sennym wymienia nietolerancję alkoholu wśród możliwych działań niepożądanych[1]. Alkohol zmniejsza napięcie mięśni gardła, nasila bezdechy i pogarsza jakość snu nocnego, co dodatkowo zwiększa senność w ciągu dnia. Pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem tych enzymów, dlatego klinicznie ważna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Wpływ przewlekłego picia alkoholu na farmakokinetykę pitolisantu nie został zbadany.

Metabolizm i transportery

  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[2], słaby induktor CYP3A4[2], induktor P-gp[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nasilenie senności w ciągu dnia, na przykład skalą Epworth
  • czynność wątroby u osób nadużywających alkoholu
  • stan psychiczny – nastrój, lęk, bezsenność

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePo spożyciu dużej ilości alkoholu działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy przeważa nad działaniem pitolisantu, co zwiększa ryzyko nagłej senności, wypadków i nasilenia bezdechów w nocy. Należy zalecić unikanie takich sytuacji.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, które wymaga oceny przed rozpoczęciem leczenia pitolisantem. Ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do jego stosowania. Należy kontrolować czynność wątroby i rozważyć skierowanie pacjenta do leczenia uzależnienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 474

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PitolisantPołączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać.Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Takiego połączenia zwykle się nie stosuje. Ryzyko jest większe, gdy masz niski poziom potasu, wolne tętno albo bierzesz inne leki działające na serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • napad drgawek z utratą przytomności
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać[1]. Gdy pacjent wymaga leczenia nadmiernej senności, warto rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego na taki o mniejszym wpływie na odstęp QT albo wybór innego leku pobudzającego. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna skojarzenie za niezbędne, przed włączeniem i w trakcie leczenia trzeba wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu[2].

Skutek kliniczny

Addycyjne wydłużenie odstępu QT ze wzrostem ryzyka komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, bradykardii lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT[1].

Mechanizm

Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT, ze względu na ryzyko torsade de pointes[1]. Pitolisant należy do leków wpływających na repolaryzację serca, a jego łączenie z substancjami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, wymaga dokładnego monitorowania[2]. Oba leki mogą więc sumować wpływ na odstęp QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ amisulpryd nie jest metabolizowany z udziałem CYP2D6 ani CYP3A4, które odpowiadają za przemiany pitolisantu.

Metabolizm i transportery

  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], induktor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca (bradykardia)
  • inne przyjmowane leki wydłużające QT

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynasolriamfetolmodafinil

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAtazanawir+ EnzalutamidNie łącz atazanawiru z enzalutamidem.Nie odstawiaj sam żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, aby zmienili jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj sam żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, aby zmienili jeden z nich.

Lek na raka prostaty enzalutamid sprawia, że organizm znacznie szybciej usuwa atazanawir. Stężenie leku na HIV spada wtedy tak bardzo, że może on przestać działać, a wirus może się uodpornić na leczenie. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wzrost wiremii lub spadek CD4 w wynikach badań
  • nawracające infekcje
  • gorączka, nocne poty lub chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz atazanawiru z enzalutamidem. Gdy leczenie enzalutamidem jest konieczne, schemat przeciwwirusowy trzeba zmienić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV na taki, który nie traci skuteczności przy silnych induktorach CYP3A4. Gdy wybór dotyczy leczenia raka prostaty, warto rozważyć z onkologiem lek przeciwandrogenowy bez działania indukującego CYP3A4. Działanie indukujące enzalutamidu utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu, dlatego atazanawiru nie należy włączać od razu po zakończeniu terapii enzalutamidem.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia atazanawiru grozi utratą kontroli replikacji HIV, wzrostem wiremii i wyselekcjonowaniem szczepów opornych na inhibitory proteazy. Utrata skuteczności leczenia przeciwwirusowego może być nieodwracalna i ograniczać przyszłe opcje terapii.

