Interakcje / Etynyloestradiol / Etynyloestradiol i iwosydenib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia iwosydenibem nie należy polegać wyłącznie na antykoncepcji z etynyloestradiolem – trzeba dodać metodę mechaniczną albo zmienić antykoncepcję na metodę niezależną od metabolizmu wątrobowego.
Przez cały czas leczenia i jeszcze co najmniej cykl po jego zakończeniu używaj dodatkowo prezerwatywy i zapytaj lekarza o inną, pewniejszą metodę antykoncepcji.
Niekorzystna interakcjaEtynyloestradiol+ IwosydenibW czasie leczenia iwosydenibem nie należy polegać wyłącznie na antykoncepcji z etynyloestradiolem – trzeba dodać metodę mechaniczną albo zmienić antykoncepcję na metodę niezależną od metabolizmu wątrobowego.Przez cały czas leczenia i jeszcze co najmniej cykl po jego zakończeniu używaj dodatkowo prezerwatywy i zapytaj lekarza o inną, pewniejszą metodę antykoncepcji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przez cały czas leczenia i jeszcze co najmniej cykl po jego zakończeniu używaj dodatkowo prezerwatywy i zapytaj lekarza o inną, pewniejszą metodę antykoncepcji.
Lek przeciwnowotworowy iwosydenib może przyspieszać rozkład hormonu z tabletki antykoncepcyjnej. Przez to tabletka może słabiej chronić przed ciążą. W czasie tego leczenia ciąża jest szczególnie niebezpieczna, bo lek może zaszkodzić dziecku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- plamienia lub krwawienia między miesiączkami
- brak krwawienia w przerwie między opakowaniami
- objawy mogące wskazywać na ciążę, np. nudności i tkliwość piersi
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W czasie leczenia iwosydenibem nie należy polegać wyłącznie na antykoncepcji z etynyloestradiolem – trzeba dodać metodę mechaniczną albo zmienić antykoncepcję na metodę niezależną od metabolizmu wątrobowego. Przy induktorach enzymów zaleca się stosowanie dodatkowej lub alternatywnej metody antykoncepcji przez cały czas leczenia i w czasie kolejnego cyklu po jego zakończeniu[1]. Ochrona powinna obejmować również okres po odstawieniu iwosydenibu, bo indukcja enzymów ustępuje stopniowo.
Skutek kliniczny
Niższe stężenie etynyloestradiolu może powodować krwawienia śródcykliczne i osłabiać ochronę przed ciążą[1]. Ciąża w trakcie leczenia iwosydenibem jest szczególnie niepożądana, ponieważ lek może szkodzić płodowi.
Mechanizm
Iwosydenib indukuje CYP3A4, a etynyloestradiol jest w dużej części metabolizowany przez CYP3A4. Przyspieszony metabolizm wątrobowy obniża stężenie etynyloestradiolu w osoczu. Leki indukujące enzymy wątrobowe zmniejszają skuteczność złożonej antykoncepcji hormonalnej przez nasilenie metabolizmu hormonów[1].
Metabolizm i transportery
- Iwosydenib: silny induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- krwawienia śródcykliczne jako sygnał spadku stężenia hormonów
- test ciążowy przy opóźnieniu krwawienia z odstawienia lub podejrzeniu ciąży
- stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres leczenia i po jego zakończeniu
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna miedzianalewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznymmedroksyprogesteron w iniekcji domięśniowej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Etynyloestradiol a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuIwosydeniba alkoholNie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości i unikanie intensywnego picia.Jeśli pijesz, ogranicz się do okazjonalnej małej ilości alkoholu, a przy wymiotach, biegunce lub chorobie wątroby nie pij wcale.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz, ogranicz się do okazjonalnej małej ilości alkoholu, a przy wymiotach, biegunce lub chorobie wątroby nie pij wcale.
