Interakcje / Eszopiklon / Eszopiklon i flukonazol
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
U osób w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z flukonazolem – na czas leczenia przeciwgrzybiczego należy odstawić eszopiklon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4.
Zanim przyjmiesz lek nasenny w trakcie leczenia flukonazolem lub w ciągu kilku dni po nim, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie trzeba zmniejszyć dawki albo go odstawić, i nie pij w tym czasie alkoholu.
Połączenie przeciwwskazaneEszopiklon+ FlukonazolU osób w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z flukonazolem – na czas leczenia przeciwgrzybiczego należy odstawić eszopiklon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4.Zanim przyjmiesz lek nasenny w trakcie leczenia flukonazolem lub w ciągu kilku dni po nim, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie trzeba zmniejszyć dawki albo go odstawić, i nie pij w tym czasie alkoholu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim przyjmiesz lek nasenny w trakcie leczenia flukonazolem lub w ciągu kilku dni po nim, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie trzeba zmniejszyć dawki albo go odstawić, i nie pij w tym czasie alkoholu.
Flukonazol, lek na grzybicę, może spowolnić usuwanie leku nasennego z organizmu. Lek nasenny działa wtedy silniej i dłużej, więc rano możesz być senny, mniej sprawny i łatwiej się przewrócić. U osób starszych tego połączenia się nie stosuje. Działanie flukonazolu utrzymuje się jeszcze kilka dni po ostatniej tabletce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność rano lub w ciągu dnia
- zawroty głowy i chwiejny chód
- trudności z koncentracją lub zapamiętywaniem
- spowolniony lub płytki oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U osób w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z flukonazolem – na czas leczenia przeciwgrzybiczego należy odstawić eszopiklon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4.[1] U młodszych dorosłych należy rozważyć zmniejszenie dawki eszopiklonu i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.[1] Ostrożność obowiązuje także przez 4–5 dni po odstawieniu flukonazolu.[2] Pacjent powinien unikać alkoholu i nie prowadzić pojazdów rano po przyjęciu eszopiklonu.[1]
Skutek kliniczny
Nasilenie i wydłużenie działania nasennego eszopiklonu – poranna senność, osłabienie koncentracji i koordynacji, zwiększone ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych.[1] Ryzyko jest największe u osób w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, alkoholu lub opioidów.[1]
Mechanizm
Flukonazol hamuje CYP3A4, który jest głównym szlakiem eliminacji eszopiklonu (z dodatkowym udziałem CYP2E1), co zwiększa ekspozycję na eszopiklon.[2][1] Ketokonazol w dawce 400 mg na dobę przez 5 dni zwiększał ekspozycję na eszopiklon około dwukrotnie, a podobnego działania oczekuje się po innych azolowych lekach przeciwgrzybiczych.[1] Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- senność i spowolnienie psychoruchowe w ciągu dnia
- zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków
- zaburzenia pamięci i dezorientacja
- jednoczesne stosowanie innych leków działających depresyjnie na OUN, opioidów i alkoholu
Bezpieczniejsze alternatywy
nystatynaklotrimazol (miejscowo)terbinafina
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku przyjmujących silne inhibitory CYP3A4, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze, eszopiklon jest przeciwwskazany. |
| odstep ≤ 5 dni po odstawieniu flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu, dlatego środki ostrożności obowiązują także w tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esogno-100409909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/esogno-100409909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaEszopiklona alkoholPacjent przyjmujący eszopiklon nie powinien pić alkoholu w dniu przyjęcia leku.Nie pij alkoholu w dniu przyjęcia leku, a jeśli już wypiłeś alkohol wieczorem, nie bierz tej nocy tabletki i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jak dalej postępować.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w dniu przyjęcia leku, a jeśli już wypiłeś alkohol wieczorem, nie bierz tej nocy tabletki i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jak dalej postępować.
