Interakcje / Fenylefryna / Fenylefryna i rasagilina
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Połączenie jest przeciwwskazane – fenylefryny nie stosuje się w trakcie leczenia rasagiliną ani przez 14 dni od jej odstawienia.
Nie przyjmuj leków z fenylefryną, gdy bierzesz rasagilinę lub odstawiłeś ją mniej niż 14 dni temu, i przed zakupem leku na przeziębienie zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ RasagilinaPołączenie jest przeciwwskazane – fenylefryny nie stosuje się w trakcie leczenia rasagiliną ani przez 14 dni od jej odstawienia.Nie przyjmuj leków z fenylefryną, gdy bierzesz rasagilinę lub odstawiłeś ją mniej niż 14 dni temu, i przed zakupem leku na przeziębienie zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leków z fenylefryną, gdy bierzesz rasagilinę lub odstawiłeś ją mniej niż 14 dni temu, i przed zakupem leku na przeziębienie zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu leków na przeziębienie i katar, który obkurcza naczynia krwionośne. Rasagilina, stosowana w chorobie Parkinsona, osłabia rozkład fenylefryny w organizmie. Razem mogą gwałtownie podnieść ciśnienie krwi, co bywa niebezpieczne dla serca i mózgu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, nagły ból głowy
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- zaburzenia widzenia, nudności, splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – fenylefryny nie stosuje się w trakcie leczenia rasagiliną ani przez 14 dni od jej odstawienia[1][2]. Rasagiliny nie łączy się też z innymi sympatykomimetykami obecnymi w lekach na przeziębienie i zmniejszających obrzęk błony śluzowej nosa, takimi jak efedryna i pseudoefedryna[3]. Przy objawach przeziębienia u pacjenta leczonego rasagiliną wybiera się leczenie bez sympatykomimetyków, na przykład izotoniczny lub hipertoniczny roztwór soli do nosa i paracetamol w razie gorączki lub bólu. Rasagiliny nie odstawia się z powodu przeziębienia.
Skutek kliniczny
Możliwy gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego aż do przełomu nadciśnieniowego, z bólem głowy, kołataniem serca i zaburzeniami rytmu. Zgłaszano interakcje inhibitorów MAO z lekami sympatykomimetycznymi, w tym z doustnymi i donosowymi lekami zmniejszającymi przekrwienie błony śluzowej[3].
Mechanizm
Rasagilina jest nieodwracalnym inhibitorem MAO, a fenylefryna to amina sympatykomimetyczna rozkładana przez monoaminooksydazę. Zahamowanie MAO może spowalniać inaktywację fenylefryny i nasilać jej działanie obkurczające naczynia oraz presyjne[1]. Rasagilina w dawce leczniczej działa wybiórczo na MAO-B, co zmniejsza, ale nie wyklucza ryzyka, dlatego połączenie z sympatykomimetykami nie jest zalecane[3].
Metabolizm i transportery
- Rasagilina: wrażliwy substrat CYP1A2[4]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, jeśli pacjent przyjął już fenylefrynę
- tętno i rytm serca
- ból głowy, kołatanie serca jako objawy alarmowe
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia rasagilinyrasagilina | interakcja nie dotyczy | Fenylefrynę można rozważyć dopiero po upływie co najmniej 14 dni od odstawienia inhibitora MAO. |
| Do nosadroga podania · fenylefryna | inne zalecenie | Donosowe leki zmniejszające przekrwienie z sympatykomimetykiem również nie są zalecane w trakcie leczenia rasagiliną. Preferuje się roztwory soli do nosa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azilect-100105492/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/azilect-100105492/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieFenylefrynaa alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania fenylefryny ani unikać okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij dużo, dopóki przyjmujesz ten lek.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij dużo, dopóki przyjmujesz ten lek.
Ten lek na zatkany nos nie wchodzi w groźne reakcje z alkoholem. Alkohol może jednak sprawić, że nos będzie bardziej zatkany, więc lek zadziała słabiej. Po dużej ilości alkoholu serce może bić szybciej, a ciśnienie może wzrosnąć, a ten lek też może je podnosić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub bardzo szybkie bicie serca
- silny ból głowy
- zawroty głowy
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania fenylefryny ani unikać okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. Należy odradzać picie dużych ilości alkoholu w trakcie leczenia przeziębienia, bo alkohol nasila przekrwienie nosa i obciąża układ krążenia. W przypadku preparatów złożonych o rekomendacji decydują pozostałe składniki, zwłaszcza paracetamol.
