Interakcje / Fentanyl / Fentanyl i linezolid
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz fentanylu przezśluzówkowego z linezolidem ani nie stosuj go przez 14 dni po zakończeniu leczenia linezolidem.
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz linezolid, powiedz lekarzowi, że stosujesz fentanyl.
Połączenie przeciwwskazaneFentanyl+ LinezolidNie łącz fentanylu przezśluzówkowego z linezolidem ani nie stosuj go przez 14 dni po zakończeniu leczenia linezolidem.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz linezolid, powiedz lekarzowi, że stosujesz fentanyl.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz linezolid, powiedz lekarzowi, że stosujesz fentanyl.
Fentanylu i linezolidu nie wolno przyjmować razem. Linezolid zmienia działanie niektórych substancji w mózgu i razem z fentanylem może wywołać groźną reakcję z gorączką, drżeniem, silnym pobudzeniem lub splątaniem. Fentanyl może też działać wtedy silniej niż zwykle i spowolnić oddech. Ta ostrożność obowiązuje jeszcze przez 2 tygodnie po zakończeniu linezolidu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, silne pocenie się
- drżenie, drgawki lub sztywność mięśni
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- szybkie bicie serca
- nadmierna senność
- płytki lub wolny oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz fentanylu przezśluzówkowego z linezolidem ani nie stosuj go przez 14 dni po zakończeniu leczenia linezolidem.[1] Jeśli pacjent przyjmuje fentanyl, wybierz antybiotyk niebędący inhibitorem MAO. Jednoczesnego podawania linezolidu i opioidów nie zaleca się, a jeśli jest nieuniknione, wymaga ścisłej obserwacji pacjenta w kierunku objawów zespołu serotoninowego.[2] W razie wystąpienia objawów zespołu serotoninowego odstaw oba leki lub lek serotoninergiczny i wdroż leczenie objawowe.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu – z pobudzeniem, dezorientacją, drżeniem, sztywnością i drgawkami mięśniowymi, potliwością, gorączką i chwiejnością ciśnienia tętniczego.[1] Przypadki zespołu serotoninowego opisywano przy łączeniu linezolidu z lekami serotoninergicznymi, w tym z opioidami.[2] Możliwe jest też nieprzewidywalne nasilenie działania fentanylu z sedacją i depresją oddechową.[1]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[2] Połączenie opioidu z inhibitorem MAO może powodować ciężkie i trudne do przewidzenia nasilenie działania opioidu.[1] Fentanyl działa słabo serotoninergicznie, a zahamowanie rozkładu serotoniny przez linezolid zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego.[1] Linezolid nie hamuje i nie indukuje izoenzymów cytochromu P450, więc interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.[2]
Metabolizm i transportery
- Fentanyl: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, klonusy, hipertermia, potliwość)
- częstość oddechów i saturacja
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze i tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki linezolidulinezolid | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dla fentanylu przezśluzówkowego obowiązuje także przez 14 dni po zakończeniu leczenia inhibitorem MAO. |
| Dożylna lub przezskórna w szpitaludroga podania · fentanyl | inne zalecenie | Gdy nie ma alternatywy dla linezolidu, a fentanyl podaje się w warunkach szpitalnych, połączenie można rozważyć wyłącznie przy ścisłej obserwacji pacjenta w kierunku zespołu serotoninowego i depresji oddechowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneFentanyla alkoholPacjent leczony fentanylem nie powinien spożywać alkoholu w żadnej postaci w całym okresie leczenia.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia fentanylem, a jeśli już go wypiłeś, nie przyjmuj kolejnej dawki leku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia fentanylem, a jeśli już go wypiłeś, nie przyjmuj kolejnej dawki leku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
Alkohol i fentanyl działają podobnie – oba uspokajają i spowalniają oddech. Razem ich działanie się nasila, nawet po niewielkiej ilości alkoholu. Może to skończyć się zbyt wolnym oddychaniem, utratą przytomności, a nawet zgonem. Dlatego w trakcie leczenia fentanylem nie wolno pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudności z obudzeniem się
- wolny, płytki lub nieregularny oddech
- splątanie albo zaburzenia świadomości
- sinienie ust lub palców
- utrata przytomności
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Pacjent leczony fentanylem nie powinien spożywać alkoholu w żadnej postaci w całym okresie leczenia. Formalnie alkohol nie figuruje w przeciwwskazaniach ChPL (pkt 4.3), a producent każe zachować ostrożność i uważnie monitorować pacjenta.[1] Ze względu na ryzyko zgonu z powodu depresji oddechowej w praktyce należy traktować to połączenie jako niedopuszczalne i wyraźnie o tym poinformować chorego oraz jego opiekunów. Przy zgłoszeniu spożycia alkoholu należy ocenić stan świadomości i częstość oddechów, a przy senności, której nie da się rozbudzić, lub zwolnionym oddechu natychmiast wezwać pomoc medyczną.
