Interakcje / Etynyloestradiol / Etynyloestradiol i syrolimus
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, ale u kobiety leczonej syrolimusem długotrwale warto omówić z lekarzem prowadzącym wybór antykoncepcji, zwłaszcza gdy ciąża byłaby niebezpieczna dla niej lub dla przeszczepu.
Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że stosujesz tabletki antykoncepcyjne, a gdy pojawią się plamienia między miesiączkami, używaj dodatkowo prezerwatywy i zgłoś to lekarzowi.
Interakcja o niejasnym znaczeniuEtynyloestradiol+ SyrolimusPołączenie można stosować, ale u kobiety leczonej syrolimusem długotrwale warto omówić z lekarzem prowadzącym wybór antykoncepcji, zwłaszcza gdy ciąża byłaby niebezpieczna dla niej lub dla przeszczepu.Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że stosujesz tabletki antykoncepcyjne, a gdy pojawią się plamienia między miesiączkami, używaj dodatkowo prezerwatywy i zgłoś to lekarzowi.opóźniony (dni)badania kliniczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Powiedz lekarzowi prowadzącemu, że stosujesz tabletki antykoncepcyjne, a gdy pojawią się plamienia między miesiączkami, używaj dodatkowo prezerwatywy i zgłoś to lekarzowi.
Nie wiadomo na pewno, czy syrolimus osłabia działanie tabletek antykoncepcyjnych przy długim stosowaniu. Krótkie badanie nie wykazało takiego wpływu, ale nie da się go całkowicie wykluczyć. Oba leki mogą też podnosić poziom tłuszczów we krwi i zwiększać ryzyko zakrzepów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- spóźniająca się miesiączka
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale u kobiety leczonej syrolimusem długotrwale warto omówić z lekarzem prowadzącym wybór antykoncepcji, zwłaszcza gdy ciąża byłaby niebezpieczna dla niej lub dla przeszczepu. Należy rozważyć dodatkową metodę mechaniczną lub antykoncepcję niezawierającą estrogenu, jeśli pacjentka ma inne czynniki ryzyka zakrzepicy lub zaburzenia lipidowe. Warto okresowo kontrolować lipidogram i stężenie syrolimusa we krwi zgodnie z rutynowym monitorowaniem po przeszczepieniu.
Skutek kliniczny
Po pojedynczej dawce nie wykazano istotnych zmian stężeń, ale przy długotrwałym leczeniu syrolimusem nie można wykluczyć zmian farmakokinetyki, które mogłyby zmniejszyć skuteczność doustnej antykoncepcji[1]. Teoretycznie możliwe jest nasilenie hiperlipidemii i zwiększenie ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentki po przeszczepieniu.
Mechanizm
Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P[1]. Etynyloestradiol też jest metabolizowany przez CYP3A4, więc nie można wykluczyć wzajemnego wpływu na metabolizm przy długotrwałym stosowaniu. W badaniu pojedynczej dawki nie stwierdzono istotnej klinicznie interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 0,03 mg etynyloestradiolu i 0,3 mg norgestrelu – wynik dotyczy całego leku złożonego[1]. Możliwe jest też sumowanie działań niepożądanych – oba leki mogą zwiększać stężenie lipidów we krwi i ryzyko zakrzepicy żylnej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- krwawienia śródcykliczne jako możliwy sygnał zmniejszonej skuteczności antykoncepcji
- lipidogram – cholesterol i triglicerydy
- stężenie syrolimusa we krwi w ramach rutynowej kontroli
- objawy zakrzepicy żylnej
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · syrolimus | ryzyko rośnie | Brak interakcji wykazano tylko po pojedynczej dawce – przy długotrwałym leczeniu syrolimusem nie można wykluczyć zmniejszenia skuteczności doustnej antykoncepcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Alkohol przy tych lekach
Etynyloestradiol a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- rany, które źle się goją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
- próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
- objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór doustnypostać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu. |
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Inne interakcje tych leków 685
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.