Mechanizm

Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm atazanawiru, który jest substratem tego izoenzymu. Prowadzi to do istotnego spadku stężenia atazanawiru we krwi. Atazanawiru nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A4 ze względu na możliwość utraty działania terapeutycznego i rozwoju oporności.[1] Hamowanie CYP3A4 przez atazanawir może dodatkowo umiarkowanie zwiększać ekspozycję na enzalutamid, ale ma to mniejsze znaczenie kliniczne niż indukcja.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Atazanawir – inhibitor CYP3A4[2], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[4], atazanawir – wrażliwy substrat CYP3A4[2]
  • Atazanawir: inhibitor CYP3A4[2], wrażliwy substrat CYP3A4[2]
  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[3], słaby inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[4], umiarkowany induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA) po każdej zmianie leczenia
  • liczba limfocytów CD4
  • skuteczność leczenia przeciwnowotworowego (PSA) po ewentualnej zmianie leku przeciwandrogenowego

Bezpieczniejsze alternatywy

darolutamidabirateron

Kiedy ocena się zmienia

Atazanawir włączany wkrótce po odstawieniu enzalutamidukolejność włączenia · enzalutamidinne zalecenieDziałanie indukujące enzalutamidu utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu, dlatego po zakończeniu terapii stężenie atazanawiru może być początkowo obniżone. Zaplanuj odstęp przed włączeniem atazanawiru i skontroluj wiremię po zmianie leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Krka 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atazanavir-krka-100402296/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PitolisantNie łącz cytalopramu z pitolisantem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.

Cytalopram i pitolisant mogą zmieniać rytm pracy serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z pitolisantem. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego i pitolisantu, wybierz lek przeciwdepresyjny bez istotnego wpływu na QT i bez silnego hamowania CYP2D6. Jeżeli lekarz mimo to utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównaj potas i magnez.[4]

Skutek kliniczny

Addytywne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Brak badań oceniających to konkretne skojarzenie.

Mechanizm

Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a pitolisant również może wydłużać QT i jest zaliczany do leków wymagających ostrożności przy skojarzeniu z innymi substancjami zaburzającymi repolaryzację.[4] Działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopram jest dodatkowo słabym inhibitorem CYP2D6 – głównego szlaku metabolizmu pitolisantu – więc teoretycznie może nieznacznie zwiększać jego ekspozycję, co dodatkowo nasila ryzyko.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
  • Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinawortioksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDanazol+ EnzalutamidDanazolu nie stosuje się u chorego leczonego enzalutamidem, ponieważ jest przeciwwskazany w nowotworze zależnym od hormonów androgennych.Nie przyjmuj danazolu razem z enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który leczy twój nowotwór, ale nie odstawiaj enzalutamidu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj danazolu razem z enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który leczy twój nowotwór, ale nie odstawiaj enzalutamidu na własną rękę.

Danazolu nie łączy się z enzalutamidem. Danazol działa podobnie do męskich hormonów, a enzalutamid blokuje ich działanie w leczeniu raka prostaty, więc danazol może osłabić leczenie nowotworu. Enzalutamid może też sprawić, że danazol będzie działał słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowe lub nasilone bóle kości
  • pogorszenie oddawania moczu
  • powrót objawów choroby, z powodu której przepisano ci danazol
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Danazolu nie stosuje się u chorego leczonego enzalutamidem, ponieważ jest przeciwwskazany w nowotworze zależnym od hormonów androgennych[1]. Wskazanie do danazolu należy omówić z lekarzem prowadzącym i dobrać leczenie bez działania androgennego. Wpływ enzalutamidu na enzymy może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu[2]. Enzalutamidu nie odstawia się z powodu danazolu bez decyzji onkologa.

Skutek kliniczny

Działanie androgenne danazolu może osłabiać hormonalne leczenie raka gruczołu krokowego i sprzyjać progresji choroby. Indukcja enzymów przez enzalutamid może dodatkowo zmniejszać skuteczność danazolu we wskazaniu, w którym go włączono.

Mechanizm

Danazol i enzalutamid działają przeciwstawnie na receptor androgenowy. Danazol jest pochodną etisteronu o działaniu androgennym, a enzalutamid ten receptor blokuje. Danazolu nie stosuje się w nowotworze zależnym od hormonów androgennych[1]. Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejsza stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym[2]. Danazol jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego stężenie i działanie mogą się zmniejszyć. CYP3A4 odgrywa niewielką rolę w metabolizmie enzalutamidu, więc istotny wpływ danazolu na jego stężenie jest mało prawdopodobny[2].