Skutek kliniczny
Nasilona senność i uspokojenie, spowolnienie i spłycenie oddechu, zaburzenia świadomości, śpiączka i zgon z powodu depresji oddechowej. Ryzyko dotyczy także pacjentów, którzy znoszą opioid bez objawów, bo alkohol dokłada się do działania na ośrodek oddechowy w sposób trudny do przewidzenia.
Mechanizm
Fentanyl i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, w tym ośrodek oddechowy, więc ich działanie się sumuje. ChPL wymienia alkohol wśród leków i substancji o dodatkowym działaniu depresyjnym na OUN razem z innymi opioidami, lekami nasennymi i gabapentynoidami.[1] Producent wymienia alkohol także na liście substancji, które mogą zwiększać biodostępność fentanylu i zmniejszać jego klirens, co może nasilać i przedłużać działanie opioidu oraz prowadzić do depresji oddechowej zakończonej zgonem.[1] Ten drugi mechanizm farmakokinetyczny jest w ChPL tylko wymieniony, bez danych liczbowych. Dla praktyki decydujący jest addytywny efekt depresyjny, bo łączenie opioidów z substancjami hamującymi OUN jest głównym mechanizmem śmiertelnych przedawkowań opioidów.
Metabolizm i transportery
- Fentanyl: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stan świadomości i senność
- częstość i głębokość oddechów
- objawy toksyczności opioidu po każdej epizodycznej ekspozycji na alkohol
- zaburzenia związane z używaniem alkoholu lub substancji w wywiadzie osobistym i rodzinnym
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Im większa ilość alkoholu, tym silniejsze addytywne hamowanie OUN i większe ryzyko depresji oddechowej. Upojenie alkoholowe u pacjenta przyjmującego fentanyl wymaga pilnej oceny oddechu i świadomości. |
| Zwiększenie dawki fentanyludawka · pacjent | ryzyko rośnie | Przy zwiększaniu dawki opioidu margines bezpieczeństwa wobec alkoholu maleje. W takim okresie należy ponownie przypomnieć o bezwzględnym unikaniu alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
Niekorzystna interakcjaLinezolida alkoholZalecaj choremu leczonemu linezolidem rezygnację z piwa i wina oraz z innych niedestylowanych napojów alkoholowych na czas terapii.Do końca leczenia nie pij piwa ani wina, a najlepiej żadnego alkoholu.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Do końca leczenia nie pij piwa ani wina, a najlepiej żadnego alkoholu.
Podczas leczenia linezolidem nie pij piwa ani wina. Lek zaburza rozkład substancji zwanej tyraminą, która występuje w napojach fermentowanych. Jej nadmiar może nagle podnieść ciśnienie krwi i wywołać silny ból głowy oraz szybkie bicie serca. Najbezpieczniej będzie, jeśli w czasie kuracji w ogóle nie sięgniesz po alkohol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, silny ból głowy
- szybkie lub mocne bicie serca
- uderzenia gorąca albo nadmierne pocenie się
- wysokie ciśnienie tętnicze zmierzone w domu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zalecaj choremu leczonemu linezolidem rezygnację z piwa i wina oraz z innych niedestylowanych napojów alkoholowych na czas terapii. ChPL każe unikać nadmiernych ilości produktów i napojów bogatych w tyraminę, wśród nich niedestylowanych napojów alkoholowych[1]. U osób z nieleczonym nadciśnieniem, guzem chromochłonnym nadnerczy, nadczynnością tarczycy lub rakowiakiem, a także przyjmujących leki wpływające na ciśnienie, ChPL dopuszcza linezolid tylko przy zapewnionym monitorowaniu ciśnienia[1]. Warto wtedy odradzić alkohol całkowicie.
Skutek kliniczny
Możliwa reakcja nadciśnieniowa po wypiciu piwa lub wina bogatych w tyraminę, z bólem głowy, kołataniem serca i znacznym wzrostem ciśnienia. ChPL nie podaje w sekcji 4.5 skutków dla samego etanolu. W badaniach z udziałem tyraminy nie obserwowano istotnego wzrostu ciśnienia przy jej dawce poniżej 100 mg[1], dlatego ryzyko dotyczy głównie dużych ilości napojów fermentowanych.
