Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Ezomeprazol / Ezomeprazol i lefamulina

Ezomeprazol i lefamulina

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Leki można stosować razem bez zmiany dawkowania.

Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, nie musisz niczego zmieniać.

Interakcja nieistotna klinicznieEzomeprazol+ LefamulinaLeki można stosować razem bez zmiany dawkowania.Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, nie musisz niczego zmieniać.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz, nie musisz niczego zmieniać.

Ezomeprazol i lefamulina nie wpływają na siebie w istotny sposób. Możesz przyjmować oba leki razem zgodnie z zaleceniami lekarza. Jeśli bierzesz ezomeprazol od dłuższego czasu, powiedz o tym lekarzowi, bo może on chcieć sprawdzić poziom magnezu i potasu we krwi.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Leki można stosować razem bez zmiany dawkowania. U pacjenta długotrwale przyjmującego ezomeprazol, z dodatkowymi czynnikami ryzyka zaburzeń elektrolitowych, warto przed włączeniem lefamuliny sprawdzić stężenie magnezu i potasu.

Skutek kliniczny

Nie należy spodziewać się klinicznie istotnych zmian skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków. Pośrednie ryzyko dotyczy jedynie pacjentów z hipomagnezemią lub hipokaliemią po długotrwałym stosowaniu inhibitora pompy protonowej, ponieważ lefamuliny nie stosuje się przy zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza niewyrównanej hipokaliemii[1].

Mechanizm

Mechanizm farmakokinetyczny nie wskazuje na istotną klinicznie interakcję. Ezomeprazol hamuje głównie CYP2C19[2], a lefamulina jest metabolizowana przez CYP3A, więc ezomeprazol nie zmienia jej stężenia. Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i hamuje CYP2C8[1]. Ezomeprazol nie jest wrażliwym substratem CYP2C8, a ewentualne niewielkie zwiększenie jego ekspozycji przez hamowanie CYP3A nie ma znaczenia klinicznego ze względu na szeroki indeks terapeutyczny leku. Ezomeprazol nie wydłuża odstępu QT, więc nie dochodzi do sumowania działania z lefamuliną.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], ezomeprazol – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Ezomeprazol: inhibitor CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Kiedy ocena się zmienia

Długotrwałe stosowanieczas leczenia · ezomeprazolinne zalecenieDługotrwałe stosowanie inhibitora pompy protonowej może prowadzić do hipomagnezemii i wtórnej hipokaliemii. Lefamuliny nie stosuje się przy zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza niewyrównanej hipokaliemii. Przed włączeniem lefamuliny rozważ oznaczenie stężenia magnezu i potasu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaEzomeprazola alkoholZaleć ograniczenie albo unikanie alkoholu w czasie leczenia, zwłaszcza gdy lek jest stosowany z powodu zgagi, refluksu, nadżerek lub choroby wrzodowej.W czasie leczenia ezomeprazolem ogranicz alkohol, a jeśli po jego wypiciu wraca zgaga albo pojawia się ból brzucha, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

W czasie leczenia ezomeprazolem ogranicz alkohol, a jeśli po jego wypiciu wraca zgaga albo pojawia się ból brzucha, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Ezomeprazol nie wchodzi w groźną reakcję z alkoholem. Alkohol podrażnia jednak przełyk i żołądek oraz może nasilać zgagę, więc osłabia efekt leczenia. Ulotka zaleca przy zgadze unikanie alkoholu, kawy, czekolady i napojów gazowanych. W czasie kuracji najlepiej ograniczyć alkohol do minimum.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawracająca lub nasilona zgaga mimo przyjmowania leku
  • ból w nadbrzuszu lub za mostkiem po alkoholu
  • czarne stolce lub wymioty z domieszką krwi (natychmiast do lekarza)
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć ograniczenie albo unikanie alkoholu w czasie leczenia, zwłaszcza gdy lek jest stosowany z powodu zgagi, refluksu, nadżerek lub choroby wrzodowej. Pojedyncza okazjonalna porcja nie wymaga przerywania leku. Nie ma potrzeby zmieniać dawki ani godziny przyjmowania ezomeprazolu. Jeśli objawy nawracają po alkoholu, należy to omówić z lekarzem lub farmaceutą.[1]

Skutek kliniczny

Picie alkoholu w czasie leczenia może osłabiać efekt terapii. Objawy zgagi i refluksu mogą nawracać albo utrzymywać się mimo regularnego przyjmowania leku, a u osób z chorobą wrzodową lub nadżerkami wzrasta ryzyko podrażnienia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Nie opisano groźnej reakcji toksycznej na samo połączenie z ezomeprazolem.

