Interakcje / Ezetymib / Ezetymib i fenofibrat
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale należy uwzględnić ryzyko kamicy żółciowej i obserwować pacjenta w kierunku jej objawów.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, a jeśli pojawi się ból pod prawym żebrem, nudności lub zażółcenie skóry, skontaktuj się z lekarzem.
Niekorzystna interakcjaEzetymib+ FenofibratPołączenie można stosować, ale należy uwzględnić ryzyko kamicy żółciowej i obserwować pacjenta w kierunku jej objawów.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, a jeśli pojawi się ból pod prawym żebrem, nudności lub zażółcenie skóry, skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, a jeśli pojawi się ból pod prawym żebrem, nudności lub zażółcenie skóry, skontaktuj się z lekarzem.
Te dwa leki często przyjmuje się razem, aby lepiej obniżyć cholesterol i trójglicerydy. Oba mogą jednak nieco zwiększać ryzyko powstania kamieni w pęcherzyku żółciowym. Jeśli masz lub miałeś problemy z pęcherzykiem żółciowym, powiedz o tym lekarzowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból w prawym górnym brzuchu lub pod żebrami, zwłaszcza po tłustym posiłku
- nudności lub wymioty
- gorączka z bólem brzucha
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy uwzględnić ryzyko kamicy żółciowej i obserwować pacjenta w kierunku jej objawów[1]. Przy podejrzeniu kamicy żółciowej należy wykonać badania pęcherzyka żółciowego i przerwać to leczenie[1]. Fenofibratu nie stosuje się u pacjentów ze znaną chorobą pęcherzyka żółciowego[2]. Nie trzeba modyfikować dawek z powodu wzrostu stężenia ezetymibu.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka kamicy żółciowej i innych schorzeń pęcherzyka żółciowego, w tym kolki żółciowej i zapalenia pęcherzyka[1]. Umiarkowany wzrost stężenia ezetymibu nie wymaga zmiany dawki.
Mechanizm
Oba leki mogą sprzyjać powstawaniu kamieni w pęcherzyku żółciowym. Fibraty zwiększają wydalanie cholesterolu do żółci, co prowadzi do kamicy żółciowej[1]. Ezetymib w badaniach na zwierzętach czasem zwiększał stężenie cholesterolu w żółci pęcherzykowej, dlatego nie można wykluczyć związanego z nim ryzyka kamicy[1]. Dodatkowo fenofibrat nieznacznie zwiększa całkowite stężenie ezetymibu – około 1,5 razy[1], co nie ma istotnego znaczenia klinicznego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy kamicy żółciowej – ból w prawym podżebrzu lub nadbrzuszu, nudności, wymioty
- USG pęcherzyka żółciowego przy podejrzeniu kamicy
- lipidogram
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieEzetymiba alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu ezetymibu z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij regularnie i dużo, bo osłabia to efekty leczenia cholesterolu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij regularnie i dużo, bo osłabia to efekty leczenia cholesterolu.
Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu nie wpływa na działanie ezetymibu i nie powoduje groźnych objawów. Alkohol pity regularnie w większych ilościach może jednak podnosić poziom tłuszczów we krwi i szkodzić wątrobie, przez co leczenie działa słabiej. Ma to szczególne znaczenie, jeśli oprócz ezetymibu bierzesz też lek z grupy statyn.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
- długotrwałe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu ezetymibu z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. U pacjentów pijących regularnie duże ilości alkoholu należy zalecić ograniczenie spożycia jako element leczenia dyslipidemii, a przy terapii skojarzonej ze statyną ocenić czynność wątroby.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa ezetymibu. Regularne picie dużych ilości alkoholu może osłabiać poprawę profilu lipidowego, zwłaszcza stężenia triglicerydów, oraz zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, co ma znaczenie przede wszystkim przy jednoczesnym stosowaniu statyny.
Mechanizm
Nie jest znana interakcja farmakokinetyczna ezetymibu z etanolem. Ezetymib jest metabolizowany głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym w jelicie i wątrobie, a nie przez cytochrom P450, który etanol może indukować przy przewlekłym spożyciu. ChPL podaje, że ezetymib nie indukuje enzymów cytochromu P450 i nie wykazuje znamiennych interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2, CYP2D6, CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4[1]. Etanol może natomiast działać przeciwnie do celu leczenia – regularne picie większych ilości zwiększa stężenie triglicerydów i sprzyja przyrostowi masy ciała, a przewlekłe nadużywanie uszkadza wątrobę. Charakterystyki wszystkich produktów ezetymibu jednakowo nie wymieniają alkoholu, a w skojarzeniu ze statyną przeciwwskazują stosowanie u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[1].