Nie pij alkoholu w dniu, w którym bierzesz ten lek nasenny. Alkohol i lek razem mocniej usypiają i osłabiają koordynację, przez co łatwiej o upadek lub wypadek, także następnego ranka. Zdarza się wtedy również, że ktoś chodzi, je albo nawet prowadzi samochód w półśnie i potem tego nie pamięta. Po większej ilości alkoholu może dojść do niebezpiecznego spłycenia oddechu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- chwiejny chód, zawroty głowy lub upadek
- zachowania w nocy, których nie pamiętasz, na przykład chodzenie, jedzenie lub jazda samochodem
- spowolniony lub płytki oddech, sinienie ust
- splątanie lub wyraźne problemy z pamięcią następnego dnia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjent przyjmujący eszopiklon nie powinien pić alkoholu w dniu przyjęcia leku. Nie należy przyjmować tabletki po wieczornym spożyciu alkoholu. U osób regularnie pijących lub nadużywających alkoholu należy rozważyć z lekarzem inną metodę leczenia bezsenności, ponieważ w tej grupie rośnie ryzyko uzależnienia i przedawkowania.
Skutek kliniczny
Połączenie nasila senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych, także następnego dnia rano. Alkohol zwiększa również ryzyko złożonych zachowań w czasie snu, takich jak lunatykowanie, prowadzenie pojazdu lub jedzenie bez pełnej świadomości, z późniejszą niepamięcią tych zdarzeń. Po większych ilościach alkoholu możliwa jest depresja oddechowa, szczególnie u osób z bezdechem sennym, chorobami płuc lub w podeszłym wieku.
Mechanizm
Eszopiklon i alkohol nasilają wzajemnie swoje działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego nie należy łączyć ich w tym samym wieczorze. Eszopiklon jest agonistą miejsca benzodiazepinowego receptora GABA-A. Etanol także wzmacnia przekaźnictwo GABA-ergiczne, a przy tym hamuje przekaźnictwo glutaminianergiczne. Skutkiem jest addycyjne nasilenie sedacji, zaburzeń koordynacji, osłabienia pamięci i depresji oddechowej. Charakterystyka produktu eszopiklonu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach i nie zawiera wzmianki o jego spożywaniu[1]. Przeciwwskazaniami są natomiast między innymi ciężka niewydolność oddechowa, zespół ciężkiego bezdechu sennego i ciężka niewydolność wątroby[1]. To stany, w których depresyjne działanie alkoholu na oddychanie oraz jego szkodliwy wpływ na wątrobę są szczególnie niebezpieczne. Klasę ustalono na podstawie farmakologii leków nasennych z grupy Z oraz badań interakcji eszopiklonu z etanolem, a nie na podstawie zapisu ChPL.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nadmierna senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i upadki, zwłaszcza u osób starszych
- epizody złożonych zachowań w czasie snu z niepamięcią
- objawy depresji oddechowej po większych ilościach alkoholu
- wzorzec picia alkoholu i ryzyko uzależnienia od leków nasennych
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku wolniejsza eliminacja eszopiklonu i większa wrażliwość na leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy zwiększają ryzyko upadków, złamań i splątania po alkoholu. |
| Duża lub upojenieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przyjęcie eszopiklonu w stanie upojenia alkoholowego grozi głęboką sedacją i depresją oddechową, szczególnie przy chorobach płuc lub bezdechu sennym. |
| Regularne picie lub uzależnienie od alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U osób regularnie pijących lub z uzależnieniem od alkoholu wzrasta ryzyko uzależnienia od leku nasennego i przedawkowania. Należy rozważyć z lekarzem inne leczenie bezsenności. |
| Alkohol tego samego wieczoruodstep · pacjent | inne zalecenie | Po spożyciu alkoholu tego samego wieczoru należy pominąć dawkę eszopiklonu. Nie przyjmować leku, dopóki działanie alkoholu nie ustąpi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esogno-100409909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/esogno-100409909/
Interakcja nieistotna klinicznieFlukonazola alkoholPrzy krótkim leczeniu flukonazolem, w tym po jednorazowej dawce, nie trzeba modyfikować terapii ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu.Podczas leczenia flukonazolem możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale przy dłuższej kuracji lub chorobie wątroby lepiej ogranicz picie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Podczas leczenia flukonazolem możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale przy dłuższej kuracji lub chorobie wątroby lepiej ogranicz picie.
