Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Ezetymib / Ezetymib i symwastatyna

Ezetymib i symwastatyna

Jaki opis pokazać?

Korzystna interakcja

Połączenie można stosować bez zmiany dawek wynikającej z samej interakcji.

Przyjmuj oba leki regularnie zgodnie z zaleceniem lekarza i zgłoś się do lekarza, jeśli poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni.

Korzystna interakcjaEzetymib+ SymwastatynaPołączenie można stosować bez zmiany dawek wynikającej z samej interakcji.Przyjmuj oba leki regularnie zgodnie z zaleceniem lekarza i zgłoś się do lekarza, jeśli poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)rozległe badania

Korzystna interakcja

Przyjmuj oba leki regularnie zgodnie z zaleceniem lekarza i zgłoś się do lekarza, jeśli poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni.

Symwastatyna i ezetymib to dwa leki na cholesterol, które działają w różny sposób i razem obniżają go skuteczniej niż jeden lek. Lekarze celowo przepisują je razem, a połączenie jest dobrze przebadane. Ryzyko działań niepożądanych jest podobne jak przy samej symwastatynie. Nie stosuj tego połączenia w ciąży ani podczas karmienia piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • ciemny mocz
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • ciąża lub planowanie ciąży
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek wynikającej z samej interakcji. Obowiązują ograniczenia dawki i przeciwwskazania samej symwastatyny, w tym czynna choroba wątroby, ciąża i karmienie piersią[1]. Skojarzenia ezetymibu ze statyną nie stosuje się w ciąży, w okresie karmienia piersią ani u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[2]. Przed dołączeniem ezetymibu sprawdź, czy pacjent nie przyjmuje leków ograniczających dawkę symwastatyny, takich jak amiodaron, amlodypina, werapamil czy diltiazem[1].

Skutek kliniczny

Połączenie silniej obniża stężenie cholesterolu LDL niż symwastatyna w monoterapii i jest stosowane celowo, także w postaci złożonej. U pacjentów po ostrym zespole wieńcowym leczonych ezetymibem z symwastatyną 10 mg + 40 mg na dobę miopatia wystąpiła u 0,2% wobec 0,1% przy samej symwastatynie, a rabdomioliza u 0,1% wobec 0,2%[2]. Kolejne zwiększenia aktywności aminotransferaz ≥ 3 × GGN wystąpiły u 2,5% leczonych skojarzeniem i u 2,3% leczonych samą symwastatyną[3]. U pacjentów z przewlekłą chorobą nerek leczonych ezetymibem 10 mg z symwastatyną 20 mg na dobę miopatia lub rabdomioliza wystąpiła u 0,2% wobec 0,1% w grupie placebo[4].

Mechanizm

Symwastatyna hamuje reduktazę HMG-CoA i zmniejsza syntezę cholesterolu w wątrobie, a ezetymib hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim, więc oba leki obniżają stężenie cholesterolu LDL uzupełniającymi się drogami. Nie ma znamiennej interakcji farmakokinetycznej między ezetymibem a symwastatyną[2]. Ezetymib nie indukuje enzymów cytochromu P450 i nie zmienia farmakokinetyki leków metabolizowanych przez CYP3A4[2].

Metabolizm i transportery

  • Symwastatyna: substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6]

Monitorować

  • profil lipidowy (cholesterol LDL) po kilku tygodniach od dołączenia ezetymibu
  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
  • objawy mięśniowe, a przy ich wystąpieniu aktywność kinazy kreatynowej (CK)

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 17pacjentinne zalecenieU młodzieży w wieku 10–17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną nie badano ezetymibu z symwastatyną w dawce większej niż 40 mg na dobę, a u dzieci poniżej 10 lat połączenia nie badano.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Coltowan 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/coltowan-100330310/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipegis 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipegis-100282633/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieEzetymiba alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu ezetymibu z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij regularnie i dużo, bo osłabia to efekty leczenia cholesterolu.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij regularnie i dużo, bo osłabia to efekty leczenia cholesterolu.

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu nie wpływa na działanie ezetymibu i nie powoduje groźnych objawów. Alkohol pity regularnie w większych ilościach może jednak podnosić poziom tłuszczów we krwi i szkodzić wątrobie, przez co leczenie działa słabiej. Ma to szczególne znaczenie, jeśli oprócz ezetymibu bierzesz też lek z grupy statyn.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
  • długotrwałe zmęczenie i brak apetytu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu ezetymibu z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. U pacjentów pijących regularnie duże ilości alkoholu należy zalecić ograniczenie spożycia jako element leczenia dyslipidemii, a przy terapii skojarzonej ze statyną ocenić czynność wątroby.

