Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fenobarbital / Fenobarbital i zonisamid

Fenobarbital i zonisamid

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale każdą zmianę dawki fenobarbitalu, jego włączenie lub odstawienie u pacjenta przyjmującego zonisamid traktuj jako moment wymagający kontroli klinicznej i ewentualnej korekty dawki zonisamidu.

Nie zmieniaj samodzielnie dawek ani nie odstawiaj żadnego z leków, a przy każdej zmianie dawki fenobarbitalu obserwuj swoje samopoczucie i zgłoś niepokojące objawy lekarzowi.

Niekorzystna interakcjaFenobarbital+ ZonisamidPołączenie można stosować, ale każdą zmianę dawki fenobarbitalu, jego włączenie lub odstawienie u pacjenta przyjmującego zonisamid traktuj jako moment wymagający kontroli klinicznej i ewentualnej korekty dawki zonisamidu.Nie zmieniaj samodzielnie dawek ani nie odstawiaj żadnego z leków, a przy każdej zmianie dawki fenobarbitalu obserwuj swoje samopoczucie i zgłoś niepokojące objawy lekarzowi.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj samodzielnie dawek ani nie odstawiaj żadnego z leków, a przy każdej zmianie dawki fenobarbitalu obserwuj swoje samopoczucie i zgłoś niepokojące objawy lekarzowi.

Fenobarbital przyspiesza rozkład zonisamidu w organizmie, więc zonisamid może działać trochę słabiej. Jeśli przyjmujesz oba leki od dawna w stałych dawkach, zwykle nie ma to znaczenia. Ryzyko pojawia się, gdy lekarz zmienia dawkę fenobarbitalu albo go odstawia – wtedy działanie zonisamidu może się osłabić lub nasilić. Oba leki mogą też razem nasilać senność, a przy długim stosowaniu osłabiać kości.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze napady padaczkowe
  • nasilona senność lub otępienie
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • trudności z koncentracją lub spowolnienie myślenia
  • bóle kości
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale każdą zmianę dawki fenobarbitalu, jego włączenie lub odstawienie u pacjenta przyjmującego zonisamid traktuj jako moment wymagający kontroli klinicznej i ewentualnej korekty dawki zonisamidu.[1][2] Przy dołączaniu zonisamidu do stałej dawki fenobarbitalu wystarcza standardowe stopniowe zwiększanie dawki według skuteczności i tolerancji.[1] Po odstawieniu fenobarbitalu efekt indukcji wygasa stopniowo przez kilka tygodni, dlatego w tym okresie obserwuj pacjenta pod kątem objawów nadmiaru zonisamidu. Przy długotrwałym leczeniu zapewnij suplementację witaminy D, a w razie objawów osteopenii należy przerwać stosowanie inhibitora anhydrazy węglanowej i wdrożyć leczenie.[3] Uprzedź pacjenta o możliwym nasileniu senności.

Skutek kliniczny

Przy dołączeniu zonisamidu do stałej dawki fenobarbitalu zmniejszona ekspozycja nie wydaje się istotna klinicznie, bo dawkę zonisamidu i tak ustala się stopniowo według efektu.[1] Problem pojawia się przy włączaniu, odstawianiu lub zmianie dawki fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na zonisamidzie – stężenie zonisamidu może się wtedy zmienić i może być konieczne dostosowanie jego dawki.[1][2] Włączenie fenobarbitalu grozi spadkiem stężenia zonisamidu i nawrotem napadów, a odstawienie fenobarbitalu – wzrostem stężenia zonisamidu i objawami jego nadmiaru, takimi jak senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i spowolnienie myślenia. Przy długotrwałym leczeniu skojarzonym rośnie ryzyko osteopenii.[3]