Ten lek nie ma znanej, bezpośredniej interakcji z alkoholem. Lek może jednak wpływać na pracę serca, a większe ilości alkoholu mogą to ryzyko zwiększać, zwłaszcza gdy masz wymioty lub biegunkę. Alkohol może też nasilać nudności, zmęczenie i obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- silne lub uporczywe wymioty albo biegunka
- skurcze mięśni lub wyraźne osłabienie
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości i unikanie intensywnego picia. U pacjentów z wymiotami, biegunką, zaburzeniami elektrolitowymi, chorobą wątroby lub przyjmujących inne leki wydłużające QTc warto zalecić niespożywanie alkoholu. Pacjenta należy poinformować o objawach zaburzeń rytmu serca i odwodnienia.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie należy oczekiwać istotnych skutków. Intensywne lub przewlekłe picie może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe i zmęczenie, sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym oraz zwiększać ryzyko wydłużenia QTc i zaburzeń rytmu serca, a u chorych z zajęciem wątroby lub dróg żółciowych pogarszać jej funkcję.
Mechanizm
Nie jest znana bezpośrednia interakcja farmakokinetyczna iwosydenibu z etanolem, a ChPL iwosydenibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1] Iwosydenib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a etanol w typowych ilościach nie zmienia istotnie aktywności tego enzymu. Możliwe znaczenie ma natomiast addycja działań niepożądanych. Iwosydenib wydłuża odstęp QTc, a ChPL zaleca kontrolę EKG i elektrolitów w trakcie leczenia[1] Intensywne picie sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, wymiotom oraz zaburzeniom rytmu, co teoretycznie zwiększa ryzyko arytmii. Alkohol może też nasilać nudności, biegunkę, zmęczenie i obciążenie wątroby, które często występują u chorych leczonych iwosydenibem z powodu ostrej białaczki szpikowej lub raka dróg żółciowych.
Metabolizm i transportery
- Iwosydenib: silny induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- EKG z oceną QTc zgodnie z harmonogramem leczenia
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- próby wątrobowe u chorych z rakiem dróg żółciowych lub chorobą wątroby
- nasilenie nudności, wymiotów i biegunki
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywne picie lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Intensywne picie sprzyja wymiotom, hipokaliemii i hipomagnezemii, co zwiększa ryzyko wydłużenia QTc i arytmii u pacjenta leczonego iwosydenibem. Należy zalecić unikanie takiego spożycia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko zaburzeń elektrolitowych i uszkodzenia wątroby, co utrudnia bezpieczne prowadzenie leczenia iwosydenibem. Wskazane jest częstsze monitorowanie EKG, elektrolitów i prób wątrobowych oraz wsparcie w ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tibsovo 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tibsovo-100483693/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 729
Połączenie przeciwwskazaneElbaswir+ IwosydenibPołączenie jest przeciwwskazane – elbaswiru z grazoprewirem nie stosuje się razem z induktorami CYP3A.Nie zaczynaj leczenia wirusowego zapalenia wątroby razem z iwosydenibem i powiedz o obu lekach lekarzowi prowadzącemu, zanim weźmiesz pierwszą dawkę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj leczenia wirusowego zapalenia wątroby razem z iwosydenibem i powiedz o obu lekach lekarzowi prowadzącemu, zanim weźmiesz pierwszą dawkę.
Lek na raka (iwosydenib) przyspiesza rozkładanie w organizmie leku na wirusowe zapalenie wątroby typu C. Wtedy lek przeciwwirusowy ma za małe stężenie we krwi i może nie wyleczyć zakażenia. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót zmęczenia, braku apetytu lub dolegliwości pod prawym łukiem żebrowym
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – elbaswiru z grazoprewirem nie stosuje się razem z induktorami CYP3A.[1] Leczenie zakażenia HCV najlepiej zaplanować po zakończeniu terapii iwosydenibem, z uwzględnieniem tego, że efekt indukcji enzymów utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu leku. Gdy leczenia przeciwwirusowego nie można odroczyć, wybór schematu należy uzgodnić z hepatologiem i onkologiem, bo większość leków przeciw HCV jest wrażliwa na induktory enzymów.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia elbaswiru może osłabić działanie przeciwwirusowe i prowadzić do niepowodzenia leczenia zakażenia HCV.[1] Niedostateczna ekspozycja sprzyja też selekcji wariantów wirusa opornych na leki z tej grupy.