Mechanizm
Podczas leczenia linezolidem unikaj piwa, wina i innych niedestylowanych napojów alkoholowych. Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (MAO), więc wolniej rozkłada tyraminę z pożywienia. Napoje fermentowane zawierają tyraminę, a jej nadmiar może wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego. ChPL wskazuje niedestylowane napoje alkoholowe wśród produktów o dużej zawartości tyraminy, których nadmiernych ilości należy unikać[1]. Sam etanol nie jest tu przyczyną interakcji. Liczy się tyramina w napoju, a mocne alkohole destylowane zawierają jej niewiele.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po spożyciu napojów fermentowanych
- bóle głowy i kołatanie serca
- dodatkowe źródła tyraminy w diecie (dojrzałe sery, sos sojowy, wyciągi z drożdży)
Kiedy ocena się zmienia
| Niewielka ilość napoju destylowanego (mocny alkohol)ilość alkoholu · alkohol | ryzyko maleje | Napoje destylowane zawierają niewiele tyraminy, więc ryzyko reakcji nadciśnieniowej jest mniejsze niż po piwie lub winie. ChPL wymienia z nazwy tylko napoje niedestylowane. Nadal zalecaj powstrzymanie się od alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem. |
| Duże ilości piwa lub winailość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większa ilość napojów fermentowanych oznacza większy ładunek tyraminy i większe ryzyko reakcji nadciśnieniowej. ChPL każe unikać nadmiernych ilości takich napojów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
Inne interakcje tych leków 275
Połączenie przeciwwskazaneAdrenalina+ LinezolidAdrenaliny w planowym leczeniu nie łączy się z linezolidem, chyba że pacjent jest pod ścisłą obserwacją z monitorowaniem ciśnienia tętniczego.Jeśli masz ciężką reakcję alergiczną, użyj adrenaliny jak zwykle, wezwij pogotowie i powiedz ratownikom, że przyjmujesz linezolid.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz ciężką reakcję alergiczną, użyj adrenaliny jak zwykle, wezwij pogotowie i powiedz ratownikom, że przyjmujesz linezolid.
Linezolid może nasilać działanie adrenaliny na serce i ciśnienie krwi. Po połączeniu tych leków ciśnienie może gwałtownie wzrosnąć, a serce może bić nierówno. Dlatego lekarz łączy je tylko wtedy, gdy może na bieżąco kontrolować ciśnienie. Przy ciężkiej reakcji alergicznej adrenalina ratuje życie i nie wolno z niej rezygnować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silny, nagły ból głowy
- mocne lub nierówne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia widzenia lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Adrenaliny w planowym leczeniu nie łączy się z linezolidem, chyba że pacjent jest pod ścisłą obserwacją z monitorowaniem ciśnienia tętniczego.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, dawkę adrenaliny zwiększa się stopniowo, zaczynając od małej.[1] Nagły wzrost ciśnienia można opanować szybko działającym lekiem rozszerzającym naczynia albo lekiem blokującym receptory α-adrenergiczne.[2] W anafilaksji i innych stanach zagrożenia życia adrenaliny nie wolno wstrzymywać z powodu linezolidu – podaje się ją w zwykłej dawce, a następnie monitoruje ciśnienie i rytm serca.[2]
Skutek kliniczny
Możliwy nadmierny wzrost ciśnienia tętniczego i zaburzenia rytmu serca.[2] U zdrowych ochotników linezolid łączony z pseudoefedryną lub fenylopropanolaminą zwiększał ciśnienie skurczowe o 30–40 mmHg, w porównaniu z 11–15 mmHg po samym linezolidzie i 14–18 mmHg po samym sympatykomimetyku.[1] Dla adrenaliny ryzyko wynika z ekstrapolacji z nieselektywnych inhibitorów MAO.[3]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy, a więc enzymu, który uczestniczy w rozkładzie katecholamin, w tym adrenaliny.[1] Zahamowanie MAO może nasilać i wydłużać działanie presyjne adrenaliny, a sam linezolid również podnosi ciśnienie tętnicze.[3] Ponieważ adrenalina jest rozkładana także przez COMT i wychwytywana zwrotnie, wpływ inhibicji MAO na lek o bezpośrednim działaniu jest prawdopodobnie mniejszy niż na sympatykomimetyki pośrednie.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość i rytm serca (EKG)
- objawy przełomu nadciśnieniowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Adrenalina podana w stanie zagrożenia życia (anafilaksja, autowstrzykiwacz, resuscytacja)postać · adrenalina | inne zalecenie | W stanach zagrożenia życia adrenalina nie ma bezwzględnych przeciwwskazań, więc podaje się ją w standardowej dawce bez zwłoki, a po podaniu monitoruje ciśnienie i rytm serca. |
| Ciągły wlew dożylny jako lek wazopresyjnydroga podania · adrenalina | inne zalecenie | Przy wlewie adrenaliny u pacjenta leczonego linezolidem dawkę zwiększa się stopniowo od małej, z ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina Aguettant 1 mg/10 ml, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-aguettant-100331952/
Połączenie przeciwwskazaneBupropion+ LinezolidNie łącz bupropionu z linezolidem.Nie zaczynaj linezolidu, gdy przyjmujesz bupropion – najpierw powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, a o odstawieniu bupropionu nie decyduj sam.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj linezolidu, gdy przyjmujesz bupropion – najpierw powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, a o odstawieniu bupropionu nie decyduj sam.