Mechanizm

Fenobarbital indukuje izoenzym CYP3A4, który częściowo odpowiada za redukcyjny rozkład zonisamidu, przez co ekspozycja na zonisamid jest mniejsza.[1] Zonisamid jest też metabolizowany przez N-acetylotransferazy i sprzęgany z kwasem glukuronowym, a fenobarbital jako silny induktor enzymów mikrosomalnych może dodatkowo przyspieszać te szlaki.[3] Zonisamid nie wpływa istotnie na metabolizm innych leków przez cytochrom P-450, więc interakcja jest jednokierunkowa.[1] Zonisamid hamuje anhydrazę węglanową, a połączenie fenobarbitalu z inhibitorami anhydrazy węglanowej może powodować osteopenię.[3] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co sprzyja sumowaniu senności i zaburzeń koordynacji.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[4], zonisamid – substrat CYP3A4[5]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[4]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • częstość napadów po włączeniu lub zwiększeniu dawki fenobarbitalu
  • objawy nadmiaru zonisamidu (senność, zawroty głowy, ataksja, spowolnienie psychoruchowe) po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki fenobarbitalu
  • stężenie zonisamidu w surowicy przy niejasnym obrazie klinicznym
  • stężenie witaminy D i stan kości przy długotrwałym leczeniu

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamgabapentynapregabalina

Kiedy ocena się zmienia

Zonisamid dołączany do stałej dawki fenobarbitalukolejność włączenia · zonisamidryzyko malejePrzy dołączaniu zonisamidu do ustalonego schematu z fenobarbitalem zmniejszona ekspozycja nie wydaje się istotna klinicznie, a dawkę zonisamidu ustala się stopniowo według efektu.
Włączenie, odstawienie lub zmiana dawki fenobarbitalu u pacjenta na zonisamidziekolejność włączenia · fenobarbitalinne zalecenieZmiana dawki induktora u pacjenta ustabilizowanego na zonisamidzie może zmienić stężenie zonisamidu i wymagać korekty jego dawki. Po odstawieniu fenobarbitalu wygaszanie indukcji trwa kilka tygodni.
Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjentryzyko rośnieDługotrwałe łączenie fenobarbitalu z inhibitorem anhydrazy węglanowej może powodować osteopenię, a fenobarbital obniża stężenie witaminy D, dlatego konieczna jest jej suplementacja.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonisamidum Neuraxpharm 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonisamidum-neuraxpharm-100391345/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Alkohol przy tych lekach

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbitala alkoholPacjent przyjmujący fenobarbital nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości.Nie pij alkoholu w żadnej ilości przez cały czas przyjmowania leku, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie pij alkoholu w żadnej ilości przez cały czas przyjmowania leku, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.

Ten lek i alkohol razem bardzo silnie spowalniają pracę mózgu. Może to wywołać ciężką senność, splątanie, a nawet zatrzymanie oddechu. U osób starszych może też dojść do niebezpiecznego wychłodzenia organizmu. Regularne picie alkoholu dodatkowo osłabia działanie leku przeciw napadom padaczkowym.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • płytki, wolny lub nieregularny oddech
  • splątanie, bełkotliwa mowa, chwiejny chód
  • uczucie zimna i wychłodzenie ciała u osoby starszej
  • nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Pacjent przyjmujący fenobarbital nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości. Fenobarbitalu nie należy stosować u osób z alkoholizmem ani w stanie ostrego zatrucia alkoholem.[1] Długi okres działania fenobarbitalu sprawia, że zachowanie odstępu czasowego między dawką leku a alkoholem nie zmniejsza ryzyka. U pacjenta z uzależnieniem od alkoholu lekarz powinien rozważyć inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający.

Skutek kliniczny

Połączenie może prowadzić do nadmiernej senności, zaburzeń koordynacji, splątania, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, zwłaszcza po większej ilości alkoholu. U osób starszych interakcja może doprowadzić do hipotermii. U osób przewlekle pijących alkohol słabnie działanie przeciwpadaczkowe fenobarbitalu, a odstawienie alkoholu dodatkowo obniża próg drgawkowy.

