Interakcje / Fenylomaślan glicerolu / Fenylomaślan glicerolu i fezoterodyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.
Niekorzystna interakcjaFenylomaślan glicerolu+ FezoterodynaUnikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.
Lek stosowany w zaburzeniach cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład leku na pęcherz nadreaktywny. Przez to lek na pęcherz może działać słabiej i objawy mogą wrócić. Rzadziej może się zdarzyć odwrotnie i nasilą się działania niepożądane leku na pęcherz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub nagłe parcie na mocz
- popuszczanie moczu
- silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.[1] Przy niewystarczającej kontroli objawów rozważ lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. Obserwuj też pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych, ponieważ wpływ fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 jest niepewny.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania fezoterodyny i gorsza kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (parcia naglące, częstomocz, nietrzymanie moczu). Przy ewentualnym zahamowaniu CYP2D6 możliwy jest odwrotny kierunek – wzrost ekspozycji na aktywny metabolit i nasilenie działań antycholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia czy zatrzymanie moczu.[1]
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, a przy stabilnym dawkowaniu zmniejszały ekspozycję na midazolam o około 32%.[2] Aktywny metabolit fezoterodyny jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2D6, a indukcja CYP3A4 może obniżać jego stężenie do wartości subterapeutycznych.[1] Wpływu fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 nie można wykluczyć, a kierunek tego wpływu nie jest znany.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (częstość mikcji, parcia naglące, epizody nietrzymania moczu)
- działania antycholinergiczne – suchość w ustach, zaparcia, trudności w oddawaniu moczu, senność
- zmiana skuteczności fezoterodyny po włączeniu lub odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta leczonego fezoterodynąkolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 rozwija się stopniowo, dlatego skuteczność fezoterodyny oceń po kilku tygodniach od włączenia fenylomaślanu glicerolu. Po jego odstawieniu ekspozycja na aktywny metabolit fezoterodyny może wzrosnąć, więc obserwuj działania antycholinergiczne. |
| 4 mgdawka · fezoterodyna | inne zalecenie | Przy dawce 4 mg i niewystarczającej kontroli objawów lekarz może rozważyć zwiększenie dawki do 8 mg na dobę albo zmianę na lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuFenylomaślan glicerolua alkoholNie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków.Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania tego leku. Duża ilość alkoholu może jednak u osób z zaburzeniami cyklu mocznikowego sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku we krwi, zwłaszcza gdy po piciu wymiotujesz albo pomijasz lek lub posiłek. Objawy upojenia, takie jak senność czy dezorientacja, są podobne do objawów zbyt wysokiego amoniaku, więc łatwo je przeoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- dezorientacja, splątanie, dziwne zachowanie
- uporczywe wymioty
- zaburzenia równowagi i chodu
- silny ból głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, choroba_lek
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków. Pacjent powinien wiedzieć, że splątanie, nasilona senność lub wymioty po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem prowadzącym zamiast przypisywania ich wyłącznie upojeniu. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby wskazana jest konsultacja z ośrodkiem leczącym zaburzenia cyklu mocznikowego.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie oczekuje się istotnej zmiany działania leku. Upicie się, wymioty po alkoholu albo przewlekłe nadużywanie alkoholu mogą sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku i maskować wczesne objawy hiperamonemii, co niesie ryzyko encefalopatii.
Mechanizm
Nie ma znanej bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między fenylomaślanem glicerolu a etanolem, a ryzyko wynika głównie z wpływu alkoholu na chorobę podstawową. ChPL fenylomaślanu glicerolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, a więc nie przez szlaki CYP3A4 i CYP2D6 wskazane w ChPL jako potencjalne miejsca interakcji fenylomaślanu glicerolu. ChPL zwraca uwagę, że niektóre substancje mogą wpływać na stężenie amoniaku[1]. Alkohol, zwłaszcza w dużej dawce, obciąża wątrobę, może wywołać wymioty i pominięcie dawek leku oraz sprzyja stanom katabolicznym, co u chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego może ułatwić dekompensację metaboliczną. Ośrodkowe działanie alkoholu – senność, zawroty głowy, splątanie, zaburzenia równowagi – nakłada się na objawy hiperamonemii i na objawy neurotoksyczności kwasu fenylooctowego, przez co może opóźnić ich rozpoznanie.