Mechanizm
Elbaswir jest substratem CYP3A i P-gp, a jednoczesne stosowanie induktorów CYP3A lub P-gp zmniejsza jego stężenie w osoczu.[1] Iwosydenib indukuje CYP3A4, więc przyspiesza metabolizm elbaswiru. Zapis o przeciwwskazaniu dla induktorów CYP3A dotyczy całego leku złożonego elbaswir z grazoprewirem, a zmniejszenie stężenia dotyczy obu jego składników.[1]
Metabolizm i transportery
- Iwosydenib: silny induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- wiremia HCV (HCV RNA) w trakcie i po leczeniu przeciwwirusowym, jeśli ekspozycja na oba leki się nakładała
- aktywność aminotransferaz
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepatier 50 mg + 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepatier-100376883/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ DziurawiecNie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z preparatami ziela dziurawca przyjmowanymi doustnie.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, gdy stosujesz antykoncepcję hormonalną, a jeśli już go przyjmowałaś, używaj prezerwatyw do końca kolejnego cyklu i porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, gdy stosujesz antykoncepcję hormonalną, a jeśli już go przyjmowałaś, używaj prezerwatyw do końca kolejnego cyklu i porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się hormonów z tabletki antykoncepcyjnej. Tabletka może wtedy przestać chronić przed ciążą. Dotyczy to także herbatek, kropli i nalewek z dziurawca, nie tylko tabletek. Efekt może utrzymywać się jeszcze jakiś czas po odstawieniu ziół.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie lub plamienie między miesiączkami
- brak krwawienia w przerwie między opakowaniami
- objawy mogące świadczyć o ciąży, np. nudności, tkliwość piersi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z preparatami ziela dziurawca przyjmowanymi doustnie[1]. Jeśli pacjentka chce lub musi stosować dziurawiec, zaproponuj metodę antykoncepcji niezależną od metabolizmu wątrobowego, najlepiej wkładkę wewnątrzmaciczną. Ponieważ indukcja enzymów ustępuje stopniowo, dodatkową metodę mechaniczną warto utrzymać przez czas jednoczesnego stosowania i co najmniej do końca kolejnego cyklu po odstawieniu dziurawca, analogicznie do postępowania przy innych induktorach enzymów[1].
Skutek kliniczny
Spadek stężenia hormonów grozi obniżeniem albo całkowitym zniesieniem skuteczności antykoncepcyjnej, a w konsekwencji nieplanowaną ciążą[1]. Wcześniejszym sygnałem bywają krwawienia śródcykliczne[1].
Mechanizm
Ziele dziurawca indukuje enzymy wątrobowe, głównie CYP3A4, i przyspiesza metabolizm etynyloestradiolu, co obniża jego stężenie w osoczu. Ta ocena dotyczy całego złożonego środka antykoncepcyjnego, a więc zarówno estrogenu, jak i progestagenu[1]. Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie doustnych środków antykoncepcyjnych[2].
Metabolizm i transportery
- Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
Monitorować
- krwawienia śródcykliczne lub plamienia
- brak krwawienia z odstawienia – rozważyć test ciążowy
- samodzielne stosowanie preparatów ziołowych, w tym herbat i nalewek z dziurawca
Bezpieczniejsze alternatywy
system wewnątrzmaciczny z lewonorgestrelemwkładka wewnątrzmaciczna z miedziąoctan medroksyprogesteronu we wstrzyknięciuliść mięty pieprzowej (zamiast dziurawca przy dolegliwościach trawiennych)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (olej, maść)droga podania · dziurawiec | interakcja nie dotyczy | Stosowanie miejscowe dziurawca na skórę nie powinno prowadzić do istotnej indukcji enzymów wątrobowych, więc nie wpływa na skuteczność antykoncepcji hormonalnej. |
| Regularne przyjmowanieczas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Indukcja enzymów narasta przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, dlatego największe ryzyko dotyczy kuracji, a nie pojedynczej dawki. |
| Odstawienie dziurawcakolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca działanie indukujące wygasa stopniowo, dlatego dodatkową metodę mechaniczną warto utrzymać co najmniej do końca kolejnego cyklu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ WarfarynaNie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z warfaryną stosowaną z powodu żylnej lub tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej.Nie zaczynaj brać tabletek antykoncepcyjnych z estrogenem w czasie leczenia warfaryną i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać tabletek antykoncepcyjnych z estrogenem w czasie leczenia warfaryną i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.