Skutek kliniczny
Po umiarkowanej ilości alkoholu nie należy się spodziewać istotnych skutków poza możliwym osłabieniem działania obkurczającego na błonę śluzową nosa. Po dużych ilościach alkoholu teoretycznie możliwe jest nasilenie kołatania serca i wzrostu ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Klinicznie istotna interakcja fenylefryny przyjmowanej doustnie z umiarkowaną ilością alkoholu nie jest znana. Fenylefryna jest agonistą receptorów α1-adrenergicznych, która obkurcza naczynia błony śluzowej nosa i może podnosić ciśnienie tętnicze. Alkohol rozszerza naczynia, także w błonie śluzowej nosa, więc może osłabiać efekt zmniejszenia obrzęku i przekrwienia. Po dużych ilościach alkoholu rośnie tętno i ciśnienie tętnicze, a ryzyko zaburzeń rytmu serca się zwiększa. Teoretycznie może się to sumować z sercowo-naczyniowym działaniem sympatykomimetyku. Żaden z produktów zawierających fenylefrynę nie wspomina o alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] ChPL fenylefryny przeciwwskazuje ją między innymi w nadciśnieniu tętniczym, zaburzeniach rytmu serca i chorobie wieńcowej, czyli w stanach, które nadużywanie alkoholu może wywoływać lub nasilać.[1]
Monitorować
- kołatanie serca i przyspieszone tętno po dużej ilości alkoholu
- ciśnienie tętnicze u osób pijących duże ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu lub upojenieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże dawki etanolu wywołują tachykardię, wzrost ciśnienia tętniczego i zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu. Teoretycznie może to sumować się z działaniem sympatykomimetycznym fenylefryny. Należy poinformować pacjenta o objawach sercowo-naczyniowych. |
| Preparat złożony z paracetamolem lub lekiem przeciwhistaminowympostać · alkohol | inne zalecenie | W preparatach złożonych o ocenie interakcji z alkoholem decyduje pozostały składnik. Paracetamol zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby u osób pijących, a lek przeciwhistaminowy nasila senność. Należy zastosować rekord właściwy dla tego składnika. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
Interakcja o niejasnym znaczeniuRasagilinaa alkoholNie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale pacjenta należy uprzedzić o możliwym działaniu addycyjnym i zalecić ostrożność z alkoholem.Jeśli pijesz alkohol, pij go w niewielkich ilościach i nie prowadź pojazdów, gdy poczujesz senność lub osłabienie.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, pij go w niewielkich ilościach i nie prowadź pojazdów, gdy poczujesz senność lub osłabienie.
Alkohol i rasagilina mogą razem nasilać senność i zawroty głowy. Reakcje na alkohol bywają wtedy silniejsze niż zwykle. Zachowując ostrożność, zmniejszasz ryzyko, że pogorszy się twoja sprawność w ciągu dnia, zwłaszcza za kierownicą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub nagłe zasypianie w ciągu dnia
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- spowolnienie i trudności z koncentracją po niewielkiej ilości alkoholu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale pacjenta należy uprzedzić o możliwym działaniu addycyjnym i zalecić ostrożność z alkoholem.[1] Jeśli po alkoholu pojawi się senność lub zawroty głowy, pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy i spowolnienia reakcji, co może utrudniać prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn.[1] Ulotka zaznacza, że takie działania bywają bardziej nasilone, gdy pacjent pije alkohol w trakcie leczenia.[1] Nie opisano w kontekście ciężkich powikłań, a dane kliniczne o tym połączeniu są ograniczone do ostrzeżeń w ChPL.
Mechanizm
Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, a u chorych na chorobę Parkinsona rasagilina bywa związana z sennością. ChPL ostrzega przed działaniem addycyjnym alkoholu i innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy stosowanych razem z rasagiliną.[1] Nie ma danych o zmianie farmakokinetyki rasagiliny przez alkohol, więc mechanizm ma charakter farmakodynamiczny.