Mechanizm

Fenobarbital i alkohol nasilają wzajemnie hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba wzmacniają przekaźnictwo zależne od receptora GABA typu A. Alkohol nasila hamujące działanie fenobarbitalu na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Charakterystyka produktu dawki 100 mg dodaje, że alkohol może zwiększać lub przedłużać działanie fenobarbitalu.[1] Jednorazowe spożycie alkoholu może dodatkowo hamować metabolizm fenobarbitalu w wątrobie, a długotrwałe picie indukuje enzymy wątrobowe i może obniżać stężenie leku we krwi. Charakterystyki obu dawek fenobarbitalu wymieniają alkoholizm oraz ostre zatrucie środkami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy wśród przeciwwskazań.[1]

Metabolizm i transportery

  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[2]

Monitorować

  • stopień sedacji i stan świadomości
  • częstość i głębokość oddechów
  • temperatura ciała u osób starszych
  • kontrola napadów padaczkowych
  • stężenie fenobarbitalu we krwi u osób przewlekle pijących alkohol

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholizmczas leczenia · pacjentinterakcja nie dotyczyAlkoholizm jest przeciwwskazaniem do stosowania fenobarbitalu. Przewlekłe picie indukuje enzymy wątrobowe, co może obniżać stężenie fenobarbitalu i pogarszać kontrolę napadów.
Ostre upojenie alkoholoweilość alkoholu · pacjentinterakcja nie dotyczyOstre zatrucie środkami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy jest przeciwwskazaniem do podania fenobarbitalu. Ryzyko depresji oddechowej i śpiączki jest wtedy największe.
Osoba starszawiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych połączenie może dodatkowo wywołać hipotermię, a nasilona sedacja zwiększa ryzyko upadków.
Zachowanie odstępu między lekiem a alkoholemodstep · pacjentinne zalecenieFenobarbital działa długo, dlatego rozdzielenie w czasie dawki leku i spożycia alkoholu nie eliminuje interakcji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.

Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność
  • zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z równowagą
  • trudności z koncentracją lub mową
  • częstsze napady padaczkowe
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów[1].

Metabolizm i transportery

  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • senność i nadmierne uspokojenie
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • zaburzenia koncentracji i pamięci
  • częstość napadów padaczkowych
  • ilość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePicie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów.
Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkoholryzyko rośnieNa początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 499

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ NimodypinaDoustnej nimodypiny nie łączy się z fenobarbitalem.Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj fenobarbitalu samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj fenobarbitalu samodzielnie.

Fenobarbital przyspiesza rozkładanie nimodypiny w organizmie. Przez to nimodypina przyjmowana w tabletkach może działać dużo słabiej albo wcale nie chronić mózgu. Te leki mogą też razem zbyt mocno obniżać ciśnienie. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilony lub nowy ból głowy
  • osłabienie albo drętwienie ręki, nogi lub połowy twarzy
  • zaburzenia mowy, splątanie lub senność większa niż zwykle
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Doustnej nimodypiny nie łączy się z fenobarbitalem.[1] Jeśli nimodypina jest niezbędna, należy z lekarzem prowadzącym rozważyć zamianę fenobarbitalu na lek przeciwpadaczkowy nieindukujący enzymów wątrobowych albo zastosowanie innej drogi podania nimodypiny pod kontrolą szpitalną. Działanie indukujące fenobarbitalu wygasa stopniowo po jego odstawieniu, dlatego samo przerwanie leczenia nie przywraca od razu pełnej skuteczności nimodypiny.

Skutek kliniczny

Skuteczność doustnej nimodypiny może być znacznie zmniejszona, co u chorego po krwotoku podpajęczynówkowym oznacza utratę ochrony przed niedokrwiennymi ubytkami neurologicznymi wywołanymi skurczem naczyń mózgowych.[1] Jednocześnie możliwe jest nasilenie spadków ciśnienia tętniczego.[2]