Mechanizm

Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej, a alkohol nie jest metabolizowany tą samą drogą co ezomeprazol w sposób, który wymagałby zmiany dawki. Problem ma charakter farmakodynamiczny. Alkohol drażni błonę śluzową przełyku i żołądka, rozluźnia dolny zwieracz przełyku oraz pobudza wydzielanie kwasu, więc działa przeciwnie do celu leczenia ezomeprazolem, czyli zmniejszenia refluksu i zgagi. Ezomeprazol hamuje pompę protonową i obniża wydzielanie kwasu, ale nie zabezpiecza przed drażniącym działaniem alkoholu na błonę śluzową.

Metabolizm i transportery

  • Ezomeprazol: inhibitor CYP2C19[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nawrót zgagi, zarzucania treści pokarmowej lub bólu w nadbrzuszu
  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, wymioty z krwią) u osób z chorobą wrzodową lub nadżerkami
  • skuteczność leczenia przy utrzymujących się dolegliwościach mimo regularnego stosowania leku

Kiedy ocena się zmienia

Duża ilość alkoholu lub picie do upiciailość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu silniej drażnią błonę śluzową i nasilają refluks, więc ryzyko niepowodzenia leczenia i krwawienia z przewodu pokarmowego rośnie.
Regularne, codzienne picieczas leczenia · pacjentryzyko rośnieStałe spożywanie alkoholu utrudnia wygojenie nadżerek i owrzodzeń oraz podtrzymuje objawy refluksu, co może wymagać weryfikacji skuteczności terapii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieLefamulinaa alkoholPrzy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia.W czasie leczenia pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i nie upijaj się, a jeśli pijesz dużo lub codziennie, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

W czasie leczenia pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i nie upijaj się, a jeśli pijesz dużo lub codziennie, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.

Nie wiadomo, by alkohol osłabiał działanie lefamuliny albo prowadził do groźnej interakcji z nią. Ten lek często wywołuje nudności, wymioty i biegunkę, a alkohol może te dolegliwości nasilać. Picie dużych ilości alkoholu może też obniżać poziom potasu i magnezu we krwi, co przy tym leku zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. W czasie leczenia infekcji najlepiej ograniczyć alkohol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • silne lub uporczywe wymioty albo biegunka
  • osłabienie i skurcze mięśni
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia. W czasie terapii zakażenia warto jednak ograniczyć alkohol i unikać upijania się. U osób przewlekle nadużywających alkoholu przed włączeniem lefamuliny należy sprawdzić stężenie potasu i magnezu oraz wykonać EKG. Zaburzenia elektrolitowe trzeba wyrównać przed leczeniem, a przy stwierdzonym wydłużeniu QT lefamulina jest przeciwwskazana.[1]

Skutek kliniczny

Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa lefamuliny. Upijanie się może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Wymioty i biegunka, które wtedy występują, mogą prowadzić do utraty potasu i magnezu, a to zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu częściej występują niedobory elektrolitów, które same w sobie mogą wykluczać leczenie lefamuliną.

Mechanizm

Nie należy się spodziewać interakcji farmakokinetycznej, ponieważ etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A i P-gp, a to od nich zależą ważne klinicznie interakcje lefamuliny. ChPL lefamuliny nie wymienia alkoholu ani etanolu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach.[1] Teoretycznie możliwe jest addycyjne nasilenie nudności, wymiotów i biegunki, które często występują po doustnej lefamulinie. Jest też możliwy pośredni wpływ na ryzyko arytmii, bo intensywne albo przewlekłe picie sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii. Lefamulina jest przeciwwskazana przy stwierdzonym wydłużeniu odstępu QT i przy zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza niewyrównanej hipokaliemii.[1]

Metabolizm i transportery

  • Lefamulina: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • stężenie potasu i magnezu u osób nadużywających alkoholu
  • EKG z oceną QTc u osób nadużywających alkoholu lub z wymiotami i biegunką
  • nasilenie nudności, wymiotów i biegunki
  • aminotransferazy przy przewlekłym piciu alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Upijanie się (duża jednorazowa ilość alkoholu)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieUpijanie się może nasilić działania niepożądane lefamuliny ze strony przewodu pokarmowego. Wymioty i biegunka sprzyjają hipokaliemii i hipomagnezemii, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT. Zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza niewyrównana hipokaliemia, są przeciwwskazaniem do lefamuliny. Zalecaj unikanie upijania się przez cały czas leczenia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub zespół abstynencyjnyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU osób przewlekle nadużywających alkoholu częste są hipokaliemia i hipomagnezemia, a także zaburzenia rytmu serca. Przed włączeniem lefamuliny należy oznaczyć potas i magnez oraz wykonać EKG. Stwierdzone wydłużenie QT i niewyrównana hipokaliemia są przeciwwskazaniem do leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 105

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LefamulinaLefamuliny nie łączy się z dziurawcem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz tego antybiotyku z dziurawcem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli przyjmujesz albo niedawno przyjmowałeś dziurawiec w jakiejkolwiek postaci.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tego antybiotyku z dziurawcem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli przyjmujesz albo niedawno przyjmowałeś dziurawiec w jakiejkolwiek postaci.

