Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fenobarbital / Fenobarbital i zyprazydon

Fenobarbital i zyprazydon

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale trzeba się liczyć ze słabszym działaniem zyprazydonu i obserwować pacjenta po włączeniu lub odstawieniu fenobarbitalu.

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli objawy choroby wracają albo czujesz się nadmiernie senny.

Niekorzystna interakcjaFenobarbital+ ZyprazydonPołączenie można stosować, ale trzeba się liczyć ze słabszym działaniem zyprazydonu i obserwować pacjenta po włączeniu lub odstawieniu fenobarbitalu.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli objawy choroby wracają albo czujesz się nadmiernie senny.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli objawy choroby wracają albo czujesz się nadmiernie senny.

Fenobarbital przyspiesza rozkład zyprazydonu w organizmie, przez co zyprazydon może działać słabiej. Gdy fenobarbital zostanie odstawiony, zyprazydon może zacząć działać mocniej i częściej dawać działania niepożądane. Oba leki mogą też razem nasilać senność i spowalniać reakcje.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, słyszenia głosów, gonitwy myśli
  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • spowolnione reakcje i trudności z koncentracją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale trzeba się liczyć ze słabszym działaniem zyprazydonu i obserwować pacjenta po włączeniu lub odstawieniu fenobarbitalu. Przy osłabieniu skuteczności rozważ zwiększenie dawki zyprazydonu w zakresie dawek zalecanych albo zmianę jednego z leków na niewchodzący w tę interakcję. Po odstawieniu fenobarbitalu obserwuj pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych zyprazydonu i w razie potrzeby zmniejsz jego dawkę. Ze względu na sumowanie działania hamującego ośrodkowy układ nerwowy zachowaj ostrożność i odradź alkohol[1].

Skutek kliniczny

Fenobarbital może zmniejszyć stężenie zyprazydonu i osłabić jego działanie przeciwpsychotyczne, co grozi nawrotem lub zaostrzeniem objawów psychotycznych albo maniakalnych. Odstawienie fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na zyprazydonie może z kolei stopniowo zwiększyć stężenie zyprazydonu i nasilić jego działania niepożądane. Niezależnie od tego połączenie może nasilać senność, zawroty głowy i spowolnienie psychoruchowe.

Mechanizm

Fenobarbital indukuje mikrosomalne enzymy wątroby i przyspiesza metabolizm wielu leków, osłabiając ich działanie, w tym leków przeciwpsychotycznych, takich jak haloperydol i pochodne fenotiazyny[2]. Zyprazydon jest substratem CYP3A4 i prawdopodobnie glikoproteiny P, a induktory CYP3A4 i glikoproteiny P mogą zmniejszać jego stężenie[1]. Dla porównania karbamazepina w dawce 200 mg dwa razy na dobę przez 21 dni zmniejszyła całkowitą ekspozycję na zyprazydon o około 35%[1]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, a fenobarbital nasila działanie leków o działaniu uspokajającym[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[3], zyprazydon – substrat CYP3A4[4]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • skuteczność przeciwpsychotyczna – nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych albo maniakalnych
  • nadmierna senność i spowolnienie psychoruchowe
  • działania niepożądane zyprazydonu po odstawieniu fenobarbitalu
  • kontrola napadów padaczkowych

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydsulpirydlewetyracetamlamotrygina

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie fenobarbitalu u pacjenta leczonego zyprazydonemkolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów wygasa stopniowo, a stężenie zyprazydonu może wzrosnąć. Obserwuj pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych zyprazydonu i rozważ zmniejszenie jego dawki.
Włączenie fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na zyprazydoniekolejność włączenia · fenobarbitalryzyko rośnieWłączenie induktora u pacjenta ustabilizowanego na zyprazydonie grozi utratą kontroli objawów psychotycznych, która może ujawnić się z opóźnieniem. Zaplanuj kontrolę skuteczności w kolejnych tygodniach.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Alkohol przy tych lekach

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbitala alkoholPacjent przyjmujący fenobarbital nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości.Nie pij alkoholu w żadnej ilości przez cały czas przyjmowania leku, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie pij alkoholu w żadnej ilości przez cały czas przyjmowania leku, a jeśli trudno Ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.

