Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fenylobutazon / Fenylobutazon i flurbiprofen

Fenylobutazon i flurbiprofen

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Nie łącz tych leków bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem, a na ból gardła zapytaj o pastylki bez leku przeciwzapalnego.

Niekorzystna interakcjaFenylobutazon+ FlurbiprofenNależy unikać jednoczesnego stosowania dwóch niesteroidowych leków przeciwzapalnych.Nie łącz tych leków bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem, a na ból gardła zapytaj o pastylki bez leku przeciwzapalnego.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków bez rozmowy z farmaceutą lub lekarzem, a na ból gardła zapytaj o pastylki bez leku przeciwzapalnego.

Maść z fenylobutazonem i pastylki z flurbiprofenem na gardło to dwa leki przeciwzapalne z tej samej grupy. Używane razem mogą częściej podrażniać żołądek, powodować krwawienia z przewodu pokarmowego albo reakcje alergiczne. Ryzyko jest większe, gdy smarujesz maścią duży obszar skóry lub robisz to dłużej niż tydzień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból brzucha lub zgaga
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • wysypka, swędzenie lub obrzęk twarzy
  • duszność lub świszczący oddech
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch niesteroidowych leków przeciwzapalnych[1]. Jeśli pacjent stosuje maść z fenylobutazonem, na ból gardła lepiej wybrać pastylki bez leku z tej grupy. Gdy połączenie jest konieczne, maść stosuje się krótko, nie dłużej niż 7 dni, na małą powierzchnię nieuszkodzonej skóry[2], a pastylki z flurbiprofenem tylko przez kilka dni. Połączenia nie stosuje się u pacjentów z chorobą wrzodową, krwawieniem z przewodu pokarmowego w wywiadzie albo nadwrażliwością na leki przeciwzapalne[1].

Skutek kliniczny

Łączenie dwóch niesteroidowych leków przeciwzapalnych zwiększa ryzyko działań niepożądanych, szczególnie owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego[1]. Jednoczesne stosowanie fenylobutazonu z innymi lekami z tej grupy może też wywołać odczyny alergiczne[2]. Przy krótkim stosowaniu maści na niewielką powierzchnię skóry ryzyko jest małe, rośnie przy długim stosowaniu i dużej powierzchni.

Mechanizm

Fenylobutazon i flurbiprofen należą do niesteroidowych leków przeciwzapalnych i oba hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to przede wszystkim uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzeń krzepnięcia oraz reakcji nadwrażliwości. Fenylobutazon w maści wchłania się przez skórę w niewielkim stopniu, ale przy stosowaniu dłuższym niż 7 dni może dawać interakcje jak po podaniu ogólnym[2].

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, smoliste stolce, wymioty z krwią)
  • odczyny alergiczne skórne i duszność
  • czas stosowania maści i wielkość smarowanej powierzchni
  • inne leki zwiększające ryzyko krwawienia (leki przeciwzakrzepowe, glikokortykosteroidy, leki z grupy SSRI)

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 8 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym, co zwiększa ryzyko sumowania działań niepożądanych z flurbiprofenem.
Maść, krótko, na małą powierzchnię nieuszkodzonej skórypostać · fenylobutazonryzyko malejeKrótkotrwałe stosowanie maści na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małe narażenie ogólne na fenylobutazon, więc ryzyko interakcji jest niższe, choć nadal należy unikać łączenia z innym lekiem przeciwzapalnym.
Choroba wrzodowa lub krwawienie z przewodu pokarmowego w wywiadziepostać · pacjentinterakcja nie dotyczyU pacjentów z czynną lub nawracającą chorobą wrzodową albo krwawieniem z przewodu pokarmowego w wywiadzie flurbiprofen jest przeciwwskazany, więc połączenie nie wchodzi w grę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholinex Direct 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cholinex-direct-100350168/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/

Alkohol przy tych lekach

Fenylobutazon a alkohol: brak opisu w bazie.

Niekorzystna interakcjaFlurbiprofena alkoholPodczas stosowania flurbiprofenu należy ograniczyć alkohol do minimum, a najlepiej zrezygnować z niego na czas kuracji.Na czas stosowania leku zrezygnuj z alkoholu albo ogranicz go do minimum.nieznanybadania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Na czas stosowania leku zrezygnuj z alkoholu albo ogranicz go do minimum.