Dziurawiec przyspiesza usuwanie z organizmu wielu leków, w tym tego antybiotyku. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem, a działanie dziurawca utrzymuje się jeszcze przez jakiś czas po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka nie spada lub wraca po kilku dniach leczenia
  • kaszel lub duszność nasilają się
  • ogólne samopoczucie nie poprawia się mimo przyjmowania antybiotyku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lefamuliny nie łączy się z dziurawcem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Gdy pacjent przyjmuje dziurawiec, należy wybrać inny antybiotyk albo odstawić dziurawiec przed rozpoczęciem leczenia, pamiętając, że indukcja enzymów utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu. Odstawienie dziurawca u pacjenta leczonego przeciwdepresyjnie wymaga konsultacji z lekarzem.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia lefamuliny może zmniejszyć jej działanie terapeutyczne i prowadzić do niepowodzenia leczenia zakażenia.[1] Zbyt niskie stężenie antybiotyku sprzyja też selekcji opornych bakterii.

Mechanizm

Dziurawiec indukuje CYP3A i P-gp, a lefamulina jest substratem obu tych dróg, dlatego jej stężenie w osoczu może znacząco spaść.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków.[2] Silny induktor CYP3A (ryfampicyna) zmniejszał AUC lefamuliny do 0,28, a Cmax do 0,43 wartości wyjściowej.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • skuteczność leczenia zakażenia (gorączka, kaszel, duszność, ogólne samopoczucie)
  • wywiad w kierunku stosowania preparatów z dziurawcem, także herbatek i suplementów

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksym

Kiedy ocena się zmienia

Niedawne odstawienie dziurawcaodstep · dziurawiecinne zalecenieIndukcja CYP3A i P-gp nie ustępuje od razu po odstawieniu dziurawca, dlatego niedawno zakończone przyjmowanie również należy traktować jako ryzyko niedostatecznego stężenia lefamuliny i rozważyć inny antybiotyk.
Stosowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieAktywacja cytochromu P450 dotyczy przede wszystkim systematycznego przyjmowania dziurawca, więc u pacjentów stosujących go regularnie ryzyko niepowodzenia leczenia jest największe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEzomeprazol+ RylpiwirynaNie należy łączyć doustnej rylpiwiryny z ezomeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w charakterystykach obu leków.Nie przyjmuj ezomeprazolu ani innych podobnych leków na zgagę razem z rylpiwiryną w tabletkach, a jeśli już to zrobiłeś, odstaw ezomeprazol i powiedz o tym lekarzowi, który leczy cię z powodu HIV.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj ezomeprazolu ani innych podobnych leków na zgagę razem z rylpiwiryną w tabletkach, a jeśli już to zrobiłeś, odstaw ezomeprazol i powiedz o tym lekarzowi, który leczy cię z powodu HIV.

Ezomeprazol to lek na zgagę, który zmniejsza ilość kwasu w żołądku. Rylpiwiryna w tabletkach potrzebuje kwasu, żeby dobrze wchłonąć się do krwi, więc przy ezomeprazolu jej ilość w organizmie mocno spada. Wtedy lek przestaje skutecznie hamować wirusa HIV, a wirus może się na niego uodpornić. Tego nie czuć, dlatego nie łącz tych leków nawet na krótko.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania ilości wirusa we krwi gorszy niż poprzednio
  • nawracająca zgaga, która skłania do sięgania po leki na zgagę bez recepty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie należy łączyć doustnej rylpiwiryny z ezomeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w charakterystykach obu leków[1][2]. U pacjenta leczonego rylpiwiryną, który wymaga leczenia zgagi lub choroby wrzodowej, należy zrezygnować z ezomeprazolu i skonsultować z lekarzem prowadzącym leczenie HIV inne leczenie objawów, na przykład lek z grupy antagonistów receptora H2 lub lek zobojętniający przyjmowany w odstępie od rylpiwiryny zgodnie z jej charakterystyką produktu. Gdy pacjent wymaga przewlekłego stosowania inhibitora pompy protonowej, lekarz prowadzący powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego. Jeżeli oba leki były już przyjmowane razem, należy odstawić ezomeprazol i skierować pacjenta na kontrolę wiremii HIV.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi utratą skuteczności rylpiwiryny doustnej, co może prowadzić do niepowodzenia wirusologicznego leczenia HIV[1]. Zbyt niskie stężenia leku przeciwretrowirusowego sprzyjają też wyselekcjonowaniu szczepów wirusa opornych na rylpiwirynę i często na inne leki z tej grupy, co zawęża późniejsze możliwości leczenia. Spadek stężenia następuje od pierwszych dawek, ale skutek kliniczny ujawnia się z opóźnieniem i przez długi czas nie daje żadnych objawów.