Bupropion i linezolid nie powinny być przyjmowane razem. Oba leki wpływają na te same substancje w mózgu i mogą razem wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia, silne pobudzenie albo inne groźne objawy. Jeśli lekarz przepisał ci linezolid, a przyjmujesz bupropion, musi o tym wiedzieć przed rozpoczęciem leczenia. Bupropion możesz wznowić dopiero co najmniej dobę po ostatniej dawce linezolidu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, nagły ból głowy
- kołatanie serca lub bardzo szybkie tętno
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- drżenie mięśni i nadmierne pocenie się
- wysoka gorączka
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz bupropionu z linezolidem.[1] Gdy pacjent wymaga linezolidu, w pierwszej kolejności rozważ antybiotyk bez działania hamującego MAO. Jeśli linezolid jest niezbędny, odstaw bupropion i prowadź leczenie przy ścisłej obserwacji pacjenta oraz kontroli ciśnienia tętniczego. Bupropion można ponownie włączyć nie wcześniej niż 24 godziny po ostatniej dawce linezolidu.[1]
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie bupropionu i inhibitorów MAO zwiększa prawdopodobieństwo działań niepożądanych, dlatego połączenie jest przeciwwskazane.[1] Najważniejsze zagrożenia to reakcja nadciśnieniowa, pobudzenie i objawy toksyczności ośrodkowej. Przy łączeniu linezolidu z pseudoefedryną ciśnienie skurczowe rosło o 30–40 mmHg, co pokazuje skalę możliwej odpowiedzi presyjnej na leki działające pośrednio sympatykomimetycznie.[2] Po bupropionie łączonym z lekami serotoninergicznymi zgłaszano też zespół serotoninowy.[1]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[2] Bupropion hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy, a inhibitory MAO wpływają na te same szlaki katecholaminergiczne w inny sposób, co sumuje działanie obu leków na przekaźnictwo noradrenergiczne i dopaminergiczne.[1] Linezolid nasila wzrost ciśnienia tętniczego wywołany przez leki o pośrednim działaniu sympatykomimetycznym.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i tętno
- objawy pobudzenia, splątania i drżenia
- temperatura ciała i objawy zespołu serotoninowego
- napady drgawkowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h od ostatniej dawki linezolidulinezolid | interakcja nie dotyczy | Bupropion można włączyć nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu leczenia odwracalnym inhibitorem MAO, takim jak linezolid. |
| Linezolid dołączany do trwającego leczenia bupropionemkolejność włączenia · bupropion | inne zalecenie | Jeśli linezolid jest jedyną możliwą opcją, bupropion należy odstawić, a linezolid prowadzić przy ścisłej obserwacji pacjenta i monitorowaniu ciśnienia tętniczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ LinezolidLinezolidu nie podaje się pacjentom przyjmującym buspiron, chyba że zapewniona jest ścisła obserwacja pacjenta i monitorowanie ciśnienia tętniczego.Zanim zaczniesz brać linezolid, powiedz lekarzowi i farmaceucie, że przyjmujesz buspiron.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz brać linezolid, powiedz lekarzowi i farmaceucie, że przyjmujesz buspiron.