Flukonazol nie wchodzi z alkoholem w groźną interakcję i nie wywołuje reakcji takiej jak po niektórych antybiotykach. Niewielka ilość alkoholu w trakcie krótkiego leczenia jest zwykle bezpieczna. Alkohol może jednak nasilać nudności, bóle brzucha czy zawroty głowy, a przy długim leczeniu i częstym piciu dodatkowo obciąża wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- silne nudności lub wymioty
- nasilone zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy krótkim leczeniu flukonazolem, w tym po jednorazowej dawce, nie trzeba modyfikować terapii ani zakazywać umiarkowanego spożycia alkoholu. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby, leczonych przewlekle albo dużymi dawkami, należy zalecić ograniczenie alkoholu i rozważyć kontrolę parametrów wątrobowych. Małym dzieciom otrzymującym syrop nie należy podawać równocześnie innych leków zawierających etanol bez oceny lekarza.
Skutek kliniczny
U dorosłych umiarkowane spożycie alkoholu podczas leczenia flukonazolem nie powoduje udokumentowanych istotnych skutków klinicznych. Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane flukonazolu, takie jak nudności, bóle brzucha, bóle i zawroty głowy. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach u osób nadużywających alkoholu albo z chorobą wątroby teoretycznie rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby. U noworodków i dzieci w wieku poniżej 5 lat, które otrzymują syrop, jednoczesna ekspozycja na etanol, na przykład z innych leków zawierających alkohol, może powodować działania niepożądane związane z glikolem propylenowym.[1]
Mechanizm
Flukonazol i etanol nie wchodzą w klinicznie istotną interakcję farmakokinetyczną. Flukonazol jest silnym inhibitorem CYP2C9 oraz inhibitorem CYP2C19 i CYP3A4.[1] Te izoenzymy mają niewielki udział w metabolizmie etanolu, a etanol nie zmienia w znaczący sposób stężenia flukonazolu. Flukonazol nie jest znany z wywoływania reakcji disulfiramopodobnej, w przeciwieństwie na przykład do metronidazolu. Teoretyczne znaczenie ma addycja działania hepatotoksycznego, ponieważ flukonazol rzadko uszkadza wątrobę, a regularne picie alkoholu dodatkowo ją obciąża. Produkty różnią się zapisami w charakterystyce, co wynika z ich składu. ChPL flukonazolu w kapsułkach nie wymienia alkoholu ani etanolu.[1] ChPL syropu podaje, że 10 ml syropu zawiera 164,8 mg glikolu propylenowego.[1] Według tej charakterystyki jednoczesne podawanie z innymi substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może powodować ciężkie działania niepożądane u noworodków oraz działania niepożądane u dzieci w wieku poniżej 5 lat.[1] Etanol konkuruje z glikolem propylenowym o dehydrogenazę alkoholową, co może sprzyjać kumulacji glikolu u dzieci o niedojrzałym metabolizmie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ciemny mocz i bóle w prawym podżebrzu, przy leczeniu długotrwałym
- aktywność AlAT i AspAT u pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby leczonych przewlekle
- inne leki zawierające etanol u dzieci w wieku poniżej 5 lat otrzymujących syrop
Kiedy ocena się zmienia
| Syroppostać · alkohol | inne zalecenie | Syrop zawiera glikol propylenowy, a ChPL ostrzega przed jednoczesnym podawaniem z etanolem noworodkom i dzieciom w wieku poniżej 5 lat. U małych dzieci należy unikać równoczesnego podawania innych leków zawierających etanol. |
| wiek ≤ 4 latapacjent | ryzyko rośnie | U noworodków i dzieci w wieku poniżej 5 lat otrzymujących syrop jednoczesna ekspozycja na etanol może powodować działania niepożądane, u noworodków ciężkie. Należy unikać łączenia z lekami zawierającymi etanol. |
| Regularne picie powyżej 2 standardowych porcji alkoholu dziennieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko addycji hepatotoksyczności, szczególnie przy dłuższej terapii. Warto zalecić ograniczenie alkoholu i obserwację objawów uszkodzenia wątroby. |
| Kilka tygodni lub dawki co najmniej 400 mg na dobęczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Przewlekła terapia lub duże dawki flukonazolu u osób pijących regularnie zwiększają teoretyczne ryzyko uszkodzenia wątroby. Należy rozważyć kontrolę AlAT i AspAT oraz zalecić ograniczenie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Inne interakcje tych leków 355
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub ciężkość mięśni
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
- kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- nudności i ogólne złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.