Mechanizm
Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
- parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
- objawy odrzucania przeszczepu
- działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia
Bezpieczniejsze alternatywy
escytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Dziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ DziurawiecNie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z preparatami ziela dziurawca przyjmowanymi doustnie.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, gdy stosujesz antykoncepcję hormonalną, a jeśli już go przyjmowałaś, używaj prezerwatyw do końca kolejnego cyklu i porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, gdy stosujesz antykoncepcję hormonalną, a jeśli już go przyjmowałaś, używaj prezerwatyw do końca kolejnego cyklu i porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się hormonów z tabletki antykoncepcyjnej. Tabletka może wtedy przestać chronić przed ciążą. Dotyczy to także herbatek, kropli i nalewek z dziurawca, nie tylko tabletek. Efekt może utrzymywać się jeszcze jakiś czas po odstawieniu ziół.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie lub plamienie między miesiączkami
- brak krwawienia w przerwie między opakowaniami
- objawy mogące świadczyć o ciąży, np. nudności, tkliwość piersi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z preparatami ziela dziurawca przyjmowanymi doustnie[1]. Jeśli pacjentka chce lub musi stosować dziurawiec, zaproponuj metodę antykoncepcji niezależną od metabolizmu wątrobowego, najlepiej wkładkę wewnątrzmaciczną. Ponieważ indukcja enzymów ustępuje stopniowo, dodatkową metodę mechaniczną warto utrzymać przez czas jednoczesnego stosowania i co najmniej do końca kolejnego cyklu po odstawieniu dziurawca, analogicznie do postępowania przy innych induktorach enzymów[1].
Skutek kliniczny
Spadek stężenia hormonów grozi obniżeniem albo całkowitym zniesieniem skuteczności antykoncepcyjnej, a w konsekwencji nieplanowaną ciążą[1]. Wcześniejszym sygnałem bywają krwawienia śródcykliczne[1].
Mechanizm
Ziele dziurawca indukuje enzymy wątrobowe, głównie CYP3A4, i przyspiesza metabolizm etynyloestradiolu, co obniża jego stężenie w osoczu. Ta ocena dotyczy całego złożonego środka antykoncepcyjnego, a więc zarówno estrogenu, jak i progestagenu[1]. Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie doustnych środków antykoncepcyjnych[2].
Metabolizm i transportery
- Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
Monitorować
- krwawienia śródcykliczne lub plamienia
- brak krwawienia z odstawienia – rozważyć test ciążowy
- samodzielne stosowanie preparatów ziołowych, w tym herbat i nalewek z dziurawca
Bezpieczniejsze alternatywy
system wewnątrzmaciczny z lewonorgestrelemwkładka wewnątrzmaciczna z miedziąoctan medroksyprogesteronu we wstrzyknięciuliść mięty pieprzowej (zamiast dziurawca przy dolegliwościach trawiennych)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (olej, maść)droga podania · dziurawiec | interakcja nie dotyczy | Stosowanie miejscowe dziurawca na skórę nie powinno prowadzić do istotnej indukcji enzymów wątrobowych, więc nie wpływa na skuteczność antykoncepcji hormonalnej. |
| Regularne przyjmowanieczas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Indukcja enzymów narasta przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, dlatego największe ryzyko dotyczy kuracji, a nie pojedynczej dawki. |
| Odstawienie dziurawcakolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca działanie indukujące wygasa stopniowo, dlatego dodatkową metodę mechaniczną warto utrzymać co najmniej do końca kolejnego cyklu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ WarfarynaNie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z warfaryną stosowaną z powodu żylnej lub tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej.Nie zaczynaj brać tabletek antykoncepcyjnych z estrogenem w czasie leczenia warfaryną i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać tabletek antykoncepcyjnych z estrogenem w czasie leczenia warfaryną i porozmawiaj z lekarzem o innej metodzie antykoncepcji.