Tabletki antykoncepcyjne z estrogenem zwiększają skłonność krwi do krzepnięcia, a warfaryna ma temu właśnie zapobiegać. Jeśli bierzesz warfarynę z powodu zakrzepicy lub zatoru, takie tabletki mogą zwiększyć ryzyko kolejnego zakrzepu. Mogą też zmienić działanie warfaryny i wynik INR. Warfaryna szkodzi dziecku w ciąży, więc potrzebujesz skutecznej antykoncepcji, ale bez estrogenu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki albo całej nogi
- nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią
- nagłe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- siniaki bez powodu, krwawienie z nosa lub dziąseł, bardzo obfita miesiączka
- ciemny lub czarny stolec, krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z warfaryną stosowaną z powodu żylnej lub tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej. Jeśli choroba zakrzepowo-zatorowa wystąpi w trakcie stosowania złożonej antykoncepcji, lek złożony należy natychmiast odstawić[1][2][3]. Warfaryna jest przeciwwskazana w pierwszym trymestrze i w ostatnich czterech tygodniach ciąży, dlatego pacjentka potrzebuje skutecznej antykoncepcji bez estrogenu[4]. Preferowane są metody zawierające wyłącznie progestagen albo metody niehormonalne. Jeśli lekarz prowadzący mimo to utrzymuje połączenie przy innym wskazaniu do warfaryny, należy częściej kontrolować INR po włączeniu i po odstawieniu etynyloestradiolu[4].
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to nawrót lub nasilenie choroby zakrzepowo-zatorowej, bo złożone hormonalne środki antykoncepcyjne są przeciwwskazane w czynnej żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej leczonej lekami przeciwzakrzepowymi oraz po jej przebyciu[1][2][3]. Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego (etynyloestradiol z progestagenem), a nie samego etynyloestradiolu. Dodatkowo mogą wystąpić wahania INR z ryzykiem nieskutecznego leczenia przeciwzakrzepowego albo krwawienia.
Mechanizm
Etynyloestradiol zwiększa wątrobową syntezę czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K i działa prozakrzepowo, czyli przeciwnie do warfaryny. Może to osłabiać działanie przeciwzakrzepowe i podnosić ryzyko zakrzepicy u osoby, która wymaga leczenia przeciwzakrzepowego. Etynyloestradiol jest też metabolizowany przez CYP3A4, a leki będące substratami tego enzymu mogą zwiększać stężenie R-warfaryny i wartość INR[4]. Wpływ na INR jest więc nieprzewidywalny – opisywano zarówno jego obniżenie, jak i zwiększenie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- INR częściej po włączeniu, odstawieniu lub zmianie preparatu hormonalnego
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- objawy krwawienia, w tym obfitość krwawień miesiączkowych
Bezpieczniejsze alternatywy
dezogestrel (tabletki zawierające wyłącznie progestagen)lewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznymetonogestrel (implant podskórny)drospirenon (tabletki zawierające wyłącznie progestagen)
Kiedy ocena się zmienia
| Warfaryna włączona z powodu zakrzepicy, która wystąpiła w trakcie stosowania złożonej antykoncepcjikolejność włączenia · warfaryna | inne zalecenie | Jeśli żylna lub tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa wystąpi po raz pierwszy w trakcie stosowania złożonej antykoncepcji, lek złożony należy natychmiast odstawić. Od razu trzeba zapewnić antykoncepcję bez estrogenu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/warfin-100164313/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/warfin-100164313/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ ParytaprewirEtynyloestradiolu nie łączy się z parytaprewirem w żadnej postaci, także w tabletkach i systemach dopochwowych.Zanim zaczniesz leczenie wątroby, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji i nie wracaj do dawnej metody wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz leczenie wątroby, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji i nie wracaj do dawnej metody wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.