Linezolid to antybiotyk, który razem z buspironem może wywołać groźną reakcję organizmu zwaną zespołem serotoninowym oraz gwałtowny wzrost ciśnienia krwi. Tych leków zwykle się nie łączy, chyba że lekarz ściśle cię obserwuje i kontroluje ciśnienie. Nie odstawiaj buspironu na własną rękę, tylko porozmawiaj o tym z lekarzem. Jeśli pojawią się niepokojące objawy, natychmiast wezwij pomoc.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie albo mimowolne skurcze mięśni
- nadmierne pocenie się
- wysoka gorączka
- szybkie bicie serca
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Linezolidu nie podaje się pacjentom przyjmującym buspiron, chyba że zapewniona jest ścisła obserwacja pacjenta i monitorowanie ciśnienia tętniczego[1][2][3]. Gdy linezolid jest niezbędny, a takiej obserwacji nie da się zapewnić, rozważ wstrzymanie buspironu na czas antybiotykoterapii albo wybór antybiotyku, który nie hamuje MAO. Przy podejrzeniu zespołu serotoninowego buspiron należy natychmiast odstawić i włączyć leczenie objawowe[4].
Skutek kliniczny
Główne zagrożenia to zespół serotoninowy (dezorientacja, majaczenie, niepokój, drżenie, zaczerwienienie twarzy, zwiększona potliwość, bardzo wysoka gorączka) oraz wzrost ciśnienia tętniczego[1]. Przy łączeniu buspironu z lekami serotoninergicznymi, do których należy linezolid, zgłaszano pojedyncze przypadki zespołu serotoninowego[4]. Jednoczesne stosowanie buspironu z inhibitorami MAO może zwiększać ciśnienie tętnicze[4].
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy[1]. Hamowanie rozkładu serotoniny i amin katecholowych sumuje się z serotoninergicznym działaniem buspironu, co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i wzrostu ciśnienia tętniczego. Linezolid nie hamuje izoenzymów cytochromu P450, w tym CYP3A4, więc nie zmienia stężenia buspironu[1].
Metabolizm i transportery
- Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- temperatura ciała
- objawy zespołu serotoninowego – pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, wzmożone odruchy, potliwość
- stan świadomości
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Krka 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-krka-100339735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Polpharma 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-polpharma-100345345/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ LinezolidNie łącz cytalopramu z linezolidem, chyba że pacjent ma zapewnioną ścisłą obserwację kliniczną i monitorowanie ciśnienia tętniczego.Nie zaczynaj linezolidu, jeśli bierzesz cytalopram, dopóki lekarz nie potwierdzi, że wie o obu lekach, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj linezolidu, jeśli bierzesz cytalopram, dopóki lekarz nie potwierdzi, że wie o obu lekach, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.
Tych dwóch leków zwykle nie przyjmuje się razem. Oba zwiększają ilość serotoniny w organizmie i razem mogą wywołać groźną reakcję zwaną zespołem serotoninowym. Może ona objawiać się wysoką gorączką, drżeniem, sztywnością mięśni, splątaniem i silnym pobudzeniem, a w ciężkich przypadkach zagraża życiu. Jeśli lekarz uzna, że oba leki są konieczne, powinien zapewnić ci ścisłą kontrolę, w tym pomiary ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- silne pocenie się
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- sztywność mięśni
- splątanie, silny niepokój lub pobudzenie
- szybkie bicie serca
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z linezolidem, chyba że pacjent ma zapewnioną ścisłą obserwację kliniczną i monitorowanie ciśnienia tętniczego.[1][2] Jeśli to możliwe, wybierz antybiotyk spoza grupy inhibitorów MAO zgodny z wrażliwością drobnoustroju. Gdy linezolid jest niezbędny, prowadź leczenie w warunkach umożliwiających kontrolę ciśnienia, temperatury i stanu neurologicznego oraz rozważ czasowe odstawienie cytalopramu z uwzględnieniem ryzyka objawów odstawiennych i nawrotu depresji. Po odstawieniu cytalopramu inhibitor MAO można włączyć najwcześniej po 7 dniach.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać zespół serotoninowy, a przy łączeniu leków z grupy SSRI z inhibitorami MAO, w tym z linezolidem, opisywano ciężkie reakcje, niekiedy zakończone zgonem.[1] Objawy obejmują hipertermię, sztywność mięśni, drgawki kloniczne, niestabilność wegetatywną z szybkimi zmianami parametrów życiowych oraz splątanie, pobudzenie, majaczenie i śpiączkę.[1] Przypadki zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu linezolidu i leków z grupy SSRI zgłaszano także w badaniach klinicznych.[2]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy i hamuje rozkład serotoniny.[2] Cytalopram hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc oba leki zwiększają jej stężenie w synapsie i działają synergistycznie serotoninergicznie. Linezolid nie hamuje i nie indukuje izoenzymów CYP, dlatego interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- temperatura ciała
- objawy zespołu serotoninowego – drżenie, mioklonie, wzmożone odruchy, sztywność mięśni, potliwość
- stan psychiczny – splątanie, pobudzenie, majaczenie
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 7 dni od odstawienia cytalopramu do włączenia linezoliducytalopram | interakcja nie dotyczy | Inhibitor MAO można włączyć najwcześniej 7 dni po odstawieniu cytalopramu, a przy krótszym odstępie ryzyko zespołu serotoninowego się utrzymuje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ LinezolidDekstrometorfanu nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni od ich odstawienia, a linezolid należy do tej grupy.Nie bierz leków z dekstrometorfanem w trakcie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a lek na kaszel wybierz razem z farmaceutą.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z dekstrometorfanem w trakcie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a lek na kaszel wybierz razem z farmaceutą.