Monitorować
- lipidogram, w tym stężenie triglicerydów, u osób regularnie pijących alkohol
- aktywność ALT i AST u pacjentów nadużywających alkoholu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu statyny
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu podnosi triglicerydy, osłabia efekt terapii hipolipemizującej i zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby. Przy skojarzeniu ze statyną należy ocenić aktywność aminotransferaz, ponieważ czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do takiego leczenia. |
| Tabletka złożona ezetymibu ze statynąpostać · alkohol | inne zalecenie | W preparatach złożonych ze statyną o postępowaniu z alkoholem decyduje przede wszystkim składnik statynowy i jego charakterystyka produktu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
Niekorzystna interakcjaFenofibrata alkoholPrzed rozpoczęciem leczenia fenofibratem ustal, ile alkoholu pacjent pije, i dokładnie oceń stosunek ryzyka do korzyści u osób spożywających duże ilości.Unikaj regularnego picia alkoholu i picia dużych ilości, a przy częstym piciu poinformuj o tym lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj regularnego picia alkoholu i picia dużych ilości, a przy częstym piciu poinformuj o tym lekarza.
Regularne picie większych ilości alkoholu w czasie leczenia fenofibratem zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni. Alkohol może też osłabiać działanie leku na cholesterol i trójglicerydy oraz obciążać wątrobę. Okazjonalny kieliszek zwykle nie jest groźny, ale warto ograniczyć alkohol do minimum. Jeśli często pijesz alkohol, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza niewyjaśnione
- Ciemny, brunatny mocz
- Żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
- Ból w górnej części brzucha, nudności lub utrata apetytu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed rozpoczęciem leczenia fenofibratem ustal, ile alkoholu pacjent pije, i dokładnie oceń stosunek ryzyka do korzyści u osób spożywających duże ilości.[1] Alkoholizm należy odpowiednio leczyć przed włączeniem fenofibratu.[1] Pacjentowi zalecaj unikanie regularnego picia i picia dużych ilości alkoholu. Okazjonalne spożycie małej ilości nie wymaga zakazu, ale nie ma na jego bezpieczeństwo odrębnych badań w dostarczonych źródłach.
Skutek kliniczny
Przy regularnym piciu większych ilości alkoholu rośnie ryzyko bólów i osłabienia mięśni, a w skrajnych przypadkach rozpadu mięśni. Leczenie hiperlipidemii może być mniej skuteczne, bo alkohol sam podnosi stężenie lipidów. Przy nadużywaniu alkoholu dochodzi ryzyko pogorszenia czynności wątroby.
Mechanizm
Spożywanie dużych ilości alkoholu należy do czynników predysponujących do miopatii i rozpadu mięśni poprzecznie prążkowanych, a fenofibrat sam może działać toksycznie na mięśnie, więc oba czynniki mogą się sumować.[1] Alkohol jest też jedną z wtórnych przyczyn hiperlipidemii, a fenofibrat obniża stężenie lipidów, więc regularne picie osłabia efekt terapeutyczny leku.[1] Nadużywanie alkoholu obciąża ponadto wątrobę, a niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania fenofibratu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Objawy ze strony mięśni: ból, tkliwość, osłabienie, ciemny mocz
- Stężenie lipidów (w tym trójglicerydów), by ocenić skuteczność leczenia
- Czynność wątroby u osób regularnie pijących alkohol
- Czynniki zwiększające ryzyko miopatii: wiek powyżej 70 lat, zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, miopatie w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu (regularne, nadużywanie)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże ilości alkoholu to czynnik predysponujący do miopatii i rozpadu mięśni, wymagający bardzo dokładnej oceny ryzyka i korzyści przed leczeniem. Zalecaj unikanie picia i monitoruj objawy mięśniowe. |
| Okazjonalne, małe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Dla okazjonalnego spożycia małych ilości alkoholu ChPL nie podaje szczególnych ograniczeń, a dostarczone źródła nie wskazują na istotne ryzyko. Poinformuj pacjenta o możliwych objawach ze strony mięśni. |
| Współistniejące czynniki ryzyka miopatii (wiek powyżej 70 lat, choroby nerek lub tarczycy, statyna)czas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z innymi czynnikami predysponującymi do miopatii wpływ alkoholu sumuje się z pozostałymi czynnikami. Zaostrz zalecenie unikania alkoholu i kontroluj objawy mięśniowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
Inne interakcje tych leków 56
Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ EzetymibPołączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.
