Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, które u pacjentów leczonych erybuliną mogą wynikać z wymiotów i biegunki, a także przy bradykardii i niewydolności serca.

Mechanizm

Amisulpryd i erybulina wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT^[1]. Erybulina jest słabym inhibitorem CYP3A4 in vitro^[4], ale amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany i wydalany głównie przez nerki, dlatego interakcja farmakokinetyczna nie ma znaczenia klinicznego.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
• stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
• częstość rytmu serca – bradykardia
• kreatynina i eGFR
• morfologia krwi z rozmazem

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazyna

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko złośliwych arytmii^[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego^[1]. Erybulina wydłuża odstęp QT, a ryzyko dodatkowo zwiększają zaburzenia elektrolitowe częste podczas chemioterapii.

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie
• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór oraz nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i niewydolności serca. U chorych onkologicznych te czynniki są częste, np. po wymiotach, biegunce lub w trakcie leczenia przeciwwymiotnego.

Mechanizm

Cyzapryd i erybulina wydłużają odstęp QT, a ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a wzrost jego stężenia zwiększa ryzyko wydłużenia QT i ciężkich komorowych zaburzeń rytmu^[1]. Erybulina w badaniach in vitro słabo hamuje CYP3A4, a danych in vivo brak^[2]. Teoretycznie może to dodatkowo zwiększać ekspozycję na cyzapryd.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed leczeniem erybuliną i w jego trakcie
• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

itoprydmetoklopramid

Skutek kliniczny

Możliwe addytywne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca i przy stosowaniu innych leków wydłużających QT, w tym niektórych leków przeciwwymiotnych używanych w chemioterapii.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Efawirenzu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużać odstęp QTc lub wywoływać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes^[1]. Erybulina należy do tej grupy, choć nie jest wymieniona z nazwy w wykazie przykładowych leków. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo induktory i inhibitory CYP3A4 nie zmieniają ekspozycji na erybulinę^[2]. Słabe hamowanie CYP3A4 przez erybulinę wykazano tylko in vitro^[2] i nie ma znaczenia dla efawirenzu, który jest metabolizowany głównie przez CYP2B6.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed włączeniem erybuliny i w trakcie leczenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość rytmu serca (bradykardia)
• inne leki wydłużające QT, zwłaszcza przeciwwymiotne
• wiremia HIV po zmianie schematu przeciwretrowirusowego

Bezpieczniejsze alternatywy

dorawiryna

Skutek kliniczny

Po podaniu szczepionki żywej w trakcie chemioterapii erybuliną istnieje ryzyko zakażenia wywołanego wirusem szczepionkowym, w tym postaci rozsianej. Szczepionka rekombinowana nie niesie tego ryzyka, ale podana w okresie głębokiej immunosupresji może dać słabszą ochronę przed półpaścem.

Mechanizm

Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego ani przy niedoborach odporności komórkowej.^[1] Erybulina jest lekiem cytotoksycznym hamującym czynność szpiku, przede wszystkim powodującym neutropenię, więc osłabia odporność. U chorego z osłabioną odpornością żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca może się namnażać, a odpowiedź immunologiczna na każdą szczepionkę przeciw półpaścowi – także rekombinowaną – może być słabsza.

Monitorować

• morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofili przed szczepieniem
• objawy zakażenia i gorączka po szczepieniu
• wysypka pęcherzykowa po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

rekombinowana szczepionka przeciw półpaścowi z adiuwantem

Skutek kliniczny

Grozi nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i niewydolności serca, które u pacjentów onkologicznych występują często, na przykład po wymiotach lub biegunce.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. Lefamuliny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.^[1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ inhibitory i induktory CYP3A4, w tym ketokonazol hamujący także glikoproteinę P, nie zmieniają ekspozycji na erybulinę.^[2] Erybulina nie jest też substratem BCRP, OATP1B1 ani OATP1B3, czyli transporterów hamowanych przez lefamulinę.^[2]

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc
• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• częstość i miarowość rytmu serca

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriaksondoksycyklina

Skutek kliniczny

Sumowanie działania mielosupresyjnego zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w konsekwencji neutropenii z gorączką, ciężkich zakażeń i posocznicy, które mogą zagrażać życiu. Neutropenia po erybulinie utrudnia też rozpoznanie i ocenę agranulocytozy wywołanej deferypronem.

Mechanizm

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i obniżają liczbę neutrofili. Deferypronu nie łączy się z żadnym lekiem, o którym wiadomo, że może wywołać neutropenię lub agranulocytozę, bo mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany^[1][2]. Erybulina jako lek cytostatyczny hamujący mikrotubule często wywołuje neutropenię, także ciężką i z gorączką. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo erybulina jest wydalana głównie z żółcią i nie zależy od CYP3A4 ani badanych białek transportowych^[3].

Monitorować

• bezwzględna liczba neutrofili (morfologia z rozmazem)
• temperatura ciała i objawy zakażenia
• objawy zapalenia jamy ustnej i gardła

Bezpieczniejsze alternatywy

deferoksaminadeferazyroks

Skutek kliniczny

Głęboka, złożona immunosupresja ze wzrostem ryzyka ciężkich, także oportunistycznych zakażeń oraz niekorzystny wpływ leczenia anty-CD20 na przebieg czynnej choroby nowotworowej.

Mechanizm

Okrelizumabu nie stosuje się u pacjentów ze znanym, aktywnym nowotworem złośliwym ani u pacjentów w stanie ciężkiego obniżenia odporności^[1]. Erybulinę podaje się wyłącznie w czynnej chorobie nowotworowej, więc samo wskazanie do erybuliny oznacza stan, w którym okrelizumab jest przeciwwskazany. Dodatkowo sumuje się działanie immunosupresyjne – erybulina jako cytostatyk hamuje szpik i powoduje neutropenię, a okrelizumab długotrwale usuwa limfocyty B. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo okrelizumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez CYP3A4, a erybulina jest tylko jego słabym inhibitorem^[2].

Monitorować

• morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem erybuliny
• objawy zakażenia, w tym gorączka
• stężenie immunoglobulin u pacjentów po wcześniejszym leczeniu okrelizumabem
• objawy neurologiczne sugerujące zakażenie oportunistyczne

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon betaglatiramer