Linezolid to antybiotyk, który działa też na układ nerwowy podobnie jak niektóre leki przeciwdepresyjne. Dekstrometorfan, obecny w wielu syropach i tabletkach na suchy kaszel, może razem z nim wywołać groźny stan nazywany zespołem serotoninowym. Objawia się on drżeniem, potami, szybkim biciem serca, biegunką i splątaniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie lub drgawki mięśni
- silne pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka
- niepokój i pobudzenie
- splątanie lub dezorientacja
- wysoka gorączka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Dekstrometorfanu nie podaje się w trakcie leczenia inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni od ich odstawienia, a linezolid należy do tej grupy.[1] U chorego leczonego linezolidem suchy kaszel łagodzi się lekiem przeciwkaszlowym bez działania serotoninergicznego. Jeśli oba leki zostały już przyjęte razem, dekstrometorfan należy odstawić i obserwować pacjenta w kierunku objawów zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Połączenie dekstrometorfanu z nieselektywnym inhibitorem MAO grozi zespołem serotoninowym z biegunką, tachykardią, nadmierną potliwością, drżeniem, splątaniem, a nawet śpiączką.[2] U zdrowych ochotników, którzy otrzymali dwie dawki po 20 mg dekstrometorfanu w odstępie 4 godzin razem z linezolidem, nie obserwowano objawów zespołu serotoninowego.[3] Po wprowadzeniu linezolidu do obrotu opisano jeden przypadek objawów podobnych do zespołu serotoninowego po jednoczesnym podaniu obu leków, które ustąpiły po ich odstawieniu.[3]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[3] Dekstrometorfan hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc w połączeniu z inhibitorem MAO sumuje się działanie serotoninergiczne i rośnie ryzyko zespołu serotoninowego.[2] Linezolid nie hamuje CYP2D6 ani innych izoenzymów CYP o znaczeniu klinicznym, dlatego interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.[3]
Metabolizm i transportery
- Dekstrometorfan: wrażliwy substrat CYP2D6[4]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (drżenie, pobudzenie, splątanie, potliwość)
- temperatura ciała
- tętno
- ciśnienie tętnicze
- stan świadomości
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od zakończenia leczenia linezolidemlinezolid | interakcja nie dotyczy | Dekstrometorfan można stosować po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia inhibitora MAO. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEfedryna+ LinezolidW leczeniu ambulatoryjnym nie stosuj efedryny w trakcie terapii linezolidem – na kaszel wybierz preparat bez efedryny i innych sympatykomimetyków.Nie przyjmuj syropów ani innych leków z efedryną w czasie leczenia linezolidem, a po jego zakończeniu zapytaj farmaceutę lub lekarza, kiedy możesz po nie sięgnąć.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj syropów ani innych leków z efedryną w czasie leczenia linezolidem, a po jego zakończeniu zapytaj farmaceutę lub lekarza, kiedy możesz po nie sięgnąć.
Linezolid to antybiotyk, który silnie nasila działanie efedryny na serce i naczynia krwionośne. Razem mogą gwałtownie podnieść ciśnienie krwi, nawet do stanu zagrożenia życia. Efedryna jest składnikiem niektórych syropów na kaszel dostępnych bez recepty.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły, silny ból głowy
- kołatanie lub bardzo szybkie bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- nudności, wymioty lub zlewne poty
- zaburzenia widzenia lub sztywność karku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W leczeniu ambulatoryjnym nie stosuj efedryny w trakcie terapii linezolidem – na kaszel wybierz preparat bez efedryny i innych sympatykomimetyków. Linezolid z lekami sympatykomimetycznymi podaje się wyłącznie przy ścisłej obserwacji pacjenta i monitorowaniu ciśnienia tętniczego[1][2][3]. Gdy efedryna jest niezbędna w szpitalu, np. w niedociśnieniu podczas znieczulenia, zaczyna się od małych dawek i zwiększa je stopniowo[1]. Efedryny nie stosuje się do 2 tygodni po zakończeniu leczenia inhibitorami MAO[4]. Linezolid hamuje MAO odwracalnie, więc ryzyko po jego odstawieniu prawdopodobnie maleje szybciej, ale bezpieczny odstęp dla tego połączenia nie został ustalony.