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa ezetymibu. Regularne picie dużych ilości alkoholu może osłabiać poprawę profilu lipidowego, zwłaszcza stężenia triglicerydów, oraz zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, co ma znaczenie przede wszystkim przy jednoczesnym stosowaniu statyny.

Mechanizm

Nie jest znana interakcja farmakokinetyczna ezetymibu z etanolem. Ezetymib jest metabolizowany głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym w jelicie i wątrobie, a nie przez cytochrom P450, który etanol może indukować przy przewlekłym spożyciu. ChPL podaje, że ezetymib nie indukuje enzymów cytochromu P450 i nie wykazuje znamiennych interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP1A2, CYP2D6, CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4[1]. Etanol może natomiast działać przeciwnie do celu leczenia – regularne picie większych ilości zwiększa stężenie triglicerydów i sprzyja przyrostowi masy ciała, a przewlekłe nadużywanie uszkadza wątrobę. Charakterystyki wszystkich produktów ezetymibu jednakowo nie wymieniają alkoholu, a w skojarzeniu ze statyną przeciwwskazują stosowanie u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[1].

Monitorować

  • lipidogram, w tym stężenie triglicerydów, u osób regularnie pijących alkohol
  • aktywność ALT i AST u pacjentów nadużywających alkoholu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu statyny

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu podnosi triglicerydy, osłabia efekt terapii hipolipemizującej i zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby. Przy skojarzeniu ze statyną należy ocenić aktywność aminotransferaz, ponieważ czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do takiego leczenia.
Tabletka złożona ezetymibu ze statynąpostać · alkoholinne zalecenieW preparatach złożonych ze statyną o postępowaniu z alkoholem decyduje przede wszystkim składnik statynowy i jego charakterystyka produktu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuSymwastatynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki symwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, niewielkich ilości, a jeśli zwykle pijesz dużo, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do okazjonalnych, niewielkich ilości, a jeśli zwykle pijesz dużo, powiedz o tym lekarzowi.

Symwastatynę można przyjmować także wtedy, gdy czasem wypijesz alkohol, ale nie należy pić go w dużych ilościach. Alkohol i ten lek mogą obciążać wątrobę i mięśnie, więc picie dużych ilości może zwiększać ryzyko ich uszkodzenia. Im mniej alkoholu, tym bezpieczniej. Jeśli pijesz często i dużo, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • ciemne zabarwienie moczu
  • żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
  • silne zmęczenie, nudności, ból w prawej górnej części brzucha
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki symwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu. Pacjentom pijącym znaczne ilości alkoholu symwastatynę należy stosować ostrożnie i zalecić ograniczenie picia.[1] Przy czynnej chorobie wątroby lub niewyjaśnionym utrzymującym się wzroście aminotransferaz symwastatyna jest przeciwwskazana.[1]

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym lub umiarkowanym piciu nie opisano klinicznie istotnego nasilenia działań niepożądanych. U osób pijących znaczne ilości alkoholu rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby (wzrost aminotransferaz) oraz miopatii, w tym rzadko rabdomiolizy.

Mechanizm

Alkohol nie zmienia istotnie stężenia symwastatyny we krwi, bo nie jest inhibitorem CYP3A4. Oba czynniki mogą natomiast obciążać wątrobę i mięśnie szkieletowe. Symwastatyna może zwiększać aktywność aminotransferaz i powodować miopatię, a przewlekłe picie dużych ilości alkoholu również uszkadza wątrobę i mięśnie. Efekty te mogą się sumować, głównie u osób pijących dużo i regularnie.

Metabolizm i transportery

  • Symwastatyna: substrat BCRP[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) przed leczeniem i w jego trakcie, częściej przy regularnym piciu alkoholu
  • objawy ze strony mięśni (ból, tkliwość, osłabienie) i w razie ich wystąpienia oznaczenie CK
  • wywiad dotyczący ilości i regularności picia alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Znaczne ilości alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy piciu znacznych ilości alkoholu ChPL nakazuje ostrożność. Ryzyko hepatotoksyczności i miopatii jest wyższe, więc potrzebna jest ścisła kontrola aminotransferaz i objawów mięśniowych oraz rozmowa o ograniczeniu picia.
Przewlekłe, regularne picieczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzy przewlekłym piciu zalecana jest ocena funkcji wątroby przed włączeniem symwastatyny i okresowo w trakcie leczenia. Czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 80

Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ EzetymibPołączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.