Ten lek i alkohol razem bardzo silnie spowalniają pracę mózgu. Może to wywołać ciężką senność, splątanie, a nawet zatrzymanie oddechu. U osób starszych może też dojść do niebezpiecznego wychłodzenia organizmu. Regularne picie alkoholu dodatkowo osłabia działanie leku przeciw napadom padaczkowym.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • płytki, wolny lub nieregularny oddech
  • splątanie, bełkotliwa mowa, chwiejny chód
  • uczucie zimna i wychłodzenie ciała u osoby starszej
  • nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Pacjent przyjmujący fenobarbital nie powinien spożywać alkoholu w żadnej ilości. Fenobarbitalu nie należy stosować u osób z alkoholizmem ani w stanie ostrego zatrucia alkoholem.[1] Długi okres działania fenobarbitalu sprawia, że zachowanie odstępu czasowego między dawką leku a alkoholem nie zmniejsza ryzyka. U pacjenta z uzależnieniem od alkoholu lekarz powinien rozważyć inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający.

Skutek kliniczny

Połączenie może prowadzić do nadmiernej senności, zaburzeń koordynacji, splątania, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, zwłaszcza po większej ilości alkoholu. U osób starszych interakcja może doprowadzić do hipotermii. U osób przewlekle pijących alkohol słabnie działanie przeciwpadaczkowe fenobarbitalu, a odstawienie alkoholu dodatkowo obniża próg drgawkowy.

Mechanizm

Fenobarbital i alkohol nasilają wzajemnie hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba wzmacniają przekaźnictwo zależne od receptora GABA typu A. Alkohol nasila hamujące działanie fenobarbitalu na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Charakterystyka produktu dawki 100 mg dodaje, że alkohol może zwiększać lub przedłużać działanie fenobarbitalu.[1] Jednorazowe spożycie alkoholu może dodatkowo hamować metabolizm fenobarbitalu w wątrobie, a długotrwałe picie indukuje enzymy wątrobowe i może obniżać stężenie leku we krwi. Charakterystyki obu dawek fenobarbitalu wymieniają alkoholizm oraz ostre zatrucie środkami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy wśród przeciwwskazań.[1]

Metabolizm i transportery

  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[2]

Monitorować

  • stopień sedacji i stan świadomości
  • częstość i głębokość oddechów
  • temperatura ciała u osób starszych
  • kontrola napadów padaczkowych
  • stężenie fenobarbitalu we krwi u osób przewlekle pijących alkohol

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholizmczas leczenia · pacjentinterakcja nie dotyczyAlkoholizm jest przeciwwskazaniem do stosowania fenobarbitalu. Przewlekłe picie indukuje enzymy wątrobowe, co może obniżać stężenie fenobarbitalu i pogarszać kontrolę napadów.
Ostre upojenie alkoholoweilość alkoholu · pacjentinterakcja nie dotyczyOstre zatrucie środkami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy jest przeciwwskazaniem do podania fenobarbitalu. Ryzyko depresji oddechowej i śpiączki jest wtedy największe.
Osoba starszawiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych połączenie może dodatkowo wywołać hipotermię, a nasilona sedacja zwiększa ryzyko upadków.
Zachowanie odstępu między lekiem a alkoholemodstep · pacjentinne zalecenieFenobarbital działa długo, dlatego rozdzielenie w czasie dawki leku i spożycia alkoholu nie eliminuje interakcji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaZyprazydona alkoholZalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.

Zyprazydon może powodować senność i zawroty głowy. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą wywołać silną senność, problemy z równowagą i spowolnienie reakcji. Z tego powodu w czasie leczenia lepiej alkoholu nie pić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
  • zawroty głowy, chwiejny chód lub upadki
  • omdlenie albo uczucie szybkiego lub nierównego bicia serca
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności. ChPL wymaga ostrożności przy łączeniu z alkoholem.[1] Chory nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po alkoholu.

Skutek kliniczny

Alkohol może nasilić senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji u osoby przyjmującej zyprazydon. Zwiększa to ryzyko upadków, wypadków i błędów w obsłudze maszyn lub prowadzeniu pojazdów. U osób leczonych z powodu choroby psychicznej alkohol może dodatkowo pogarszać stan psychiczny i utrudniać leczenie.

Mechanizm

Zyprazydon i alkohol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie się sumuje. Producent zaleca ostrożność przy łączeniu zyprazydonu z lekami działającymi ośrodkowo i z alkoholem.[1] Nasilenie senności i zaburzeń koordynacji jest oczekiwane, bo wynika z podstawowego działania obu substancji.