Tabletki antykoncepcyjne z estrogenem zwiększają skłonność krwi do krzepnięcia, a warfaryna ma temu właśnie zapobiegać. Jeśli bierzesz warfarynę z powodu zakrzepicy lub zatoru, takie tabletki mogą zwiększyć ryzyko kolejnego zakrzepu. Mogą też zmienić działanie warfaryny i wynik INR. Warfaryna szkodzi dziecku w ciąży, więc potrzebujesz skutecznej antykoncepcji, ale bez estrogenu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki albo całej nogi
- nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią
- nagłe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- siniaki bez powodu, krwawienie z nosa lub dziąseł, bardzo obfita miesiączka
- ciemny lub czarny stolec, krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz złożonej antykoncepcji hormonalnej z etynyloestradiolem z warfaryną stosowaną z powodu żylnej lub tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej. Jeśli choroba zakrzepowo-zatorowa wystąpi w trakcie stosowania złożonej antykoncepcji, lek złożony należy natychmiast odstawić[1][2][3]. Warfaryna jest przeciwwskazana w pierwszym trymestrze i w ostatnich czterech tygodniach ciąży, dlatego pacjentka potrzebuje skutecznej antykoncepcji bez estrogenu[4]. Preferowane są metody zawierające wyłącznie progestagen albo metody niehormonalne. Jeśli lekarz prowadzący mimo to utrzymuje połączenie przy innym wskazaniu do warfaryny, należy częściej kontrolować INR po włączeniu i po odstawieniu etynyloestradiolu[4].
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to nawrót lub nasilenie choroby zakrzepowo-zatorowej, bo złożone hormonalne środki antykoncepcyjne są przeciwwskazane w czynnej żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej leczonej lekami przeciwzakrzepowymi oraz po jej przebyciu[1][2][3]. Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego (etynyloestradiol z progestagenem), a nie samego etynyloestradiolu. Dodatkowo mogą wystąpić wahania INR z ryzykiem nieskutecznego leczenia przeciwzakrzepowego albo krwawienia.
Mechanizm
Etynyloestradiol zwiększa wątrobową syntezę czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K i działa prozakrzepowo, czyli przeciwnie do warfaryny. Może to osłabiać działanie przeciwzakrzepowe i podnosić ryzyko zakrzepicy u osoby, która wymaga leczenia przeciwzakrzepowego. Etynyloestradiol jest też metabolizowany przez CYP3A4, a leki będące substratami tego enzymu mogą zwiększać stężenie R-warfaryny i wartość INR[4]. Wpływ na INR jest więc nieprzewidywalny – opisywano zarówno jego obniżenie, jak i zwiększenie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- INR częściej po włączeniu, odstawieniu lub zmianie preparatu hormonalnego
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- objawy krwawienia, w tym obfitość krwawień miesiączkowych
Bezpieczniejsze alternatywy
dezogestrel (tabletki zawierające wyłącznie progestagen)lewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznymetonogestrel (implant podskórny)drospirenon (tabletki zawierające wyłącznie progestagen)
Kiedy ocena się zmienia
| Warfaryna włączona z powodu zakrzepicy, która wystąpiła w trakcie stosowania złożonej antykoncepcjikolejność włączenia · warfaryna | inne zalecenie | Jeśli żylna lub tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa wystąpi po raz pierwszy w trakcie stosowania złożonej antykoncepcji, lek złożony należy natychmiast odstawić. Od razu trzeba zapewnić antykoncepcję bez estrogenu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/warfin-100164313/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/warfin-100164313/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ ParytaprewirEtynyloestradiolu nie łączy się z parytaprewirem w żadnej postaci, także w tabletkach i systemach dopochwowych.Zanim zaczniesz leczenie wątroby, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji i nie wracaj do dawnej metody wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz leczenie wątroby, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji i nie wracaj do dawnej metody wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.