Te dwa leki często przepisuje się razem, bo działają w różny sposób i razem lepiej obniżają cholesterol niż każdy z osobna. Jeden ogranicza wytwarzanie cholesterolu w wątrobie, a drugi jego wchłanianie z jelit. Rzadko oba leki mogą powodować dolegliwości mięśniowe, a przy łączeniu takie ryzyko może być trochę większe. Nie stosuj tego połączenia w ciąży ani podczas karmienia piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • bóle mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych[1]. Przy niewyjaśnionym bólu, tkliwości lub osłabieniu mięśni należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej i ocenić dalsze leczenie. Skojarzenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[2]. Te same sytuacje wykluczają stosowanie samej atorwastatyny[1].

Skutek kliniczny

Skojarzenie silniej obniża cholesterol LDL niż sama atorwastatyna, przy możliwym niewielkim wzroście ryzyka objawów mięśniowych. Dodanie ezetymibu do atorwastatyny w dawce 40 lub 80 mg zmniejszało stężenie cholesterolu LDL o 15% bardziej niż zwiększenie dawki atorwastatyny z 40 do 80 mg[2]. Wynik ten uzyskano w 12-tygodniowym randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą u 50 pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną[3]. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania obu leków[1].

Mechanizm

Działanie obu leków na cholesterol LDL się uzupełnia. Atorwastatyna hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie przez zahamowanie reduktazy HMG-CoA, a ezetymib hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim przez zablokowanie białka NPC1L1. Między ezetymibem a atorwastatyną nie stwierdzono znamiennych interakcji farmakokinetycznych[2]. Oba leki mogą jednak powodować działania niepożądane ze strony mięśni, w tym rabdomiolizę, a ryzyko to może być zwiększone przy ich jednoczesnym stosowaniu[1].

Metabolizm i transportery

  • Atorwastatyna: substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • objawy mięśniowe – ból, tkliwość, osłabienie, kurcze
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
  • lipidogram ze stężeniem cholesterolu LDL w celu oceny skuteczności

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipegis 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipegis-100282633/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEzetymib+ PitawastatynaPołączenie można stosować celowo, bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę, karmisz piersią albo masz chorobę wątroby.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli jesteś w ciąży, planujesz ciążę, karmisz piersią albo masz chorobę wątroby.

Ezetymib i pitawastatyna to dwa leki obniżające cholesterol, które działają w różny sposób i dlatego często są przepisywane razem. Jeden zmniejsza wchłanianie cholesterolu z jelit, a drugi ogranicza jego wytwarzanie w wątrobie. Leki nie zaburzają wzajemnie swojego działania. Tego połączenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani przy czynnej chorobie wątroby.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza z gorączką lub złym samopoczuciem
  • ciemny mocz
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silny ból w prawym górnym kwadrancie brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować celowo, bez zmiany dawek i bez odstępu między lekami. Skojarzenie ezetymibu ze statyną jest przeciwwskazane w ciąży i w okresie karmienia piersią oraz u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[1]. Pitawastatyny nie stosuje się u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, u pacjentów z miopatią ani u przyjmujących cyklosporynę[2]. Pacjent powinien zgłaszać każdy ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, a wtedy należy oznaczyć kinazę kreatynową[3].

Skutek kliniczny

Połączenie daje addycyjne obniżenie cholesterolu LDL bez interakcji farmakokinetycznej. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni i wątroby wynika przede wszystkim z samej statyny.

Mechanizm

Ezetymib i jego metabolit glukuronidowy hamują wchłanianie cholesterolu z pokarmu oraz z żółci[2], a pitawastatyna hamuje reduktazę HMG-CoA i syntezę cholesterolu w wątrobie. Uzupełniające się mechanizmy dają silniejsze obniżenie cholesterolu LDL niż każdy z leków osobno. Pitawastatyna nie zmienia stężenia ezetymibu ani jego metabolitu glukuronidowego w osoczu, a ezetymib nie zmienia stężenia pitawastatyny[2][4][3]. Ezetymib nie indukuje enzymów cytochromu P450[1].

Metabolizm i transportery

  • Pitawastatyna: drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[5], substrat OATP1B1[6], substrat OATP1B3[6], substrat UGT2B7[5]

Monitorować

  • lipidogram (cholesterol LDL) po kilku tygodniach od włączenia skojarzenia
  • aminotransferazy przed rozpoczęciem leczenia i w razie objawów uszkodzenia wątroby
  • kinaza kreatynowa przy bólach, tkliwości lub osłabieniu mięśni
  • INR u pacjentów przyjmujących warfarynę lub inne pochodne kumaryny

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pitamet 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pitamet-100424725/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pitipix 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pitipix-100481461/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/livazo-100249908/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlarytromycyna+ SymwastatynaSymwastatynę należy odstawić na czas leczenia klarytromycyną i wznowić kilka dni po ostatniej dawce antybiotyku.Odstaw symwastatynę na czas leczenia klarytromycyną i wróć do niej kilka dni później.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Odstaw symwastatynę na czas leczenia klarytromycyną i wróć do niej kilka dni później.