Metabolizm i transportery

  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[3], słaby inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[4], umiarkowany induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • PSA i objawy progresji raka gruczołu krokowego, jeśli oba leki były już przyjmowane razem
  • kontrola choroby, z powodu której włączono danazol, po jego zamianie na inny lek

Bezpieczniejsze alternatywy

inhibitor C1-esterazylanadelumabromiplostym

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Danazol Polfarmex 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/danazol-polfarmex-100106860/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ EnzalutamidNie łącz wzmocnionego darunawiru z enzalutamidem, bo silne induktory CYP3A są przeciwwskazane zarówno przy wzmocnieniu rytonawirem, jak i kobicystatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz z onkologiem, nie odstawiając samodzielnie żadnego z nich.

Lek na raka prostaty (enzalutamid) przyspiesza rozkład leku na HIV (darunawiru) w organizmie. Przez to darunawir może przestać skutecznie hamować wirusa, a wirus może się na niego uodpornić. Ten wpływ narasta przez kilka tygodni i utrzymuje się jeszcze długo po odstawieniu enzalutamidu. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa we krwi
  • nawracające infekcje
  • długo utrzymująca się gorączka lub nocne poty
  • niezamierzona utrata masy ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz wzmocnionego darunawiru z enzalutamidem, bo silne induktory CYP3A są przeciwwskazane zarówno przy wzmocnieniu rytonawirem, jak i kobicystatem.[1][2][3] Decyzję o zmianie leczenia przeciwandrogenowego albo schematu przeciwretrowirusowego podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Pełna indukcja pojawia się po około miesiącu stosowania enzalutamidu, a ze względu na okres półtrwania około 5,8 dnia jego wpływ na enzymy może się utrzymywać miesiąc lub dłużej po odstawieniu.[4] Po odstawieniu enzalutamidu nie zakładaj, że darunawir od razu osiąga właściwe stężenia, i kontroluj wiremię.

Skutek kliniczny

Spadek stężeń darunawiru i wzmacniacza grozi utratą kontroli zakażenia HIV i rozwojem oporności wirusa.[1] Darunawir wzmocniony kobicystatem jest na indukcję CYP3A jeszcze bardziej wrażliwy niż darunawir wzmocniony rytonawirem.[1]

Mechanizm

Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 oraz umiarkowanym induktorem CYP2C9 i CYP2C19, a w badaniu u pacjentów zmniejszał AUC midazolamu o 86%.[4] Darunawir, rytonawir i kobicystat są metabolizowane przez CYP3A, więc indukcja tego enzymu zwiększa ich klirens i obniża stężenia w osoczu.[1] Wpływ wzmocnionego darunawiru na enzalutamid jest mało istotny, bo CYP3A4 odgrywa niewielką rolę w jego metabolizmie, a silny inhibitor CYP3A4 zwiększał AUC enzalutamidu o 41% bez potrzeby zmiany dawki.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[5], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[7], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor P-gp[6], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[7], umiarkowany induktor CYP2C9[7], silny induktor CYP3A4[7], induktor UGT1A1[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA)
  • liczba limfocytów CD4
  • skuteczność leczenia raka gruczołu krokowego (PSA) po ewentualnej zmianie leku przeciwandrogenowego

Bezpieczniejsze alternatywy

darolutamid

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie enzalutamidu przed włączeniem darunawirukolejność włączenia · enzalutamidinne zalecenieWpływ indukujący enzalutamidu może się utrzymywać miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu, dlatego darunawir włączany w tym okresie może osiągać zbyt niskie stężenia i wymaga kontroli wiremii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z enzalutamidem.Nie przerywaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zmienić lek przeciwpsychotyczny na bezpieczniejszy.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zmienić lek przeciwpsychotyczny na bezpieczniejszy.