Mechanizm

Fenobarbital indukuje mikrosomalne enzymy wątroby, w tym CYP3A4, przez co przyspiesza metabolizm wielu leków i osłabia ich działanie.[2] Nimodypina jest metabolizowana przez CYP3A4 w wątrobie i błonie śluzowej jelita, więc leki zwiększające aktywność tego enzymu nasilają efekt pierwszego przejścia i klirens nimodypiny.[1] Wcześniejsze długotrwałe stosowanie fenobarbitalu znacząco zmniejsza biodostępność nimodypiny podawanej doustnie.[1] Dodatkowo fenobarbital może nasilać hipotensyjne działanie antagonistów kanałów wapniowych.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[3], nimodypina – substrat CYP3A4[4]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
  • Nimodypina: substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • stan neurologiczny i objawy niedokrwienia mózgu (skuteczność nimodypiny)
  • ciśnienie tętnicze
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · nimodypinainne zaleceniePrzeciwwskazanie dotyczy nimodypiny podawanej doustnie, u której indukcja przede wszystkim nasila efekt pierwszego przejścia. Przy wlewie dożylnym efekt pierwszego przejścia nie występuje, ale przyspieszony klirens nadal może osłabiać działanie, dlatego wymagane jest ścisłe monitorowanie stanu neurologicznego i ciśnienia w warunkach szpitalnych.
Długotrwałe stosowanieczas leczenia · fenobarbitalryzyko rośnieNajwiększe zmniejszenie biodostępności nimodypiny opisano po wcześniejszym długotrwałym stosowaniu fenobarbitalu, gdy indukcja enzymatyczna jest w pełni rozwinięta. Indukcja wygasa stopniowo także po odstawieniu fenobarbitalu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ LurazydonNie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.

Fenobarbital sprawia, że organizm bardzo szybko pozbywa się lurazydonu. Lurazydon może wtedy przestać działać i objawy choroby, na którą go przyjmujesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie należy przyjmować jednocześnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, słyszenie głosów, podejrzliwość
  • pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
  • silna senność, spowolnienie, trudności z koncentracją
  • napad padaczkowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.[1][2][3] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpadaczkowego lub uspokajającego, należy wybrać lek niebędący induktorem CYP3A4 albo zmienić lek przeciwpsychotyczny po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów padaczkowych i zespołu odstawiennego, a po jego odstawieniu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego przez kolejne tygodnie trzeba obserwować skuteczność i tolerancję lurazydonu.

Skutek kliniczny

Stężenie lurazydonu i jego aktywnego metabolitu spada do wartości prawdopodobnie nieskutecznych, co grozi utratą kontroli objawów schizofrenii lub depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, w tym nawrotem psychozy. Dodatkowo możliwe jest nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego.

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm wielu leków.[4] Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego indukcja tego enzymu silnie zmniejsza ekspozycję na oba związki.[1] Po podaniu lurazydonu z silnym induktorem CYP3A4 ryfampicyną ekspozycja na lurazydon zmniejszyła się 6-krotnie.[1] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co może sumować się w postaci nadmiernej sedacji.[4][1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[5]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • skuteczność lurazydonu – nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych
  • nadmierna senność i spowolnienie
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie lub odstawianiu fenobarbitalu
  • działania niepożądane lurazydonu w tygodniach po odstawieniu fenobarbitalu

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Fenobarbital dołączony do stabilnego leczenia lurazydonemkolejność włączenia · fenobarbitalinne zalecenieDołączenie fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na lurazydonie grozi stopniową utratą skuteczności i nawrotem choroby w ciągu kolejnych dni do tygodni, w miarę narastania indukcji enzymatycznej. Należy wybrać inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający.
Odstawienie fenobarbitalu przy kontynuacji lurazydonukolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na lurazydon rośnie. Jeśli dawkę lurazydonu zwiększano, aby skompensować indukcję, w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i rozważyć jej korektę. Fenobarbital odstawia się stopniowo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z fenobarbitalem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie.