Metabolizm i transportery
- Rasagilina: wrażliwy substrat CYP1A2[2]
Monitorować
- senność w ciągu dnia i epizody nagłego zasypiania
- zawroty głowy i spowolnienie reakcji
- jednoczesne przyjmowanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Wraz ze wzrostem spożycia alkoholu rośnie ryzyko nasilonej senności i upośledzenia sprawności psychoruchowej. |
| Jednoczesne przyjmowanie innych leków działających uspokajającodawka · pacjent | ryzyko rośnie | Dodatkowe leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy (np. benzodiazepiny, leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne) zwiększają ryzyko działania addycyjnego z alkoholem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azilect-100105492/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/azilect-100105492/
Inne interakcje tych leków 226
Połączenie przeciwwskazaneBupropion+ RasagilinaBupropionu nie stosuje się jednocześnie z rasagiliną.Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz rasagilinę, tylko zapytaj lekarza o inny lek, a rasagiliny nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać bupropionu, jeśli przyjmujesz rasagilinę, tylko zapytaj lekarza o inny lek, a rasagiliny nie odstawiaj samodzielnie.
Tych dwóch leków nie można przyjmować razem. Oba wpływają na substancje przekaźnikowe w mózgu, a razem mogą wywołać groźny wzrost ciśnienia krwi, silne pobudzenie i inne poważne działania niepożądane. Bupropion można zacząć brać dopiero po co najmniej dwóch tygodniach od odstawienia rasagiliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy z nagłym wzrostem ciśnienia
- kołatanie serca
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenia lub drgawki
- omamy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Bupropionu nie stosuje się jednocześnie z rasagiliną[1][2][3]. Bupropion można włączyć dopiero po co najmniej 14 dniach od odstawienia rasagiliny[1]. Jeśli pacjent z chorobą Parkinsona leczony rasagiliną wymaga leczenia depresji, należy wybrać inny lek przeciwdepresyjny i stosować go ostrożnie, unikając fluoksetyny i fluwoksaminy[4]. Jeśli bupropion jest stosowany w leczeniu uzależnienia od nikotyny, lepszym wyborem jest wareniklina lub cytyzyna.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilone pobudzenie układu współczulnego i ośrodkowego układu nerwowego z ryzykiem gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego, pobudzenia, bezsenności, drżeń i objawów psychicznych. Ciężkie działania niepożądane opisywano przy łączeniu leków przeciwdepresyjnych z inhibitorami MAO[4].
Mechanizm
Bupropion hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy, a rasagilina nieodwracalnie hamuje monoaminooksydazę typu B, która rozkłada dopaminę. Oba leki zwiększają aktywność przekaźnictwa katecholaminergicznego, choć każdy w inny sposób, co sumuje ich działanie i zwiększa ryzyko działań niepożądanych[1]. Leki przeciwdepresyjne podawane razem z inhibitorami MAO wywoływały ciężkie działania niepożądane[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze przy przypadkowym połączeniu
- pobudzenie, drżenia, bezsenność, objawy psychotyczne
- drgawki
Bezpieczniejsze alternatywy
sertralinaescytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia rasagilinyrasagilina | inne zalecenie | Bupropion można włączyć po co najmniej 14 dniach od zakończenia leczenia rasagiliną jako nieodwracalnym inhibitorem MAO. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azilect-100105492/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/azilect-100105492/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ RasagilinaPołączenie jest przeciwwskazane i dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się u pacjenta leczonego rasagiliną.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, a jeśli już go przyjmujesz razem z rasagiliną, odstaw go i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci doustnej, a jeśli już go przyjmujesz razem z rasagiliną, odstaw go i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Dziurawca nie wolno łączyć z rasagiliną. Razem mogą gwałtownie podnieść ciśnienie krwi albo wywołać groźne zatrucie, w którym pojawia się pobudzenie, drżenie i gorączka. Dziurawiec może też osłabiać działanie leku na chorobę Parkinsona. Zwróć uwagę, że dziurawiec bywa w herbatkach ziołowych i suplementach na nastrój lub trawienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy z nagłym wzrostem ciśnienia
- kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
- pobudzenie, niepokój lub splątanie
- drżenie mięśni, mimowolne skurcze
- gorączka i nadmierne pocenie się
- nasilenie objawów choroby Parkinsona
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się u pacjenta leczonego rasagiliną[1][2][3]. Po odstawieniu rasagiliny musi upłynąć co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem leczenia innym inhibitorem MAO[1]. Jeżeli pacjent przyjmuje już oba produkty, należy odstawić dziurawiec, skontrolować ciśnienie tętnicze i ocenić objawy toksyczności serotoninowej. Gdy wskazaniem do dziurawca jest obniżony nastrój, wybór leczenia przeciwdepresyjnego należy do lekarza, bo także leki przeciwdepresyjne wymagają ostrożności przy rasagilinie[1].