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • senność i sedacja w ciągu dnia
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi, zwłaszcza u osób starszych
  • kołatanie serca lub omdlenia, które wymagają pilnej oceny lekarskiej

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkoholryzyko rośniePrzy większych ilościach alkoholu sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy jest silniejsze, a ryzyko nadmiernej sedacji, upadków i wypadków wyraźnie rośnie.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja i zawroty głowy częściej prowadzą do upadków, dlatego nawet niewielka ilość alkoholu wymaga szczególnej ostrożności. Wniosek wynika z ogólnej wiedzy farmakologicznej, ChPL nie podaje tu odrębnych danych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 519

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ ZyprazydonAmantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.nieznanyopisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.

Amantadyna i zyprazydon mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych, nieregularnych uderzeń serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagłe osłabienie lub duszność
  • splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Amantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[2] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego i przeciwparkinsonowskiego, jeden z leków należy zastąpić substancją o możliwie małym wpływie na odstęp QT, a przed zmianą i po niej wykonać EKG oraz oznaczyć stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi nadmiernym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes. Po przedawkowaniu zyprazydonu i amantadyny opisywano wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes.[3] Teoretycznie możliwe jest też nasilenie objawów psychotycznych przez amantadynę oraz osłabienie jej działania przeciwparkinsonowskiego przez zyprazydon.

Mechanizm

Amantadyna i zyprazydon wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje.[1][2] Dopaminergiczne działanie amantadyny i blokowanie receptorów dopaminowych przez zyprazydon są przeciwstawne, co teoretycznie może osłabiać działanie obu leków.

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed zmianą leczenia i po niej
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • czynność nerek (ryzyko kumulacji amantadyny)
  • objawy psychotyczne i pozapiramidowe po zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolbiperyden

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośnieAmantadyna jest wydalana przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. W ciężkiej chorobie nerek amantadyny się nie stosuje.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Viregyt-K 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viregyt-k-100070658/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAnagrelid+ ZyprazydonPołączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie.Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a przyjmowane razem nasilają ten efekt. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które grożą utratą przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą. Nie odstawiaj jednak żadnego z nich samodzielnie, tylko szybko porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejszy lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie. Zyprazydonu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Anagrelid u pacjentów przyjmujących leki wydłużające QTc oraz z hipokaliemią wymaga ostrożności[2]. Należy zamienić zyprazydon na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT, a decyzję o ewentualnej zmianie leczenia cytoredukcyjnego pozostawić hematologowi. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i wykonać EKG.

Skutek kliniczny

Addycyjne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobie serca.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Anagrelid jako inhibitor fosfodiesterazy III dodatkowo działa inotropowo dodatnio i przyspiesza akcję serca, co zwiększa podatność na arytmie. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo anagrelid jest metabolizowany głównie przez CYP1A2[2], a zyprazydon nie wpływa w klinicznie istotny sposób na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez cytochrom P450[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Anagrelid – inhibitor CYP1A2[3], zyprazydon – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
  • Anagrelid: inhibitor CYP1A2[3], wrażliwy substrat CYP1A2[3]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • częstość i miarowość rytmu serca

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDegareliks+ ZyprazydonZyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Tych leków nie łączy się ze sobą. Lekarz może wybrać inny lek na objawy psychiczne, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagła duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Podczas leczenia degareliksem leki przeciwpsychotyczne dobiera się ostrożnie.[2] Jeśli pacjent poddawany blokadzie androgenowej wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QT. Przed jego włączeniem i w trakcie leczenia wykonuj EKG oraz wyrównuj stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Grozi addycyjne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu typu torsades de pointes, który może prowadzić do omdlenia albo nagłego zgonu sercowego.[2][1]

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, ale każdy innym sposobem. Degareliks robi to pośrednio, przez blokadę androgenową, a zyprazydon bezpośrednio. Ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.[2][1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo degareliks nie jest substratem ani modulatorem izoenzymów CYP450.[2]

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydonkariprazyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Degarelix Accord 80 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/degarelix-accord-100488496/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ ZyprazydonNie łącz difenhydraminy z zyprazydonem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. W rzadkich przypadkach może dojść do groźnej arytmii, omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Oba leki powodują też senność, więc razem mocniej osłabiają koncentrację i zwiększają ryzyko upadku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • nadmierna senność lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z zyprazydonem[1]. U pacjenta leczonego zyprazydonem difenhydraminę zastąp lekiem bez wpływu na odstęp QT – w alergii nisko sedującym lekiem przeciwhistaminowym, a w bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeżeli oba leki przyjęto jednocześnie, odstaw difenhydraminę i przy objawach kardiologicznych wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Nasila się też senność, spowolnienie psychoruchowe i ryzyko upadków.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1][2][3]. Zyprazydonu nie powinno się stosować z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć działania addycyjnego[4]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działanie uspokajające[1][4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[5], difenhydramina – substrat CYP2D6[6]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2D6[6]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kardiologiczne (kołatanie serca, omdlenia)
  • nasilenie sedacji