Alkohol razem z tym lekiem na ból gardła może podrażniać żołądek i zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Ryzyko jest małe, gdy lek stosuje się krótko, a alkohol pije się sporadycznie i w niewielkiej ilości. Większe ryzyko dotyczy osób, które piją alkohol często lub dużo, osób starszych oraz osób przyjmujących leki rozrzedzające krew.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny lub nawracający ból brzucha
  • nagłe osłabienie, bladość lub zawroty głowy
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Podczas stosowania flurbiprofenu należy ograniczyć alkohol do minimum, a najlepiej zrezygnować z niego na czas kuracji. Pacjentom pijącym regularnie lub dużo, osobom starszym oraz osobom przyjmującym leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe, kortykosteroidy lub SSRI warto zaproponować lek na ból gardła spoza grupy NLPZ. Lek należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas.

Skutek kliniczny

Główną konsekwencją jest zwiększone ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, a także dolegliwości dyspeptycznych i podrażnienia żołądka. Przy krótkotrwałym stosowaniu pastylek do ssania ekspozycja ogólnoustrojowa na flurbiprofen jest mała, dlatego ryzyko u zdrowej osoby pijącej okazjonalnie niewielkie ilości alkoholu jest niskie. Ryzyko rośnie istotnie u osób pijących regularnie lub dużo, u osób starszych oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków zwiększających ryzyko krwawienia.

Mechanizm

Flurbiprofen i alkohol niezależnie od siebie uszkadzają błonę śluzową przewodu pokarmowego, a ich działania sumują się. Flurbiprofen jako NLPZ hamuje cyklooksygenazę, przez co zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka i osłabia agregację płytek krwi. Etanol działa drażniąco bezpośrednio na śluzówkę, zwiększa wydzielanie kwasu solnego i osłabia barierę śluzówkową, co razem z działaniem NLPZ zwiększa ryzyko nadżerek, owrzodzeń i krwawienia. ChPL flurbiprofenu w pastylkach wymienia alkohol wśród substancji, z którymi lek należy stosować z zachowaniem ostrożności, i podaje, że „może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, szczególnie krwawienia z przewodu pokarmowego”[1]. Zapis ten jest jednakowy w charakterystykach wszystkich ocenianych produktów, a żaden z nich nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach[1].

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, takie jak smoliste stolce lub wymioty z krwią
  • ból w nadbrzuszu i objawy dyspeptyczne
  • ilość i regularność spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub duże spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zalecenieU osób pijących regularnie lub dużo ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego jest wyraźnie większe i należy rozważyć lek przeciwbólowy na gardło spoza grupy NLPZ.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego związanego z NLPZ jest większe, a dołączenie alkoholu dodatkowo je zwiększa.
Krótkotrwałe stosowanie zgodnie z ulotkączas leczenia · alkoholryzyko malejePrzy krótkotrwałym stosowaniu pastylek u osoby zdrowej, pijącej okazjonalnie niewielkie ilości alkoholu, ryzyko jest niskie i wystarczy poinformować pacjenta o objawach ostrzegawczych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholinex Direct 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cholinex-direct-100350168/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 185

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ DeferypronPołączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego deferypronem nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści.Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz deferypron, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz deferypron, i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy na skórę.

Maść z fenylobutazonem i deferypron, czyli lek usuwający nadmiar żelaza, mogą oba obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek. Dlatego tych leków nie wolno łączyć, nawet gdy fenylobutazon jest w maści.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • częste lub nietypowe zakażenia
  • nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – u pacjenta leczonego deferypronem nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści[1][2][3]. Do miejscowego leczenia bólu i stanu zapalnego wybierz inny lek przeciwzapalny stosowany na skórę. Jeśli pacjent już stosował oba leki, zaleć odstawienie fenylobutazonu i kontrolę morfologii krwi z rozmazem u lekarza prowadzącego leczenie chelatujące.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, które mogą prowadzić do zagrażających życiu zakażeń. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu[3].