Te dwa leki często przepisuje się razem, bo działają w różny sposób i razem lepiej obniżają cholesterol niż każdy z osobna. Jeden ogranicza wytwarzanie cholesterolu w wątrobie, a drugi jego wchłanianie z jelit. Rzadko oba leki mogą powodować dolegliwości mięśniowe, a przy łączeniu takie ryzyko może być trochę większe. Nie stosuj tego połączenia w ciąży ani podczas karmienia piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
- kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brunatny mocz
- bóle mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych[1]. Przy niewyjaśnionym bólu, tkliwości lub osłabieniu mięśni należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej i ocenić dalsze leczenie. Skojarzenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[2]. Te same sytuacje wykluczają stosowanie samej atorwastatyny[1].
Skutek kliniczny
Skojarzenie silniej obniża cholesterol LDL niż sama atorwastatyna, przy możliwym niewielkim wzroście ryzyka objawów mięśniowych. Dodanie ezetymibu do atorwastatyny w dawce 40 lub 80 mg zmniejszało stężenie cholesterolu LDL o 15% bardziej niż zwiększenie dawki atorwastatyny z 40 do 80 mg[2]. Wynik ten uzyskano w 12-tygodniowym randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą u 50 pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną[3]. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania obu leków[1].
Mechanizm
Działanie obu leków na cholesterol LDL się uzupełnia. Atorwastatyna hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie przez zahamowanie reduktazy HMG-CoA, a ezetymib hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim przez zablokowanie białka NPC1L1. Między ezetymibem a atorwastatyną nie stwierdzono znamiennych interakcji farmakokinetycznych[2]. Oba leki mogą jednak powodować działania niepożądane ze strony mięśni, w tym rabdomiolizę, a ryzyko to może być zwiększone przy ich jednoczesnym stosowaniu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy mięśniowe – ból, tkliwość, osłabienie, kurcze
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
- lipidogram ze stężeniem cholesterolu LDL w celu oceny skuteczności
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipegis 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipegis-100282633/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEzetymib+ PitawastatynaPołączenie można stosować celowo, bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę, karmisz piersią albo masz chorobę wątroby.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę, karmisz piersią albo masz chorobę wątroby.
Ezetymib i pitawastatyna to dwa leki obniżające cholesterol, które działają w różny sposób i dlatego często są przepisywane razem. Jeden zmniejsza wchłanianie cholesterolu z jelit, a drugi ogranicza jego wytwarzanie w wątrobie. Leki nie zaburzają wzajemnie swojego działania. Tego połączenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani przy czynnej chorobie wątroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza z gorączką lub złym samopoczuciem
- ciemny mocz
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować celowo, bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami. Skojarzenie ezetymibu ze statyną jest przeciwwskazane w ciąży i w okresie karmienia piersią oraz u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[1]. Pitawastatyny nie stosuje się u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, u pacjentów z miopatią ani u przyjmujących cyklosporynę[2]. Pacjent powinien zgłaszać każdy ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, a wtedy należy oznaczyć kinazę kreatynową[3].
Skutek kliniczny
Połączenie daje addycyjne obniżenie cholesterolu LDL bez interakcji farmakokinetycznej. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni i wątroby wynika przede wszystkim z samej statyny.
Mechanizm
Ezetymib i jego metabolit glukuronidowy hamują wchłanianie cholesterolu z pokarmu oraz z żółci[2], a pitawastatyna hamuje reduktazę HMG-CoA i syntezę cholesterolu w wątrobie. Uzupełniające się mechanizmy dają silniejsze obniżenie cholesterolu LDL niż każdy z leków osobno. Pitawastatyna nie zmienia stężenia ezetymibu ani jego metabolitu glukuronidowego w osoczu, a ezetymib nie zmienia stężenia pitawastatyny[2][4][3]. Ezetymib nie indukuje enzymów cytochromu P450[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- lipidogram (cholesterol LDL) po kilku tygodniach od włączenia skojarzenia
- aminotransferazy przed rozpoczęciem leczenia i w razie objawów uszkodzenia wątroby
- kinaza kreatynowa przy bólach, tkliwości lub osłabieniu mięśni
- INR u pacjentów przyjmujących warfarynę lub inne pochodne kumaryny
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/livazo-100249908/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pitamet 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pitamet-100424725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pitipix 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pitipix-100481461/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/livazo-100249908/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Fibraty (np. fenofibrat, cyprofibrat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych.Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.