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest przełom nadciśnieniowy wynikający z niewybiórczego hamowania MAO[1]. Możliwy jest także zespół serotoninowy, bo ciężkie działania niepożądane opisywano przy łączeniu inhibitorów MAO z lekami nasilającymi przekaźnictwo serotoninergiczne[1]. Indukcja enzymów przez dziurawiec może teoretycznie osłabiać działanie rasagiliny.
Mechanizm
Ziele dziurawca traktuje się jak produkt roślinny o działaniu hamującym MAO, więc dołączenie go do rasagiliny grozi niewybiórczym hamowaniem aktywności MAO[1]. Składniki dziurawca hamują ponadto wychwyt zwrotny serotoniny, noradrenaliny i dopaminy, co sumuje się z działaniem rasagiliny na układ monoaminergiczny. Dodatkowo dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450[4], a rasagilina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, którego induktory mogą zmniejszać jej stężenie w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenia, wzmożone odruchy, gorączka, potliwość)
- kontrola objawów choroby Parkinsona po odstawieniu dziurawca
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia rasagilinyrasagilina | inne zalecenie | Przed rozpoczęciem leczenia innym inhibitorem MAO, w tym produktem roślinnym o takim działaniu, musi upłynąć co najmniej 14 dni od odstawienia rasagiliny. O ewentualnym włączeniu dziurawca po tym czasie decyduje lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azilect-100105492/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rasagiline ratiopharm 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rasagiline-ratiopharm-100335921/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ralago 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ralago-100339050/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azilect. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/azilect-100105492/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina ludzkaNie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi leczonemu insuliną, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Jeśli używasz insuliny, nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli używasz insuliny, nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu tabletek i proszków na katar i przeziębienie. Osoby z cukrzycą nie powinny jej przyjmować doustnie. Może ona podnosić poziom cukru we krwi i osłabiać działanie insuliny, a także podnosić ciśnienie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru we krwi
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- ból głowy
- kołatanie serca
- wysokie ciśnienie krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi leczonemu insuliną, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.[1][2] Przy objawach przeziębienia lub kataru zaproponuj leczenie miejscowe krótkotrwale albo postępowanie niefarmakologiczne. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, ponieważ sympatykomimetyki mogą zmniejszać działanie insuliny.[3]
Skutek kliniczny
Przewiduje się wzrost glikemii i gorsze wyrównanie cukrzycy w czasie przyjmowania fenylefryny, a także wzrost ciśnienia tętniczego i ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych u pacjenta z cukrzycą.
Mechanizm
Fenylefryny podawanej doustnie nie stosuje się u osób z cukrzycą, a leczenie insuliną oznacza obecność cukrzycy.[1][2] Fenylefryna jest sympatykomimetykiem, a leki z tej grupy osłabiają hipoglikemizujące działanie insuliny i mogą wymagać zmiany jej dawki.[3] Pobudzenie receptorów adrenergicznych sprzyja uwalnianiu glukozy z wątroby, co przeciwdziała działaniu insuliny. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze i obciąża układ sercowo-naczyniowy, który u chorych na cukrzycę jest często już uszkodzony.
Monitorować
- glikemia (glukometr, CGM)
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowodroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym podaniu donosowym wchłanianie ogólnoustrojowe fenylefryny jest mniejsze niż po podaniu doustnym, więc wpływ na glikemię i ciśnienie jest słabszy. Stosowanie powinno być krótkie, a glikemię warto kontrolować. |
| Do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo, jednak wyższe stężenia mogą wywołać skutki ogólnoustrojowe, zwłaszcza wzrost ciśnienia tętniczego. U pacjenta leczonego insuliną zalecana jest ostrożność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Insuman Comb 15 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/insuman-comb-15-100105724/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ GlimepirydNie należy stosować doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego glimepirydem, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Tabletki i kapsułki na katar i przeziębienie z fenylefryną nie są przeznaczone dla osób chorych na cukrzycę. Fenylefryna może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie glimepirydu, a także podnosić ciśnienie krwi. Jeśli przyjmujesz glimepiryd, nie łącz go z takimi lekami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoki cukier we krwi w pomiarach glukometrem
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego glimepirydem, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.[1][2] Przy objawach przeziębienia należy wybrać preparat bez składnika sympatykomimetycznego, a przy niedrożności nosa rozważyć krótkotrwałe leczenie miejscowe z kontrolą glikemii.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii ze wzrostem stężenia glukozy we krwi. Fenylefryna podnosi też ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami sercowo-naczyniowymi, dodatkowo zwiększa ryzyko powikłań.