Mechanizm

Oba leki mogą uszkadzać szpik kostny i hamować wytwarzanie granulocytów. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[3]. Fenylobutazon sam w sobie wiąże się z ryzykiem agranulocytozy i niedokrwistości aplastycznej, więc jego działanie toksyczne na szpik sumuje się z działaniem deferypronu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • objawy zakażenia: gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

ibuprofen (żel)diklofenak (żel)naproksen (żel)

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym. Ryzyko wchłonięcia rośnie także przy dużej powierzchni smarowania.
Maśćpostać · fenylobutazoninne zaleceniePostać miejscowa ogranicza, ale nie wyklucza ekspozycji ogólnej, dlatego połączenie pozostaje przeciwwskazane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ IbuprofenNie łącz ibuprofenu z fenylobutazonem stosowanym ogólnie ani z długotrwałym stosowaniem fenylobutazonu w maści.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, na przykład paracetamol.

Maść z fenylobutazonem i ibuprofen należą do tej samej grupy leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Stosowane razem mogą podrażniać żołądek, powodować krwawienia z przewodu pokarmowego, szkodzić nerkom i wywoływać uczulenie. Ryzyko jest większe, gdy maść stosujesz dłużej niż tydzień albo na dużą powierzchnię skóry.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny ból brzucha lub zgaga
  • wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy lub duszność
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki nóg
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łącz ibuprofenu z fenylobutazonem stosowanym ogólnie ani z długotrwałym stosowaniem fenylobutazonu w maści. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej leków z grupy NLPZ[1]. Jeśli pacjent potrzebuje doustnego leku przeciwbólowego w trakcie leczenia maścią, rozważ paracetamol. Gdy krótkotrwałe łączenie maści z ibuprofenem jest nieuniknione, ogranicz czas stosowania maści do 7 dni, stosuj ją tylko na nieuszkodzoną skórę i obserwuj objawy krwawienia z przewodu pokarmowego oraz reakcji alergicznych[2].

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, pogorszenia czynności nerek oraz reakcji alergicznych. Ibuprofenu nie stosuje się jednocześnie z innymi lekami z grupy NLPZ[3]. Łączne stosowanie fenylobutazonu z innymi NLPZ może wywołać odczyny alergiczne i zwiększyć ryzyko innych działań niepożądanych[2].

Mechanizm

Fenylobutazon i ibuprofen są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to przede wszystkim uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzeń czynności płytek krwi i nerek oraz reakcji nadwrażliwości. Fenylobutazon w maści przy stosowaniu dłuższym niż 7 dni może działać ogólnoustrojowo i wchodzić w interakcje jak po podaniu doustnym[2].

Metabolizm i transportery

  • Ibuprofen: substrat CYP2C9[4]

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
  • reakcje alergiczne skórne i oddechowe
  • czynność nerek u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki hipotensyjne i diuretyki
  • czas stosowania maści z fenylobutazonem

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (maść na nieuszkodzoną skórę, do 7 dni)droga podania · fenylobutazonryzyko malejeKrótkotrwałe stosowanie fenylobutazonu w maści na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wiąże się z mniejszą ekspozycją ogólnoustrojową. Łączenie z ibuprofenem nadal wymaga ostrożności i obserwacji objawów ze strony przewodu pokarmowego oraz reakcji alergicznych.
czas leczenia ≥ 8 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu fenylobutazonu w maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym, więc połączenie z ibuprofenem traktuje się jak połączenie dwóch NLPZ podawanych ogólnie.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenie czynności nerek po NLPZ, zwłaszcza przy odwodnieniu i jednoczesnym stosowaniu leków hipotensyjnych lub diuretyków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ IndometacynaNie łączy się indometacyny z fenylobutazonem – należy wybrać jeden NLPZ.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić albo czym go zastąpić.nieznanyrozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić albo czym go zastąpić.

Fenylobutazon i indometacyna to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają lepiej, a znacznie częściej wywołują działania niepożądane. Mogą uszkodzić żołądek i jelita, doprowadzić do krwawienia, zaszkodzić nerkom albo wywołać uczulenie. Dotyczy to także maści, zwłaszcza gdy stosujesz ją dłużej niż tydzień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub fusowate
  • silny ból brzucha
  • wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy lub duszność
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łączy się indometacyny z fenylobutazonem – należy wybrać jeden NLPZ[1]. Jeśli pacjent przyjmuje indometacynę doustnie, a potrzebuje leczenia miejscowego, lepiej sięgnąć po metodę niefarmakologiczną albo lek spoza grupy NLPZ. Gdy lekarz mimo to zdecyduje o krótkim miejscowym stosowaniu fenylobutazonu, maść stosuje się na możliwie małą powierzchnię nieuszkodzonej skóry i nie dłużej niż 7 dni[2].