Leki na cholesterol z grupy statyn, takie jak atorwastatyna, rozuwastatyna czy symwastatyna, oraz leki na trójglicerydy z grupy fibratów, takie jak fenofibrat czy cyprofibrat, mogą każdy z osobna szkodzić mięśniom. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko jest większe. Lekarze często łączą te leki celowo, ale wymaga to kontroli. Rzadko może dojść do poważnego uszkodzenia mięśni, które obciąża nerki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni, na przykład trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
- ciemny, brunatny mocz
- silne zmęczenie z gorączką
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych. Wskazaniem jest najczęściej utrzymująca się hipertriglicerydemia mimo leczenia statyną u pacjenta wysokiego ryzyka sercowo naczyniowego[1]. Przed włączeniem fibratu oceń czynność nerek, wątroby i tarczycy oraz wyjściową aktywność kinazy kreatynowej. Unikaj łączenia fibratu z najwyższymi zarejestrowanymi dawkami statyn, zwłaszcza rozuwastatyny i symwastatyny, i sprawdź ograniczenia dawek w ChPL konkretnej statyny. Przy łączeniu z fenofibratem preferuj atorwastatynę, rozuwastatynę lub pitawastatynę w umiarkowanej dawce zamiast symwastatyny i lowastatyny. Przy objawach mięśniowych lub znacznym wzroście kinazy kreatynowej odstaw fibrat albo oba leki. Cyprofibrat traktuj jak fenofibrat, a ChPL cyprofibratu może przewidywać ostrzejsze ograniczenia łączenia ze statynami.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko miopatii, w tym bólów i osłabienia mięśni oraz wzrostu aktywności kinazy kreatynowej[2]. Rzadko dochodzi do rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek[3]. Możliwy jest też addycyjny wzrost aktywności aminotransferaz[1]. Fibraty mogą przejściowo podnosić stężenie kreatyniny w surowicy.
Mechanizm
Statyny i fibraty mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie miotoksyczne się sumuje. Statyny hamują syntezę cholesterolu i związków niezbędnych dla komórek mięśniowych. Fibraty działają przez receptory PPAR alfa i same mogą wywołać miopatię[4]. Fenofibrat i cyprofibrat w niewielkim stopniu zmieniają farmakokinetykę statyn, więc o ryzyku decyduje głównie sumowanie działań. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich statyn i obu fibratów z list. Cyprofibrat ma ten sam profil działania niepożądanego na mięśnie co fenofibrat.
Monitorować
- bóle, tkliwość, kurcze i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej wyjściowo i przy każdym objawie mięśniowym
- kreatynina i eGFR przed leczeniem i okresowo
- aktywność aminotransferaz
- ciemne zabarwienie moczu
Kiedy ocena się zmienia
| Najwyższa zarejestrowana dawka statynydawka · statyny | ryzyko rośnie | Ryzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. ChPL części statyn, zwłaszcza rozuwastatyny, ogranicza lub wyklucza najwyższą dawkę przy jednoczesnym stosowaniu fibratu. Sprawdź ograniczenia w ChPL konkretnej statyny. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Fibraty są wydalane głównie przez nerki, a niewydolność nerek zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Dostosuj dawkę fibratu według ChPL i częściej kontroluj kreatyninę oraz kinazę kreatynową. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Fenofibrat i cyprofibrat są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek, więc połączenie ze statyną w tej sytuacji nie powinno być stosowane. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują miopatia, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko interakcji. Zacznij od mniejszej dawki statyny i ściślej monitoruj objawy. |
Źródła
- Guo J, Meng F, Ma N, Li C, Ding Z, Wang H, et al. Meta-analysis of safety of the coadministration of statin with fenofibrate in patients with combined hyperlipidemia. Am J Cardiol. 2012;110(9):1296-301. doi: 10.1016/j.amjcard.2012.06.050. PMID: 22840347.