Mechanizm
Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną, która pobudza receptory adrenergiczne i może zwiększać stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do glimepirydu. Adrenalina i inne leki sympatykomimetyczne osłabiają hipoglikemizujące działanie glimepirydu, co może prowadzić do zwiększenia stężenia glukozy we krwi.[3]
Metabolizm i transportery
- Glimepiryd: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[4]
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do nosa lub do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy miejscowym, krótkotrwałym stosowaniu fenylefryny ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, jednak u chorych na cukrzycę należy zachować ostrożność, ograniczyć czas stosowania i kontrolować glikemię. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina aspartNie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi stosującemu insulinę aspart, bo cukrzyca wyklucza jej użycie.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu leków na przeziębienie i zatkany nos. U osób z cukrzycą tabletek i kapsułek z fenylefryną się nie stosuje. Ten składnik może podnieść poziom cukru we krwi i osłabić działanie insuliny, a także podnieść ciśnienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- ból głowy lub kołatanie serca
- wysokie ciśnienie w pomiarze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi stosującemu insulinę aspart, bo cukrzyca wyklucza jej użycie.[1][2] Przy objawach przeziębienia zaproponuj leczenie bez doustnych sympatykomimetyków, np. płukanie nosa roztworem soli i lek przeciwgorączkowy bez składnika obkurczającego naczynia. Jeśli pacjent przyjął już fenylefrynę, zaleć częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Doustna fenylefryna u chorego na cukrzycę leczonego insuliną aspart może osłabić kontrolę glikemii i zwiększyć zapotrzebowanie na insulinę.[3] Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę.[1][2] Możliwy jest również wzrost ciśnienia tętniczego i obciążenie układu krążenia.
Mechanizm
Fenylefryna jako amina sympatykomimetyczna pobudza receptory adrenergiczne i działa przeciwnie do insuliny w regulacji glikemii. Sympatykomimetyki zwiększają zapotrzebowanie na insulinę.[3] Fenylefryna podnosi też ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, dodatkowo zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu do nosa (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny)oksymetazolina donosowo – krótko i po konsultacji z farmaceutą lub lekarzem
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowa lub do oczupostać · fenylefryna | ryzyko maleje | Miejscowe postacie fenylefryny dają mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postacie doustne. U chorego na cukrzycę stosuj je krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i z kontrolą glikemii oraz ciśnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego NovoMix 30 Penfill 100 j./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novomix-30-penfill-100102170/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina lizproNie stosuj doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego insuliną lizpro, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Nie przyjmuj leków na przeziębienie z fenylefryną w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leków na przeziębienie z fenylefryną w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu tabletek i proszków na przeziębienie, który udrażnia nos. Może podnosić cukier we krwi i ciśnienie, przez co insulina działa słabiej. Osoby chore na cukrzycę nie powinny przyjmować fenylefryny w tabletkach, kapsułkach ani proszkach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysokie wyniki pomiaru cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj doustnej fenylefryny u pacjenta leczonego insuliną lizpro, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia wybierz leczenie bez sympatykomimetyku doustnego, na przykład paracetamol w monoterapii i krótkotrwale miejscowy lek obkurczający błonę śluzową nosa. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć częstsze pomiary glikemii do czasu jej odstawienia.
Skutek kliniczny
Możliwe jest pogorszenie kontroli glikemii z hiperglikemią mimo stosowania insuliny oraz wzrost ciśnienia tętniczego i zaburzenia rytmu serca u chorych na cukrzycę. Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2].