Metabolizm i transportery
- Fenylomaślan glicerolu: słaby induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy neurologiczne – senność, splątanie, zaburzenia równowagi
- wymioty i pominięte dawki leku
- stężenie amoniaku w razie objawów
- parametry czynności wątroby u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa dawka – upicie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa ryzyko wymiotów, pominięcia dawek i stanu katabolicznego, a tym samym dekompensacji hiperamonemicznej, przy jednoczesnym maskowaniu jej objawów – należy zalecić unikanie takiego picia. |
| Regularne lub przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać czynność wątroby i stan odżywienia, co utrudnia kontrolę choroby – wskazane jest unikanie alkoholu, kontrola parametrów wątrobowych i konsultacja z ośrodkiem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Interakcja o niejasnym znaczeniuFezoterodynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia.Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nie prowadź samochodu, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to z umiarem i nie prowadź samochodu, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.
Nie wiadomo, aby fezoterodyna groźnie reagowała z alkoholem. Alkohol może jednak nasilić senność, zawroty głowy i niewyraźne widzenie, które czasem daje ten lek. Alkohol sam też pobudza pęcherz, więc możesz częściej i pilniej odczuwać potrzebę oddania moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy lub chwiejność
- niewyraźne widzenie
- częstsze i pilniejsze parcie na mocz
- trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia. Należy poinformować pacjenta, że alkohol może nasilać senność i zawroty głowy oraz pogarszać objawy pęcherza nadreaktywnego, i zalecić umiar w jego spożyciu. Przy jednoczesnym stosowaniu innych leków antycholinergicznych lub uspokajających oraz u osób starszych warto szczególnie zalecić ograniczenie alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Po większych ilościach możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i niewyraźnego widzenia, a u osób starszych większe ryzyko upadków. Alkohol może też nasilać parcia naglące i częstomocz, czyli objawy, z powodu których lek jest stosowany.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji fezoterodyny z etanolem, a możliwe skutki wynikają z nakładania się działań. ChPL fezoterodyny nie wymienia alkoholu etylowego ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jedyny „alkohol” w składzie to alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki, który nie jest etanolem[1]. Według ChPL leki o działaniu antycholinergicznym mogą nasilać działania niepożądane fezoterodyny, w tym senność[1]. Etanol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc teoretycznie może nasilać senność, zawroty głowy i zaburzenia widzenia związane z lekiem antymuskarynowym. Alkohol działa też moczopędnie i drażni pęcherz, przez co może osłabiać efekt leczenia pęcherza nadreaktywnego. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ aktywny metabolit fezoterodyny nie hamuje ani nie indukuje głównych izoenzymów cytochromu P450, w tym CYP2E1[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po spożyciu alkoholu
- nasilenie parć naglących i częstomoczu
- upadki u osób starszych
- zaburzenia widzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upojenieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko nasilonej depresji ośrodkowego układu nerwowego, zaburzeń widzenia i upadków, a moczopędne działanie etanolu w połączeniu z lekiem antymuskarynowym utrudnia kontrolę objawów pęcherza. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | Osoby starsze są bardziej wrażliwe na ośrodkowe działania leków antycholinergicznych i alkoholu, co zwiększa ryzyko splątania, zawrotów głowy i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Inne interakcje tych leków 142
Połączenie przeciwwskazaneKwas walproinowy+ Fenylomaślan gliceroluNie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Kwas walproinowy może podnosić we krwi poziom amoniaku, czyli szkodliwej substancji, którą twój lek na zaburzenia cyklu mocznikowego ma usuwać z organizmu. Przy twojej chorobie kwas walproinowy może wywołać groźne zatrucie amoniakiem, które uszkadza mózg. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty
- nietypowa senność lub trudności z obudzeniem
- splątanie lub dziwne zachowanie
- bóle głowy
- niepewny chód
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawiaj walproinianu na własną rękę, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zaplanuje zamianę leku przeciwpadaczkowego lub normotymicznego i oznaczy stężenie amoniaku.
Skutek kliniczny
Grozi hiperamonemia z encefalopatią, która może prowadzić do śpiączki i zgonu. U chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego walproinian może wywołać przełom hiperamonemiczny mimo leczenia fenylomaślanem glicerolu.