- Schima SM, Maciejewski SR, Hilleman DE, Williams MA, Mohiuddin SM. Fibrate therapy in the management of dyslipidemias, alone and in combination with statins: role of delayed-release fenofibric acid. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(5):731-8. doi: 10.1517/14656560903575639. PMID: 20210682.
- Kobuchi S, Nishida M, Hayakawa M, Maekawa Y, Ohata A, Chikami S, et al. Data Mining of the Japanese Adverse Drug Event Report Database and Animal Experiments for Assessment of Risks Associated With Pemafibrate. In Vivo. 2026;40(4):2372-2380. doi: 10.21873/invivo.14391. PMID: 42379788.
- Zhou J, Li D, Cheng Q. Fenofibrate monotherapy-induced rhabdomyolysis in a patient with post-pancreatitis diabetes mellitus: A rare case report and a review of the literature. Medicine (Baltimore). 2020;99(21):e20390. doi: 10.1097/MD.0000000000020390. PMID: 32481339.
Niekorzystna interakcjaFenofibrat+ DaptomycynaNa czas leczenia daptomycyną w miarę możliwości czasowo przerwij podawanie fenofibratu, chyba że korzyść z jego kontynuacji przewyższa ryzyko.Powiedz lekarzowi, który podaje ci daptomycynę, że przyjmujesz fenofibrat, i nie odstawiaj go ani nie kontynuuj bez ustalenia tego z lekarzem.nieznanyopisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, który podaje ci daptomycynę, że przyjmujesz fenofibrat, i nie odstawiaj go ani nie kontynuuj bez ustalenia tego z lekarzem.
Fenofibrat i daptomycyna mogą osobno uszkadzać mięśnie, a razem to ryzyko rośnie. Rzadko może dojść do poważnego rozpadu mięśni, który obciąża nerki. Dlatego lekarz często na czas leczenia antybiotykiem wstrzymuje fenofibrat albo częściej zleca badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub kurcze mięśni
- osłabienie mięśni, trudność we wstawaniu lub chodzeniu po schodach
- ciemny, brunatny mocz
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Na czas leczenia daptomycyną w miarę możliwości czasowo przerwij podawanie fenofibratu, chyba że korzyść z jego kontynuacji przewyższa ryzyko[1]. Jeśli jednoczesnego stosowania nie da się uniknąć, oznaczaj aktywność CPK częściej niż raz w tygodniu i obserwuj pacjenta w kierunku objawów miopatii[1]. Krótkotrwała przerwa w stosowaniu fibratu zwykle nie ma znaczenia dla rokowania sercowo-naczyniowego, a fenofibrat można wznowić po zakończeniu antybiotykoterapii.
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost aktywności CPK, miopatia, a w skrajnych przypadkach rabdomioliza z ryzykiem ostrego uszkodzenia nerek. Ryzyko jest większe u osób z upośledzoną czynnością nerek, ponieważ daptomycyna jest wydalana głównie przez nerki, co zwiększa jej stężenie w osoczu[1].
Mechanizm
Fenofibrat na czas leczenia daptomycyną najlepiej czasowo odstawić, ponieważ oba leki mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe i ich działanie miotoksyczne może się sumować. Fibraty mogą wywoływać toksyczność mięśniową, której ryzyko rośnie w skojarzeniu z innymi lekami o takim działaniu[2]. Daptomycyna sama może powodować miopatię ze wzrostem aktywności CPK, a przy jednoczesnym stosowaniu z lekami mogącymi wywołać miopatię opisywano przypadki znacznego wzrostu CPK i rabdomiolizy[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ daptomycyna nie podlega istotnie przemianom z udziałem cytochromu P450 i nie hamuje ani nie indukuje tych enzymów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność CPK częściej niż raz w tygodniu przy kontynuacji obu leków
- objawy miopatii – ból, tkliwość i osłabienie mięśni
- czynność nerek (kreatynina, eGFR)
- barwa moczu – podejrzenie mioglobinurii
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m2 fenofibrat jest przeciwwskazany niezależnie od daptomycyny. Daptomycyna jest wydalana głównie przez nerki, więc upośledzona filtracja zwiększa jej stężenie i ryzyko miopatii. |
| Fenofibrat przerwany na czas leczenia daptomycynąkolejność włączenia · fenofibrat | ryzyko maleje | Czasowe wstrzymanie fenofibratu na okres antybiotykoterapii eliminuje sumowanie działania miotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cubicin 350 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cubicin-100165318/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ EzetymibEzetymib włączaj ostrożnie u pacjenta leczonego cyklosporyną i monitoruj stężenie cyklosporyny podczas jednoczesnego stosowania.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie cyklosporyną o rozpoczęciu lub odstawieniu ezetymibu i wykonuj zlecone badania krwi.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie cyklosporyną o rozpoczęciu lub odstawieniu ezetymibu i wykonuj zlecone badania krwi.