Tabletek antykoncepcyjnych i krążków dopochwowych z etynyloestradiolem nie wolno stosować razem z lekiem na wirusowe zapalenie wątroby typu C zawierającym parytaprewir. Takie połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia wątroby lekarz zmieni ci antykoncepcję na inną, bezpieczną metodę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności lub utrata apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Etynyloestradiolu nie łączy się z parytaprewirem w żadnej postaci, także w tabletkach i systemach dopochwowych[1][2][3]. Przed rozpoczęciem leczenia zakażenia HCV pacjentka przechodzi na antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen albo na metodę niehormonalną[4]. Antykoncepcję z etynyloestradiolem można wznowić po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia[4]. Gdy pacjentka wymaga hormonalnej terapii zastępczej, można rozważyć estradiol lub estrogeny skoniugowane, bo nie zwiększały one częstości wzrostu AlAT[1].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby. W badaniach klinicznych leczenia zakażenia HCV aktywność AlAT ponad pięciokrotnie przekraczająca górną granicę normy występowała znacząco częściej u kobiet stosujących etynyloestradiol[4]. Dotyczyło to 6 z 25 pacjentek przyjmujących złożone doustne środki antykoncepcyjne lub dopochwowe systemy antykoncepcyjne z etynyloestradiolem[1]. U kobiet stosujących inne estrogeny, czyli estradiol doustny lub miejscowy oraz estrogeny skoniugowane w hormonalnej terapii zastępczej, częstość była podobna jak bez estrogenów i wynosiła około 1%[1].
Mechanizm
Połączenie zwiększa hepatotoksyczność i nie wynika ze zmiany stężenia etynyloestradiolu. Parytaprewir jest dostępny wyłącznie w leku złożonym z ombitaswirem i rytonawirem, więc dane dotyczą całego tego leku złożonego, stosowanego z dazabuwirem lub bez niego. Lek złożony nie zmienia istotnie narażenia na etynyloestradiol. Współczynniki wynoszą 1,16 dla Cmax, 1,06 dla AUC i 1,12 dla Cmin[1]. Zwiększenie aktywności AlAT występuje mimo to znacznie częściej u kobiet przyjmujących etynyloestradiol[1]. Dokładny mechanizm tego efektu nie jest znany.
Monitorować
- aktywność AlAT podczas leczenia HCV
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ciemny mocz i ból w prawym podżebrzu
- zastosowanie skutecznej alternatywnej metody antykoncepcji przez cały czas leczenia i przez dwa tygodnie po nim
Bezpieczniejsze alternatywy
desogestreldrospirenon (tabletki jednoskładnikowe)lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)wkładka wewnątrzmaciczna miedzianaestradiol (w hormonalnej terapii zastępczej)
Kiedy ocena się zmienia
| Etynyloestradiol stosowany przed rozpoczęciem leczenia parytaprewiremkolejność włączenia · etynyloestradiol | inne zalecenie | Etynyloestradiol trzeba odstawić i zastąpić antykoncepcją progestagenową lub niehormonalną przed rozpoczęciem leczenia HCV. |
| odstep ≥ 2 tygodnie od zakończenia leczenia parytaprewiremetynyloestradiol | inne zalecenie | Ponowne stosowanie etynyloestradiolu można rozpocząć po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Viekirax 12,5 mg + 75 mg + 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viekirax-100334324/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ WoksylaprewirPołączenie jest przeciwwskazane – przed rozpoczęciem leczenia schematem z woksylaprewirem odstaw każdy lek zawierający etynyloestradiol, w tym tabletki, plastry i pierścienie dopochwowe.Zanim zaczniesz leczenie wątroby, powiedz lekarzowi o swojej antykoncepcji i ustal z nim inną metodę zapobiegania ciąży na ten czas.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz leczenie wątroby, powiedz lekarzowi o swojej antykoncepcji i ustal z nim inną metodę zapobiegania ciąży na ten czas.