Fenobarbital przyspiesza usuwanie kariprazyny z organizmu, przez co lek przeciwpsychotyczny może przestać działać. Może to doprowadzić do nawrotu objawów choroby. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, podejrzliwości, słyszenia głosów
  • silna senność lub spowolnienie
  • napad drgawek przy zmianie leków
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kariprazyny nie łączy się z fenobarbitalem[1]. Należy zastąpić jeden z leków – lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4 albo lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje enzymów wątrobowych. Zmianę leczenia przeciwpadaczkowego przeprowadza lekarz prowadzący, a fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów. Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów wygasa stopniowo, a ze względu na długi okres półtrwania kariprazyny i jej metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach[1].

Skutek kliniczny

Połączenie grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej kariprazyny i nawrotem lub zaostrzeniem objawów schizofrenii[1]. Jednocześnie może nasilić się senność i spowolnienie psychoruchowe wynikające z addycji działania na ośrodkowy układ nerwowy[1].

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem enzymów mikrosomalnych wątroby, w tym CYP3A4[2]. Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6[1]. Indukcja CYP3A4 przyspiesza eliminację kariprazyny i jej metabolitów, co może znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na lek[1]. Oba leki działają ponadto hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające może się sumować[1][2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • kontrola objawów psychotycznych i skuteczności leczenia przeciwpsychotycznego
  • nasilenie senności i sedacji
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydlewetyracetamlamotrygina

Kiedy ocena się zmienia

Fenobarbital niedawno odstawionykolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, a przy długim okresie półtrwania kariprazyny i jej metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach. W tym okresie należy monitorować skuteczność i tolerancję kariprazyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ LefamulinaNie łącz lefamuliny z fenobarbitalem.Nie zaczynaj brać lefamuliny, jeśli przyjmujesz fenobarbital lub odstawiłeś go niedawno – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie przerywaj samodzielnie leczenia przeciwpadaczkowego.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać lefamuliny, jeśli przyjmujesz fenobarbital lub odstawiłeś go niedawno – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie przerywaj samodzielnie leczenia przeciwpadaczkowego.

Fenobarbital przyspiesza rozkładanie lefamuliny w organizmie. Przez to antybiotyk może działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia. Tych leków nie stosuje się razem. Działanie fenobarbitalu utrzymuje się jeszcze przez jakiś czas po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, która nie spada po 2–3 dniach brania antybiotyku
  • nasilający się kaszel lub duszność
  • ogólne pogorszenie samopoczucia mimo leczenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz lefamuliny z fenobarbitalem.[1] U pacjenta przyjmującego fenobarbital wybierz antybiotyk, którego skuteczność nie zależy od CYP3A, zamiast odstawiać lek przeciwpadaczkowy. Indukcja enzymów narasta stopniowo i utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu fenobarbitalu, dlatego unikaj lefamuliny także krótko po jego odstawieniu. Pamiętaj, że fenobarbital osłabia też działanie doksycykliny, więc nie jest ona dobrym zamiennikiem.[2]

Skutek kliniczny

Stężenie lefamuliny może zmniejszyć się na tyle, że antybiotyk przestanie skutecznie działać.[1] Grozi to niepowodzeniem leczenia zakażenia, w tym pozaszpitalnego zapalenia płuc, i narastaniem oporności bakterii. Lefamulina nie wpływa istotnie na działanie fenobarbitalu.

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem mikrosomalnych enzymów wątroby, w tym CYP3A, przez co przyspiesza metabolizm wielu leków i osłabia ich działanie.[2] Lefamulina jest metabolizowana przez CYP3A, a umiarkowane i silne induktory CYP3A i P-gp znacząco zmniejszają jej stężenie w osoczu.[1] Przy ryfampicynie, która jest silnym induktorem CYP3A, Cmax lefamuliny zmniejszało się do 0,43, a AUC do 0,28 wartości wyjściowej.[1] Wśród induktorów, których nie łączy się z lefamuliną, jest prymidon, który przekształca się w organizmie w fenobarbital.[1] Bezpośrednich badań z fenobarbitalem nie przeprowadzono, ale z powodu tego samego mechanizmu należy oczekiwać podobnego efektu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • odpowiedź kliniczna na antybiotykoterapię (gorączka, objawy ze strony układu oddechowego), jeśli połączenie zastosowano omyłkowo
  • kontrola napadów padaczkowych przy ewentualnej zmianie leczenia przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymceftriaksonazytromycynalewofloksacyna