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko owrzodzeń, krwawień i perforacji przewodu pokarmowego, uszkodzenia nerek oraz reakcji nadwrażliwości. Indometacyna hamuje agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia, co nasila ryzyko krwawień przy dodaniu drugiego NLPZ[1]. Ryzyko rośnie dodatkowo przy jednoczesnym przyjmowaniu glikokortykosteroidów i spożywaniu alkoholu[2].

Mechanizm

Fenylobutazon i indometacyna to dwa niesteroidowe leki przeciwzapalne, które hamują syntezę prostaglandyn, więc ich działania niepożądane się sumują. Połączenie indometacyny z innymi NLPZ jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych[1]. Fenylobutazon stosowany razem z innymi NLPZ może wywołać odczyny alergiczne i zwiększyć ryzyko innych działań niepożądanych[2]. Fenylobutazon w postaci maści stosowany dłużej niż 7 dni może wchodzić w interakcje jak przy podaniu ogólnym[2].

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
  • czynność nerek
  • reakcje alergiczne i skórne
  • ciśnienie tętnicze i obrzęki

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · fenylobutazoninne zaleceniePrzy stosowaniu fenylobutazonu na skórę narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze niż przy podaniu ogólnym, ale przeciwwskazanie łączenia indometacyny z innymi NLPZ nadal obowiązuje. Maści nie stosuje się na uszkodzoną skórę ani u dzieci poniżej 14 roku życia.
czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni interakcje są takie jak po podaniu ogólnym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneIbuprofen+ FlurbiprofenNie łącz ibuprofenu z flurbiprofenem, także w postaci pastylek do ssania.Nie łącz tych leków – jeśli bierzesz ibuprofen, wybierz pastylki na gardło bez flurbiprofenu albo zapytaj farmaceutę o inny lek.nieznanyrozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków – jeśli bierzesz ibuprofen, wybierz pastylki na gardło bez flurbiprofenu albo zapytaj farmaceutę o inny lek.

Ibuprofen i flurbiprofen to leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Flurbiprofen często występuje w pastylkach na ból gardła. Przyjmowane razem nie działają lepiej, za to zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia z żołądka oraz kłopotów z nerkami.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
  • silny ból brzucha
  • obrzęki nóg lub wyraźnie mniej moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łącz ibuprofenu z flurbiprofenem, także w postaci pastylek do ssania. Ibuprofenu nie stosuje się jednocześnie z innymi NLPZ[1]. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej NLPZ[2][3]. Jeśli pacjent przyjmuje ibuprofen ogólnie, ból gardła łagodzi się preparatami miejscowymi bez NLPZ, a jeśli potrzebny jest flurbiprofen w pastylkach, lek przeciwbólowy ogólny warto zamienić na paracetamol.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, a także pogorszenia czynności nerek, zatrzymania płynów i zaostrzenia niewydolności serca. Dodanie drugiego NLPZ nie zwiększa istotnie siły działania przeciwbólowego, a nasila toksyczność. Ibuprofenu nie stosuje się jednocześnie z innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2[1].

Mechanizm

Ibuprofen i flurbiprofen należą do niesteroidowych leków przeciwzapalnych i oba hamują cyklooksygenazę, przez co ich działania niepożądane się sumują. Łączne hamowanie syntezy prostaglandyn osłabia ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego, upośledza czynność płytek krwi i zmniejsza przepływ nerkowy. Jednoczesne stosowanie dwóch lub więcej NLPZ zwiększa ryzyko działań niepożądanych, szczególnie wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego[4].