Mechanizm
Kwasu walproinowego nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego.[1][2][3] Fenylomaślan glicerolu stosuje się właśnie w tych zaburzeniach, więc każde połączenie obu leków dotyczy chorego z przeciwwskazaniem do walproinianu. Kwas walproinowy może zwiększać stężenie amoniaku.[4] Walproinian hamuje cykl mocznikowy na etapie syntezy fosforanu karbamoilu, przez co działa przeciwnie do fenylomaślanu glicerolu, który ma usuwać nadmiar azotu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie amoniaku we krwi
- stan neurologiczny – senność, splątanie, zmiany zachowania
- wymioty i niechęć do jedzenia
- kontrola napadów padaczkowych podczas zamiany leku
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300 300 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ValproLEK 300 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valprolek-300-100163549/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Absenor 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/absenor-100168073/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w pęcherzu nadreaktywnym (np. solifenacyna, oksybutynina, tolterodyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych.Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.
Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol czy flukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków na pęcherz nadreaktywny, na przykład solifenacyny, daryfenacyny, fezoterodyny, tolterodyny i oksybutyniny. Lek na pęcherz zostaje wtedy w organizmie dłużej i w większej ilości, co nasila jego działania niepożądane. Mirabegron i wibegron działają inaczej i to połączenie zwykle nie sprawia z nimi problemu. Pojedyncza tabletka flukonazolu na grzybicę pochwy zwykle nie jest groźna, ale dłuższe leczenie przeciwgrzybicze wymaga ostrożności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- nieostre widzenie
- kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- senność, splątanie, kłopoty z pamięcią
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych. Daryfenacyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem. Solifenacynę i fezoterodynę stosuj z tymi triazolami tylko w zmniejszonej, maksymalnej dawce dopuszczonej w ChPL[1]. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek albo umiarkowaną niewydolnością wątroby to połączenie jest przeciwwskazane. Tolterodyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Oksybutyninę stosuj ostrożnie i rozważ zmniejszenie dawki. Przy flukonazolu i izawukonazolu zwykle wystarczy obserwacja kliniczna. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach flukonazolu rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest długie, rozważ zamianę leku urologicznego na mirabegron, wibegron albo chlorek trospiowy. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego nie wracaj do pełnej dawki od razu.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie leku przeciwmuskarynowego nasila działania antycholinergiczne. Należą do nich suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność oraz zaburzenia poznawcze i splątanie, szczególnie u osób starszych. Solifenacyna i tolterodyna w dużych stężeniach mogą wydłużać odstęp QT. Worykonazol, pozakonazol, itrakonazol i flukonazol również mają taki potencjał, dlatego u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka rośnie ryzyko arytmii. Interakcja jest najsilniejsza przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Przy flukonazolu i izawukonazolu jest słabsza, ale istotna klinicznie, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu i wyższych dawkach[2].
Mechanizm
Triazole hamują izoenzym CYP3A4. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania przez flukonazol rośnie z dawką. Leki przeciwmuskarynowe stosowane w pęcherzu nadreaktywnym są metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to solifenacyny, oksybutyniny, daryfenacyny oraz aktywnego metabolitu fezoterodyny[2]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, ale u osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 jej eliminacja zależy od CYP3A4. Zahamowanie tego szlaku zmniejsza klirens leku urologicznego, zwiększa jego stężenie w osoczu i wydłuża okres półtrwania[3]. Wpływ na triazol nie występuje. Interakcja nie dotyczy w istotnym stopniu agonistów receptora beta-3, czyli mirabegronu i wibegronu.