Klarytromycyna blokuje rozkład symwastatyny w wątrobie, przez co jej ilość we krwi rośnie około 10 razy. Tak duża ilość leku może uszkodzić mięśnie, a produkty rozpadu mięśni mogą uszkodzić nerki. Na czas leczenia antybiotykiem symwastatynę trzeba odstawić i wrócić do niej kilka dni po zakończeniu kuracji. Kilkudniowa przerwa w przyjmowaniu statyny nie szkodzi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle mięśni, szczególnie ud i ramion
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brązowy mocz
  • zmniejszona ilość moczu
  • gorączka z bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Symwastatynę należy odstawić na czas leczenia klarytromycyną i wznowić kilka dni po ostatniej dawce antybiotyku. Przerwa w przyjmowaniu statyny przez 1–2 tygodnie nie ma istotnego znaczenia dla ryzyka sercowo-naczyniowego. Gdy wskazanie na to pozwala, lekarz może wybrać azytromycynę, która nie hamuje CYP3A4[1]. Przy długim leczeniu klarytromycyną symwastatynę można zastąpić rosuwastatyną, która nie jest metabolizowana przez CYP3A4[2].

Skutek kliniczny

Wysokie stężenie symwastatyny zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy z ostrym uszkodzeniem nerek[1]. Bóle i osłabienie mięśni oraz ciemny mocz mogą pojawić się w ciągu kilku dni od rozpoczęcia antybiotyku. Opisano przypadki zgonów.

Mechanizm

Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4 zależnym od mechanizmu, który trwale inaktywuje enzym, i hamuje transporter wątrobowy OATP1B1[2]. Symwastatyna jest metabolizowana prawie wyłącznie przez CYP3A4 i ma duży efekt pierwszego przejścia, więc ekspozycja na nią i na aktywny kwas symwastatyny rośnie około 10-krotnie. Ponieważ enzym jest inaktywowany nieodwracalnie, hamowanie utrzymuje się jeszcze kilka dni po ostatniej dawce antybiotyku, do czasu syntezy nowego CYP3A4.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[3], symwastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Klarytromycyna – inhibitor OATP1B1[3], symwastatyna – substrat OATP1B1[3]
  • Klarytromycyna – inhibitor OATP1B3[3], symwastatyna – substrat OATP1B3[3]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[4]
  • Symwastatyna: substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • bóle i osłabienie mięśni
  • ciemny mocz
  • kinaza kreatynowa przy objawach
  • kreatynina

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycynarosuwastatyna

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 40 mg symwastatyny na dobęsymwastatynaryzyko rośnieRyzyko miopatii przy symwastatynie zależy od dawki, a przy 10-krotnym wzroście ekspozycji dawka 40 mg daje ekspozycję kilkukrotnie większą niż maksymalna dawka 80 mg.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieWiek powyżej 65 lat, niewydolność nerek i niedoczynność tarczycy to czynniki ryzyka miopatii wymienione w charakterystyce symwastatyny.

Źródła

  1. Patel AM, Shariff S, Bailey DG, Juurlink DN, Gandhi S, Mamdani M, et al. Statin toxicity from macrolide antibiotic coprescription: a population-based cohort study. Ann Intern Med. 2013;158(12):869-76. doi: 10.7326/0003-4819-158-12-201306180-00004. PMID: 23778904.
  2. Hougaard Christensen MM, Bruun Haastrup M, Øhlenschlaeger T, Esbech P, Arnspang Pedersen S, Bach Dunvald AC, et al. Interaction potential between clarithromycin and individual statins-A systematic review. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2019;126(4):307-317. doi: 10.1111/bcpt.13343. PMID: 31628882.
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, symwastatyna, lowastatyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków na cholesterol, na przykład symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny. Lek na cholesterol gromadzi się wtedy w organizmie i może uszkadzać mięśnie, a w ciężkich przypadkach także nerki. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub osłabienie mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • znaczne zmęczenie z bólem mięśni lub gorączką
  • zmniejszenie ilości oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji. Połączenie symwastatyny lub lowastatyny z itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i statynę trzeba odstawić na cały okres terapii triazolem. Atorwastatynę z silnym triazolem najlepiej czasowo odstawić, a jeśli jej stosowanie jest konieczne, użyć najmniejszej skutecznej dawki i ściśle monitorować objawy mięśniowe. Przy flukonazolu i izawukonazolu, szczególnie w krótkiej terapii, wystarczy zwykle ograniczenie dawki statyny lub jej czasowe wstrzymanie oraz kontrola objawów. Ponieważ hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu triazolu, zwłaszcza itrakonazolu i pozakonazolu, statynę należy włączać ponownie z kilkudniowym odstępem. Rozuwastatyna i pitawastatyna mogą być stosowane z triazolami bez zmiany postępowania.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia statyny zależny od dawki zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek, która może zagrażać życiu[1]. Mogą też narastać objawy hepatotoksyczności. Ryzyko jest największe dla symwastatyny i lowastatyny łączonych z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem, mniejsze dla atorwastatyny oraz przy flukonazolu i izawukonazolu.