Mechanizm

Ezomeprazol silnie hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH w żołądku. Rylpiwiryna podawana doustnie potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby się dobrze wchłonąć, więc przy podwyższonym pH jej stężenie w osoczu wyraźnie spada[1]. W badaniu z omeprazolem w dawce 20 mg raz na dobę AUC rylpiwiryny zmniejszyło się o 40%, Cmin o 33%, a Cmax o 40%[1]. Ezomeprazolu nie badano, ale charakterystyka produktu rylpiwiryny przewiduje dla niego znaczne zmniejszenie stężeń rylpiwiryny, ponieważ ezomeprazol jest enancjomerem omeprazolu i działa tak samo[1]. Mechanizm dotyczy wyłącznie rylpiwiryny doustnej i nie obejmuje postaci domięśniowej o przedłużonym uwalnianiu, która omija przewód pokarmowy.

Metabolizm i transportery

  • Ezomeprazol: inhibitor CYP2C19[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Rylpiwiryna: inhibitor MATE2-K[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA) po każdym okresie jednoczesnego stosowania obu leków
  • pytanie o leki na zgagę kupowane bez recepty przy każdej wizycie i wydaniu leku

Bezpieczniejsze alternatywy

dorawiryna

Kiedy ocena się zmienia

Domięśniowa (zawiesina o przedłużonym uwalnianiu)droga podania · rylpiwirynainterakcja nie dotyczyRylpiwiryna podawana domięśniowo nie wchłania się z przewodu pokarmowego, więc pH żołądka nie wpływa na jej stężenie, a charakterystyka tej postaci nie wymienia inhibitorów pompy protonowej w przeciwwskazaniach. Przeciwwskazanie wraca w okresie doustnego wprowadzenia leczenia oraz przy doustnym leczeniu pomostowym w razie opóźnienia iniekcji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory proteazy (np. atazanawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.

Leki zmniejszające wydzielanie kwasu w żołądku, takie jak omeprazol, pantoprazol czy ezomeprazol, mogą sprawić, że atazanawir prawie się nie wchłania. Wtedy leczenie HIV przestaje dobrze działać, a wirus może stać się odporny na leki. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, także kupowanych bez recepty na zgagę. Inne leki na HIV z tej grupy, na przykład darunawir, nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
  • spadek liczby limfocytów CD4 w kolejnych badaniach
  • nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie po rozpoczęciu leku na zgagę
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV. Dotyczy to pantoprazolu, omeprazolu, ezomeprazolu, rabeprazolu, lanzoprazolu i dekslanzoprazolu w równym stopniu, więc zamiana jednego inhibitora pompy protonowej na inny nie rozwiązuje problemu. W pierwszej kolejności warto rozważyć lek blokujący receptor H2, na przykład famotydynę, z zachowaniem odstępu zalecanego w ChPL atazanawiru albo leki zobojętniające przyjmowane z odstępem od atazanawiru. Jeśli pacjent wymaga długotrwałego, silnego hamowania wydzielania kwasu, lekarz prowadzący leczenie HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie zależy od pH żołądka, na przykład oparty na darunawirze. Decyzję o każdym połączeniu z atazanawirem należy uzgodnić z ośrodkiem leczenia HIV.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia atazanawiru może prowadzić do niepełnego zahamowania replikacji HIV, wzrostu wiremii i wyboru szczepów wirusa opornych na inhibitory proteazy, co ogranicza przyszłe możliwości leczenia. Ryzyko jest największe przy atazanawirze stosowanym bez leku wzmacniającego, przy większych dawkach inhibitora pompy protonowej oraz u pacjentów z wcześniejszymi niepowodzeniami leczenia przeciwretrowirusowego[1].

Mechanizm

Atazanawir słabo rozpuszcza się w środowisku o wyższym pH i do dobrego wchłonięcia wymaga kwaśnej treści żołądka[1]. Inhibitory pompy protonowej trwale i silnie hamują wydzielanie kwasu solnego, co znacząco zmniejsza rozpuszczalność i wchłanianie atazanawiru, także wtedy, gdy jest on wzmacniany rytonawirem lub kobicystatem[2]. Efekt jest wspólny dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z cech poszczególnych substancji. Pozostałe inhibitory proteazy z tej grupy nie mają tej zależności od pH, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy[2].