Metabolizm i transportery

  • Ibuprofen: substrat CYP2C9[5]

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
  • ból w nadbrzuszu
  • obrzęki i zmniejszenie ilości oddawanego moczu

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamollidokaina (pastylki do ssania)ambroksol (pastylki do ssania)chlorheksydyna (pastylki do ssania)

Kiedy ocena się zmienia

Pastylki do ssania 8,75 mgpostać · flurbiprofeninne zalecenieFlurbiprofen w pastylkach do ssania działa głównie miejscowo, ale lek przechodzi do krążenia ogólnego, więc zakaz łączenia z innymi NLPZ obowiązuje także dla tej postaci. Zamiast łączyć, wybierz miejscowy preparat bez NLPZ albo zamień ibuprofen na paracetamol.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Strepsils Intensive bez cukru pomarańczowy 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/strepsils-intensive-bez-cukru-pomaranczowy-100385681/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholinex Direct 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cholinex-direct-100350168/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneIndometacyna+ FlurbiprofenIndometacyny nie łączy się z innymi NLPZ, w tym z flurbiprofenem.Jeśli bierzesz indometacynę, nie stosuj pastylek ani innych leków z flurbiprofenem i zapytaj farmaceutę o bezpieczny środek na ból gardła.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz indometacynę, nie stosuj pastylek ani innych leków z flurbiprofenem i zapytaj farmaceutę o bezpieczny środek na ból gardła.

Indometacyna i flurbiprofen należą do tej samej grupy leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają lepiej, za to bardziej uszkadzają żołądek i jelita i mogą wywołać krwawienie. Mogą też obciążać nerki i podnosić ciśnienie. Flurbiprofen jest m.in. w popularnych pastylkach na ból gardła, więc łatwo przyjąć go przypadkiem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • silny ból brzucha lub zgagi, które nie mijają
  • obrzęki nóg albo wyraźnie mniej oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Indometacyny nie łączy się z innymi NLPZ, w tym z flurbiprofenem[1]. Należy unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej NLPZ, ponieważ zwiększa to ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego[2]. Pacjent leczony indometacyną powinien na ból gardła wybrać preparat bez NLPZ, a gdy potrzebny jest dodatkowy lek przeciwbólowy – paracetamol.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego[2]. Możliwe jest też pogorszenie czynności nerek, zatrzymanie płynów, wzrost ciśnienia tętniczego i nasilenie niewydolności serca, szczególnie u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących leki moczopędne, inhibitory konwertazy albo sartany.

Mechanizm

Indometacyna i flurbiprofen to niesteroidowe leki przeciwzapalne, które hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn. Prostaglandyny chronią błonę śluzową żołądka, podtrzymują przepływ krwi przez nerki i uczestniczą w agregacji płytek, więc dwa NLPZ jednocześnie sumują swoje działania niepożądane. Nie zwiększa to skuteczności przeciwbólowej ani przeciwzapalnej, a tylko podnosi ryzyko toksyczności.

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
  • ciśnienie tętnicze
  • stężenie kreatyniny i eGFR u pacjentów z grup ryzyka
  • stężenie potasu przy jednoczesnym leczeniu inhibitorami konwertazy, sartanami lub diuretykami oszczędzającymi potas

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamollidokainaambroksol

Kiedy ocena się zmienia

Pastylki do ssaniapostać · flurbiprofeninne zalecenieMała dawka flurbiprofenu w pastylkach nie znosi przeciwwskazania, bo substancja wchłania się do krwi i sumuje działanie z indometacyną. Zalecenie pozostaje bez zmian, ale przy okienku trzeba aktywnie pytać o leczenie indometacyną, bo pacjenci rzadko łączą pastylki na gardło z NLPZ.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przy dwóch NLPZ jest największe, dlatego połączenia należy bezwzględnie unikać.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metindol Retard 75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metindol-retard-100043377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholinex Direct 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cholinex-direct-100350168/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazanePiroksykam+ FlurbiprofenNie łącz piroksykamu z flurbiprofenem w żadnej postaci doustnej, także z pastylkami do ssania na ból gardła.Nie przyjmuj flurbiprofenu, także w pastylkach na gardło, gdy stosujesz piroksykam – zapytaj farmaceutę o pastylki bez leków przeciwzapalnych.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj flurbiprofenu, także w pastylkach na gardło, gdy stosujesz piroksykam – zapytaj farmaceutę o pastylki bez leków przeciwzapalnych.