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynaloratadynafeksofenadynadesloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii. Sumowanie sedacji i działania przeciwmuskarynowego difenhydraminy dodatkowo zwiększa ryzyko upadków i splątania.
Miejscowa (na skórę)droga podania · difenhydraminaryzyko malejePrzy krótkotrwałym stosowaniu difenhydraminy na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko interakcji jest niższe. Należy unikać stosowania na dużą powierzchnię lub uszkodzoną skórę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z donepezylem.Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem kończą się omdleniem. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie – wezwij pomoc (112)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz zyprazydonu z donepezylem. Zyprazydon jest przeciwwskazany przy jednoczesnym leczeniu lekami wydłużającymi odstęp QT, a donepezyl do nich należy.[1] Przy stosowaniu donepezylu z innymi lekami wydłużającymi QTc zaleca się ostrożność i może być potrzebne monitorowanie EKG.[2][3][4] Jeśli pacjent z otępieniem wymaga leku przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QTc i przed włączeniem wykonaj EKG oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobach serca i u osób starszych.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[2] Zyprazydon nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego nie można wykluczyć.[1] Cholinomimetyczne działanie donepezylu może dodatkowo zwalniać rytm serca, co sprzyja wystąpieniu torsade de pointes. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – zyprazydon tylko w niewielkim stopniu hamuje CYP3A4 i CYP2D6 in vitro i nie wpływa w sposób klinicznie istotny na leki metabolizowane przez cytochrom P450.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[5], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[5], donepezyl – substrat CYP3A4[6]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują bradykardia, choroby serca i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ NimodypinaDoustnej nimodypiny nie łączy się z fenobarbitalem.Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj fenobarbitalu samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i przed kolejną dawką skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj fenobarbitalu samodzielnie.

Fenobarbital przyspiesza rozkładanie nimodypiny w organizmie. Przez to nimodypina przyjmowana w tabletkach może działać dużo słabiej albo wcale nie chronić mózgu. Te leki mogą też razem zbyt mocno obniżać ciśnienie. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilony lub nowy ból głowy
  • osłabienie albo drętwienie ręki, nogi lub połowy twarzy
  • zaburzenia mowy, splątanie lub senność większa niż zwykle
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Doustnej nimodypiny nie łączy się z fenobarbitalem.[1] Jeśli nimodypina jest niezbędna, należy z lekarzem prowadzącym rozważyć zamianę fenobarbitalu na lek przeciwpadaczkowy nieindukujący enzymów wątrobowych albo zastosowanie innej drogi podania nimodypiny pod kontrolą szpitalną. Działanie indukujące fenobarbitalu wygasa stopniowo po jego odstawieniu, dlatego samo przerwanie leczenia nie przywraca od razu pełnej skuteczności nimodypiny.

Skutek kliniczny

Skuteczność doustnej nimodypiny może być znacznie zmniejszona, co u chorego po krwotoku podpajęczynówkowym oznacza utratę ochrony przed niedokrwiennymi ubytkami neurologicznymi wywołanymi skurczem naczyń mózgowych.[1] Jednocześnie możliwe jest nasilenie spadków ciśnienia tętniczego.[2]

Mechanizm

Fenobarbital indukuje mikrosomalne enzymy wątroby, w tym CYP3A4, przez co przyspiesza metabolizm wielu leków i osłabia ich działanie.[2] Nimodypina jest metabolizowana przez CYP3A4 w wątrobie i błonie śluzowej jelita, więc leki zwiększające aktywność tego enzymu nasilają efekt pierwszego przejścia i klirens nimodypiny.[1] Wcześniejsze długotrwałe stosowanie fenobarbitalu znacząco zmniejsza biodostępność nimodypiny podawanej doustnie.[1] Dodatkowo fenobarbital może nasilać hipotensyjne działanie antagonistów kanałów wapniowych.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[3], nimodypina – substrat CYP3A4[4]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
  • Nimodypina: substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • stan neurologiczny i objawy niedokrwienia mózgu (skuteczność nimodypiny)
  • ciśnienie tętnicze
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · nimodypinainne zaleceniePrzeciwwskazanie dotyczy nimodypiny podawanej doustnie, u której indukcja przede wszystkim nasila efekt pierwszego przejścia. Przy wlewie dożylnym efekt pierwszego przejścia nie występuje, ale przyspieszony klirens nadal może osłabiać działanie, dlatego wymagane jest ścisłe monitorowanie stanu neurologicznego i ciśnienia w warunkach szpitalnych.
Długotrwałe stosowanieczas leczenia · fenobarbitalryzyko rośnieNajwiększe zmniejszenie biodostępności nimodypiny opisano po wcześniejszym długotrwałym stosowaniu fenobarbitalu, gdy indukcja enzymatyczna jest w pełni rozwinięta. Indukcja wygasa stopniowo także po odstawieniu fenobarbitalu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nimotop S. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nimotop-s-100047470/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ LurazydonNie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.