Mechanizm
Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
- inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)
Kiedy ocena się zmienia
| Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazole | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu. |
| Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronu | inne zalecenie | Gdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia. |
Źródła
- Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
- Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.
Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i ruchowych, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Podobne działanie mają niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i z niskim poziomem potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Nie należy rozpoczynać połączenia przy wyjściowo wydłużonym QTc. EKG trzeba powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego obu leków i po każdym zwiększeniu dawki. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek, a przy wydłużeniu QTc odstawić benzamid lub zmienić lek przeciwgrzybiczy. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć echinokandynę lub izawukonazol.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie benzamidu i triazolu wydłużającego QT zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy amisulprydzie, dużych dawkach, zaburzeniach elektrolitowych, niewydolności nerek, bradykardii i chorobach serca[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i w zależności od stężenia wydłużają odstęp QT. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają odstęp QT[2]. Benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i praktycznie nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu przez triazole nie zwiększa istotnie ich stężenia. Brak par tiaprydu i sulpirydu w bazie oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, ponieważ mechanizm jest wspólny dla całej grupy benzamidów.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- czynność nerek (eGFR)
- częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim wydłużenie QT. Flukonazol także jest wydalany przez nerki. Konieczne jest zmniejszenie dawki benzamidu i częstsza kontrola EKG. |
| Duża dawkadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez benzamidy zależy od stężenia, dlatego duże dawki, szczególnie amisulprydu, istotnie zwiększają ryzyko w połączeniu z triazolem. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują pogorszenie czynności nerek, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- He L, Yu Y, Wei Y, Huang J, Shen Y, Li H. Characteristics and Spectrum of Cardiotoxicity Induced by Various Antipsychotics: A Real-World Study From 2015 to 2020 Based on FAERS. Front Pharmacol. 2022;12:815151. doi: 10.3389/fphar.2021.815151. PMID: 35185550.
- Vandael E, Vandenberk B, Vandenberghe J, Spriet I, Willems R, Foulon V. Development of a risk score for QTc-prolongation: the RISQ-PATH study. Int J Clin Pharm. 2017;39(2):424-432. doi: 10.1007/s11096-017-0446-2. PMID: 28281228.
Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność, także w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadek lub prawie upadek
- splątanie albo niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.
Monitorować
- głębokość sedacji i poziom świadomości
- częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
- ciśnienie tętnicze
- senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
- czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Przy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. |
| Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Jednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji. |
| Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce. |
Źródła
- Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.
Połączenie przeciwwskazaneBupropion+ EszopiklonPołączenie można stosować, ale eszopiklonu nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem, tylko stopniowo zmniejsza dawkę pod kontrolą lekarza.Nie odstawiaj nagle eszopiklonu i nie pomijaj go samodzielnie przez kilka nocy z rzędu, tylko zapytaj lekarza, jak bezpiecznie zmniejszać dawkę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj nagle eszopiklonu i nie pomijaj go samodzielnie przez kilka nocy z rzędu, tylko zapytaj lekarza, jak bezpiecznie zmniejszać dawkę.
Te leki możesz przyjmować razem, jeśli zlecił je lekarz. Lek przeciwdepresyjny bupropion może u niektórych osób wywołać drgawki, a nagłe przerwanie leku nasennego eszopiklonu to ryzyko zwiększa. Bupropion może też utrudniać zasypianie i osłabiać działanie leku nasennego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- silne drżenie rąk albo całego ciała
- nagły niepokój, rozdrażnienie lub dezorientacja po przerwaniu leku nasennego
- nasilona bezsenność mimo przyjmowania leku nasennego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale eszopiklonu nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem, tylko stopniowo zmniejsza dawkę pod kontrolą lekarza[1]. Przed włączeniem eszopiklonu warto sprawdzić, czy bezsenność nie jest działaniem niepożądanym bupropionu, i rozważyć przyjmowanie bupropionu rano. Leczenie eszopiklonem powinno być możliwie krótkie, aby ograniczyć ryzyko uzależnienia i objawów odstawiennych.