Tabletki, plastry i pierścienie antykoncepcyjne z etynyloestradiolem nie mogą być stosowane razem z lekiem na wirusowe zapalenie wątroby typu C zawierającym woksylaprewir. Takie połączenie może uszkadzać wątrobę. Na czas leczenia potrzebna jest inna metoda zapobiegania ciąży, a do dotychczasowej antykoncepcji można wrócić 2 tygodnie po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
- nudności, utrata apetytu i nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – przed rozpoczęciem leczenia schematem z woksylaprewirem odstaw każdy lek zawierający etynyloestradiol, w tym tabletki, plastry i pierścienie dopochwowe[1][2]. Na czas terapii zastosuj antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen albo metodę niehormonalną[3]. Złożoną antykoncepcję hormonalną można wznowić po 2 tygodniach od zakończenia leczenia HCV – zalecenie dotyczy całego leku złożonego[3].
Skutek kliniczny
Zwiększona hepatotoksyczność ze wzrostem aktywności AlAT w trakcie leczenia zakażenia HCV[3].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wątroby, a nie stężeń leków. Etynyloestradiol stosowany razem z sofosbuwirem, welpataswirem i woksylaprewirem zwiększa ryzyko wzrostu aktywności aminotransferazy alaninowej[1]. Podobne zwiększenie aktywności AlAT obserwowano u kobiet przyjmujących etynyloestradiol w trakcie terapii innymi lekami przeciwwirusowymi działającymi bezpośrednio na HCV[4]. Etynyloestradiol i norgestymat podawane z tym schematem nie zmieniały istotnie stężeń żadnego ze składników, więc ryzyko nie wynika z interakcji farmakokinetycznej[1]. Dokładny mechanizm uszkodzenia wątroby nie jest znany.
Monitorować
- aktywność AlAT w trakcie leczenia HCV, zwłaszcza gdy nie da się wykluczyć przyjęcia etynyloestradiolu
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, bóle w prawym podżebrzu)
- skuteczność zastępczej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
dezogestreldrospirenon (tabletki wyłącznie progestagenowe)lewonorgestrel (wewnątrzmaciczny system terapeutyczny)etonogestrel (implant)
Kiedy ocena się zmienia
| Przezskórna lub dopochwowa (plaster, pierścień)droga podania · etynyloestradiol | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obejmuje także plastry transdermalne i pierścienie dopochwowe z etynyloestradiolem. |
| odstep ≥ 2 tygodnie od zakończenia leczenia HCVetynyloestradiol | interakcja nie dotyczy | Złożoną antykoncepcję hormonalną można wznowić po 2 tygodniach od zakończenia leczenia – zapis dotyczy całego leku złożonego. |
| Etynyloestradiol stosowany przed rozpoczęciem leczenia HCVkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Zmianę metody antykoncepcji przeprowadza się przed rozpoczęciem leczenia przeciwwirusowego, a nie w jego trakcie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vosevi 400 mg + 100 mg + 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vosevi-100392362/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ GlekaprewirPołączenie jest przeciwwskazane.Zanim zaczniesz leczenie, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na tabletki tylko z progestagenem lub metodę bez hormonów i nie wracaj do dawnych tabletek wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz leczenie, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na tabletki tylko z progestagenem lub metodę bez hormonów i nie wracaj do dawnych tabletek wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.