Enzalutamid przyspiesza rozkład kariprazyny w organizmie. Kariprazyna może wtedy działać dużo słabiej i objawy choroby psychicznej mogą wrócić. Tych leków nie stosuje się razem, a efekt enzalutamidu może się utrzymywać nawet przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawrót lub nasilenie omamów, urojeń albo podejrzliwości
  • narastający niepokój, bezsenność lub rozdrażnienie
  • wyraźne pogorszenie nastroju lub zachowania zauważone przez bliskich
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kariprazyny nie łączy się z enzalutamidem[1]. Przy konieczności leczenia enzalutamidem należy we współpracy z psychiatrą zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, którego eliminacja nie zależy od CYP3A4, i zaplanować zmianę przed włączeniem enzalutamidu. Po odstawieniu enzalutamidu jego wpływ na enzymy może się utrzymywać przez miesiąc lub dłużej, więc w tym okresie kariprazyna nadal może działać słabiej[2].

Skutek kliniczny

Spodziewane jest znaczące obniżenie stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów, co grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej i nawrotem objawów psychozy[1]. Pełne działanie indukujące enzalutamidu rozwija się w ciągu około miesiąca od rozpoczęcia leczenia i może się utrzymywać przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu[2].

Mechanizm

Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejsza AUC midazolamu, wzorcowego substratu tego enzymu, o 86%[2]. Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4 z niewielkim udziałem CYP2D6[1]. Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 mogą znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na kariprazynę, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[5], słaby inhibitor P-gp[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[3], umiarkowany induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], induktor UGT1A1[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • kontrola objawów psychotycznych i ryzyka nawrotu po włączeniu lub odstawieniu enzalutamidu
  • ocena skuteczności i tolerancji nowego leku przeciwpsychotycznego po zamianie

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydsulpiryd

Kiedy ocena się zmienia

Enzalutamid odstawiony, kariprazyna planowanakolejność włączenia · enzalutamidinne zalecenieWpływ indukujący enzalutamidu może się utrzymywać przez miesiąc lub dłużej po zakończeniu leczenia, dlatego kariprazyny nie należy włączać od razu, a w tym okresie trzeba się liczyć z jej słabszym działaniem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ LefamulinaLefamuliny nie podaje się pacjentom przyjmującym enzalutamid ani przez co najmniej miesiąc po jego odstawieniu.Jeśli przyjmujesz enzalutamid albo odstawiłeś go w ostatnim miesiącu, nie zaczynaj lefamuliny i od razu powiedz o tym lekarzowi, który przepisał antybiotyk.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz enzalutamid albo odstawiłeś go w ostatnim miesiącu, nie zaczynaj lefamuliny i od razu powiedz o tym lekarzowi, który przepisał antybiotyk.

Enzalutamid przyspiesza rozkład lefamuliny w organizmie. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zapalenia płuc. Tych leków nie wolno łączyć, a działanie enzalutamidu utrzymuje się jeszcze przez około miesiąc po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, która nie spada po 2–3 dniach antybiotyku
  • nasilający się kaszel lub duszność
  • pogorszenie samopoczucia mimo leczenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Lefamuliny nie podaje się pacjentom przyjmującym enzalutamid ani przez co najmniej miesiąc po jego odstawieniu[1][2]. Zakażenie należy leczyć antybiotykiem, którego skuteczność nie zależy od metabolizmu przez CYP3A, z uwzględnieniem lokalnej oporności i wyników posiewów. Enzalutamidu nie odstawia się w celu włączenia lefamuliny, bo efekt indukcji utrzymuje się długo po zakończeniu leczenia[2].

Skutek kliniczny

Stężenie lefamuliny może spaść tak bardzo, że antybiotyk przestanie skutecznie leczyć zakażenie, co grozi niepowodzeniem terapii pozaszpitalnego zapalenia płuc i rozwojem oporności[1]. Hamowanie CYP2C8 przez lefamulinę może przejściowo zwiększyć ekspozycję na enzalutamid i nasilić jego działania niepożądane.