Skutek kliniczny
Podczas równoczesnego stosowania głównym zagrożeniem jest napad drgawkowy po nagłym przerwaniu przyjmowania eszopiklonu. Możliwe jest też słabsze działanie nasenne eszopiklonu, a bezsenność wywołana bupropionem bywa powodem dołączenia leku nasennego, co jest kaskadą przepisywania.
Mechanizm
Eszopiklonu nie wolno nagle odstawiać w trakcie leczenia bupropionem, bo odstawienie leku o działaniu podobnym do benzodiazepin zwiększa ryzyko napadów drgawkowych, a bupropion sam wywołuje napady w sposób zależny od dawki[1]. Nagłe odstawienie leków o działaniu podobnym do benzodiazepin u osoby leczonej bupropionem jest przeciwwskazane[2][3]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo eszopiklon jest eliminowany głównie przez CYP3A4 z udziałem CYP2E1[4], a bupropion jest metabolizowany przez CYP2B6 i hamuje CYP2D6[1]. Bupropion działa aktywizująco i może osłabiać efekt nasenny eszopiklonu.
Metabolizm i transportery
- Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], wrażliwy substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
- Eszopiklon: drugorzędny szlak substrat CYP2E1[7], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7]
Monitorować
- objawy odstawienne po zmniejszeniu dawki lub pominięciu eszopiklonu
- napady drgawkowe, drżenie, niepokój
- nasilenie bezsenności związane z bupropionem
- czas trwania i regularność stosowania eszopiklonu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Nagłe odstawienie podczas leczenia bupropionemdawka · eszopiklon | inne zalecenie | Nagłe odstawienie leku o działaniu podobnym do benzodiazepin w trakcie leczenia bupropionem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka napadów drgawkowych. |
| Regularne stosowanie przez dłuższy czasczas leczenia · eszopiklon | ryzyko rośnie | Im dłużej i regularniej pacjent przyjmuje eszopiklon, tym większe ryzyko objawów odstawiennych i napadu drgawkowego przy jego przerwaniu, dlatego dawkę trzeba zmniejszać stopniowo. |
| Maksymalna dawka dobowadawka · bupropion | ryzyko rośnie | Ryzyko napadów drgawkowych po bupropionie zależy od dawki, więc przy dużych dawkach odstawienie eszopiklonu jest szczególnie niebezpieczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esogno-100409909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/esogno-100409909/
Połączenie przeciwwskazaneErytromycyna+ EszopiklonU osób w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których zalicza się antybiotyki makrolidowe.Zanim weźmiesz lek nasenny w czasie leczenia tym antybiotykiem, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie trzeba zmniejszyć jego dawki albo zrobić przerwy.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim weźmiesz lek nasenny w czasie leczenia tym antybiotykiem, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy nie trzeba zmniejszyć jego dawki albo zrobić przerwy.
Ten antybiotyk spowalnia usuwanie leku nasennego z organizmu. Lek nasenny może wtedy działać silniej i dłużej, a senność może utrzymywać się jeszcze następnego dnia. U osób starszych tych leków nie należy łączyć, bo rośnie ryzyko upadków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność rano lub w ciągu dnia
- chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
- splątanie lub kłopoty z pamięcią
- spowolniony, płytki oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U osób w podeszłym wieku nie łączy się eszopiklonu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których zalicza się antybiotyki makrolidowe[1]. U młodszych dorosłych podczas leczenia erytromycyną może być konieczne zmniejszenie dawki eszopiklonu[1]. Najprościej wybrać antybiotyk, który nie hamuje CYP3A4, albo na czas krótkiej antybiotykoterapii odstawić lub zmniejszyć dawkę leku nasennego.
Skutek kliniczny
Nasilenie i wydłużenie działania nasennego eszopiklonu[1]. W praktyce oznacza to większe ryzyko nadmiernej senności następnego dnia, zaburzeń koordynacji i upadków, szczególnie u osób starszych.