Mechanizm

Triazole hamują izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm pierwszego przejścia i eliminację symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny[2]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania flukonazolu rośnie wraz z dawką. Część triazoli, zwłaszcza itrakonazol i pozakonazol, hamuje także glikoproteinę P i transportery wątrobowe, co dodatkowo zwiększa stężenie statyny. Efektem jest wielokrotny wzrost ekspozycji na statynę i jej aktywny metabolit, najsilniej wyrażony dla symwastatyny i lowastatyny, które mają bardzo dużą ekstrakcję w pierwszym przejściu. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie zależą istotnie od CYP3A4, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej grupy statyn, natomiast dotyczy wszystkich triazoli z listy w stopniu zależnym od siły hamowania[1].

Monitorować

  • bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej przy wystąpieniu objawów mięśniowych
  • barwa moczu i stężenie kreatyniny w surowicy
  • aktywność aminotransferaz przy dłuższym leczeniu skojarzonym

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny, dlatego duże dawki atorwastatyny łączone z triazolem są szczególnie niebezpieczne i wymagają odstawienia lub redukcji dawki.
Duża dawka flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol nasila się wraz z dawką, więc przy dużych dawkach interakcja zbliża się siłą do silnych triazoli.
Kilka dni po odstawieniu triazoluodstep · triazoleinne zaleceniePo zakończeniu terapii triazolem, zwłaszcza itrakonazolem lub pozakonazolem o długim okresie eliminacji, hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego statynę należy włączać ponownie z odstępem.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośniePodeszły wiek, niedoczynność tarczycy i upośledzenie czynności nerek zwiększają podatność na miopatię wywołaną statyną.

Źródła

  1. Neuvonen PJ, Niemi M, Backman JT. Drug interactions with lipid-lowering drugs: mechanisms and clinical relevance. Clin Pharmacol Ther. 2006;80(6):565-81. doi: 10.1016/j.clpt.2006.09.003. PMID: 17178259.
  2. Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Fibraty (np. fenofibrat, cyprofibrat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych.Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.

Leki na cholesterol z grupy statyn, takie jak atorwastatyna, rozuwastatyna czy symwastatyna, oraz leki na trójglicerydy z grupy fibratów, takie jak fenofibrat czy cyprofibrat, mogą każdy z osobna szkodzić mięśniom. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko jest większe. Lekarze często łączą te leki celowo, ale wymaga to kontroli. Rzadko może dojść do poważnego uszkodzenia mięśni, które obciąża nerki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, na przykład trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • silne zmęczenie z gorączką
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych. Wskazaniem jest najczęściej utrzymująca się hipertriglicerydemia mimo leczenia statyną u pacjenta wysokiego ryzyka sercowo naczyniowego[1]. Przed włączeniem fibratu oceń czynność nerek, wątroby i tarczycy oraz wyjściową aktywność kinazy kreatynowej. Unikaj łączenia fibratu z najwyższymi zarejestrowanymi dawkami statyn, zwłaszcza rozuwastatyny i symwastatyny, i sprawdź ograniczenia dawek w ChPL konkretnej statyny. Przy łączeniu z fenofibratem preferuj atorwastatynę, rozuwastatynę lub pitawastatynę w umiarkowanej dawce zamiast symwastatyny i lowastatyny. Przy objawach mięśniowych lub znacznym wzroście kinazy kreatynowej odstaw fibrat albo oba leki. Cyprofibrat traktuj jak fenofibrat, a ChPL cyprofibratu może przewidywać ostrzejsze ograniczenia łączenia ze statynami.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko miopatii, w tym bólów i osłabienia mięśni oraz wzrostu aktywności kinazy kreatynowej[2]. Rzadko dochodzi do rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek[3]. Możliwy jest też addycyjny wzrost aktywności aminotransferaz[1]. Fibraty mogą przejściowo podnosić stężenie kreatyniny w surowicy.

Mechanizm

Statyny i fibraty mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie miotoksyczne się sumuje. Statyny hamują syntezę cholesterolu i związków niezbędnych dla komórek mięśniowych. Fibraty działają przez receptory PPAR alfa i same mogą wywołać miopatię[4]. Fenofibrat i cyprofibrat w niewielkim stopniu zmieniają farmakokinetykę statyn, więc o ryzyku decyduje głównie sumowanie działań. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich statyn i obu fibratów z list. Cyprofibrat ma ten sam profil działania niepożądanego na mięśnie co fenofibrat.