Tabletek antykoncepcyjnych i krążków dopochwowych z etynyloestradiolem nie wolno stosować razem z lekiem na wirusowe zapalenie wątroby typu C zawierającym parytaprewir. Takie połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia wątroby lekarz zmieni ci antykoncepcję na inną, bezpieczną metodę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- nudności lub utrata apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Etynyloestradiolu nie łączy się z parytaprewirem w żadnej postaci, także w tabletkach i systemach dopochwowych[1][2][3]. Przed rozpoczęciem leczenia zakażenia HCV pacjentka przechodzi na antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen albo na metodę niehormonalną[4]. Antykoncepcję z etynyloestradiolem można wznowić po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia[4]. Gdy pacjentka wymaga hormonalnej terapii zastępczej, można rozważyć estradiol lub estrogeny skoniugowane, bo nie zwiększały one częstości wzrostu AlAT[1].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby. W badaniach klinicznych leczenia zakażenia HCV aktywność AlAT ponad pięciokrotnie przekraczająca górną granicę normy występowała znacząco częściej u kobiet stosujących etynyloestradiol[4]. Dotyczyło to 6 z 25 pacjentek przyjmujących złożone doustne środki antykoncepcyjne lub dopochwowe systemy antykoncepcyjne z etynyloestradiolem[1]. U kobiet stosujących inne estrogeny, czyli estradiol doustny lub miejscowy oraz estrogeny skoniugowane w hormonalnej terapii zastępczej, częstość była podobna jak bez estrogenów i wynosiła około 1%[1].
Mechanizm
Połączenie zwiększa hepatotoksyczność i nie wynika ze zmiany stężenia etynyloestradiolu. Parytaprewir jest dostępny wyłącznie w leku złożonym z ombitaswirem i rytonawirem, więc dane dotyczą całego tego leku złożonego, stosowanego z dazabuwirem lub bez niego. Lek złożony nie zmienia istotnie narażenia na etynyloestradiol. Współczynniki wynoszą 1,16 dla Cmax, 1,06 dla AUC i 1,12 dla Cmin[1]. Zwiększenie aktywności AlAT występuje mimo to znacznie częściej u kobiet przyjmujących etynyloestradiol[1]. Dokładny mechanizm tego efektu nie jest znany.
Monitorować
- aktywność AlAT podczas leczenia HCV
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ciemny mocz i ból w prawym podżebrzu
- zastosowanie skutecznej alternatywnej metody antykoncepcji przez cały czas leczenia i przez dwa tygodnie po nim
Bezpieczniejsze alternatywy
desogestreldrospirenon (tabletki jednoskładnikowe)lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)wkładka wewnątrzmaciczna miedzianaestradiol (w hormonalnej terapii zastępczej)
Kiedy ocena się zmienia
| Etynyloestradiol stosowany przed rozpoczęciem leczenia parytaprewiremkolejność włączenia · etynyloestradiol | inne zalecenie | Etynyloestradiol trzeba odstawić i zastąpić antykoncepcją progestagenową lub niehormonalną przed rozpoczęciem leczenia HCV. |
| odstep ≥ 2 tygodnie od zakończenia leczenia parytaprewiremetynyloestradiol | inne zalecenie | Ponowne stosowanie etynyloestradiolu można rozpocząć po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Viekirax 12,5 mg + 75 mg + 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viekirax-100334324/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ WoksylaprewirPołączenie jest przeciwwskazane – przed rozpoczęciem leczenia schematem z woksylaprewirem odstaw każdy lek zawierający etynyloestradiol, w tym tabletki, plastry i pierścienie dopochwowe.Zanim zaczniesz leczenie wątroby, powiedz lekarzowi o swojej antykoncepcji i ustal z nim inną metodę zapobiegania ciąży na ten czas.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz leczenie wątroby, powiedz lekarzowi o swojej antykoncepcji i ustal z nim inną metodę zapobiegania ciąży na ten czas.