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA) po rozpoczęciu lub zmianie dawki inhibitora pompy protonowej
  • liczba limfocytów CD4 w kolejnych kontrolach
  • samodzielne przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej bez recepty
  • przestrzeganie zaleceń dotyczących pory przyjmowania atazanawiru z posiłkiem

Kiedy ocena się zmienia

Atazanawir bez leku wzmacniającego (bez rytonawiru lub kobicystatu)postać · inhibitory proteazyryzyko rośnieAtazanawir stosowany bez rytonawiru lub kobicystatu osiąga zbyt niskie stężenia po dodaniu inhibitora pompy protonowej i takiego połączenia nie należy stosować w żadnych okolicznościach.
Dawka większa niż najmniejsza dawka terapeutycznadawka · inhibitory pompy protonowejryzyko rośnieIm silniejsze i dłuższe hamowanie wydzielania kwasu, tym większy spadek wchłaniania atazanawiru, dlatego przy koniecznym połączeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej zgodnie z ChPL atazanawiru.
Stosowanie przewlekłeczas leczenia · inhibitory pompy protonowejinne zalecenieGdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia przeciwwydzielniczego, korzystniejsza od długotrwałego łączenia jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka, uzgodniona z ośrodkiem leczenia HIV.

Źródła

  1. Zhu L, Persson A, Mahnke L, Eley T, Li T, Xu X, et al. Effect of low-dose omeprazole (20 mg daily) on the pharmacokinetics of multiple-dose atazanavir with ritonavir in healthy subjects. J Clin Pharmacol. 2010;51(3):368-77. doi: 10.1177/0091270010367651. PMID: 20457590.
  2. Klein CE, Chiu YL, Cai Y, Beck K, King KR, Causemaker SJ, et al. Effects of acid-reducing agents on the pharmacokinetics of lopinavir/ritonavir and ritonavir-boosted atazanavir. J Clin Pharmacol. 2008;48(5):553-62. doi: 10.1177/0091270007313392. PMID: 18440920.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LefamulinaNie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.

Ketokonazol w tabletkach mocno zwiększa ilość lefamuliny we krwi. Może to zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Tych dwóch leków w tabletkach nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w kremie albo szamponie nie powoduje tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PK – wchłanianie, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli pacjent przyjmuje ketokonazol doustnie, wybierz antybiotyk bez interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A albo, jeśli to klinicznie możliwe, odstaw ketokonazol przed włączeniem lefamuliny. Gdy lefamulina jest podawana dożylnie, dawki nie trzeba modyfikować, ale ze względu na sumowanie działania na QT połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów.[1]

Skutek kliniczny

Ponad dwuipółkrotny wzrost ekspozycji na lefamulinę doustną zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także nasilenia innych działań niepożądanych lefamuliny.[1]

Mechanizm

Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A i P-gp hamuje metabolizm pierwszego przejścia i wypływ jelitowy lefamuliny, przez co zwiększa jej wchłanianie i stężenie w osoczu.[1] Efekt dotyczy głównie postaci doustnej lefamuliny, a przy podaniu dożylnym wzrost ekspozycji jest niewielki.[1] Lefamulina wydłuża odstęp QT w sposób zależny od stężenia, a ketokonazol sam może wydłużać QT, więc dochodzi też do sumowania działania na repolaryzację serca.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[2], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Ketokonazol – inhibitor P-gp[2], lefamulina – substrat P-gp[3]
  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie (jeśli połączenia nie da się uniknąć przy lefamulinie dożylnej)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • aktywność aminotransferaz (ALT, AspAT)

Bezpieczniejsze alternatywy

terbinafinaamoksycylinadoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · lefamulinainne zaleceniePrzy lefamulinie dożylnej ketokonazol zwiększa AUC tylko 1,26-krotnie i nie trzeba modyfikować dawki lefamuliny. Ze względu na sumowanie działania obu leków na odstęp QT połączenie wymaga kontroli EKG oraz stężenia potasu i magnezu.
Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazolinterakcja nie dotyczyKetokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy praktycznie nie przenika do krążenia w ilościach zdolnych hamować CYP3A, więc nie zwiększa stężenia lefamuliny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaEzomeprazol+ KlopidogrelNależy unikać jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i klopidogrelu.Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę ezomeprazolu na inny lek na żołądek i nie kupuj ezomeprazolu bez recepty, jeśli przyjmujesz klopidogrel.nieznanybadania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę ezomeprazolu na inny lek na żołądek i nie kupuj ezomeprazolu bez recepty, jeśli przyjmujesz klopidogrel.