Monitorować

  • bóle, tkliwość, kurcze i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej wyjściowo i przy każdym objawie mięśniowym
  • kreatynina i eGFR przed leczeniem i okresowo
  • aktywność aminotransferaz
  • ciemne zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Najwyższa zarejestrowana dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. ChPL części statyn, zwłaszcza rozuwastatyny, ogranicza lub wyklucza najwyższą dawkę przy jednoczesnym stosowaniu fibratu. Sprawdź ograniczenia w ChPL konkretnej statyny.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieFibraty są wydalane głównie przez nerki, a niewydolność nerek zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Dostosuj dawkę fibratu według ChPL i częściej kontroluj kreatyninę oraz kinazę kreatynową.
Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyFenofibrat i cyprofibrat są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek, więc połączenie ze statyną w tej sytuacji nie powinno być stosowane.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują miopatia, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko interakcji. Zacznij od mniejszej dawki statyny i ściślej monitoruj objawy.

Źródła

  1. Guo J, Meng F, Ma N, Li C, Ding Z, Wang H, et al. Meta-analysis of safety of the coadministration of statin with fenofibrate in patients with combined hyperlipidemia. Am J Cardiol. 2012;110(9):1296-301. doi: 10.1016/j.amjcard.2012.06.050. PMID: 22840347.
  2. Schima SM, Maciejewski SR, Hilleman DE, Williams MA, Mohiuddin SM. Fibrate therapy in the management of dyslipidemias, alone and in combination with statins: role of delayed-release fenofibric acid. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(5):731-8. doi: 10.1517/14656560903575639. PMID: 20210682.
  3. Kobuchi S, Nishida M, Hayakawa M, Maekawa Y, Ohata A, Chikami S, et al. Data Mining of the Japanese Adverse Drug Event Report Database and Animal Experiments for Assessment of Risks Associated With Pemafibrate. In Vivo. 2026;40(4):2372-2380. doi: 10.21873/invivo.14391. PMID: 42379788.
  4. Zhou J, Li D, Cheng Q. Fenofibrate monotherapy-induced rhabdomyolysis in a patient with post-pancreatitis diabetes mellitus: A rare case report and a review of the literature. Medicine (Baltimore). 2020;99(21):e20390. doi: 10.1097/MD.0000000000020390. PMID: 32481339.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Inhibitory kalcyneuryny (np. cyklosporyna, woklosporyna) klasaPołączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn razem z lekiem immunosupresyjnym, nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz o obu lekach lekarzowi i farmaceucie, a przy bólu lub osłabieniu mięśni szybko zgłoś się do lekarza.

Niektóre leki stosowane po przeszczepieniu narządu lub w chorobach autoimmunologicznych, zwłaszcza cyklosporyna, mogą bardzo zwiększać ilość leku na cholesterol we krwi, na przykład symwastatyny, atorwastatyny albo rozuwastatyny. Może to prowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, które w ciężkich przypadkach szkodzi także nerkom. Woklosporyna działa podobnie, ale słabiej, a takrolimus zwykle nie powoduje takiego problemu. Część tych połączeń jest zakazana, dlatego lekarz musi wiedzieć o wszystkich twoich lekach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni, trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
  • ciemny, brunatny mocz
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
  • silne zmęczenie, gorączka z bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenia statyny z inhibitorem kalcyneuryny należy unikać, a gdy jest konieczne, trzeba wybrać statynę o najmniejszym ryzyku interakcji, stosować najmniejszą skuteczną dawkę i ściśle kontrolować objawy uszkodzenia mięśni. Charakterystyki produktów leczniczych symwastatyny, rozuwastatyny i pitawastatyny wymieniają cyklosporynę w przeciwwskazaniach, a lowastatyny nie należy z nią łączyć. Atorwastatynę z cyklosporyną można stosować wyłącznie w najmniejszej dawce i pod ścisłą kontrolą. Przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki statyny i monitorować działania niepożądane. Przy takrolimusie zwykle nie ma potrzeby modyfikacji dawki statyny, ale obowiązuje standardowa czujność.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia statyny zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z ostrym uszkodzeniem nerek, które może zagrażać życiu[1]. Ryzyko jest największe przy cyklosporynie w połączeniu z symwastatyną i lowastatyną oraz przy dużych dawkach statyny. Pacjenci po przeszczepieniu narządu mają często dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak upośledzona czynność nerek i wielolekowość. Możliwy jest też wzrost aktywności aminotransferaz.