Monitorować
- suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu
- zaburzenia widzenia (akomodacji)
- senność, zawroty głowy, splątanie i zaburzenia pamięci, zwłaszcza u osób starszych
- częstość akcji serca
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii, zwłaszcza przy solifenacynie lub tolterodynie z worykonazolem, pozakonazolem albo itrakonazolem
- czynność nerek i wątroby przed włączeniem połączenia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy ciężkiej niewydolności nerek jednoczesne stosowanie solifenacyny lub fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem, jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności wątroby. |
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótkotrwałe i umiarkowane hamowanie CYP3A4. Nie wymaga to zwykle modyfikacji leczenia urologicznego, wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach. |
| Duże dawki flukonazolu stosowane długotrwaledawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki. Przy dużych dawkach i dłuższym leczeniu interakcja zbliża się nasileniem do tej obserwowanej przy silnych inhibitorach. Rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po zakończeniu terapii. Powrót do pełnej dawki leku przeciwmuskarynowego lub ponowne włączenie daryfenacyny odłóż na pewien czas po odstawieniu triazolu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwiększona ekspozycja na lek przeciwmuskarynowy częściej powoduje splątanie, zaburzenia poznawcze, upadki i zatrzymanie moczu. Częściej występują też czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT. Preferuj mirabegron lub wibegron albo wstrzymaj lek przeciwmuskarynowy na czas leczenia triazolem. |
Źródła
- Doroshyenko O, Fuhr U. Clinical pharmacokinetics and pharmacodynamics of solifenacin. Clin Pharmacokinet. 2009;48(5):281-302. doi: 10.2165/00003088-200948050-00001. PMID: 19566112.
- Skerjanec A. The clinical pharmacokinetics of darifenacin. Clin Pharmacokinet. 2006;45(4):325-50. doi: 10.2165/00003088-200645040-00001. PMID: 16584282.
- Swart PJ, Krauwinkel WJ, Smulders RA, Smith NN. Pharmacokinetic effect of ketoconazole on solifenacin in healthy volunteers. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2006;99(1):33-6. doi: 10.1111/j.1742-7843.2006.pto_285.x. PMID: 16867168.
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ Fenylomaślan gliceroluNie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu.Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład drospirenonu w organizmie. Tabletka antykoncepcyjna może wtedy chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku na cykl mocznikowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- objawy mogące wskazywać na ciążę, np. nudności lub tkliwość piersi
- brak krwawienia, którego się spodziewasz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu. Fenylomaślan glicerolu w zaburzeniach cyklu mocznikowego stosuje się zwykle przewlekle, dlatego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Jeśli leczenie induktorem jest krótkotrwałe, należy stosować dodatkową metodę mechaniczną przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu, a przy przedłużeniu leczenia poza tabletki aktywne pominąć tabletki placebo i od razu zacząć następne opakowanie[1]. Indukcja może utrzymywać się przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej drospirenonu oraz krwawienia międzymiesiączkowe[1]. Pełnej skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4 – przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszyła się o około 32%, a ekspozycja na jego 1-hydroksymetabolit wzrosła[2]. Drospirenon jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych[1]. Indukcja może więc obniżać stężenie drospirenonu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia międzymiesiączkowe lub plamienia jako możliwy sygnał obniżonego stężenia drospirenonu
- test ciążowy przy podejrzeniu ciąży lub braku krwawienia
- stosowanie dodatkowej lub alternatywnej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)medroksyprogesteron (wstrzyknięcia o przedłużonym działaniu)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie krótkotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy krótkotrwałym stosowaniu leku indukującego wystarczy dodatkowa metoda mechaniczna przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu leku indukującego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ FezoterodynaNie należy łączyć fezoterodyny z dziurawcem.Nie przyjmuj dziurawca razem z tym lekiem na pęcherz, a jeśli już go stosujesz, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, zanim cokolwiek odstawisz.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj dziurawca razem z tym lekiem na pęcherz, a jeśli już go stosujesz, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą, zanim cokolwiek odstawisz.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie z organizmu leku na pęcherz nadreaktywny. Przez to lek może działać znacznie słabiej, a objawy, takie jak nagłe parcie na mocz czy popuszczanie, mogą wrócić. Po odstawieniu dziurawca lek znowu zaczyna działać mocniej, co może nasilić jego działania uboczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie parcia na mocz, częstego oddawania moczu albo popuszczania
- po odstawieniu dziurawca – silna suchość w ustach, zaparcia, trudność w oddaniu moczu, senność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć fezoterodyny z dziurawcem[1]. Jeśli pacjent przyjmuje dziurawiec, zaproponuj odstawienie preparatu ziołowego po konsultacji z lekarzem albo rozważ lek na pęcherz nadreaktywny niezależny od CYP3A4. Gdy dziurawiec zostaje odstawiony w trakcie leczenia fezoterodyną, obserwuj pacjenta pod kątem nasilenia działań antycholinergicznych w kolejnych tygodniach.