Kiedy ocena się zmienia

Niedawne odstawienie fenobarbitaluodstep · fenobarbitalinne zalecenieIndukcja enzymów wygasa stopniowo po odstawieniu fenobarbitalu, dlatego przeciwwskazanie należy uwzględnić także u pacjentów, którzy niedawno zakończyli jego stosowanie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMaprotylina+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie należy włączać maprotyliny i trzeba wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na próg drgawkowy.Nie zaczynaj brać maprotyliny razem z zonisamidem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na depresję.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać maprotyliny razem z zonisamidem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na depresję.

Maprotylina, lek na depresję, może ułatwiać pojawianie się napadów padaczkowych. Zonisamid przyjmuje się właśnie po to, żeby takim napadom zapobiegać, więc oba leki działają przeciwko sobie. Razem mogą też silniej powodować senność i zawroty głowy oraz utrudniać pocenie się, przez co łatwiej się przegrzać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad drgawek lub częstsze napady niż zwykle
  • nagłe wyłączenia świadomości lub mimowolne drgania mięśni
  • silna senność lub zawroty głowy
  • gorączka, brak potu i uczucie przegrzania w upale lub przy wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie należy włączać maprotyliny i trzeba wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na próg drgawkowy[1]. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany leku przeciwdepresyjnego, bez samodzielnego odstawiania żadnego z leków. Zonisamid przepisany w innym wskazaniu niż padaczka nie znosi przeciwwskazania, jeśli w wywiadzie występowały drgawki.

Skutek kliniczny

Ryzyko nawrotu lub nasilenia napadów padaczkowych, w tym napadów uogólnionych, mimo leczenia zonisamidem. Możliwe nasilona senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji, a przy upałach lub wysiłku przegrzanie organizmu.

Mechanizm

Maprotyliny nie stosuje się u pacjentów z drgawkami lub obniżonym progiem drgawkowym[1]. Zonisamid jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc wspólne stosowanie zwykle oznacza chorego z padaczką, u którego maprotylina obniża próg drgawkowy i osłabia ochronę przed napadami. Maprotylina nasila też działanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1], co sumuje się z sennością i zawrotami głowy po zonisamidzie. Działanie przeciwcholinergiczne maprotyliny może dodatkowo nasilać zmniejszoną potliwość związaną z zonisamidem i ryzyko przegrzania. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo zonisamid nie wpływa na metabolizm innych leków przez cytochrom P-450, co potwierdzono in vivo m.in. dla dezypraminy[2].

Metabolizm i transportery

  • Maprotylina: drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • nasilenie senności i zawrotów głowy
  • objawy przegrzania i zmniejszonej potliwości, zwłaszcza w upały

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescytalopram

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki lub szybkie zwiększanie dawkidawka · maprotylinaryzyko rośnieRyzyko drgawek po maprotylinie rośnie z dawką i przy szybkim jej zwiększaniu, co dodatkowo przemawia za wyborem innego leku przeciwdepresyjnego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetokarbamol+ ZonisamidNie stosuj metokarbamolu u pacjenta leczonego zonisamidem, ponieważ metokarbamol jest przeciwwskazany w padaczce.Nie przyjmuj metokarbamolu, jeśli bierzesz zonisamid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na napięcie mięśni.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj metokarbamolu, jeśli bierzesz zonisamid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na napięcie mięśni.

Zonisamid to lek na padaczkę, a metokarbamolu na rozluźnienie mięśni nie stosuje się u osób z padaczką. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy, a razem działają silniej. Może to utrudniać prowadzenie samochodu i zwiększać ryzyko upadku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • splątanie
  • nasilenie lub zmiana napadów padaczkowych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj metokarbamolu u pacjenta leczonego zonisamidem, ponieważ metokarbamol jest przeciwwskazany w padaczce.[1] Przy potrzebie leczenia wzmożonego napięcia mięśniowego wybierz lek miorelaksacyjny bez przeciwwskazania w padaczce, po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwpadaczkowe. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, skontaktuj go z lekarzem i ostrzeż przed prowadzeniem pojazdów oraz piciem alkoholu.