Mechanizm
Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną, która pobudza receptory adrenergiczne. Może przez to podnosić stężenie glukozy we krwi, czyli działać przeciwnie do insuliny lizpro. Zapotrzebowanie na insulinę rośnie pod wpływem substancji o działaniu hiperglikemizującym, w tym leków pobudzających receptory adrenergiczne[3]. Dodatkowo fenylefryna zwęża naczynia i podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę z częstymi powikłaniami sercowo-naczyniowymi zwiększa ryzyko.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (krople lub aerozol do nosa, krótkotrwale)oksymetazolina (krople lub aerozol do nosa, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowa lub do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy podaniu miejscowym do nosa lub oka wchłanianie ogólnoustrojowe fenylefryny jest małe, ale u chorych na cukrzycę nadal zaleca się ostrożność, najkrótsze stosowanie i kontrolę glikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Humalog BASAL 100 j./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/humalog-basal-100029325/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina glargineNie wydawaj doustnej fenylefryny osobie leczonej insuliną glargine.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu leków na katar i przeziębienie, który obkurcza naczynia krwionośne. Osoby z cukrzycą nie powinny przyjmować jej w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach. Może ona osłabiać działanie insuliny i podnosić cukier we krwi, a także ciśnienie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny osobie leczonej insuliną glargine[1][2]. Zaproponuj leczenie objawowe przeziębienia bez składnika sympatykomimetycznego. Jeżeli lek sympatykomimetyczny jest jednak stosowany, dawka insuliny glargine może wymagać korekty pod kontrolą pomiarów glikemii[3].
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii i wzrost stężenia glukozy we krwi przy zachowanej dawce insuliny[3]. U chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, dochodzi ryzyko wzrostu ciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu wywołanych fenylefryną[1].
Mechanizm
Fenylefryna jest lekiem sympatykomimetycznym, a leki tej grupy osłabiają działanie hipoglikemizujące insuliny i mogą podnosić stężenie glukozy we krwi[3]. Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. Stosowanie insuliny glargine oznacza rozpoznaną cukrzycę, więc połączenie jest przeciwwskazane z racji choroby pacjenta.
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu donosowoparacetamol bez dodatku leku obkurczającego naczynia
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo, do oczu)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy doustnych postaci fenylefryny. Przy podaniu miejscowym wchłanianie ogólnoustrojowe jest mniejsze, ale ocenę dla tej drogi podania farmaceuta powinien zweryfikować przed ustaleniem klasy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lantus SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lantus-solostar-100130515/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ LinagliptynaNie wydawaj doustnej fenylefryny, także w złożonych lekach na przeziębienie i grypę, pacjentowi leczonemu linagliptyną.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na katar, na przykład krople lub aerozol do nosa stosowane przez kilka dni.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na katar, na przykład krople lub aerozol do nosa stosowane przez kilka dni.
Fenylefryna to składnik wielu tabletek, kapsułek i proszków na przeziębienie i katar. Osoby chore na cukrzycę nie powinny przyjmować jej doustnie, bo może podnosić ciśnienie i utrudniać utrzymanie prawidłowego cukru we krwi. Linagliptyna jest lekiem na cukrzycę, więc tych dwóch leków nie łącz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie wyższe niż zwykle wyniki cukru we krwi
- silny ból głowy
- kołatanie serca lub szybkie bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- wysokie ciśnienie tętnicze w pomiarze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny, także w złożonych lekach na przeziębienie i grypę, pacjentowi leczonemu linagliptyną[1][2]. Przy obrzęku błony śluzowej nosa zaproponuj krótkotrwałe leczenie miejscowe lub roztwory soli morskiej i fizjologicznej. Jeśli pacjent przyjął już doustną fenylefrynę, zaleć jej odstawienie oraz kontrolę glikemii i ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii oraz wzrost ciśnienia tętniczego i obciążenia układu krążenia u chorego na cukrzycę. Ryzyko jest większe przy współistniejącym nadciśnieniu, chorobie wieńcowej lub zaburzeniach rytmu serca.
Mechanizm
Doustna fenylefryna jest przeciwwskazana u chorych na cukrzycę, a linagliptynę stosuje się wyłącznie w leczeniu cukrzycy typu 2, więc samo wskazanie do linagliptyny wyklucza doustną fenylefrynę[1][2]. Fenylefryna jako amina sympatykomimetyczna działa presyjnie i może utrudniać kontrolę glikemii, co osłabia efekt leczenia przeciwcukrzycowego. Przeciwwskazaniem do fenylefryny są też nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa i zaburzenia rytmu serca[1], które często współistnieją z cukrzycą. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ linagliptyna hamuje słabo jedynie CYP3A4 i nie jest induktorem izoenzymów CYP[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- czynność serca (kołatanie, tachykardia)
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (donosowo, do oczu)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy postaci doustnych fenylefryny. Przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, ale u chorego na cukrzycę zachowaj ostrożność, stosuj najkrócej jak to możliwe i kontroluj glikemię oraz ciśnienie tętnicze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.