Mechanizm

Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zmniejszył AUC midazolamu o 86%[2]. Lefamulina jest metabolizowana przez CYP3A i jej podawanie z umiarkowanymi lub silnymi induktorami tego enzymu jest przeciwwskazane[1]. Silny induktor CYP3A (ryfampicyna) zmniejszył AUC lefamuliny do 0,28, a Cmax do 0,43 wartości wyjściowej[1]. Dodatkowo lefamulina hamuje CYP2C8, który odgrywa ważną rolę w eliminacji enzalutamidu i tworzeniu jego aktywnego metabolitu, więc możliwy jest też wzrost ekspozycji na enzalutamid[1][2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Enzalutamid – słaby inhibitor P-gp[3], lefamulina – substrat P-gp[4]
  • Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[5], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lefamulina – inhibitor CYP2C8[4], enzalutamid – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3]
  • Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[3], słaby inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[5], umiarkowany induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • odpowiedź kliniczna na antybiotykoterapię (gorączka, objawy oddechowe, CRP) po zmianie antybiotyku
  • wywiad o przyjmowaniu enzalutamidu w ostatnich tygodniach przed włączeniem lefamuliny

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriakson

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 1 miesiąc od odstawienia enzalutamiduenzalutamidinne zalecenieWpływ indukcyjny enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po zakończeniu leczenia, dlatego nawet po tym czasie lefamulinę włącza się ostrożnie i z oceną odpowiedzi klinicznej.
Dożylnadroga podania · lefamulinainne zaleceniePrzeciwwskazanie łączenia z induktorami CYP3A dotyczy lefamuliny niezależnie od drogi podania, ponieważ indukcja przyspiesza także eliminację ogólnoustrojową.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 24.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ SomapacitanNie włączaj somapacitanu u pacjenta leczonego enzalutamidem.Nie zaczynaj stosowania somapacitanu w trakcie leczenia enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, jeśli masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj stosowania somapacitanu w trakcie leczenia enzalutamidem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, jeśli masz przepisane oba leki.

Leku z hormonem wzrostu nie stosuje się, gdy trwa leczenie nowotworu. Enzalutamid leczy raka prostaty, a hormon wzrostu może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt tego leczenia. Dlatego te dwa leki nie powinny być przyjmowane razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowe lub nasilające się bóle kości
  • trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
  • niezamierzona utrata masy ciała i osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie włączaj somapacitanu u pacjenta leczonego enzalutamidem[1]. Jeżeli u pacjenta stosującego somapacitan rozpoznano nowotwór i planowane jest leczenie enzalutamidem, somapacitan należy odstawić[1]. O ewentualnym wznowieniu leczenia hormonem wzrostu po zakończeniu terapii przeciwnowotworowej i potwierdzeniu braku czynnej choroby decyduje endokrynolog wspólnie z onkologiem.

Skutek kliniczny

Ryzyko pobudzenia wzrostu nowotworu i osłabienia kontroli choroby podczas leczenia enzalutamidem. Teoretycznie możliwe jest też niewielkie zmniejszenie stężenia enzalutamidu o nieznanym znaczeniu klinicznym.

Mechanizm

Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Enzalutamid jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w czynnym raku gruczołu krokowego, więc samo wskazanie do enzalutamidu wyklucza leczenie somapacitanem. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi leczenia enzalutamidem. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Enzalutamid jest eliminowany głównie z udziałem CYP2C8, a w mniejszym stopniu CYP3A4[2]. Somapacitan jako białko nie jest substratem enzymów indukowanych przez enzalutamid, więc enzalutamid nie powinien istotnie zmieniać jego ekspozycji.

Metabolizm i transportery

  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[3], słaby inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[4], umiarkowany induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • aktywność choroby nowotworowej (PSA, badania obrazowe) przy jakiejkolwiek wcześniejszej ekspozycji na hormon wzrostu
  • objawy wzrostu guza

Kiedy ocena się zmienia

Somapacitan stosowany przed rozpoznaniem nowotworukolejność włączenia · somapacitaninne zalecenieJeżeli nowotwór rozpoznano w trakcie leczenia somapacitanem, lek należy odstawić przed rozpoczęciem terapii enzalutamidem.
Po zakończeniu leczenia enzalutamidem i potwierdzeniu braku czynnej choroby nowotworowejodstep · enzalutamidryzyko malejePo zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie włączenie somapacitanu jest możliwe wyłącznie po decyzji specjalistów. Działanie indukujące enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.