Leku na zapalenie wątroby typu C zawierającego glekaprewir nie wolno łączyć z antykoncepcją zawierającą etynyloestradiol. Razem mogą obciążać wątrobę i podnosić wyniki prób wątrobowych. Przed rozpoczęciem leczenia trzeba przejść na inną metodę zapobiegania ciąży, a dotychczasową antykoncepcję można wznowić dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawymi żebrami
- nudności i brak apetytu
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Przed rozpoczęciem leczenia glekaprewirem z pibrentaswirem należy odstawić lek z etynyloestradiolem i przejść na antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen lub na metodę niehormonalną.[2] Złożoną antykoncepcję z etynyloestradiolem można wznowić po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.[2] Przeciwwskazanie obejmuje każdy lek zawierający etynyloestradiol, a po stronie leczenia HCV dotyczy całego leku złożonego glekaprewir z pibrentaswirem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, objawiającej się wzrostem aktywności aminotransferaz.[2] Wzrost AlAT obserwowano u kobiet stosujących leki zawierające etynyloestradiol, w tym złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, leczonych glekaprewirem z pibrentaswirem.[3]
Mechanizm
Główny problem ma charakter farmakodynamiczny – u kobiet przyjmujących leki z etynyloestradiolem w trakcie leczenia glekaprewirem z pibrentaswirem obserwowano zwiększenie aktywności AlAT.[4] Dodatkowo glekaprewir z pibrentaswirem zwiększa ekspozycję na etynyloestradiol – Cmax o 31%, AUC o 28%, a Cmin o 38%.[1] Glekaprewir i pibrentaswir są słabymi inhibitorami CYP3A i UGT1A1 in vivo, co może tłumaczyć wzrost stężenia etynyloestradiolu, choć dokładny mechanizm nie został wskazany.[1] Dane farmakokinetyczne i obserwacje kliniczne dotyczą całego leku złożonego glekaprewir z pibrentaswirem, a nie samego glekaprewiru.
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT w trakcie leczenia HCV
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu)
- skuteczna antykoncepcja zastępcza przez cały okres leczenia i dwa tygodnie po nim
Bezpieczniejsze alternatywy
dezogestrellewonorgestrel (antykoncepcja wyłącznie progestagenowa)drospirenon (antykoncepcja wyłącznie progestagenowa)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 tygodnie od zakończenia leczenia glekaprewirem z pibrentaswiremetynyloestradiol | interakcja nie dotyczy | Złożoną antykoncepcję z etynyloestradiolem można wznowić po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia glekaprewirem z pibrentaswirem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Maviret 100 mg + 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/maviret-100392356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ FezolinetantNie stosuj fezolinetantu u kobiety przyjmującej antykoncepcję z etynyloestradiolem.Nie zaczynaj przyjmować fezolinetantu, jeśli stosujesz tabletki, plastry lub krążek z etynyloestradiolem – porozmawiaj z lekarzem o zmianie metody antykoncepcji.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować fezolinetantu, jeśli stosujesz tabletki, plastry lub krążek z etynyloestradiolem – porozmawiaj z lekarzem o zmianie metody antykoncepcji.
Lek na uderzenia gorąca fezolinetant nie może być stosowany razem z antykoncepcją zawierającą etynyloestradiol. Etynyloestradiol spowalnia usuwanie fezolinetantu z organizmu, przez co jego stężenie we krwi znacznie rośnie. To zwiększa ryzyko działań niepożądanych fezolinetantu. Antykoncepcja działa przy tym normalnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Nasilone działania niepożądane po rozpoczęciu fezolinetantu
- Zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu
- Podejrzenie ciąży
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj fezolinetantu u kobiety przyjmującej antykoncepcję z etynyloestradiolem.[1] Jeśli pacjentka nadal potrzebuje antykoncepcji, przed włączeniem fezolinetantu zamień ją na metodę bez etynyloestradiolu, na przykład antykoncepcję wyłącznie progestagenową albo metodę niehormonalną. Skuteczna antykoncepcja ma tu dodatkowe znaczenie, bo fezolinetant jest przeciwwskazany w stwierdzonej lub podejrzewanej ciąży.[1] Przeciwwskazanie dotyczy etynyloestradiolu jako składnika, więc obejmuje każdy lek złożony z etynyloestradiolem niezależnie od rodzaju progestagenu.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia fezolinetantu we krwi zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych.[1] Skuteczność antykoncepcyjna etynyloestradiolu nie jest zagrożona.