Cyklosporyna sprawia, że w organizmie zostaje więcej ezetymibu niż zwykle. Ezetymib może też nieznacznie zwiększać ilość cyklosporyny we krwi. Te leki można przyjmować razem, ale lekarz powinien sprawdzać poziom cyklosporyny w badaniach krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle lub osłabienie mięśni
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- drżenie rąk
- ból brzucha lub nudności
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Ezetymib włączaj ostrożnie u pacjenta leczonego cyklosporyną i monitoruj stężenie cyklosporyny podczas jednoczesnego stosowania[1]. Stężenie cyklosporyny oznacz szczególnie po włączeniu i po odstawieniu ezetymibu, a w razie potrzeby skoryguj jej dawkę. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek licz się ze znacznie większą ekspozycją na ezetymib i obserwuj tolerancję leczenia.
Skutek kliniczny
U biorców przeszczepu nerki z klirensem kreatyniny powyżej 50 ml/min przyjmujących stałą dawkę cyklosporyny średnie AUC całkowitego ezetymibu było 3,4 razy większe (zakres od 2,3 do 7,9 razy) niż u osób zdrowych[1]. U pacjenta po przeszczepieniu nerki z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek stężenie całkowitego ezetymibu było dwunastokrotnie większe[1]. U zdrowych ochotników ezetymib w dawce 20 mg na dobę zwiększał AUC pojedynczej dawki 100 mg cyklosporyny średnio o 15% (od 10% zmniejszenia do 51% zwiększenia)[1]. Przy wąskim indeksie terapeutycznym cyklosporyny nawet umiarkowany wzrost jej stężenia może zwiększać ryzyko nefrotoksyczności i innych działań niepożądanych, a znaczenie kliniczne zwiększonej ekspozycji na ezetymib pozostaje niepewne.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje białka transportujące aniony organiczne (OATP) i glikoproteinę P, przez co może zwiększać stężenie leków będących substratami tych transporterów[2]. Ezetymib i jego aktywny glukuronian są usuwane z udziałem transporterów OATP, dlatego u pacjentów przyjmujących cyklosporynę ekspozycja na ezetymib rośnie. Pogorszona czynność nerek po przeszczepieniu dodatkowo nasila ten efekt. Mechanizm niewielkiego zwiększenia ekspozycji na cyklosporynę pod wpływem ezetymibu nie został wyjaśniony.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie minimalne cyklosporyny we krwi pełnej po włączeniu i odstawieniu ezetymibu
- stężenie kreatyniny i eGFR
- objawy działań niepożądanych ezetymibu, w tym bóle mięśni i dolegliwości brzuszne
- aktywność aminotransferaz przy jednoczesnym stosowaniu statyny
Kiedy ocena się zmienia
| Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U biorcy przeszczepu nerki z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek stężenie całkowitego ezetymibu było dwunastokrotnie większe niż w grupie kontrolnej. Obserwuj tolerancję ezetymibu szczególnie uważnie. |
| Ezetymib dołączany do stałego leczenia cyklosporynąkolejność włączenia · ezetymib | inne zalecenie | Przy włączaniu ezetymibu u pacjenta na stałej dawce cyklosporyny zachowaj ostrożność i oznacz stężenie cyklosporyny. Kontrolę powtórz także po odstawieniu ezetymibu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Niekorzystna interakcjaFenofibrat+ Insulina ludzkaPołączenie można stosować, ale po włączeniu lub odstawieniu fenofibratu należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmienić dawkę insuliny.Po rozpoczęciu lub odstawieniu fenofibratu częściej mierz cukier glukometrem, a gdy wyniki są niższe niż zwykle albo masz objawy niedocukrzenia, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Po rozpoczęciu lub odstawieniu fenofibratu częściej mierz cukier glukometrem, a gdy wyniki są niższe niż zwykle albo masz objawy niedocukrzenia, powiedz o tym lekarzowi.