Lek na żołądek ezomeprazol może osłabiać działanie klopidogrelu, który chroni przed powstawaniem zakrzepów. Przez to klopidogrel może słabiej zabezpieczać cię przed zawałem serca czy udarem. Nie wiadomo dokładnie, jak duże jest to ryzyko, ale lekarze zalecają, by tych leków nie łączyć. Istnieją inne leki na żołądek, które w mniejszym stopniu wpływają na klopidogrel.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
  • nagła duszność
  • nagłe osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
  • nagłe zaburzenia mowy lub widzenia
  • czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i klopidogrelu[1]. Jeśli pacjent przyjmujący klopidogrel wymaga ochrony żołądka inhibitorem pompy protonowej, lepiej wybrać pantoprazol, który w mniejszym stopniu zmniejsza ekspozycję na czynny metabolit klopidogrelu[2]. Rozdzielenie dawek nie rozwiązuje problemu, ponieważ w przypadku omeprazolu odstęp 12 godzin nie znosił interakcji, a dla ezomeprazolu należy oczekiwać podobnego efektu[2]. Nie należy przy tym samodzielnie odstawiać inhibitora pompy protonowej u pacjenta z grupy dużego ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego bez zastąpienia go innym lekiem z tej grupy.

Skutek kliniczny

Osłabienie działania przeciwpłytkowego klopidogrelu może teoretycznie zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowych, takich jak zawał serca, zakrzepica w stencie czy udar niedokrwienny. Dane z badań obserwacyjnych i klinicznych dotyczące poważnych powikłań sercowo-naczyniowych są niejednoznaczne[2]. Zmniejszenie ekspozycji na czynny metabolit klopidogrelu o około 40% jest natomiast dobrze udokumentowane[3].

Mechanizm

Ezomeprazol hamuje izoenzym CYP2C19, który przekształca klopidogrel – prolek – w czynny metabolit, przez co stężenie czynnego metabolitu w osoczu się zmniejsza[1]. Klopidogrel jest aktywowany częściowo przez CYP2C19, a jego ChPL zalicza ezomeprazol do silnych lub umiarkowanych inhibitorów tego enzymu[2]. Skutkiem jest słabsze hamowanie agregacji płytek wywołanej ADP[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ezomeprazol – inhibitor CYP2C19[4], klopidogrel – substrat CYP2C19[5]
  • Ezomeprazol: inhibitor CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[6], umiarkowany inhibitor CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • objawy niedokrwienia mięśnia sercowego (ból w klatce piersiowej, duszność)
  • objawy neurologiczne sugerujące udar lub TIA
  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego po zmianie inhibitora pompy protonowej
  • zasadność dalszego stosowania inhibitora pompy protonowej

Bezpieczniejsze alternatywy

pantoprazol

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 12 hezomeprazolinne zalecenieRozdzielenie dawek nie znosi interakcji – omeprazol podawany w odstępie 12 godzin od klopidogrelu zmniejszał ekspozycję na czynny metabolit w podobnym stopniu jak przy podaniu jednoczesnym, a dla ezomeprazolu należy oczekiwać podobnej interakcji. Zaleceniem pozostaje zamiana inhibitora pompy protonowej, a nie zmiana pory przyjmowania.
dawka ≤ 20 mgezomeprazolryzyko malejePrzy ezomeprazolu 20 mg podawanym z kwasem acetylosalicylowym 81 mg ekspozycja na czynny metabolit klopidogrelu zmniejszała się niemal o 40%, ale maksymalne hamowanie agregacji płytek wywołanej ADP było takie samo jak przy samym klopidogrelu. ChPL nadal zaleca unikanie połączenia niezależnie od dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Texibax 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/texibax-100007750/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.

Leki na zgagę i nadkwaśność z grupy inhibitorów pompy protonowej, na przykład pantoprazol, omeprazol czy ezomeprazol, zmniejszają ilość kwasu w żołądku. Niektóre leki na białaczkę, przede wszystkim dazatynib i bosutynib, potrzebują kwaśnego środowiska, aby dobrze się wchłonąć, więc przy takim połączeniu mogą działać słabiej. Osłabienia leczenia nie da się odczuć, a może ono zmniejszyć kontrolę choroby. Imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu ten problem w praktyce nie dotyczy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawracające lub nasilające się zmęczenie i osłabienie
  • częstsze infekcje, gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
  • niepokojące wyniki kontrolnych badań krwi przekazane przez lekarza
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności. Dotyczy to przede wszystkim dazatynibu i bosutynibu. Przy dazatynibie zamiast inhibitora pompy protonowej można stosować leki zobojętniające, na przykład wodorotlenek glinu z wodorotlenkiem magnezu, przyjmowane co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po dawce dazatynibu, natomiast antagonisty receptora H2 nie zaleca się. Przy bosutynibie można zastosować krótko działające leki zobojętniające lub famotydynę z rozdzieleniem pór przyjmowania, na przykład bosutynib rano, a lek zmniejszający kwasowość wieczorem[1]. Gdy inhibitor pompy protonowej jest bezwzględnie potrzebny, na przykład w leczeniu choroby wrzodowej z krwawieniem, decyzję o dalszym leczeniu i ewentualnej zmianie inhibitora kinazy należy podjąć wspólnie z hematologiem i kontrolować odpowiedź na leczenie. Imatynib, nilotynib, ponatynib i asciminib można w razie potrzeby łączyć z inhibitorami pompy protonowej bez modyfikacji schematu.