Mechanizm

Cyklosporyna, a w mniejszym stopniu woklosporyna, hamuje wątrobowe transportery wychwytu OATP1B1 i OATP1B3 oraz pompy wyrzutowe P-gp i BCRP. Utrudnia to wychwyt statyny do wątroby i jej usuwanie, przez co stężenie statyny we krwi rośnie[2]. Dotyczy to wszystkich statyn z listy, także tych, które nie są metabolizowane przez CYP3A4, takich jak rozuwastatyna i pitawastatyna. Przy symwastatynie, lowastatynie i atorwastatynie dochodzi dodatkowo hamowanie CYP3A4, co jeszcze bardziej zwiększa ekspozycję[3]. Takrolimus nie wykazuje istotnego klinicznie działania hamującego na te szlaki i stanowi wyjątek w klasie[4]. Statyny nie zmieniają w sposób istotny stężenia inhibitorów kalcyneuryny.

Monitorować

  • objawy mięśniowe – ból, osłabienie, tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • aktywność aminotransferaz
  • zabarwienie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka statynydawka · statynyryzyko rośnieRyzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. Duże dawki statyn nie powinny być stosowane z cyklosporyną, a przy woklosporynie należy rozważyć zmniejszenie dawki.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośniePodeszły wiek, zwłaszcza w połączeniu z upośledzoną czynnością nerek, niedoczynnością tarczycy i wielolekowością, zwiększa ryzyko miopatii wywołanej statyną.
Statyna włączana u pacjenta leczonego inhibitorem kalcyneurynykolejność włączenia · statynyinne zaleceniePrzy włączaniu statyny u pacjenta przyjmującego cyklosporynę lub woklosporynę należy zaczynać od najmniejszej dawki i zwiększać ją ostrożnie pod kontrolą objawów mięśniowych. Przy włączaniu cyklosporyny u pacjenta na statynie należy zweryfikować wybór i dawkę statyny.

Źródła

  1. Korzec J, Strausbaugh R, Mikolay JJ, Churchwell MD. Rhabdomyolysis and acute kidney injury potentiated by a drug-drug interaction between cyclosporine, leflunomide, and rosuvastatin in a kidney transplant recipient: A missed opportunity for pharmacist involvement. J Am Pharm Assoc (2003). 2024;64(3):102016. doi: 10.1016/j.japh.2024.01.012. PMID: 38272309.
  2. Harabayashi R, Takahashi M, Takahashi K, Sugimoto T, Uchida J, Nakamura Y, et al. Safety Profile of the Concomitant Use of Atorvastatin and Cyclosporine in Renal Transplant Recipients. Pharmazie. 2023;78(5):47-50. doi: 10.1691/ph.2023.2582. PMID: 37189269.
  3. Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.
  4. Amundsen R, Christensen H, Zabihyan B, Asberg A. Cyclosporine A, but not tacrolimus, shows relevant inhibition of organic anion-transporting protein 1B1-mediated transport of atorvastatin. Drug Metab Dispos. 2010;38(9):1499-504. doi: 10.1124/dmd.110.032268. PMID: 20519340.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSymwastatyna+ DarunawirNie należy łączyć symwastatyny z darunawirem wzmocnionym rytonawirem ani kobicystatem, w żadnej dawce symwastatyny.Nie przyjmuj symwastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek na cholesterol – nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj symwastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek na cholesterol – nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.

Darunawir, lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV, bardzo mocno zwiększa ilość symwastatyny w organizmie. Może to uszkodzić mięśnie, a w ciężkich przypadkach doprowadzić do ich rozpadu i uszkodzenia nerek. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może zastąpić symwastatynę innym lekiem obniżającym cholesterol, który jest bezpieczniejszy przy leczeniu HIV.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólami mięśni
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie należy łączyć symwastatyny z darunawirem wzmocnionym rytonawirem ani kobicystatem, w żadnej dawce symwastatyny. Połączenie jest przeciwwskazane w ChPL symwastatyny, która wymienia inhibitory proteazy HIV i produkty zawierające kobicystat[1], oraz w ChPL darunawiru[2]. Jeśli leczenie darunawirem jest konieczne, symwastatynę należy odstawić i rozważyć inną statynę[1]. Przy atorwastatynie zaleca się rozpoczęcie od 10 mg raz na dobę i stopniowe zwiększanie dawki zależnie od odpowiedzi, a rozuwastatynę i prawastatynę należy zaczynać od najmniejszej możliwej dawki i zwiększać ją przy monitorowaniu bezpieczeństwa[3].

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest znaczne zwiększenie stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu, co grozi miopatią i rabdomiolizą. ChPL darunawiru podaje, że połączenia nie badano, ale oczekuje się znacznego zwiększenia stężenia symwastatyny, które może prowadzić do rozpadu mięśni poprzecznie prążkowanych[3]. Rabdomioliza może powodować ostre uszkodzenie nerek i stanowi zagrożenie życia.