Tabletki, plastry i pierścienie antykoncepcyjne z etynyloestradiolem nie mogą być stosowane razem z lekiem na wirusowe zapalenie wątroby typu C zawierającym woksylaprewir. Takie połączenie może uszkadzać wątrobę. Na czas leczenia potrzebna jest inna metoda zapobiegania ciąży, a do dotychczasowej antykoncepcji można wrócić 2 tygodnie po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
- nudności, utrata apetytu i nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – przed rozpoczęciem leczenia schematem z woksylaprewirem odstaw każdy lek zawierający etynyloestradiol, w tym tabletki, plastry i pierścienie dopochwowe[1][2]. Na czas terapii zastosuj antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen albo metodę niehormonalną[3]. Złożoną antykoncepcję hormonalną można wznowić po 2 tygodniach od zakończenia leczenia HCV – zalecenie dotyczy całego leku złożonego[3].
Skutek kliniczny
Zwiększona hepatotoksyczność ze wzrostem aktywności AlAT w trakcie leczenia zakażenia HCV[3].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wątroby, a nie stężeń leków. Etynyloestradiol stosowany razem z sofosbuwirem, welpataswirem i woksylaprewirem zwiększa ryzyko wzrostu aktywności aminotransferazy alaninowej[1]. Podobne zwiększenie aktywności AlAT obserwowano u kobiet przyjmujących etynyloestradiol w trakcie terapii innymi lekami przeciwwirusowymi działającymi bezpośrednio na HCV[4]. Etynyloestradiol i norgestymat podawane z tym schematem nie zmieniały istotnie stężeń żadnego ze składników, więc ryzyko nie wynika z interakcji farmakokinetycznej[1]. Dokładny mechanizm uszkodzenia wątroby nie jest znany.
Monitorować
- aktywność AlAT w trakcie leczenia HCV, zwłaszcza gdy nie da się wykluczyć przyjęcia etynyloestradiolu
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, bóle w prawym podżebrzu)
- skuteczność zastępczej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
dezogestreldrospirenon (tabletki wyłącznie progestagenowe)lewonorgestrel (wewnątrzmaciczny system terapeutyczny)etonogestrel (implant)
Kiedy ocena się zmienia
| Przezskórna lub dopochwowa (plaster, pierścień)droga podania · etynyloestradiol | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obejmuje także plastry transdermalne i pierścienie dopochwowe z etynyloestradiolem. |
| odstep ≥ 2 tygodnie od zakończenia leczenia HCVetynyloestradiol | interakcja nie dotyczy | Złożoną antykoncepcję hormonalną można wznowić po 2 tygodniach od zakończenia leczenia – zapis dotyczy całego leku złożonego. |
| Etynyloestradiol stosowany przed rozpoczęciem leczenia HCVkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Zmianę metody antykoncepcji przeprowadza się przed rozpoczęciem leczenia przeciwwirusowego, a nie w jego trakcie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vosevi 400 mg + 100 mg + 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vosevi-100392362/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ GlekaprewirPołączenie jest przeciwwskazane.Zanim zaczniesz leczenie, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na tabletki tylko z progestagenem lub metodę bez hormonów i nie wracaj do dawnych tabletek wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz leczenie, porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na tabletki tylko z progestagenem lub metodę bez hormonów i nie wracaj do dawnych tabletek wcześniej niż dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.