Skutek kliniczny

Zmniejszone stężenie dazatynibu lub bosutynibu we krwi może osłabić skuteczność leczenia przewlekłej białaczki szpikowej lub ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia[1]. Konsekwencją może być brak osiągnięcia lub utrata odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej albo molekularnej oraz zwiększone ryzyko progresji choroby. Interakcja nie powoduje ostrej toksyczności, a jej znaczenie polega na niezauważalnym dla pacjenta spadku skuteczności terapii przeciwnowotworowej.

Mechanizm

Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Dazatynib i bosutynib to słabe zasady, których rozpuszczalność gwałtownie spada przy wyższym pH, więc w obecności inhibitora pompy protonowej mniej leku rozpuszcza się i wchłania z przewodu pokarmowego[1]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w podobnym stopniu, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej substancji. Rozłożenie przyjmowania leków na różne pory dnia nie usuwa interakcji, ponieważ działanie inhibitora pompy protonowej utrzymuje się przez całą dobę. Wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL interakcja jest wyraźna dla dazatynibu i bosutynibu, a nieistotna klinicznie dla imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu.

Monitorować

  • odpowiedź molekularna – poziom transkryptu BCR-ABL w badaniu RQ-PCR zgodnie z harmonogramem kontroli hematologicznych
  • odpowiedź hematologiczna – morfologia krwi z rozmazem
  • objawy nadkwaśności i skuteczność leczenia zastępczego (leki zobojętniające, famotydyna)
  • przegląd listy leków pod kątem inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty

Źródła

  1. Abbas R, Leister C, Sonnichsen D. A clinical study to examine the potential effect of lansoprazole on the pharmacokinetics of bosutinib when administered concomitantly to healthy subjects. Clin Drug Investig. 2013;33(8):589-95. doi: 10.1007/s40261-013-0103-z. PMID: 23839484.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy EGFR (np. erlotynib, gefitynib, dakomitynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego.Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.

Leki na zgagę i wrzody z grupy inhibitorów pompy protonowej, takie jak omeprazol czy pantoprazol, zmniejszają kwaśność żołądka. Niektóre leki na raka płuca, na przykład erlotynib, gefitynib i dakomitynib, potrzebują kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przy jednoczesnym stosowaniu lek przeciwnowotworowy może działać słabiej, choć nie odczujesz od razu żadnych objawów. Ozymertynib, afatynib i lazertynib nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie dolegliwości związanych z chorobą nowotworową, np. większy kaszel lub duszność
  • nawracająca zgaga, która skłania cię do sięgania po leki bez recepty
  • informacja od lekarza o gorszych wynikach badań kontrolnych
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego. Dotyczy to szczególnie erlotynibu, dakomitynibu i gefitynibu, a rozłożenie przyjmowania leków w ciągu doby nie rozwiązuje problemu. Jeśli leczenie zmniejszające kwaśność żołądka jest konieczne, lepiej zastosować antagonistę receptora H2 albo lek zobojętniający kwas solny z zachowaniem odstępu czasowego wskazanego w ChPL danego inhibitora kinazy EGFR. U pacjentów przyjmujących erlotynib lub dakomitynib warto zweryfikować wskazanie do inhibitora pompy protonowej i rozważyć jego odstawienie[1]. Przy ozymertynibie, afatynibie i lazertynibie modyfikacja leczenia nie jest konieczna, a przy aumolertynibie ze względu na brak danych zaleca się ostrożność.

Skutek kliniczny

Zmniejszone wchłanianie inhibitora kinazy EGFR prowadzi do niższego stężenia leku we krwi, co może osłabić kontrolę choroby nowotworowej i przyspieszyć jej progresję[1]. Interakcja nie powoduje ostrych objawów, więc łatwo ją przeoczyć, a jej skutek ujawnia się dopiero jako gorsza odpowiedź na leczenie.

Mechanizm

Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Erlotynib, gefitynib i dakomitynib są słabymi zasadami, których rozpuszczalność wyraźnie spada wraz ze wzrostem pH, dlatego w mniej kwaśnym środowisku rozpuszczają się i wchłaniają gorzej[2]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w równym stopniu, bo wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej cząsteczki. Ze względu na długi czas działania inhibitorów pompy protonowej rozłożenie dawek w ciągu doby nie znosi tej interakcji. Afatynib, ozymertynib i lazertynib nie wykazują istotnej zależności wchłaniania od pH. Dla aumolertynibu brak wystarczających danych, dlatego do czasu ich uzyskania należy postępować ostrożnie jak w przypadku całej klasy.