Skutek kliniczny
Grozi znaczny wzrost ciśnienia tętniczego aż do przełomu nadciśnieniowego, a także tachykardia i zaburzenia rytmu serca. U zdrowych ochotników linezolid podany z pseudoefedryną lub fenylopropanolaminą podnosił ciśnienie skurczowe o 30–40 mmHg, wobec 11–15 mmHg po samym linezolidzie, 14–18 mmHg po samym sympatykomimetyku i 8–11 mmHg po placebo[1]. Efedryna działa podobnie do pseudoefedryny jako sympatykomimetyk o działaniu pośrednim, dlatego należy oczekiwać zbliżonego efektu. U chorych z nadciśnieniem tętniczym tego połączenia nie badano[1].
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy[1]. Efedryna pobudza receptory adrenergiczne bezpośrednio, a pośrednio uwalnia noradrenalinę z zakończeń nerwów współczulnych. Przy zahamowanej MAO noradrenalina gromadzi się w zakończeniach nerwowych, więc efedryna uwalnia jej więcej, co silnie nasila skurcz naczyń i pobudzenie serca. Dochodzi do tego niewielkie własne działanie presyjne linezolidu.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca (EKG przy podaniu dożylnym)
- objawy przełomu nadciśnieniowego – silny ból głowy, ból w klatce piersiowej, zaburzenia widzenia
Bezpieczniejsze alternatywy
ambroksolbromheksynaacetylocysteinakorzeń prawoślazu (preparaty bez efedryny)
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie, w szpitalu z ciągłym monitorowaniem ciśnieniadroga podania · efedryna | inne zalecenie | Przy dożylnym podaniu efedryny, np. w niedociśnieniu podczas znieczulenia, połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem ścisłej obserwacji i monitorowania ciśnienia, a dawkę efedryny zwiększa się stopniowo od małych wartości. |
| odstep ≤ 14 dni od zakończenia linezolidulinezolid | inne zalecenie | Efedryny nie stosuje się do 2 tygodni po zakończeniu leczenia inhibitorami MAO. Linezolid hamuje MAO odwracalnie, więc ryzyko prawdopodobnie szybko maleje, ale bezpieczny odstęp nie został ustalony i efedrynę po leczeniu wprowadza się ostrożnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Krka 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-krka-100339735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Polpharma 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-polpharma-100345345/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Syrop prawoślazowy złożony 26 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/syrop-prawoslazowy-zlozony-100227812/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ LinezolidNie podawaj fenylefryny w trakcie leczenia linezolidem ani przez 14 dni od jego zakończenia.Nie bierz leków z fenylefryną w czasie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z fenylefryną w czasie leczenia linezolidem i przez 14 dni po jego zakończeniu, a na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Linezolid to antybiotyk, który nasila działanie fenylefryny – składnika wielu leków na przeziębienie i katar. Razem mogą bardzo mocno podnieść ciśnienie krwi. Może to być groźne dla serca i mózgu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, nagły ból głowy
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- zaburzenia widzenia, nudności, splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj fenylefryny w trakcie leczenia linezolidem ani przez 14 dni od jego zakończenia.[1] Gdy fenylefryna dożylna jest konieczna w szpitalu, stosuje się ją wyłącznie przy ścisłej obserwacji i stałym monitorowaniu ciśnienia, zaczynając od małej dawki i zwiększając ją stopniowo.[2]
Skutek kliniczny
Grozi gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego aż do przełomu nadciśnieniowego, z bólem głowy, kołataniem serca i zaburzeniami rytmu. U zdrowych ochotników linezolid z innymi sympatykomimetykami (pseudoefedryną lub fenylopropanolaminą) zwiększał ciśnienie skurczowe o 30–40 mmHg wobec 14–18 mmHg po samym sympatykomimetyku.[2]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[2] Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną, którą inhibitory MAO nasilają w działaniu.[1] Zahamowanie MAO ogranicza rozkład fenylefryny, zwłaszcza podanej doustnie, a jednocześnie oba leki działają presyjnie, więc ich wpływ na ciśnienie się sumuje.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca
- ból głowy, kołatanie serca
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu donosowo (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny)
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · fenylefryna | inne zalecenie | Fenylefrynę dożylną jako lek presyjny w warunkach szpitalnych można podać tylko przy ścisłej obserwacji i ciągłym monitorowaniu ciśnienia, zaczynając od małej dawki i zwiększając ją stopniowo. |
| odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki linezolidulinezolid | interakcja nie dotyczy | Fenylefryny nie stosuje się przez 14 dni od odstawienia inhibitora MAO. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
Połączenie przeciwwskazaneFluoksetyna+ LinezolidPołączenia należy unikać i w pierwszej kolejności dobrać antybiotyk bez działania hamującego monoaminooksydazę.Zanim zaczniesz brać linezolid, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz fluoksetynę lub niedawno ją odstawiłeś, i nie odstawiaj żadnego z tych leków samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz brać linezolid, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz fluoksetynę lub niedawno ją odstawiłeś, i nie odstawiaj żadnego z tych leków samodzielnie.