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4, który jest głównym szlakiem eliminacji eszopiklonu, z dodatkowym udziałem CYP2E1[1]. Erytromycyna zwiększa stężenie leków metabolizowanych z udziałem cytochromu P-450[2]. Ketokonazol, silny inhibitor CYP3A4, w dawce 400 mg na dobę przez 5 dni zwiększał ekspozycję na eszopiklon około dwukrotnie, a podobnego działania oczekuje się po antybiotykach makrolidowych[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- nadmierna senność w ciągu dnia i senność poranna
- zaburzenia koordynacji i równowagi, upadki
- splątanie, zaburzenia pamięci
- spowolnienie oddechu u pacjentów przyjmujących też opioidy lub inne leki działające depresyjnie na OUN
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | interakcja nie dotyczy | U osób w podeszłym wieku eszopiklon jest przeciwwskazany podczas stosowania silnych inhibitorów CYP3A4, w tym antybiotyków makrolidowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esogno-100409909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esogno. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/esogno-100409909/
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ SakwinawirNie łącz flukonazolu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o inny lek na grzybicę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj flukonazolu, jeśli leczysz się sakwinawirem, i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV o inny lek na grzybicę.
Flukonazol, lek na grzybice, sprawia, że sakwinawir, lek na HIV, dłużej i w większej ilości utrzymuje się w organizmie. Oba leki mogą też zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem to działanie się nasila. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdleniu
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz flukonazolu z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem. ChPL sakwinawiru przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT i (lub) PR, a leków zwiększających ekspozycję na sakwinawir każe unikać, jeśli dostępne są inne opcje.[1] Wybierz lek przeciwgrzybiczy spoza grupy azoli, a w zakażeniach miejscowych preferuj leczenie miejscowe o minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym. Jeżeli lekarz prowadzący terapię HIV uzna połączenie za nieodzowne, konieczna może być modyfikacja dawkowania sakwinawiru.[2] W takiej sytuacji przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonaj EKG oraz wyrównaj zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza hipokaliemię. Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po jego odstawieniu, więc ryzyko nie znika natychmiast po zakończeniu kuracji.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępów QT i PR, zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes, blokiem przedsionkowo-komorowym i w skrajnym przypadku nagłą śmiercią sercową. Interakcja z sakwinawirem podawanym razem z rytonawirem nie była badana i może być silniejsza niż przy niewzmocnionym sakwinawirze.[2] Wyższe stężenie sakwinawiru zwiększa też ryzyko innych jego działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności.
Mechanizm
Flukonazol hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, przez co zwiększa AUC sakwinawiru o około 50% i Cmax o około 55%.[2] CYP3A4 odpowiada za około 90% metabolizmu wątrobowego sakwinawiru, a sakwinawir jest także substratem glikoproteiny P, dlatego inhibitory tych szlaków istotnie zwiększają jego ekspozycję.[1] Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, więc wzrost jego stężenia nasila to działanie.[1] Flukonazol sam ma potencjał wydłużania odstępu QT, co dodatkowo sumuje się z działaniem sakwinawiru na przewodzenie w sercu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępów QTc i PR przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- aktywność enzymów wątrobowych
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)
Bezpieczniejsze alternatywy
mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatyna (miejscowo)klotrymazol (miejscowo lub dopochwowo)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 5 dni od odstawienia flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu, dlatego włączenie sakwinawiru w tym okresie nadal wiąże się z interakcją. |
| Postać miejscowa (krem, globulki) innych leków przeciwgrzybiczych zamiast flukonazolu doustnegopostać · flukonazol | interakcja nie dotyczy | Zamiana flukonazolu doustnego na lek przeciwgrzybiczy stosowany miejscowo o minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym praktycznie eliminuje ryzyko tej interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ RybocyklibNależy unikać łączenia flukonazolu podawanego ogólnie z rybocyklibem i wybrać lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT.Nie przyjmuj flukonazolu w czasie leczenia rybocyklibem bez wyraźnej zgody onkologa i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj flukonazolu w czasie leczenia rybocyklibem bez wyraźnej zgody onkologa i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na grzybicę.