Skutek kliniczny
Stężenie aktywnego metabolitu fezoterodyny może spaść do wartości subterapeutycznych, co grozi nawrotem lub utrzymywaniem się objawów pęcherza nadreaktywnego – parć naglących, częstomoczu i nietrzymania moczu z parcia[1]. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a ekspozycja na fezoterodynę rośnie, co może nasilić działania antycholinergiczne.
Mechanizm
Dziurawiec indukuje CYP3A4, który odpowiada za eliminację aktywnego metabolitu fezoterodyny (5-hydroksymetylotolterodyny). Przyspieszony metabolizm obniża stężenie metabolitu w osoczu. Po indukcji CYP3A4 ryfampicyną w dawce 600 mg na dobę Cmax i AUC aktywnego metabolitu zmniejszyły się odpowiednio o około 70% i 75% po doustnym podaniu 8 mg fezoterodyny[1]. Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i może osłabiać działanie innych leków[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- skuteczność leczenia – częstość parć naglących, mikcji i epizodów nietrzymania moczu
- po odstawieniu dziurawca – suchość w jamie ustnej, zaparcia, trudności w oddawaniu moczu, senność
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospium
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncze, okazjonalne użycieczas leczenia · dziurawiec | ryzyko maleje | Indukcja CYP3A4 rozwija się przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca. Pojedyncza filiżanka naparu raczej nie zmieni istotnie działania fezoterodyny, ale regularne picie wymaga postępowania jak przy pełnej interakcji. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia fezoterodynąkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo i ekspozycja na aktywny metabolit fezoterodyny rośnie. W tym okresie obserwuj nasilenie działań antycholinergicznych, zwłaszcza u osób starszych i z utrudnionym odpływem moczu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Niekorzystna interakcjaIpratropiowa+ FezoterodynaUnikaj długotrwałego łączenia ipratropium z fezoterodyną, ponieważ takie stosowanie nie było badane.Jeśli używasz inhalatora z ipratropium codziennie, powiedz o tym lekarzowi, który przepisał ci lek na pęcherz, i uważaj, żeby aerozol nie trafił do oczu.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli używasz inhalatora z ipratropium codziennie, powiedz o tym lekarzowi, który przepisał ci lek na pęcherz, i uważaj, żeby aerozol nie trafił do oczu.
Lek wziewny na oskrzela z ipratropium i tabletki na pęcherz z fezoterodyną działają podobnie na organizm, więc ich skutki uboczne mogą się sumować. Może to nasilać suchość w ustach, zaparcia, senność i utrudniać oddawanie moczu. Osoby starsze, mężczyźni z powiększoną prostatą i chorzy na jaskrę są bardziej narażeni. Okazjonalne użycie inhalatora jest zwykle bezpieczne, ale regularne łączenie tych leków warto omówić z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- silne zaparcia
- ból oka, zaczerwienienie oka, zamglone widzenie lub tęczowe kręgi wokół świateł
- nasilona senność albo splątanie
- bardzo silna suchość w ustach
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj długotrwałego łączenia ipratropium z fezoterodyną, ponieważ takie stosowanie nie było badane.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, stosuj je ostrożnie i obserwuj pacjenta pod kątem objawów przeciwcholinergicznych.[2] Doraźne inhalacje ipratropium u pacjenta przyjmującego fezoterodynę są zwykle akceptowalne, natomiast przy regularnym leczeniu rozważ lek rozszerzający oskrzela z innej grupy albo lek na pęcherz nadreaktywny o innym mechanizmie.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań niepożądanych przeciwcholinergicznych, takich jak suchość w jamie ustnej, zaparcia, senność i zatrzymanie moczu.[2] Najbardziej narażeni są starsi mężczyźni z rozrostem gruczołu krokowego oraz osoby z jaskrą z wąskim kątem przesączania, u których kontakt rozpylonego ipratropium z okiem może wywołać ostry napad jaskry.