Monitorować

  • skuteczność leczenia przeciwnowotworowego w kontrolnych badaniach obrazowych
  • zasadność i czas trwania terapii inhibitorem pompy protonowej
  • objawy refluksu i dolegliwości żołądkowe po zmianie leku zmniejszającego kwaśność
  • przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty

Źródła

  1. Hsieh HH, Wu TY, Chen CH, Kuo YH, Hour MJ. Clinical impact of tetracyclines and/or proton pump inhibitors on the efficacy of epidermal growth factor receptor inhibitors in non-small cell lung cancer: a retrospective cohort study. BMC Cancer. 2023;23(1):151. doi: 10.1186/s12885-023-10623-w. PMID: 36782147.
  2. Kumarakulasinghe NB, Syn N, Soon YY, Asmat A, Zheng H, Loy EY, et al. EGFR kinase inhibitors and gastric acid suppressants in EGFR-mutant NSCLC: a retrospective database analysis of potential drug interaction. Oncotarget. 2016;7(51):85542-85550. doi: 10.18632/oncotarget.13458. PMID: 27907909.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaOlej rycynowy+ LefamulinaNie stosuj oleju rycynowego w trakcie leczenia lefamuliną, a jeśli środek przeczyszczający jest potrzebny, wybierz łagodniejszy preparat o mniejszym wpływie na gospodarkę elektrolitową.Nie stosuj oleju rycynowego w trakcie leczenia tym antybiotykiem i zapytaj farmaceutę o łagodniejszy środek na zaparcie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie stosuj oleju rycynowego w trakcie leczenia tym antybiotykiem i zapytaj farmaceutę o łagodniejszy środek na zaparcie.

Olej rycynowy silnie przeczyszcza i może sprawić, że antybiotyk wchłonie się słabiej i gorzej zadziała. Mocna biegunka wypłukuje z organizmu potas i magnez, a przy ich niedoborze ten antybiotyk może zaburzać pracę serca. Sam antybiotyk też często wywołuje biegunkę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna lub długotrwała biegunka
  • duże pragnienie, suchość w ustach, mało oddawanego moczu
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • osłabienie lub skurcze mięśni
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj oleju rycynowego w trakcie leczenia lefamuliną, a jeśli środek przeczyszczający jest potrzebny, wybierz łagodniejszy preparat o mniejszym wpływie na gospodarkę elektrolitową. Jeśli olej rycynowy musi zostać użyty, zachowaj kilkugodzinny odstęp od dawki lefamuliny[1]. Oleju rycynowego nie stosuje się przy ciężkim odwodnieniu z niedoborem wody i elektrolitów[2]. Przy nasilonej biegunce oznacz stężenie potasu i magnezu i wyrównaj niedobory przed kolejnymi dawkami lefamuliny.

Skutek kliniczny

Możliwe zmniejszenie wchłaniania doustnej lefamuliny i słabsza skuteczność leczenia zakażenia. Utrata potasu i magnezu w wyniku biegunki zwiększa ryzyko wydłużenia QT i zaburzeń rytmu serca podczas leczenia lefamuliną.

Mechanizm

Olej rycynowy przyspiesza pasaż jelitowy, przez co może ograniczać wchłanianie leków doustnych podanych w tym samym czasie, dlatego innych leków nie przyjmuje się razem z nim i zachowuje się kilkugodzinny odstęp[1]. Silne przeczyszczenie może prowadzić do utraty wody, potasu i magnezu, a lefamulina jest przeciwwskazana przy zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza niewyrównanej hipokaliemii, ponieważ wydłuża odstęp QT[3]. Biegunka jest też częstym działaniem niepożądanym samej lefamuliny, więc oba leki sumują ryzyko utraty płynów i elektrolitów.

Metabolizm i transportery

  • Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • liczba i charakter stolców
  • objawy odwodnienia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy przy biegunce
  • EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka
  • skuteczność leczenia zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

makrogolbabka płeszniklaktuloza

Kiedy ocena się zmienia

Kilka godzinodstep · olej rycynowyryzyko malejeKilkugodzinny odstęp ogranicza wpływ oleju rycynowego na wchłanianie lefamuliny, ale nie usuwa ryzyka utraty elektrolitów przy nasilonej biegunce.
Dożylnadroga podania · lefamulinaryzyko malejePrzy lefamulinie podawanej dożylnie problem wchłaniania znika, nadal jednak obowiązuje kontrola elektrolitów przy biegunce ze względu na ryzyko wydłużenia QT.
Więcej niż jedna dawkaczas leczenia · olej rycynowyryzyko rośniePowtarzane stosowanie oleju rycynowego zwiększa ryzyko odwodnienia i hipokaliemii, które są przeciwwskazaniem do lefamuliny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olej rycynowy -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olej-rycynowy-100140927/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Oleum Ricini PhytoPharm -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oleum-ricini-phytopharm-100143044/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.