Flukonazol, lek na grzybicę, może zwiększać ilość rybocyklibu we krwi. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem to ryzyko jest większe i może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu. Działanie flukonazolu utrzymuje się jeszcze kilka dni po ostatniej tabletce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia flukonazolu podawanego ogólnie z rybocyklibem i wybrać lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT. ChPL flukonazolu przeciwwskazuje stosowanie leków wydłużających odstęp QT i metabolizowanych przez CYP3A4, a rybocyklib spełnia oba te kryteria, choć nie jest wymieniony z nazwy.[1][2][3] ChPL rybocyklibu przy umiarkowanych inhibitorach CYP3A4 nie wymaga zmiany dawki na starcie, ale zaleca monitorowanie działań niepożądanych rybocyklibu.[4] Jeśli lekarz po ocenie ryzyka uzna połączenie za niezbędne, trzeba wykonać EKG przed włączeniem flukonazolu i w trakcie leczenia, wyrównać potas i magnez oraz pamiętać, że interakcja utrzymuje się 4 do 5 dni po odstawieniu flukonazolu.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Wzrost stężenia rybocyklibu może też nasilać jego inne działania toksyczne, w tym neutropenię i uszkodzenie wątroby.
Mechanizm
Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a rybocyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc flukonazol zwiększa ekspozycję na rybocyklib.[1][4] Według symulacji PBPK umiarkowany inhibitor CYP3A4 zwiększa AUC rybocyklibu w stanie stacjonarnym 1,1 raza przy dawce 600 mg, 1,2 raza przy dawce 400 mg i 1,5 raza przy dawce 200 mg.[4] Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje, a wyższe stężenie rybocyklibu dodatkowo nasila to ryzyko. Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4 do 5 dni po jego odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], rybocyklib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Flukonazol – inhibitor P-gp[7], rybocyklib – substrat P-gp[6]
- Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[7]
- Rybocyklib: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2E1[6], umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OATP1B3[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem flukonazolu i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z rozmazem
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
Bezpieczniejsze alternatywy
mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatynaklotrimazol (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≤ 200 mg/dobęrybocyklib | ryzyko rośnie | Według symulacji PBPK przy dawce rybocyklibu 200 mg raz na dobę umiarkowany inhibitor CYP3A4 zwiększa Cmax 1,3 raza i AUC 1,5 raza, czyli bardziej niż przy dawkach 400 mg i 600 mg. |
| odstep ≤ 5 dni od odstawienia flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4 do 5 dni po odstawieniu, więc w tym czasie ryzyko interakcji z rybocyklibem nadal istnieje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flukonazol Actavis 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flukonazol-actavis-100248777/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ KlarytromycynaNależy unikać jednoczesnego stosowania, ponieważ klarytromycyna mieści się w grupie leków przeciwwskazanych w ChPL flukonazolu.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, który może dobrać inny antybiotyk.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, który może dobrać inny antybiotyk.
Lek przeciwgrzybiczy flukonazol i antybiotyk klarytromycyna mogą razem wpływać na pracę serca. W rzadkich przypadkach takie połączenie może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Flukonazol działa w organizmie jeszcze przez kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca
- nierówne lub bardzo szybkie bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania, ponieważ klarytromycyna mieści się w grupie leków przeciwwskazanych w ChPL flukonazolu.[1] Jeśli potrzebny jest makrolid, warto rozważyć azytromycynę, która nie jest metabolizowana przez CYP3A4, pamiętając, że również może wydłużać QT. Gdy skojarzenie jest niezbędne według lekarza, należy przed leczeniem wykonać EKG, wyrównać potas i magnez oraz kontrolować QTc w trakcie terapii. Ryzyko utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu flukonazolu.[2]
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Zmiana farmakokinetyki klarytromycyny jest niewielka i według ChPL klarytromycyny nie wymaga zmiany dawki.[3] ChPL flukonazolu opisuje dla erytromycyny – makrolidu z tej samej grupy ryzyka – kardiotoksyczność mogącą prowadzić do nagłej śmierci sercowej.[2]
Mechanizm
Klarytromycyna spełnia kryteria grupy, której stosowanie z flukonazolem przeciwwskazuje ChPL flukonazolu, czyli leków wydłużających odstęp QT i metabolizowanych przez CYP3A4.[2] Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a hamowanie enzymów utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu.[2] Flukonazol w dawce 200 mg na dobę zwiększał minimalne stężenie klarytromycyny w stanie stacjonarnym o 33% i AUC o 18%, bez istotnej zmiany stężenia 14-OH-klarytromycyny.[4] Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazol | ryzyko maleje | Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu, dlatego klarytromycynę bezpieczniej włączyć dopiero po tym czasie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.