Mechanizm
Bromek ipratropiowy i fezoterodyna blokują receptory muskarynowe, więc ich działanie przeciwcholinergiczne się sumuje. Po inhalacji do krążenia przenika niewielka część ipratropium, dlatego efekt ogólnoustrojowy jest zwykle umiarkowany, ale rośnie przy wysokich dawkach z nebulizatora i przy przypadkowym kontakcie leku z okiem. Nie ma interakcji farmakokinetycznej – aktywny metabolit fezoterodyny nie hamuje ani nie indukuje głównych izoenzymów CYP.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- oddawanie moczu i objawy zalegania moczu
- zaparcia
- suchość w jamie ustnej
- ból oka, zamglone widzenie, widzenie tęczowych obwódek wokół źródeł światła
- senność i splątanie u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór do nebulizacjipostać · ipratropiowa | ryzyko rośnie | Nebulizacja dostarcza większych dawek ipratropium, a przy użyciu maski lek może trafić do oka, co zwiększa ryzyko sumowania działań przeciwcholinergicznych i napadu jaskry z wąskim kątem. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego częściej powoduje zatrzymanie moczu, zaparcia i zaburzenia poznawcze. |
| Stosowanie doraźne lub krótkotrwałeczas leczenia · ipratropiowa | ryzyko maleje | Zastrzeżenie dotyczy długotrwałego łączenia ipratropium z lekami przeciwcholinergicznymi, więc pojedyncze lub krótkotrwałe inhalacje u pacjenta leczonego fezoterodyną są zwykle akceptowalne przy obserwacji objawów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atrovent N 20 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atrovent-n-100114137/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ Fenylomaślan gliceroluU kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład lewonorgestrelu w organizmie. Przez to tabletka antykoncepcyjna, także tabletka „dzień po”, może chronić przed ciążą słabiej. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- opóźnienie lub brak miesiączki
- nietypowe krwawienie lub plamienie
- objawy wczesnej ciąży, takie jak nudności czy tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią[1]. Gdy wkładka nie wchodzi w grę, można rozważyć 3000 mikrogramów lewonorgestrelu w ciągu 72 godzin po stosunku, z zastrzeżeniem, że takiego postępowania nie badano[1]. Przy regularnej antykoncepcji doustnej z lewonorgestrelem zalecaj dodatkową lub niehormonalną metodę przez cały czas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Skutek kliniczny
Stężenie lewonorgestrelu może się zmniejszyć, co grozi niepowodzeniem antykoncepcji i nieplanowaną ciążą. Skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszała się o około 32%[2]. Lewonorgestrel jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a induktory tego enzymu przyspieszają jego metabolizm i obniżają jego stężenie w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- opóźnienie lub brak kolejnej miesiączki – wykonanie testu ciążowego
- krwawienia międzymiesiączkowe przy regularnej antykoncepcji doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedziąlewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznym (antykoncepcja długoterminowa)
Kiedy ocena się zmienia
| Domacicznadroga podania · lewonorgestrel | ryzyko maleje | Lewonorgestrel uwalniany z systemu wewnątrzmacicznego działa głównie miejscowo, więc indukcja metabolizmu ma dla jego skuteczności znikome znaczenie. |
| czas leczenia ≤ 4 tygodnie po odstawieniufenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Zalecenie niehormonalnej antykoncepcji awaryjnej obowiązuje także u kobiet, które przyjmowały induktor enzymów w ciągu ostatnich 4 tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
Niekorzystna interakcjaRanolazyna+ Fenylomaślan gliceroluPrzy jednoczesnym stosowaniu monitoruj kontrolę dławicy, bo działanie ranolazyny może być słabsze.Bierz oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli bóle w klatce piersiowej pojawiają się częściej albo potrzebujesz więcej nitrogliceryny.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Bierz oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli bóle w klatce piersiowej pojawiają się częściej albo potrzebujesz więcej nitrogliceryny.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład leku na dławicę piersiową w organizmie. Przez to lek na serce może działać słabiej. Objawy dławicy mogą wtedy wracać częściej. Jeśli przestaniesz brać lek na zaburzenia cyklu mocznikowego, działanie leku na serce może się z kolei nasilić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze bóle w klatce piersiowej
- częstsze sięganie po nitroglicerynę
- szybsze męczenie się przy wysiłku
- zawroty głowy lub nudności po odstawieniu leku na zaburzenia cyklu mocznikowego
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu monitoruj kontrolę dławicy, bo działanie ranolazyny może być słabsze. Rozpoczynania ranolazyny u osób przyjmujących induktory CYP3A4 należy unikać[1]. Przy substratach CYP3A4 i CYP2D6 łączonych z fenylomaślanem glicerolu należy zachować ostrożność[2]. Gdy dławica jest źle kontrolowana, rozważ lek przeciwdławicowy niezależny od CYP3A4.