Mechanizm

Darunawir zawsze podaje się ze wzmacniaczem – rytonawirem albo kobicystatem – i takie połączenie silnie hamuje CYP3A4, przez który metabolizowana jest symwastatyna. ChPL darunawiru wskazuje, że wzmocniony darunawir hamuje CYP3A, P-gp oraz transportery OATP1B1 i OATP1B3, co zwiększa stężenia statyn w osoczu[3]. ChPL symwastatyny podaje, że silne inhibitory CYP3A4 zwiększają narażenie na aktywny kwas symwastatyny co najmniej pięciokrotnie, a itrakonazol ponad 10-krotnie[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[4], symwastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Symwastatyna: substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • bóle i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • czynność nerek i barwa moczu przy podejrzeniu rabdomiolizy
  • profil lipidowy po zmianie statyny

Bezpieczniejsze alternatywy

rozuwastatynaprawastatynaatorwastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSymwastatyna+ AtazanawirNie łączyć symwastatyny z atazanawirem w żadnej dawce i w żadnym schemacie, także ze wzmocnieniem rytonawirem lub kobicystatem.Nie przyjmuj symwastatyny razem z atazanawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, ale nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwwirusowego.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj symwastatyny razem z atazanawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, ale nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwwirusowego.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwwirusowy blokuje rozkład leku na cholesterol w organizmie, przez co jego ilość we krwi może wzrosnąć wielokrotnie. Może to prowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, a nawet nerek. Lekarz może zamienić lek na cholesterol na inny, bezpieczny przy leczeniu przeciwwirusowym.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub osłabienie mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
  • silne zmęczenie z gorączką
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łączyć symwastatyny z atazanawirem w żadnej dawce i w żadnym schemacie, także ze wzmocnieniem rytonawirem lub kobicystatem. ChPL atazanawiru wymienia skojarzone stosowanie z symwastatyną lub lowastatyną w przeciwwskazaniach[1][2][3]. ChPL symwastatyny przeciwwskazuje jednoczesne podawanie inhibitorów proteazy HIV i produktów zawierających kobicystat[4][5][6]. Jeśli leczenie silnym inhibitorem CYP3A4 jest konieczne, należy przerwać stosowanie symwastatyny i rozważyć inną statynę[4]. Przy włączaniu atazanawiru u pacjenta leczonego symwastatyną statynę należy odstawić przed pierwszą dawką atazanawiru i zastąpić ją statyną w małym stopniu metabolizowaną przez CYP3A4, z uwzględnieniem interakcji tej statyny z całym schematem przeciwretrowirusowym.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi miopatią i rabdomiolizą z ryzykiem ostrej niewydolności nerek. Wzrost stężenia symwastatyny wywołany przez silne inhibitory CYP3A4 zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy[4].

Mechanizm

Atazanawir silnie hamuje CYP3A4, czyli główny enzym metabolizujący symwastatynę, co znacząco zwiększa stężenie symwastatyny i jej aktywnego kwasu w osoczu. Atazanawir jest inhibitorem CYP3A4, a jego działanie hamujące dodatkowo nasila rytonawir lub kobicystat stosowany do wzmocnienia schematu[1]. Symwastatyna jest substratem CYP3A4, a inhibitory tego enzymu i transporterów OATP1B mogą zwiększać stężenie symwastatyny i kwasu symwastatyny w osoczu[4]. Dla porównania, inne silne inhibitory CYP3A4 zwiększały narażenie na kwas symwastatyny ponad 10-krotnie (itrakonazol) i 11-krotnie (telitromycyna)[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Atazanawir – inhibitor CYP3A4[7], symwastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[8]
  • Symwastatyna: substrat BCRP[9], wrażliwy substrat CYP3A4[8], substrat OATP1B1[8], substrat OATP1B3[8]
  • Atazanawir: inhibitor CYP3A4[7], wrażliwy substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • bóle i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • barwa moczu (ciemny, brunatny mocz)
  • stężenie kreatyniny przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynapitawastatynafluwastatyna

Kiedy ocena się zmienia

Ze wzmocnieniem rytonawirem lub kobicystatempostać · atazanawirryzyko rośnieWzmocnienie rytonawirem lub kobicystatem dodatkowo nasila hamowanie CYP3A4, a rytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir. Przeciwwskazanie obowiązuje niezależnie od tego, czy atazanawir jest wzmocniony.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Krka 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atazanavir-krka-100402296/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Accord 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atazanavir-accord-100399016/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vasilip 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vasilip-100105641/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Simvasterol 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/simvasterol-100107060/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  8. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.