Piroksykam i flurbiprofen to leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają lepiej, ale znacznie zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia z żołądka oraz mogą zaszkodzić nerkom. Dotyczy to także pastylek do ssania na ból gardła z flurbiprofenem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny lub nasilający się ból brzucha
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki nóg
  • nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łącz piroksykamu z flurbiprofenem w żadnej postaci doustnej, także z pastylkami do ssania na ból gardła.[1][2] Pacjentowi leczonemu piroksykamem z powodu bólu gardła zaproponuj miejscowy preparat spoza grupy NLPZ. Gdy potrzebne jest dodatkowe działanie przeciwbólowe, wybierz paracetamol. Ze względu na długi okres półtrwania piroksykamu zachowaj ostrożność także przez kilka dni po jego odstawieniu.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko owrzodzeń, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, a także zaburzenia czynności nerek i nasilenia niewydolności serca.[1] Piroksykamu nie łączy się z innymi NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami COX-2.[1][2] Flurbiprofenu nie stosuje się razem z innymi NLPZ ze względu na większe ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego.[3]

Mechanizm

Oba leki są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i hamują cyklooksygenazę, przez co ich działania niepożądane sumują się. Dotyczy to uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, upośledzenia czynności płytek krwi, pogorszenia przepływu nerkowego oraz retencji sodu i wody. Skojarzenie nie poprawia skuteczności przeciwbólowej ani przeciwzapalnej w porównaniu z monoterapią piroksykamem.[1]

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
  • ból w nadbrzuszu i dyspepsja
  • czynność nerek (kreatynina, eGFR) u osób starszych i odwodnionych
  • ciśnienie tętnicze i obrzęki

Bezpieczniejsze alternatywy

chlorek cetylopirydyniowy (miejscowo na ból gardła)lidokaina (miejscowo na ból gardła)ambroksol (pastylki na ból gardła)paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i ostrego uszkodzenia nerek przy skojarzeniu dwóch NLPZ jest wyższe, zwłaszcza przy odwodnieniu i jednoczesnym stosowaniu diuretyków, inhibitorów ACE lub sartanów.
Miejscowo na skórę (żel)droga podania · piroksykamryzyko malejePiroksykam stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową. Krótkotrwałe użycie pastylek z flurbiprofenem jest wtedy mniej ryzykowne, ale nadal wymaga ostrożności u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie lub zaburzeniami czynności nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholinex Direct 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cholinex-direct-100350168/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCelekoksyb+ FlurbiprofenNależy unikać łączenia flurbiprofenu z innymi NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami COX-2.Jeśli bierzesz celekoksyb, nie sięgaj po pastylki z flurbiprofenem – zapytaj farmaceutę o inne pastylki na ból gardła.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Jeśli bierzesz celekoksyb, nie sięgaj po pastylki z flurbiprofenem – zapytaj farmaceutę o inne pastylki na ból gardła.

Celekoksyb i flurbiprofen (obecny w niektórych pastylkach na ból gardła) to leki z tej samej grupy przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają lepiej, ale zwiększają ryzyko podrażnienia i krwawienia z żołądka oraz mogą obciążać nerki. Ryzyko jest większe u osób starszych i u tych, którzy mieli już wrzody żołądka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny ból brzucha lub zgaga
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu, obrzęki nóg
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać łączenia flurbiprofenu z innymi NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami COX-2[1]. U pacjenta leczonego celekoksybem ból gardła lepiej łagodzić preparatami bez NLPZ działającego ogólnie. Jeśli flurbiprofen został już przyjęty, wystarczy krótkie, pojedyncze użycie i obserwacja objawów ze strony przewodu pokarmowego.

Skutek kliniczny

Równoczesne stosowanie dwóch lub więcej NLPZ, w tym selektywnych inhibitorów COX-2, zwiększa ryzyko działań niepożądanych, szczególnie owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego[1]. Możliwe jest też nasilenie toksycznego wpływu na nerki, zwłaszcza u osób odwodnionych, w podeszłym wieku lub przyjmujących diuretyki, inhibitory ACE albo sartany[1].

Mechanizm

Celekoksyb i flurbiprofen należą do niesteroidowych leków przeciwzapalnych i oba hamują cyklooksygenazę. Flurbiprofen hamuje również COX-1 w błonie śluzowej żołądka i w płytkach krwi, więc znosi część przewagi żołądkowej selektywnego inhibitora COX-2. Działania niepożądane obu leków na przewód pokarmowy, nerki i układ krążenia sumują się bez zysku przeciwbólowego.