Fenofibrat może nieco wzmocnić działanie insuliny i obniżyć cukier we krwi bardziej niż zwykle. Najczęściej dzieje się to w pierwszych tygodniach po rozpoczęciu leczenia fenofibratem. Leki można stosować razem, ale czasem lekarz musi zmniejszyć dawkę insuliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- poty
- nagły głód
- kołatanie serca
- zawroty głowy
- splątanie lub trudności z koncentracją
- niższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu lub odstawieniu fenofibratu należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmienić dawkę insuliny[1]. Pacjenta trzeba poinformować o objawach hipoglikemii i sposobie jej opanowania. Przed włączeniem fenofibratu należy ocenić czynność nerek, ponieważ przy eGFR <30 ml/min/1,73 m2 fenofibrat jest przeciwwskazany[2].
Skutek kliniczny
Możliwy spadek glikemii i hipoglikemia, zwłaszcza po włączeniu fenofibratu u pacjenta ze ustabilizowaną dawką insuliny. Może być konieczna zmiana dawki insuliny[1]. Odstawienie fenofibratu może z kolei podnieść glikemię.
Mechanizm
Fibraty mogą nasilać hipoglikemizujące działanie insuliny i zwiększać ryzyko hipoglikemii[1]. Mechanizm nie jest dokładnie poznany. Za najbardziej prawdopodobne uważa się poprawę wrażliwości tkanek na insulinę w wyniku aktywacji receptorów PPAR-alfa przez kwas fenofibrynowy. Fenofibrat nie wpływa na farmakokinetykę insuliny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa przez pierwsze tygodnie po włączeniu lub odstawieniu fenofibratu
- epizody hipoglikemii
- HbA1c
- eGFR
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fenofibratu u pacjenta na stałej dawce insulinykolejność włączenia · fenofibrat | ryzyko rośnie | Ryzyko hipoglikemii jest największe, gdy fenofibrat dołącza się do ustabilizowanego leczenia insuliną. Zalecane częstsze pomiary glikemii w pierwszych tygodniach. |
| Odstawienie fenofibratukolejność włączenia · fenofibrat | inne zalecenie | Po odstawieniu fenofibratu glikemia może wzrosnąć, jeśli wcześniej zmniejszono dawkę insuliny. Należy skontrolować glikemię i ponownie ocenić dawkę insuliny. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m2pacjent | interakcja nie dotyczy | Fenofibrat jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m2). |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
Niekorzystna interakcjaFenofibrat+ GlimepirydPołączenie można stosować, ale po dołączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu fenofibratu należy częściej kontrolować glikemię.Częściej mierz cukier glukometrem przez pierwsze tygodnie, a jeśli zdarzają ci się spadki cukru, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Częściej mierz cukier glukometrem przez pierwsze tygodnie, a jeśli zdarzają ci się spadki cukru, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Lek na trójglicerydy (fenofibrat) może wzmacniać działanie leku na cukrzycę (glimepirydu). Przez to cukier we krwi może spaść za nisko, zwłaszcza w pierwszych tygodniach wspólnego stosowania. Oba leki zwykle można brać razem, ale trzeba uważniej pilnować poziomu cukru.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- zimne poty
- kołatanie serca
- nagły silny głód
- zawroty głowy lub dezorientacja
- niewyraźne widzenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po dołączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu fenofibratu należy częściej kontrolować glikemię. Pacjenci leczeni fenofibratem i lekami metabolizowanymi przez CYP2C9 powinni być starannie monitorowani, a w razie potrzeby należy dostosować dawkę leku[1]. Przy epizodach hipoglikemii należy rozważyć zmniejszenie dawki glimepirydu, a po odstawieniu fenofibratu ocenić, czy nie trzeba jej ponownie zwiększyć.
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilić działanie hipoglikemizujące glimepirydu i w niektórych przypadkach prowadzić do hipoglikemii[2]. Ryzyko jest największe w pierwszych tygodniach po dołączeniu fenofibratu lub po zwiększeniu jego dawki. Po odstawieniu fenofibratu glikemia może wzrosnąć.