Skutek kliniczny
Stężenie ranolazyny może się zmniejszyć, a jej działanie przeciwdławicowe osłabnąć. Spadek będzie najpewniej znacznie mniejszy niż przy silnych induktorach, bo fenylomaślan glicerolu indukuje CYP3A4 słabo.
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity słabo indukują CYP3A4. Przy stabilnym dawkowaniu zmniejszają ekspozycję na midazolam o około 32%[2]. Ranolazyna jest substratem CYP3A4, a induktory tego enzymu zmniejszają jej stężenie w osoczu[1]. Fenylomaślan glicerolu może też wpływać na CYP2D6, który częściowo metabolizuje ranolazynę[2][1]. Kierunek i wielkość tego wpływu nie są znane.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów dławicy
- zużycie nitrogliceryny doraźnie
- tolerancja wysiłku
- działania niepożądane ranolazyny (zawroty głowy, nudności) po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Rozpoczęcie ranolazyny u pacjenta przyjmującego fenylomaślan glicerolukolejność włączenia · ranolazyna | inne zalecenie | Rozpoczynania ranolazyny w trakcie stosowania induktorów CYP3A4 należy unikać. Jeśli ranolazyna jest konieczna, oceniaj skuteczność przeciwdławicową podczas dobierania dawki. |
| Odstawienie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na ranolazyniekolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora indukcja CYP3A4 stopniowo wygasa i stężenie ranolazyny może wzrosnąć. Obserwuj pacjenta pod kątem zależnych od dawki działań niepożądanych ranolazyny, zwłaszcza jeśli jej dawkę wcześniej zwiększano. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ Fenylomaślan gliceroluPołączenie można stosować, ale należy ocenić skuteczność alprazolamu po włączeniu fenylomaślanu glicerolu i w razie potrzeby dostosować dawkę.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli alprazolam przestanie ci pomagać albo poczujesz nadmierną senność.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli alprazolam przestanie ci pomagać albo poczujesz nadmierną senność.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład alprazolamu w organizmie. Przez to alprazolam może z czasem działać słabiej. Gdy przestaniesz przyjmować lek na cykl mocznikowy, alprazolam może z kolei działać mocniej i powodować większą senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie lęku
- nadmierna senność
- splątanie lub dezorientacja
- zaburzenia równowagi
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy ocenić skuteczność alprazolamu po włączeniu fenylomaślanu glicerolu i w razie potrzeby dostosować dawkę. Efekty terapeutyczne leków metabolizowanych głównie przez CYP3A4 mogą być zmniejszone podczas stosowania fenylomaślanu glicerolu[1]. Przy odstawianiu fenylomaślanu glicerolu trzeba obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Nasilona senność lub splątanie u chorego z zaburzeniem cyklu mocznikowego wymagają wykluczenia hiperamonemii, zanim zostaną przypisane benzodiazepinie.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania przeciwlękowego alprazolamu w trakcie stałego stosowania fenylomaślanu glicerolu. Po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu indukcja stopniowo wygasa, co może zwiększyć stężenie alprazolamu i nasilić senność.
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu przy stabilnym dawkowaniu słabo indukuje CYP3A4 i zmniejszał ekspozycję na midazolam o około 32%[1]. Alprazolam jest metabolizowany przez CYP3A4, a induktory tego enzymu mogą przyspieszać jego eliminację[2]. Można więc oczekiwać umiarkowanego obniżenia stężenia alprazolamu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- skuteczność przeciwlękowa alprazolamu po włączeniu fenylomaślanu glicerolu
- senność i sedacja po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
- stężenie amoniaku przy nowej senności lub splątaniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stabilne dawkowanie przewlekłeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | ryzyko rośnie | Indukcja CYP3A4 ujawnia się przy stabilnym dawkowaniu fenylomaślanu glicerolu, więc osłabienie działania alprazolamu narasta stopniowo po włączeniu. |
| Odstawienie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na stałej dawce alprazolamukolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora stężenie alprazolamu może wzrosnąć, dlatego dawkę dobraną w trakcie indukcji trzeba ponownie ocenić pod kątem nadmiernej sedacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.