Metabolizm i transportery

  • Celekoksyb: inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP2C9[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
  • ból w nadbrzuszu, dyspepsja
  • czynność nerek u osób w podeszłym wieku, odwodnionych lub leczonych diuretykami, inhibitorami ACE albo sartanami
  • ciśnienie tętnicze

Bezpieczniejsze alternatywy

ambroksol (pastylki do ssania)lidokaina (pastylki lub aerozol do gardła)chlorheksydyna (pastylki do ssania)paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU pacjentów w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i ostrej niewydolności nerek przy łączeniu NLPZ jest większe, więc połączenia należy unikać szczególnie konsekwentnie.
Pojedyncza dawkaczas leczenia · flurbiprofenryzyko malejePojedyncza, przypadkowo przyjęta pastylka z flurbiprofenem u pacjenta leczonego celekoksybem zwykle nie wymaga interwencji poza obserwacją objawów ze strony przewodu pokarmowego, ale dalszego stosowania należy unikać.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholinex Direct 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cholinex-direct-100350168/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Celebrex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/celebrex-100092708/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ FlurbiprofenNależy unikać równoczesnego stosowania flurbiprofenu z diklofenakiem, ponieważ dwa lub więcej NLPZ zwiększa ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego.Jeśli przyjmujesz diklofenak, nie stosuj pastylek na gardło z flurbiprofenem i zapytaj farmaceutę o preparat na gardło bez leku przeciwzapalnego.nieznanyrozległe badania

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz diklofenak, nie stosuj pastylek na gardło z flurbiprofenem i zapytaj farmaceutę o preparat na gardło bez leku przeciwzapalnego.

Diklofenak i flurbiprofen należą do tej samej grupy leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie lepiej, ale bardziej podrażniają żołądek i zwiększają ryzyko wrzodów oraz krwawienia z przewodu pokarmowego. Dotyczy to także pastylek do ssania na ból gardła.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból brzucha lub pieczenie w nadbrzuszu
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
  • nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
  • obrzęki nóg lub wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać równoczesnego stosowania flurbiprofenu z diklofenakiem, ponieważ dwa lub więcej NLPZ zwiększa ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego[1]. U pacjenta przyjmującego diklofenak ból gardła lepiej łagodzić preparatem miejscowym bez NLPZ. Jeśli krótkotrwałe łączenie jest nieuniknione, należy stosować najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie najkrótszy czas i obserwować objawy ze strony przewodu pokarmowego.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie dwóch NLPZ zwiększa ryzyko działań niepożądanych, szczególnie w obrębie przewodu pokarmowego, takich jak owrzodzenie i krwawienie[1]. Diklofenak podawany z innymi NLPZ może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego[2]. Możliwe jest też nasilenie działania nefrotoksycznego i osłabienie działania leków przeciwnadciśnieniowych, zwłaszcza u osób odwodnionych i z zaburzoną czynnością nerek.

Mechanizm

Oba leki są niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i hamują cyklooksygenazę, przez co zmniejszają syntezę prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka, podtrzymujących przepływ nerkowy i wpływających na agregację płytek. Ich działania niepożądane sumują się, a jednoczesne stosowanie nie zwiększa istotnie skuteczności przeciwbólowej.

Metabolizm i transportery

  • Diklofenak: substrat CYP2C9[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią)
  • ból w nadbrzuszu i dolegliwości dyspeptyczne
  • czynność nerek u pacjentów odwodnionych, w podeszłym wieku lub przyjmujących leki moczopędne i inhibitory ACE
  • ciśnienie tętnicze u pacjentów leczonych przeciwnadciśnieniowo

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamollidokaina (miejscowo na gardło)chlorheksydyna (miejscowo na gardło)

Kiedy ocena się zmienia

Na skórę (żel, plaster)droga podania · diklofenakryzyko malejePrzy miejscowym stosowaniu diklofenaku na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc sumowanie działań niepożądanych z flurbiprofenem w pastylkach jest mało prawdopodobne. Warto jednak poinformować pacjenta o objawach ze strony przewodu pokarmowego.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przy łączeniu NLPZ jest większe, dlatego połączenia należy bezwzględnie unikać.
Krótkotrwale, doraźnieczas leczenia · flurbiprofeninne zalecenieJeśli pacjent przyjął pojedynczą pastylkę z flurbiprofenem w trakcie leczenia diklofenakiem, nie wymaga to interwencji poza poinformowaniem o objawach alarmowych i zamianą na preparat na gardło bez NLPZ.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cholinex Direct 8,75 mg, pastylki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cholinex-direct-100350168/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.