Mechanizm
Fenofibrat może nasilać działanie glimepirydu przez hamowanie jego metabolizmu wątrobowego. Glimepiryd jest metabolizowany z udziałem CYP2C9[2], a fenofibrat i kwas fenofibrynowy w stężeniach terapeutycznych są słabymi do umiarkowanych inhibitorami CYP2C9[1]. Dodatkowo fibraty mogą wypierać pochodne sulfonylomocznika z połączeń z albuminami, co przejściowo zwiększa wolną frakcję glimepirydu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia na czczo i w ciągu dnia (samokontrola glukometrem) w pierwszych tygodniach skojarzenia
- objawy hipoglikemii
- HbA1c po zmianie leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Fenofibrat dołączany do ustabilizowanego leczenia glimepirydemkolejność włączenia · fenofibrat | ryzyko rośnie | Ryzyko hipoglikemii jest największe, gdy fenofibrat dołącza się do ustalonej dawki glimepirydu lub zwiększa się jego dawkę. W tym okresie należy zintensyfikować samokontrolę glikemii. |
| Odstawienie fenofibratukolejność włączenia · fenofibrat | inne zalecenie | Po odstawieniu fenofibratu działanie glimepirydu może osłabnąć i glikemia może wzrosnąć. Jeśli wcześniej zmniejszono dawkę glimepirydu, należy ocenić potrzebę jej ponownego zwiększenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaFenofibrat+ MetotreksatPołączenie można stosować pod warunkiem regularnej kontroli czynności wątroby, nerek i morfologii krwi.Nie pomijaj zleconych badań krwi, nie pij alkoholu i od razu zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pomijaj zleconych badań krwi, nie pij alkoholu i od razu zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.
Fenofibrat może utrudniać nerkom usuwanie metotreksatu z organizmu, przez co metotreksat może działać silniej i częściej wywoływać działania niepożądane. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Te leki można przyjmować razem, ale lekarz powinien regularnie zlecać ci badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesność w jamie ustnej
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- ból w prawym boku pod żebrami
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem regularnej kontroli czynności wątroby, nerek i morfologii krwi. Pacjentów przyjmujących podczas leczenia metotreksatem leki o działaniu hepatotoksycznym należy ściśle kontrolować[1]. Przy istotnym wzroście aktywności aminotransferaz lub pogorszeniu czynności nerek należy rozważyć odstawienie fenofibratu i ponowną ocenę dawki metotreksatu. Przy eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m2 nie stosuje się ani fenofibratu[2], ani metotreksatu w małych dawkach[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie stężenia metotreksatu we krwi i nasilenie jego działań niepożądanych, zwłaszcza mielosupresji i zapalenia błon śluzowych, oraz addycyjne ryzyko hepatotoksyczności. Ryzyko rośnie przy upośledzonej czynności nerek i przy dużych dawkach metotreksatu.
Mechanizm
Metotreksat wydalany jest głównie przez nerki na drodze wydzielania kanalikowego, a słabe kwasy organiczne mogą je zmniejszać i nasilać jego toksyczność[1]. Kwas fenofibrynowy, czynny metabolit fenofibratu, jest słabym kwasem organicznym wydalanym przez nerki, dlatego teoretycznie może konkurować z metotreksatem o wydzielanie kanalikowe. Fenofibrat może też odwracalnie zwiększać stężenie kreatyniny i pogarszać czynność nerek, co dodatkowo spowalnia eliminację metotreksatu. Oba leki mogą zwiększać aktywność aminotransferaz, a łączenie metotreksatu z lekami o działaniu hepatotoksycznym zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST
- stężenie kreatyniny i eGFR
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zapalenia błon śluzowych jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 29pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m2 fenofibrat jest przeciwwskazany, a metotreksat w dawkach poniżej 100 mg/m2 pc. również. |
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Przy umiarkowanie upośledzonej czynności nerek eliminacja metotreksatu jest wolniejsza, a dodatkowe obciążenie nerek przez fenofibrat zwiększa ryzyko kumulacji. Kreatyninę i morfologię należy kontrolować częściej. |
| dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksat | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach metotreksatu stosowanych w onkologii każde spowolnienie jego eliminacji ma większe znaczenie kliniczne. Należy rozważyć czasowe odstawienie fenofibratu na okres podawania metotreksatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipanthyl Supra 160. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lipanthyl-supra-160-100104699/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.