Leku na zapalenie wątroby typu C zawierającego glekaprewir nie wolno łączyć z antykoncepcją zawierającą etynyloestradiol. Razem mogą obciążać wątrobę i podnosić wyniki prób wątrobowych. Przed rozpoczęciem leczenia trzeba przejść na inną metodę zapobiegania ciąży, a dotychczasową antykoncepcję można wznowić dwa tygodnie po zakończeniu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawymi żebrami
- nudności i brak apetytu
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Przed rozpoczęciem leczenia glekaprewirem z pibrentaswirem należy odstawić lek z etynyloestradiolem i przejść na antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen lub na metodę niehormonalną.[2] Złożoną antykoncepcję z etynyloestradiolem można wznowić po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia przeciwwirusowego.[2] Przeciwwskazanie obejmuje każdy lek zawierający etynyloestradiol, a po stronie leczenia HCV dotyczy całego leku złożonego glekaprewir z pibrentaswirem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, objawiającej się wzrostem aktywności aminotransferaz.[2] Wzrost AlAT obserwowano u kobiet stosujących leki zawierające etynyloestradiol, w tym złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, leczonych glekaprewirem z pibrentaswirem.[3]
Mechanizm
Główny problem ma charakter farmakodynamiczny – u kobiet przyjmujących leki z etynyloestradiolem w trakcie leczenia glekaprewirem z pibrentaswirem obserwowano zwiększenie aktywności AlAT.[4] Dodatkowo glekaprewir z pibrentaswirem zwiększa ekspozycję na etynyloestradiol – Cmax o 31%, AUC o 28%, a Cmin o 38%.[1] Glekaprewir i pibrentaswir są słabymi inhibitorami CYP3A i UGT1A1 in vivo, co może tłumaczyć wzrost stężenia etynyloestradiolu, choć dokładny mechanizm nie został wskazany.[1] Dane farmakokinetyczne i obserwacje kliniczne dotyczą całego leku złożonego glekaprewir z pibrentaswirem, a nie samego glekaprewiru.
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT w trakcie leczenia HCV
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu)
- skuteczna antykoncepcja zastępcza przez cały okres leczenia i dwa tygodnie po nim
Bezpieczniejsze alternatywy
dezogestrellewonorgestrel (antykoncepcja wyłącznie progestagenowa)drospirenon (antykoncepcja wyłącznie progestagenowa)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 tygodnie od zakończenia leczenia glekaprewirem z pibrentaswiremetynyloestradiol | interakcja nie dotyczy | Złożoną antykoncepcję z etynyloestradiolem można wznowić po dwóch tygodniach od zakończenia leczenia glekaprewirem z pibrentaswirem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Maviret 100 mg + 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/maviret-100392356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rigevidon-100101465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasminelle 3 mg + 0,02 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasminelle-100163242/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jeanine 0,03 mg + 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jeanine-100119146/
Połączenie przeciwwskazaneEtynyloestradiol+ FezolinetantNie stosuj fezolinetantu u kobiety przyjmującej antykoncepcję z etynyloestradiolem.Nie zaczynaj przyjmować fezolinetantu, jeśli stosujesz tabletki, plastry lub krążek z etynyloestradiolem – porozmawiaj z lekarzem o zmianie metody antykoncepcji.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować fezolinetantu, jeśli stosujesz tabletki, plastry lub krążek z etynyloestradiolem – porozmawiaj z lekarzem o zmianie metody antykoncepcji.
Lek na uderzenia gorąca fezolinetant nie może być stosowany razem z antykoncepcją zawierającą etynyloestradiol. Etynyloestradiol spowalnia usuwanie fezolinetantu z organizmu, przez co jego stężenie we krwi znacznie rośnie. To zwiększa ryzyko działań niepożądanych fezolinetantu. Antykoncepcja działa przy tym normalnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Nasilone działania niepożądane po rozpoczęciu fezolinetantu
- Zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu
- Podejrzenie ciąży
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj fezolinetantu u kobiety przyjmującej antykoncepcję z etynyloestradiolem.[1] Jeśli pacjentka nadal potrzebuje antykoncepcji, przed włączeniem fezolinetantu zamień ją na metodę bez etynyloestradiolu, na przykład antykoncepcję wyłącznie progestagenową albo metodę niehormonalną. Skuteczna antykoncepcja ma tu dodatkowe znaczenie, bo fezolinetant jest przeciwwskazany w stwierdzonej lub podejrzewanej ciąży.[1] Przeciwwskazanie dotyczy etynyloestradiolu jako składnika, więc obejmuje każdy lek złożony z etynyloestradiolem niezależnie od rodzaju progestagenu.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia fezolinetantu we krwi zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych.[1] Skuteczność antykoncepcyjna etynyloestradiolu nie jest zagrożona.