Mechanizm
Fezolinetantu nie łączy się z antykoncepcją zawierającą etynyloestradiol, ponieważ etynyloestradiol hamuje jego główny szlak metaboliczny. Fezolinetant jest metabolizowany głównie przez CYP1A2 i w mniejszym stopniu przez CYP2C9 oraz CYP2C19.[1] Środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol działają jako umiarkowane lub silne inhibitory CYP1A2 i zwiększają Cmax oraz AUC fezolinetantu w osoczu.[1] Dla porównania silny inhibitor CYP1A2 fluwoksamina zwiększał Cmax fezolinetantu 1,8-krotnie, a AUC 9,4-krotnie, a modelowanie wskazuje, że także przy umiarkowanych inhibitorach wzrost narażenia jest istotny klinicznie.[1] Fezolinetant i jego główny metabolit nie hamują ani nie indukują enzymów CYP, więc nie zmieniają stężenia etynyloestradiolu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Przed wydaniem fezolinetantu sprawdzenie, czy pacjentka nie stosuje antykoncepcji z etynyloestradiolem (tabletki, plaster, krążek dopochwowy)
- Wywiad dotyczący potrzeby antykoncepcji i wykluczenia ciąży
Bezpieczniejsze alternatywy
desogestreldrospirenon (tabletki wyłącznie progestagenowe)lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)wkładka wewnątrzmaciczna miedziana
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veoza 45 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/veoza-100492154/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veoza. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/veoza-100492154/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKariprazyna+ IwosydenibKariprazyny nie łączy się z iwosydenibem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu i psychiatrze, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu i psychiatrze, że masz przepisane oba leki.
Lek przeciwnowotworowy iwosydenib przyspiesza rozkład kariprazyny w organizmie. Kariprazyna może wtedy przestać działać i objawy choroby psychicznej mogą wrócić. Tych leków nie stosuje się razem, a lekarz zwykle zmienia lek przeciwpsychotyczny na inny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót niepokoju, omamów lub urojeń
- pogorszenie snu i nastroju
- wewnętrzny niepokój i potrzeba ciągłego ruchu
- drżenie lub sztywność mięśni
- kołatanie serca lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z iwosydenibem.[1] U pacjenta, który rozpoczyna leczenie iwosydenibem, lekarz prowadzący powinien wspólnie z psychiatrą zamienić kariprazynę na lek przeciwpsychotyczny niemetabolizowany istotnie przez CYP3A4, z uwzględnieniem wydłużania odstępu QT przez iwosydenib. Ze względu na długie okresy półtrwania czynnych metabolitów kariprazyny zmiany ekspozycji ujawniają się dopiero po kilku tygodniach, dlatego stan psychiczny i tolerancję trzeba oceniać przez kilka tygodni po każdej zmianie leczenia.[1]
Skutek kliniczny
Spadek stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów może prowadzić do utraty skuteczności przeciwpsychotycznej i nawrotu objawów schizofrenii. Po odstawieniu iwosydenibu indukcja stopniowo wygasa, więc ekspozycja na kariprazynę może wzrosnąć z ryzykiem działań niepożądanych, takich jak akatyzja i objawy pozapiramidowe.
Mechanizm
Iwosydenib indukuje CYP3A4, a kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4 z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Jednoczesne stosowanie kariprazyny z silnymi lub umiarkowanymi induktorami CYP3A4 może znacząco zmniejszać całkowitą ekspozycję na kariprazynę.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stan psychiczny i objawy nawrotu psychozy
- akatyzja i objawy pozapiramidowe po odstawieniu iwosydenibu
- EKG z oceną odstępu QTc przy doborze leku zastępczego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie iwosydenibu u pacjenta przyjmującego kariprazynękolejność włączenia · iwosydenib | inne zalecenie | Po odstawieniu iwosydenibu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, a ze względu na długie okresy półtrwania metabolitów kariprazyny wzrost jej ekspozycji ujawnia się dopiero po kilku tygodniach, dlatego przez ten czas należy monitorować działania niepożądane i odpowiedź na leczenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.