Fenobarbital sprawia, że organizm bardzo szybko pozbywa się lurazydonu. Lurazydon może wtedy przestać działać i objawy choroby, na którą go przyjmujesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie należy przyjmować jednocześnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, słyszenie głosów, podejrzliwość
  • pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
  • silna senność, spowolnienie, trudności z koncentracją
  • napad padaczkowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.[1][2][3] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpadaczkowego lub uspokajającego, należy wybrać lek niebędący induktorem CYP3A4 albo zmienić lek przeciwpsychotyczny po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów padaczkowych i zespołu odstawiennego, a po jego odstawieniu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego przez kolejne tygodnie trzeba obserwować skuteczność i tolerancję lurazydonu.

Skutek kliniczny

Stężenie lurazydonu i jego aktywnego metabolitu spada do wartości prawdopodobnie nieskutecznych, co grozi utratą kontroli objawów schizofrenii lub depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, w tym nawrotem psychozy. Dodatkowo możliwe jest nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego.

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm wielu leków.[4] Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego indukcja tego enzymu silnie zmniejsza ekspozycję na oba związki.[1] Po podaniu lurazydonu z silnym induktorem CYP3A4 ryfampicyną ekspozycja na lurazydon zmniejszyła się 6-krotnie.[1] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co może sumować się w postaci nadmiernej sedacji.[4][1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[5]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • skuteczność lurazydonu – nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych
  • nadmierna senność i spowolnienie
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie lub odstawianiu fenobarbitalu
  • działania niepożądane lurazydonu w tygodniach po odstawieniu fenobarbitalu

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Fenobarbital dołączony do stabilnego leczenia lurazydonemkolejność włączenia · fenobarbitalinne zalecenieDołączenie fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na lurazydonie grozi stopniową utratą skuteczności i nawrotem choroby w ciągu kolejnych dni do tygodni, w miarę narastania indukcji enzymatycznej. Należy wybrać inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający.
Odstawienie fenobarbitalu przy kontynuacji lurazydonukolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na lurazydon rośnie. Jeśli dawkę lurazydonu zwiększano, aby skompensować indukcję, w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i rozważyć jej korektę. Fenobarbital odstawia się stopniowo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ KariprazynaKariprazyny nie łączy się z fenobarbitalem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inne leczenie.

Fenobarbital przyspiesza usuwanie kariprazyny z organizmu, przez co lek przeciwpsychotyczny może przestać działać. Może to doprowadzić do nawrotu objawów choroby. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, podejrzliwości, słyszenia głosów
  • silna senność lub spowolnienie
  • napad drgawek przy zmianie leków
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Kariprazyny nie łączy się z fenobarbitalem[1]. Należy zastąpić jeden z leków – lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4 albo lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje enzymów wątrobowych. Zmianę leczenia przeciwpadaczkowego przeprowadza lekarz prowadzący, a fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów. Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów wygasa stopniowo, a ze względu na długi okres półtrwania kariprazyny i jej metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach[1].

Skutek kliniczny

Połączenie grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej kariprazyny i nawrotem lub zaostrzeniem objawów schizofrenii[1]. Jednocześnie może nasilić się senność i spowolnienie psychoruchowe wynikające z addycji działania na ośrodkowy układ nerwowy[1].

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem enzymów mikrosomalnych wątroby, w tym CYP3A4[2]. Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6[1]. Indukcja CYP3A4 przyspiesza eliminację kariprazyny i jej metabolitów, co może znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na lek[1]. Oba leki działają ponadto hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające może się sumować[1][2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
  • Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • kontrola objawów psychotycznych i skuteczności leczenia przeciwpsychotycznego
  • nasilenie senności i sedacji
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leczenia przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydlewetyracetamlamotrygina

Kiedy ocena się zmienia

Fenobarbital niedawno odstawionykolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, a przy długim okresie półtrwania kariprazyny i jej metabolitów zmiany stężenia ujawniają się dopiero po kilku tygodniach. W tym okresie należy monitorować skuteczność i tolerancję kariprazyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.