Mechanizm
Fezolinetantu nie łączy się z antykoncepcją zawierającą etynyloestradiol, ponieważ etynyloestradiol hamuje jego główny szlak metaboliczny. Fezolinetant jest metabolizowany głównie przez CYP1A2 i w mniejszym stopniu przez CYP2C9 oraz CYP2C19.[1] Środki antykoncepcyjne zawierające etynyloestradiol działają jako umiarkowane lub silne inhibitory CYP1A2 i zwiększają Cmax oraz AUC fezolinetantu w osoczu.[1] Dla porównania silny inhibitor CYP1A2 fluwoksamina zwiększał Cmax fezolinetantu 1,8-krotnie, a AUC 9,4-krotnie, a modelowanie wskazuje, że także przy umiarkowanych inhibitorach wzrost narażenia jest istotny klinicznie.[1] Fezolinetant i jego główny metabolit nie hamują ani nie indukują enzymów CYP, więc nie zmieniają stężenia etynyloestradiolu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Przed wydaniem fezolinetantu sprawdzenie, czy pacjentka nie stosuje antykoncepcji z etynyloestradiolem (tabletki, plaster, krążek dopochwowy)
- Wywiad dotyczący potrzeby antykoncepcji i wykluczenia ciąży
Bezpieczniejsze alternatywy
desogestreldrospirenon (tabletki wyłącznie progestagenowe)lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)wkładka wewnątrzmaciczna miedziana
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veoza 45 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/veoza-100492154/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veoza. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/veoza-100492154/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSyrolimus+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz syrolimus, i zaszczep się tylko szczepionką, która nie zawiera żywego wirusa.
Syrolimus osłabia działanie układu odpornościowego, żeby organizm nie odrzucał przeszczepu lub żeby leczyć niektóre choroby. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest dla ciebie bezpieczna, ale może chronić nieco słabiej niż u osób zdrowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
- silne osłabienie i złe samopoczucie po szczepieniu
- bolesna wysypka w jednym miejscu ciała, która może oznaczać półpasiec mimo szczepienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom leczonym syrolimusem ani innymi lekami immunosupresyjnymi.[1] U pacjenta przyjmującego syrolimus do ochrony przed półpaścem stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, która nie zawiera żywego wirusa. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego, aby uzyskać lepszą odpowiedź immunologiczną.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki przeciw półpaścowi osobie leczonej syrolimusem grozi rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym, które może być ciężkie. Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i nie niesie tego ryzyka, ale wytworzona odporność może być słabsza niż u osób bez immunosupresji.
Mechanizm
Syrolimus jest lekiem immunosupresyjnym, który hamuje proliferację i aktywację limfocytów T i B. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej i półpaśca ze szczepionki żywej może namnażać się w sposób niekontrolowany. Jednocześnie osłabiona odpowiedź immunologiczna zmniejsza skuteczność każdej szczepionki przeciw półpaścowi, także rekombinowanej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj podawanej szczepionki przeciw półpaścowi (żywa czy rekombinowana) przed jej wydaniem lub podaniem
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca, w tym wysypka pęcherzykowa i gorączka po szczepieniu
- objawy półpaśca mimo szczepienia ze względu na możliwą słabszą odpowiedź immunologiczną
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem wirusem szczepionkowym i może być podana pacjentowi leczonemu syrolimusem. Należy jednak liczyć się z osłabioną odpowiedzią immunologiczną i w miarę możliwości planować szczepienie przed rozpoczęciem immunosupresji. |
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego, w tym syrolimusem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.