Fluoksetyna i linezolid razem mogą spowodować groźne nagromadzenie serotoniny w organizmie, czyli zespół serotoninowy. Może on objawiać się gorączką, drżeniem, skurczami mięśni, poceniem się, biegunką, kołataniem serca i splątaniem. Ryzyko istnieje także wtedy, gdy fluoksetynę odstawiłeś niedawno, bo lek długo utrzymuje się w organizmie. Te leki zwykle nie są łączone, a jeśli lekarz uzna to za konieczne, potrzebna jest ścisła obserwacja.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub uczucie gorąca
- drżenie, mimowolne skurcze lub sztywność mięśni
- silne pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka
- pobudzenie, niepokój, splątanie lub senność trudna do przerwania
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenia należy unikać i w pierwszej kolejności dobrać antybiotyk bez działania hamującego monoaminooksydazę. Linezolidu nie podaje się pacjentom przyjmującym inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, chyba że zapewni się ścisłą obserwację pacjenta i monitorowanie ciśnienia tętniczego[1][2][3]. Jeśli połączenia nie można uniknąć, leczenie rozpoczyna się od najniższych zalecanych dawek i ściśle kontroluje stan pacjenta[4]. Odstawienie fluoksetyny tuż przed linezolidem nie usuwa ryzyka z powodu długiego okresu półtrwania fluoksetyny i norfluoksetyny[4]. Przy objawach zespołu serotoninowego oba leki się odstawia i wdraża leczenie objawowe, w którym korzyść może przynieść cyproheptadyna lub dantrolen[4].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym, w tym biegunką, tachykardią, poceniem się, drżeniami, splątaniem i śpiączką[4]. Przypadki zespołu serotoninowego zgłaszano w trakcie jednoczesnego stosowania linezolidu i selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny[1]. Ciężka postać przebiega z hipertermią, sztywnością mięśni, klonicznymi skurczami mięśni i zaburzeniami wegetatywnymi i może zagrażać życiu[4].
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy i hamuje rozkład serotoniny[1]. Fluoksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc oba leki zwiększają jej stężenie w synapsie w sposób wzajemnie się wzmacniający. Fluoksetyna i jej czynny metabolit norfluoksetyna mają długi okres półtrwania, dlatego ryzyko interakcji utrzymuje się także po odstawieniu fluoksetyny[4]. Nie ma interakcji farmakokinetycznej przez cytochrom P450, ponieważ linezolid nie jest przez niego metabolizowany i nie hamuje jego izoenzymów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego: drżenie, klonus, wzmożone odruchy, sztywność mięśni, pobudzenie, splątanie
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- objawy żołądkowo-jelitowe (biegunka) i nadmierna potliwość
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fluoksetyna odstawiona niedawno przed włączeniem linezolidukolejność włączenia · fluoksetyna | inne zalecenie | Odstawienie fluoksetyny bezpośrednio przed linezolidem nie eliminuje ryzyka, ponieważ fluoksetyna i norfluoksetyna mają długi okres półtrwania. Pacjenta należy obserwować tak, jakby nadal przyjmował fluoksetynę. |
| Dawka fluoksetyny wyższa niż najniższa zalecanadawka · pacjent | ryzyko rośnie | Jeśli połączenia nie można uniknąć, leczenie rozpoczyna się od najniższych zalecanych dawek. Wyższa dawka fluoksetyny zwiększa siłę działania serotoninergicznego i ryzyko zespołu serotoninowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Krka 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-krka-100339735/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Linezolid Polpharma 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/linezolid-polpharma-100345345/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluoksetyna EGIS 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluoksetyna-egis-100225954/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.