Skutek kliniczny

Stosowanie metokarbamolu u chorego na padaczkę jest przeciwwskazane.[1] Jednoczesne działanie obu leków może prowadzić do nasilonej senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji, a w skrajnych przypadkach do głębokiego zahamowania ośrodkowego układu nerwowego aż do śpiączki.[1]

Mechanizm

Metokarbamolu nie stosuje się u osób z padaczką, a zonisamid jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc pacjent leczony zonisamidem ma przeciwwskazanie do metokarbamolu z powodu choroby podstawowej.[1] Dodatkowo działanie uspokajające metokarbamolu nasilają leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy.[1] Zonisamid sam może wywoływać senność i zawroty głowy, co sumuje się z działaniem metokarbamolu. Zonisamid nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.[2]

Metabolizm i transportery

  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • senność i nadmierne uspokojenie
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • stan świadomości

Bezpieczniejsze alternatywy

tolperyzon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Methocarbamol Espefa 500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methocarbamol-espefa-100043035/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ ZonisamidNie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.

Metoklopramid to lek na nudności i wymioty, którego nie wolno stosować przy padaczce. Może on zwiększać liczbę i siłę napadów, a zonisamid przyjmujesz właśnie po to, żeby im zapobiegać. Oba leki mogą też powodować senność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nietypowe drgania lub skurcze mięśni
  • mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi
  • silna senność lub zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.[1][2] W razie potrzeby leczenia nudności lub wymiotów wybierz lek przeciwwymiotny, który nie obniża progu drgawkowego, i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.

Skutek kliniczny

Metoklopramid może nasilić i uczęścić napady padaczkowe u pacjenta leczonego zonisamidem, co oznacza utratę kontroli choroby. Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy.

Mechanizm

Metoklopramid jest antagonistą receptorów dopaminowych przenikającym do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa częstość oraz nasilenie napadów drgawkowych u chorych na padaczkę, przez co działa przeciwnie do zonisamidu stosowanego w leczeniu padaczki. Metoklopramid nie może być stosowany u chorych na padaczkę ani u chorych na chorobę Parkinsona.[1][2] Oba leki mogą działać uspokajająco, więc senność i spowolnienie mogą się sumować. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2D6 metabolizującego metoklopramid, więc interakcja farmakokinetyczna przez ten szlak jest mało prawdopodobna.[3]

Metabolizm i transportery

  • Metoklopramid: substrat CYP2D6[4]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • częstość i nasilenie napadów padaczkowych
  • nadmierna senność i zawroty głowy
  • objawy pozapiramidowe przy przypadkowym podaniu metoklopramidu

Bezpieczniejsze alternatywy

domperidonondansetron

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.

Buspiron nie jest zalecany u osób chorujących na padaczkę, a zonisamid to lek przeciwpadaczkowy. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • trudności z koncentracją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy. Jeśli zonisamid stosowany jest poza wskazaniem u osoby bez padaczki, połączenie można rozważyć z zachowaniem ostrożności i kontrolą senności oraz zawrotów głowy.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie kontroli napadów padaczkowych oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.

Mechanizm

Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę[1] – a padaczka jest podstawowym wskazaniem zonisamidu, więc u większości pacjentów przyjmujących zonisamid buspiron jest przeciwwskazany ze względu na chorobę, a nie na sam lek. Przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami serotoninergicznymi opisywano rzadkie przypadki drgawek po buspironie[1]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron łączy się ostrożnie z innymi lekami o takim działaniu[1], co oznacza możliwość sumowania senności i zawrotów głowy. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP3A4, więc nie zwiększa stężenia buspironu[2].

Metabolizm i transportery

  • Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i zawroty głowy
  • sprawność psychoruchowa, zwłaszcza u kierowców

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinasertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.